Τι είναι το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, ποιοι ακολουθήσαν, ποιοι είπαν “όχι”

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει προσκαλέσει δεκάδες παγκόσμιους ηγέτες να συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία του «Συμβούλιο Ειρήνης» που αποσκοπεί στην επίλυση παγκόσμιων συγκρούσεων, αλλά διπλωμάτες λένε ότι αυτό θα μπορούσε να βλάψει το έργο των Ηνωμένων Εθνών.

Ενώ ορισμένοι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν ανταποκριθεί με προσοχή και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν απορρίψει την προσφορά του Τραμπ, άλλοι, συμπεριλαμβανομένων χωρών που έχουν από καιρό τεταμένες σχέσεις με την Ουάσινγκτον, όπως η Λευκορωσία, έχουν αποδεχτεί.

Τι είναι το Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ;

Ο Τραμπ πρότεινε για πρώτη φορά το Συμβούλιο Ειρήνης τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν ανακοίνωσε το σχέδιό του για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα. Όπως αναφέρει το Reuterw αργότερα, ξεκαθάρισε ότι η αρμοδιότητα του συμβουλίου θα επεκταθεί πέρα ​​από τη Γάζα για την αντιμετώπιση άλλων συγκρούσεων παγκοσμίως.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα είναι ο πρώτος πρόεδρος του συμβουλίου και θα έχει ως καθήκον την προώθηση της ειρήνης σε όλο τον κόσμο και την επίλυση των συγκρούσεων, σύμφωνα με αντίγραφο του σχεδίου καταστατικού που είδε το Reuters.

Η θητεία των κρατών μελών θα περιορίζεται σε τρία έτη, εκτός εάν καταβάλουν 1 δισεκατομμύριο δολάρια το καθένα για τη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων του συμβουλίου και την απόκτηση μόνιμης ιδιότητας μέλους, αναφέρει το καταστατικό.

Ο Λευκός Οίκος όρισε τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, τον πρώην Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ και τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ως μέλη του ιδρυτικού Εκτελεστικού Συμβουλίου της πρωτοβουλίας.

Ποιες χώρες έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση μέχρι τώρα;

Ένας ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε την Τετάρτη ότι περίπου 35 παγκόσμιοι ηγέτες έχουν δεσμευτεί μέχρι στιγμής να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης από τις περίπου 50 προσκλήσεις που στάλθηκαν.

Σε αυτές περιλαμβάνονται σύμμαχοι της Μέσης Ανατολής όπως το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, η Ιορδανία, το Κατάρ και η Αίγυπτος. Τα μέλη του ΝΑΤΟ, η Τουρκία και η Ουγγαρία, των οποίων οι εθνικιστές ηγέτες έχουν καλλιεργήσει καλούς προσωπικούς δεσμούς με τον Τραμπ, έχουν επίσης συμφωνήσει να συμμετάσχουν, όπως και το Μαρόκο, το Πακιστάν, η Ινδονησία, το Κόσοβο, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν, η Παραγουάη και το Βιετνάμ.

Άλλες που έχουν αποδεχτεί να περιληφθούν είναι η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν, οι οποίες κατέληξαν σε ειρηνευτική συμφωνία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ τον περασμένο Αύγουστο, μετά τη συνάντησή τους με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Πιο αμφιλεγόμενο, ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο, τον οποίο η Δύση απέφευγε εδώ και καιρό λόγω του κακού ιστορικού της χώρας του στα ανθρώπινα δικαιώματα και της υποστήριξης του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, έχει αποδεχτεί την πρόσκληση του Τραμπ, η οποία έρχεται εν μέσω μιας ευρύτερης προσέγγισης μεταξύ Ουάσινγκτον και Μινσκ.

Η Ρωσία, η οποία έχει επίσης δει τις ψυχρές σχέσεις της με την Ουάσινγκτον να βελτιώνονται σημαντικά, καθώς ο Τραμπ φλερτάρει τον Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, κατηγορώντας παράλληλα το Κίεβο ότι εμποδίζει τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, δεν έχει ακόμη δηλώσει εάν θα ενταχθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης.

Ούτε η Κίνα, η οποία συχνά βρισκόταν σε διαμάχη με τον Τραμπ, αλλά πρόσφατα κατέληξε σε μια λεπτή εμπορική εκεχειρία.

Η Ρωσία και η Κίνα είναι και οι δύο μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με δικαίωμα βέτο, επομένως είναι πιθανό να είναι επιφυλακτικές σχετικά με οποιεσδήποτε πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι υπονομεύουν την εξουσία τους στον παγκόσμιο οργανισμό.

