Ελληνικοί μικροδορυφόροι κατέγραψαν από το διάστημα τη φρεγάτα “Κίμων”

Σε πλήρη επιχειρησιακή τροχιά βρίσκονται πλέον οι πέντε ελληνικοί μικροδορυφόροι που εκτοξεύθηκαν στα τέλη Νοεμβρίου, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της χώρας από τον σχεδιασμό στην πρακτική αξιοποίηση διαστημικών δυνατοτήτων. Στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων», οι δορυφόροι περιφέρονται ήδη γύρω από τη Γη και παράγουν τα πρώτα δεδομένα, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο για τη δημόσια διοίκηση, την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το φιλόδοξο εγχείρημα υλοποιήθηκε υπό την ομπρέλα του Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και έχει ως βασικό στόχο τη συστηματική αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων, ώστε το ελληνικό κράτος να αποκτήσει σύγχρονα εργαλεία λήψης αποφάσεων και αποτελεσματικότερες πολιτικές σε κρίσιμους τομείς.

Σήμερα, δύο επιχειρησιακοί μικροδορυφόροι και τρεις πειραματικοί–ερευνητικοί τεχνολογικής επίδειξης βρίσκονται στο διάστημα. Οι τελευταίοι δοκιμάζουν καινοτόμες διαστημικές τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα, με διπλό στόχο: την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας και τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος διαστημικής τεχνολογίας.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσίασε τις πρώτες δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν από το ελληνικό σύστημα. Η πρώτη, στις 13 Δεκεμβρίου 2025, απεικονίζει το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος. Η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης, έχει έντονο συμβολικό φορτίο, καθώς καταγράφει τη φρεγάτα ΚΙΜΩΝ κατά την άφιξή της από τη Γαλλία, στις 15 Ιανουαρίου 2026, για την ένταξή της στον στόλο του Πολεμικού Ναυτικού.

«Η προοπτική παρουσίας της Ελλάδας στο διάστημα κάποτε έμοιαζε είτε αστείο είτε ουτοπία. Ευτυχώς, αυτές οι εποχές έχουν περάσει», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, επισημαίνοντας ότι μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα από την εκτόξευση, η χώρα διαθέτει ήδη απτά αποτελέσματα. «Πρόκειται για ορόσημο που επιβεβαιώνει ότι περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη και αποκτούμε ουσιαστική παρουσία στο διάστημα, με άμεσο όφελος για το κράτος και τον πολίτη», τόνισε.

Όπως ανέφερε, τα δορυφορικά δεδομένα θα αξιοποιούνται συνεχώς για τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, τη στήριξη της αγροτικής παραγωγής, την προστασία του περιβάλλοντος, την πολιτική προστασία και την εθνική άμυνα. «Στον αγροτικό τομέα ενισχύεται η διαφάνεια των ενισχύσεων, ενώ οι παραγωγοί αποκτούν πολύτιμη πληροφόρηση. Στο περιβάλλον, επιτυγχάνεται διαρκής παρακολούθηση δασών, υδάτων και προστατευόμενων περιοχών», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Κομβικό ρόλο στο νέο οικοσύστημα διαδραματίζει η δημιουργία ενιαίας κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας, που θα συγκεντρώνει και θα επεξεργάζεται δεδομένα από ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους. Η υποδομή αυτή θα λειτουργεί ως επιχειρησιακός πυρήνας του κράτους, επιτρέποντας σε υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες να αξιοποιούν επικαιροποιημένη πληροφορία χωρίς ανάγκη εξειδικευμένων τεχνικών γνώσεων. Ο κόμβος θα εγκατασταθεί στην Αθήνα και θα συνεργάζεται με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Στην πράξη, η Ελλάδα αποκτά δυνατότητα συστηματικής χαρτογράφησης της επικράτειας και άμεσης απόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα, συνδυάζοντας οπτικά, θερμικά και ραντάρ δεδομένα ημέρα και νύχτα, ακόμη και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Οι αστερισμοί δορυφόρων επιτρέπουν πολλαπλές λήψεις ημερησίως, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο λήψης αποφάσεων.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή στον αγροτικό τομέα, όπου τα δεδομένα επιτρέπουν ακριβή χαρτογράφηση αγροτεμαχίων, επιβεβαίωση καλλιεργειών και δίκαιους, ταχύτερους ελέγχους με λιγότερη γραφειοκρατία. Παράλληλα, οι αγρότες αποκτούν εργαλεία πρόβλεψης για την υγεία των καλλιεργειών και τις επιπτώσεις ακραίων φαινομένων.

Στο περιβάλλον, οι εφαρμογές επεκτείνονται από τις περιοχές Natura έως τις παράκτιες ζώνες και τα δασικά οικοσυστήματα, επιτρέποντας έγκαιρη ανίχνευση πιέσεων και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις. Στην πολιτική προστασία, τα δεδομένα φτάνουν απευθείας στις αρμόδιες αρχές, βελτιώνοντας την πρόληψη, την απόκριση και την αποτίμηση ζημιών σε πυρκαγιές και πλημμύρες.

Στον θαλάσσιο χώρο, η χώρα αποκτά συνεχή εικόνα της Ανατολικής Μεσογείου, ενισχύοντας την επιτήρηση συνόρων, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, η άμυνα και η εθνική ασφάλεια αναβαθμίζονται μέσω πολυαισθητήριας παρακολούθησης και εθνικού ελέγχου των δεδομένων, με υψηλές προδιαγραφές κυβερνοασφάλειας.

Το εγχείρημα χρηματοδοτείται και από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ λειτουργεί ως μοχλός καινοτομίας και οικονομικής ανάπτυξης, δίνοντας σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής προστιθέμενης αξίας.