Πέραμα: Γιατί η φωτιά στα Καζάνια αποτελεί “καμπάνα” κινδύνου-Για “νέο Μάτι” μιλούν κάτοικοι και φορείς

Η  πυρκαγιά που ξέσπασε τα ξημερώματα στα Καζάνια Περάματος και προκάλεσε τεράστια ανησυχία στους κατοίκους της περιοχής ήταν αναμενόμενη, είχε προβλεφθεί από τις αρχές, αλλά κανείς (δήμος, περιφέρεια,κράτος) δεν έχει κάνει τίποτα για να μην γίνει. Το ευτύχημα είναι ότι η Πυροσβεστική κατάφερε μέσα σε λίγες ώρες να περιορίσει τη φωτιά. Όμως το πρόβλημα στο Πέραμα παραμένει. Οι κάτοικοι είναι ανάστατοι και πιστεύουν ότι το Πέραμα θα γίνει «νέο Μάτι».

Μανώλης Δράκος

Ο λόγος είναι ότι από την περιοχή περνάει μόνο ένας κεντρικός δρόμος (που έκλεισε το βράδυ από την Πυροσβεστική) με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να μην έχουν δίοδο διαφυγής και να εγκλωβιστούν στο Πέραμα. «Θα καούμε σαν τα ποντίκια» λένε οι άνθρωποι της περιοχής που ξυπνάνε και κοιμούνται με τον φόβο μιας έκρηξης στα καζάνια.

Η φωτιά ξέσπασε λίγο μετά τις 11:30 σε  υπαίθριο χώρο από την πάνω από τη Λεωφόρο Δημοκρατίας. Ξέσπασε σε απορρίμματα κοντά στα καζάνια.Οι πρώτες ενδείξεις απομακρύνονται από το σενάριο η φωτιά να προκλήθηκε από εύφλεκτα απορρίμματα όπως ανέφεραν προηγούμενες πληροφορίες, σύμφωνα με την ΕΡΤ. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν διαρροή καυσίμων σύμφωνα με πληροφορίες.

Για να αντιληφθεί κανείς το χάος που επικράτησε αρκεί να διαβάσει μια ανακοίνωση της Λαϊκής Συσπείρωσης Πειραιά στην οποία αναφέρει ότι: «Με παρέμβασή του το σωματείο ΕΝΕΔΕΠ, λόγω της επικινδυνότητας της κατάστασης για την υγεία των εργαζομένων στην ευρύτερη περιοχή, απαίτησε «να εκκενωθεί άμεσα από την εργοδοσία όλο το λιμάνι και οι συνάδελφοι να μεταφερθούν σε ασφαλές σημείο».

Αρχικά είχε εκκενωθεί μόνο η προβλήτα 2 της COSCO, ενώ οι δυνάμεις του σωματείου ΕΝΕΔΕΠ, με αποφασιστική παρέμβαση, επέβαλαν να εκκενωθεί και η προβλήτα 3, την οποία η εργοδοσία δεν είχε εκκενώσει άμεσα, προβάλλοντας προσχηματικές δικαιολογίες, όπως ότι «αν εκκενωθεί θα δημιουργηθεί κυκλοφοριακό κομφούζιο»…

Όταν λέμε «καζάνια» στο Πέραμα, αναφερόμαστε σε μεγάλες εγκαταστάσεις δεξαμενών αποθήκευσης καυσίμων (oil depots) και άλλων υγρών καυσίμων/πετρελαιοειδών στην περιοχή γύρω από τη λεωφόρο Δημοκρατίας και τον Όρμο Κερατσινίου, κοντά στο λιμάνι του Πειραιά και στους σιδηροδρομικούς/βιομηχανικούς χώρους της πόλης. Εκεί βρίσκονται δεξαμενές που συνδέονται με εταιρείες πετρελαιοειδών και bunker υπηρεσίες για ανεφοδιασμό πλοίων.

Στην περιοχή γύρω από τον Όρμο Κερατσινίου – Πέραμα βρίσκονται αρκετές δεξαμενές υγρών καυσίμων και συνδέονται με λειτουργίες που σχετίζονται με bunkering (αποθήκευση/εφοδιασμό πλοίων).