Ο Τραμπ, ο οποίος έχει συχνά επικρίνει τον ΟΗΕ ως αναποτελεσματικό, υποβάθμισε αυτή την εβδομάδα τις ανησυχίες ότι μπορεί να θέλει το Συμβούλιο του να αντικαταστήσει τον παγκόσμιο οργανισμό, λέγοντας: «Πιστεύω ότι πρέπει να αφήσετε τον ΟΗΕ να συνεχίσει, επειδή οι δυνατότητες είναι τόσο μεγάλες».

Ποιες χώρες έχουν απορρίψει τη συμμετοχής τους;

Η πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ειρήνης, η οποία έρχεται εν μέσω μιας αυξανόμενης διατλαντικής ρήξης για τη Γροιλανδία, τους δασμούς και άλλα ζητήματα, έχει προκαλέσει μια επιφυλακτική αντίδραση από ορισμένους στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι συχνά αισθάνονται άβολα με την επιθετική, μονομερή προσέγγιση του Τραμπ στη διεθνή διπλωματία, τύπου «Πρώτα η Αμερική».

Η Νορβηγία και η Σουηδία απέρριψαν την πρόσκλησή του, ενώ ο υπουργός Οικονομίας της Ιταλίας, Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, δήλωσε ότι η ένταξη στο συμβούλιο φαίνεται προβληματική. Η ιταλική εφημερίδα Il Corriere della Sera ανέφερε ότι η ένταξη σε μια ομάδα με επικεφαλής τον ηγέτη μιας χώρας θα παραβίαζε το Σύνταγμα της Ιταλίας.

Η Γαλλία σκοπεύει επίσης να απορρίψει την πρόσκληση, δήλωσε μια πηγή κοντά στον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ωθώντας τον Τραμπ να απειλήσει να πλήξει τα γαλλικά κρασιά και σαμπάνιες με δασμούς 200%, εκτός εάν το Παρίσι ενταχθεί στο συμβούλιο του.

Ο Καναδάς δήλωσε ότι έχει συμφωνήσει «κατ’ αρχήν» να ενταχθεί, αλλά ότι οι λεπτομέρειες βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία. Άλλοι βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας, της Γερμανίας και της Ιαπωνίας, δεν έχουν ακόμη λάβει σαφή δημόσια θέση, αν και ένας εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δεν θα παραστεί στην τελετή υπογραφής του συμβουλίου την Πέμπτη στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.

Η Ουκρανία έχει δηλώσει ότι οι διπλωμάτες της εξετάζουν την πρόσκληση, αλλά ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι είναι δύσκολο για αυτόν να φανταστεί να συμμετέχει σε οποιοδήποτε διοικητικό συμβούλιο με τη Ρωσία μετά από τέσσερα χρόνια πολέμου.

Ο Πάπας Λέων, ο πρώτος ποντίφικας των ΗΠΑ και επικριτής ορισμένων πολιτικών του Τραμπ, έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στο διοικητικό συμβούλιο και αξιολογεί την πρόταση, δήλωσε το Βατικανό την Τετάρτη.

Ποια εξουσία θα έχει το Συμβούλιο;

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Νοέμβριο έδωσε εντολή στο Συμβούλιο Ειρήνης, αλλά μόνο μέχρι το 2027 και να επικεντρωθεί αποκλειστικά στη Γάζα. Η Ρωσία και η Κίνα απείχαν, παραπονούμενη ότι το ψήφισμα που συνέταξαν οι ΗΠΑ δεν έδωσε στον ΟΗΕ σαφή ρόλο στο μέλλον της Γάζας.

Το ψήφισμα χαιρέτισε την ίδρυση του Συμβουλίου Ειρήνης ως μεταβατικής διοίκησης «που θα θέσει το πλαίσιο και θα συντονίσει τη χρηματοδότηση για την ανασυγκρότηση της Γάζας» βάσει του ειρηνευτικού σχεδίου του Τραμπ μέχρι να μεταρρυθμιστεί ικανοποιητικά η Παλαιστινιακή Αρχή.

Εξουσιοδότησε επίσης το Συμβούλιο Ειρήνης να αναπτύξει μια προσωρινή Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης στη Γάζα. Το Συμβούλιο υποχρεούται να υποβάλλει έκθεση στο 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας κάθε έξι μήνες σχετικά με την πρόοδό του.

Πέρα από τη Γάζα, παραμένει ασαφές ποια νομική εξουσία ή εργαλεία επιβολής θα έχει το Συμβούλιο Ειρήνης ή πώς θα συνεργαστεί με τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς.

Το καταστατικό του Διοικητικού Συμβουλίου αναφέρει ότι ο πρόεδρός του, ο Τραμπ, θα έχει εκτεταμένη εκτελεστική εξουσία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας άσκησης βέτο σε αποφάσεις και απομάκρυνσης μελών, υπό την επιφύλαξη ορισμένων περιορισμών.
Σύμφωνα με το καταστατικό του, το Διοικητικό Συμβούλιο θα αναλαμβάνει «λειτουργίες οικοδόμησης ειρήνης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».