Ανάλυση: Η Κεντροαριστερά στη δίνη ενός αέναου διαλόγου με διαφορετικές αναγνώσεις από τους πρωταγωνιστές    

Αν η Κεντροαριστερά ήταν δεξίωση, θα είχαμε πολλά προσκλητήρια, ελάχιστους καλεσμένους και ακόμη λιγότερους που να ξέρουν αν τελικά θα πάνε. Όλοι καλούν σε διάλογο, όλοι δηλώνουν ανοιχτοί, αλλά ο καθένας έχει ήδη γράψει –με μικρά γράμματα– τους όρους συμμετοχής. Και κάπως έτσι, το τραπέζι στρώνεται, αλλά κανείς δεν είναι βέβαιος ποιος κάθεται πού, ποιος με ποιον, ποιος είναι ο οικοδεσπότης αλλά και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό.

Ράνια Τραγόμαλλου

Το τοπίο παραμένει ρευστό, με διαρκείς διεργασίες, εσωτερικές ζυμώσεις και στρατηγικά ανοιχτά μέτωπα. ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά βρίσκονται σε κινητικότητα, αλλά με διαφορετικές ταχύτητες και, συχνά, με αντικρουόμενες κατευθύνσεις.

Κοινός παρονομαστής; Η αναμονή. Για αποφάσεις, για πρωτοβουλίες, για πρόσωπα.

ΠΑΣΟΚ: η «βελόνα» των εσωκομματικών

Στο ΠΑΣΟΚ, η ηγεσία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυτόνομη στρατηγική και το άνοιγμα προς τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιδιώκει να αποτινάξει την εικόνα της πολιτικής μοναχικότητας, χωρίς όμως να αμφισβητήσει την επιλογή της αυτοτελούς πορείας. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι το κόμμα δεν φοβάται τον διάλογο, αρκεί αυτός να κινείται εντός ενός πλαισίου που δεν αλλοιώνει την πολιτική του φυσιογνωμία.

Στη Χαριλάου Τρικούπη ωστόσο η «βελόνα» που κινείται πιο έντονα  είναι  των εσωκομματικών διαφοροποιήσεων. Δηλώσεις και παρεμβάσεις στελεχών, θολώνουν το πολιτικό σήμα και δυσκολεύουν την ανάγνωση της συνολικής στρατηγικής.  Η Άννα Διαμαντοπούλου, επανέφερε με έμφαση τη γραμμή της διεύρυνσης μέσω προσώπων και όχι μέσω σχημάτων.

«Διεύρυνση σημαίνει αυτόνομη κάθοδος, αμφίπλευρο άνοιγμα, πρόσκληση σε πρόσωπα και στελέχη, στους πολίτες που έδιναν τις μεγάλες πλειοψηφίες στο ΠΑΣΟΚ», σημείωσε  στη συνέντευξή της στην Εφημερίδα των Συντακτών.  Αν και ξεκαθαρίζει στις τοποθετήσεις της  ότι «πολιτικά και ηθικά δεν μπορούμε να συνεργαστούμε με τη Ν.Δ.», υπογράμμισε  ότι «την επομένη των εκλογών, με βάση την εντολή του ελληνικού λαού, θα λειτουργήσουμε όπως πάντα στην ιστορία μας: με μοναδικό κριτήριο το συμφέρον της πατρίδας και την προοπτική εφαρμογής των αδιαπραγμάτευτων προταγμάτων μας».

Την ίδια στιγμή, ο Χάρης Δούκας, ζητά να υπάρξει ψήφισμα στο συνέδριο που θα αποτυπώνει ρητά το «όχι»  στην συγκυβέρνηση με την ΝΔ και ζητά να ξεκινήσει τώρα ο προγραμματικός διάλογος με όλα τα προοδευτικά  κόμματα. Στο τραπέζι μπαίνουν από στελέχη και ζητήματα θεσμικής συνέπειας, υπογραμμίζοντας ότι ενδεχόμενες μετακινήσεις βουλευτών από άλλα κόμματα θα πρέπει να συνοδεύονται από επιστροφή της έδρας. 