• Σε ορισμένα σημεία κοντά στις εγκαταστάσεις «καζανιών» υπάρχουν σωληνώσεις, χώροι με εύφλεκτα υλικά και βιομηχανικές υποδομές· η περιοχή είναι στενά δεμένη με το λιμάνι και την κίνηση δεξαμενόπλοιων.

Αυτές οι εταιρείες πετρελαιοειδών / bunkering που έχουν εγκαταστάσεις δεξαμενών (καζάνια) στην περιοχή του Περάματος περιλαμβάνουν:

1. CORAL (Coral Marine / Coral Products & Trading)

• Μεγάλη εγκατάσταση δεξαμενών με μεγάλη συνολική χωρητικότητα, χρησιμοποιείται για ναυτιλιακά καύσιμα / bunkering και άλλα προϊόντα.

2. ETEKA (Hellenic Company of Trading Fuel and Maritime Shipping Activities)

• Διαθέτει δεξαμενές υγρών καυσίμων με πρόσβαση στη θάλασσα.

Άλλες εταιρείες που έχουν ιστορικά/τεχνικά δεξαμενές στην ευρύτερη περιοχή (κάποτε ενεργές ή αδειοδοτημένες)

• FOS Petroleum S.A. – εταιρεία bunkering με άδεια για δεξαμενές στο Πέραμα
• (παλαιότερα) Cyclon – είχε δεξαμενές (26 περίπου) για βενζίνη και μαζούτ (σημειώνεται σε ιστορικές αναφορές)
• JetOil – με δεξαμενές (22 περίπου) αλλά εκτός λειτουργίας σήμερα
• Πρώην BP / ΕΛ.ΠΕ. (Ελληνικά Πετρέλαια) – ιστορικά είχαν δεξαμενές, κάποιες ανενεργές ή αποξηλωμένες τα τελευταία χρόνια

(Σημειώνεται ότι οι άδειες / αριθμός δεξαμενών αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου — κάποιες εταιρείες μπορεί να έχουν μειώσει ή τερματίσει εγκαταστάσεις.)

Οι CORAL και ETEKA είναι οι πιο εμφανείς και ενεργές σήμερα στην περιοχή με σημαντικές εγκαταστάσεις δεξαμενών και πρόσβαση στη θάλασσα για ανεφοδιασμό πλοίων και διακίνηση υγρών καυσίμων.

Άλλες εταιρείες έχουν ή είχαν δεξαμενές στο Πέραμα, αλλά πολλές από αυτές είναι ανενεργές ή σε διαδικασία απομάκρυνσης με βάση παλαιότερα σχέδια για απομάκρυνση των «καζανιών».

Τα «καζάνια» στο Πέραμα είναι στον βιομηχανικό/λιμενικό χώρο της πόλης, ειδικά γύρω από τη λεωφόρο Δημοκρατίας και τον Όρμο Κερατσινίου, μέσα στον αστικό ιστό αλλά πολύ κοντά στο λιμάνι.

Γιατί θεωρούνται επικίνδυνα;

• Τα καύσιμα (μαζούτ, ντίζελ, βενζίνες) μπορούν σε ατύχημα ή φωτιά να προκαλέσουν έκρηξη μεγάλης κλίμακας.
• Σε πυρκαγιά απελευθερώνονται επικίνδυνα αέρια, που μπορούν να προκαλέσουν άμεσο κίνδυνο για την υγεία (αναπνευστικά, ασφυξία).

Από το Πέραμα διέρχεται ένας βασικός δρόμος. Αν κλείσει ο μοναδικός δρόμος δεν γίνεται εκκένωση,  δεν φτάνουν εύκολα ασθενοφόρα / πυροσβεστικά και αυξάνεται ο κίνδυνος πανικού και θυμάτων

Οι δεξαμενές βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, όχι σε απομονωμένη βιομηχανική ζώνη και αυτό έχει την εξήγησή του.

