Ρεπορτάζ libre: Πού οφείλεται το “αλαλούμ” στο σχολικό πρόγραμμα-Μαθητές, γονείς, δάσκαλοι σε νευρική κρίση

Τις προηγούμενες δεκαετίες όταν οι σημερινοί πενηντάρηδες και σαραντάρηδες πήγαιναν στο σχολείο (γυμνάσιο και λύκειο) το εβδομαδιαίο πρόγραμμα ήταν σταθερό (σχεδόν από την πρώτη ημέρα της σχολικής χρονιάς) και μεταβαλλόταν μόνο για λόγους ανωτέρας βίας. Στην Ελλάδα του 2026 όμως, ακόμα και αυτό κάθε άλλο παρά δεδομένο είναι. Αντιθέτως σε πολλά σχολεία των μεγάλων αστικών κέντρων αποτελεί ζητούμενο το οποίο, μάλιστα, εξακολουθεί να μην ικανοποιείται αν και έχουμε φτάσει πια στα μέσα του χειμώνα.

Νίκος Γιαννόπουλος

Οσο περίεργο και αν ακούγεται, κάθε εβδομάδα το πρόγραμμα είναι διαφορετικό με συνέπεια τόσο οι μαθητές όσο και οι εκπαιδευτικοί να μην μπορούν να σχηματίσουν μία ρουτίνα, συνήθεια που βοηθά στη μελέτη, στην κατανόηση της ύλης (αν μιλάμε για μαθητές) αλλά και στη διαχείρισή της (αν έχουμε να κάνουμε με εκπαιδευτικούς).

• Που οφείλεται όμως το πρόβλημα; Στο γεγονός ότι τα κενά των εκπαιδευτικών δεν έχουν καλυφθεί σε πολλά σχολεία με αποτέλεσμα ο καταρτισμός του προγράμματος να μετατρέπεται σε σταυρόλεξο για να δυνατούς λύτες.

Τα κενά πρέπει να καλύπτονται αλλά ακόμα και όταν αυτό γίνεται δημιουργούνται νέα από το γεγονός ότι εκπαιδευτικοί, για να καλύψουν το ωράριό τους, διδάσκουν σε περισσότερες της μίας σχολικές μονάδες. Αυτό είναι ο… εφιάλτης κάθε διευθυντή και διευθύντριας.

Ετσι, ανάλογα με τις εκπαιδευτικές ανάγκες που προκύπτουν ανά εβδομάδα και από το αν καλύπτονται ή όχι τα κενά διαμορφώνεται και το πρόγραμμα. Στα σχολεία, στα οποία το συγκεκριμένο πρόβλημα έχει κάνει την εμφάνισή του (και είναι πολλά), μαθητές και γονείς ενημερώνονται για το πρόγραμμα της επόμενης εβδομάδας συνήθως το απόγευμα της Παρασκευής όταν και “φεύγει” το σχετικό e-mail από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της σχολικής μονάδας.

Οι μαθητές δηλαδή σχολούν την Παρασκευή, επιστρέφουν στα σπίτια τους και αρχίζουν, υποτίθεται, την προετοιμασία τους για τη Δευτέρα χωρίς να γνωρίζουν το πρόγραμμά τους. Μάλιστα, αν τύχει να πρέπει να διευθετηθούν επιπλέον ζητήματα που αφορούν τα κενά, δεν αποκλείεται η σχετική ενημέρωση να φτάσει στα mail των μαθητών ακόμα και μέσα στο Σαββατοκύριακο (από εκπαιδευτικούς που φυσικά εργάζονται εκτός ωραρίων για να το διαμορφώσουν).

Πρόκειται για μία κατάσταση η οποία, όπως χαρακτηριστικά έλεγαν στελέχη της εκπαίδευσης στο Libre, συχνά απορρυθμίζει τη σχολική λειτουργία και δημιουργεί πρόσθετο (και εντελώς περιττό) άγχος.

Τα πάντα θα ήταν τελείως διαφορετικά (τουλάχιστον ως προς αυτό το κομμάτι) αν οι εκπαιδευτικοί τοποθετούνταν στις θέσεις τους από την αρχή του Σεπτέμβρη, χωρίς να περιμένουν το δεύτερο, τον τρίτο, τον τέταρτο ή και τον πέμπτο ακόμα κύκλο προσλήψεων για να πιάσουν δουλειά.

Αυτού του είδου η κατάσταση αυξάνει και τη γραμματειακή δουλειά που επωμίζονται οι επικεφαλής των σχολικών μονάδων οι οποίοι περισσότερη ώρα εργάζονται για τα γραμματειακά τους καθήκοντα παρά για τα καθαρά εκπαιδευτικά. Θέματα που θα έπρεπε να είναι λυμένα από την πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς, συνεχίζουν να ταλανίζουν την κοινότητα του κάθε σχολείου κατά τη διάρκειά της χωρίς να υπάρχει πιθανότητα διεξόδου και λύσης.

Την ίδια ώρα οι γονείς διαμαρτύρονται και με το δίκιο τους καθώς παρατηρούν ότι τα παιδιά τους χάνουν τον μπούσουλα της μελέτης και αισθάνονται ανασφάλεια γι’ αυτό. Δεν είναι δυνατόν για τον μαθητή να περιμένει κάθε Παρασκευή απόγευμα ένα mail για να διαπιστώσει πως διαμορφώνεται το πρόγραμμά του για την επόμενη εβδομάδα.

Πρόκειται, κοντολογίς, για μία κατάσταση lose-lose για όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας. Kανείς δεν έχει να κερδίσει κάτι από αυτό διότι πολύ απλά κανέναν δεν βολεύει η σχετική αβεβαιότητα και ανασφάλεια.

Και είναι μάλλον απογοητευτικό ενώ βαδίζουμε για το τέλος της τρίτης δεκαετίας του 21ου αιώνα η δημόσια εκπαίδευση να μην μπορεί να βρει τις απαντήσεις ούτε καν στα πιο εύκολα ερωτήματα.