Στην «αναμονή»

Στον ΣΥΡΙΖΑ, η εικόνα νηνεμίας που εκπέμπεται προς τα έξω μοιάζει περισσότερο με στάση αναμονής. Η Κουμουνδούρου παρακολουθεί προσεκτικά τις κινήσεις του ΠΑΣΟΚ, κρατώντας στάση επιφυλακτικότητας. Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι αν το άνοιγμα της Χαριλάου Τρικούπη αφορά έναν πραγματικό, ισότιμο διάλογο για προγραμματικές συγκλίσεις ή αν πρόκειται απλώς για μια διαδικασία εσωτερικής ενίσχυσης του ΠΑΣΟΚ.

Η θέση του ΣΥΡΙΖΑ μιλά  συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων με σαφές πολιτικό πλαίσιο και κοινό ψηφοδέλτιο. Χαρακτηριστική είναι η σημερινή συνέντευξη του Σωκράτη Φάμελλου στο libre ο οποίος δηλώνει: “Απευθυνόμαστε σε όλο τον προοδευτικό χώρο. Και στο ΠΑΣΟΚ και στη Νέα Αριστερά και στον Πέτρο Κόκκαλη, στη Λούκα Κατσέλη, στον Νίκο Κοτζιά, στα προοδευτικά κινήματα, στην πολιτική οικολογία, στους προοδευτικούς και δημοκράτες πολίτες. Και θεωρούμε ότι σε αυτή την προσπάθεια είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του Αλέξη Τσίπρα”. 

Στελέχη του κόμματος ξεκαθαρίζουν ότι δεν ενδιαφέρονται για συμμετοχή σε προσχηματικά «τραπέζια διαλόγου», αλλά για ουσιαστικές διαδικασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε αξιόπιστη κυβερνητική εναλλακτική απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.

Καθοριστικός παράγοντας για τις ισορροπίες παραμένει ο Αλέξης Τσίπρας. Παρότι δεν δείχνει διάθεση να κινηθεί σε κομματικούς διαλόγους, η πολιτική του παρουσία επηρεάζει συνολικά τον χώρο. Στον ΣΥΡΙΖΑ εκτιμούν ότι οι επόμενες κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού θα λειτουργήσουν καταλυτικά. Ένα «νεύμα» του άλλωστε περιμένουν αρκετοί βουλευτές, ενώ άλλοι ελπίζουν να πάρει την απόφαση ναπολλαπλασιάσει τον αριθμός στελεχών που θα θελήσει να εντάξει στο νέο του εγχείρημα.

Σταυροδρόμι αποφάσεων

Σε μια παράλληλη τροχιά, η Νέα Αριστερά βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, με το συνέδριό της να αναδεικνύεται σε πεδίο στρατηγικής σύγκρουσης. Από τη μία πλευρά, η γραμμή που επιδιώκει συγκλίσεις και προγραμματικές συνεργασίες στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Από την άλλη, η τάση που εκφράζεται μέσω μιας πιο καθαρής, αριστερής κατεύθυνσης, με έμφαση στην ιδεολογική ανασύνθεση και αποστάσεις από τον Αλέξη Τσίπρα.

Οι συντεταγμένες πορείας που θα δοθούν δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο νέας διάσπασης, γεγονός που θα επανακαθορίσει τις δυνατότητες κινήσεων.

Το βέβαιο είναι ότι η Κεντροαριστερά διανύει μια περίοδο όπου τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο. Τα προσκλητήρια περισσεύουν, οι όροι διαλόγου πολλαπλασιάζονται, αλλά η κοινή γλώσσα παραμένει ζητούμενο. Οι επόμενοι μήνες –και οι αποφάσεις συγκεκριμένων προσώπων– θα δείξουν αν το σκηνικό θα οδηγήσει σε σύγκλιση, παράλληλες πορείες ή σε έναν νέο κύκλο κατακερματισμού.

Μέχρι τότε, το μόνο που κινείται με βεβαιότητα είναι η εσωτερική «βελόνα» των κομμάτων, που συχνά δείχνει αλλού από εκεί που υποδεικνύουν τα προσκλητήρια.