 Οι πρώτες δεξαμενές (oil tanks) στο Πέραμα χτίστηκαν από την εταιρεία Shell και άλλες εταιρείες στη δεκαετία του 1930, με τα πρώτα «καζάνια» να δημιουργούνται το 1934.

Η εγκατάσταση και επέκταση των δεξαμενών συνεχίστηκε τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1960: γίνονται αναφορές ότι 114 δεξαμενές πετρελαιοειδών λειτουργούν στην ανατολική άκρη του Περάματος από το 1964, περιορίζοντας πλέον την πρόσβαση στην παραλία για τους κατοίκους, αλλά δεν έχει γίνει και καμία κίνηση για την απομάκρυνσή τους.

Αυτές οι εγκαταστάσεις δεν είναι «καινούργιες» — έχουν ιστορία πάνω από 80 χρόνια στην περιοχή. Από τότε η χρήση τους επεκτάθηκε και πολλαπλασιάστηκε, ειδικά καθώς το λιμάνι του Πειραιά μεγάλωνε και αυξήθηκε η ανάγκη για δεξαμενές αποθήκευσης ναυτιλιακών καυσίμων και άλλων προϊόντων.

Ο δήμαρχος Περάματος, Γιάννης Λαγουδάκος, περιέγραψε με έντονη ανησυχία το μέγεθος του κινδύνου. «Παρολίγον ολοκαύτωμα γιατί είχαμε 30 μέτρα φλόγα κατά μήκος του υπόγειου αγωγού», είπε χαρακτηριστικά. Αν ο αγωγός έφτανε στο καζάνι, δεν θα υπήρχαμε ούτε εμείς ούτε εσείς». «Πήγαμε στον άλλο κόσμο και ευτυχώς γυρίσαμε».

Ο δήμαρχος εξήγησε ότι οι σωληνώσεις που μεταφέρουν καύσιμα ξεκινούν από τον Ασπρόπυργο και καταλήγουν στο Πέραμα. Η άμεση διακοπή της ροής από τις εταιρείες ήταν καθοριστική για να μην επεκταθεί η φωτιά προς τις δεξαμενές.

Ο κ. Λαγουδάκος τόνισε ότι η περιοχή διαθέτει μόνο μία είσοδο–έξοδο, τη Λεωφόρο Δημοκρατίας. Σε περίπτωση μεγαλύτερης έκτασης πυρκαγιάς, ο κίνδυνος εγκλωβισμού θα ήταν τεράστιος.

«Συντονίσαμε την έξοδο προς Σκαραμαγκά μέσα από το στρατόπεδο του Πολεμικού Ναυτικού.

Αν ήταν μεσημέρι, ίσως η τροπή να ήταν διαφορετική», σημείωσε, υπογραμμίζοντας πόσο κρίσιμος ήταν ο χρονισμός.

Ο δήμαρχος επανέφερε με έμφαση το πάγιο αίτημα του δήμου για απομάκρυνση των δεξαμενών καυσίμων από κατοικημένες περιοχές:

«Πρέπει επιτέλους να γίνει δεκτό το αίτημά μας να μην υπάρχουν δεξαμενές καυσίμων σε γειτονιές με σχολεία και σπίτια».

Υπενθύμισε ότι η ευρωπαϊκή οδηγία Seveso προβλέπει αυστηρούς κανόνες ασφαλείας και αδειοδότησης για εγκαταστάσεις με επικίνδυνες ουσίες, καθώς και την ανάγκη χωροθέτησής τους μακριά από οικιστικό ιστό.

Ένα βήμα πριν την τραγωδία

Η άμεση κινητοποίηση της Πυροσβεστικής, ο συντονισμός των δυνάμεων και –όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο δήμαρχος– η «καλοτυχία», απέτρεψαν μια καταστροφή που θα μπορούσε να έχει ανυπολόγιστες συνέπειες για ολόκληρο το Λεκανοπέδιο.

Η υπόθεση αναδεικνύει για ακόμη μία φορά το διαχρονικό πρόβλημα της συνύπαρξης βαριάς βιομηχανικής δραστηριότητας με κατοικημένες περιοχές, ένα ζήτημα που –όπως φαίνεται- δεν μπορεί πλέον να περιμένει.