ΒέμπερVsΓκαρσία: Το Politico αναζητεί τις πραγματικές αιτίες πίσω από τη ρήξη που ακουμπά τον πυρήνα του Ευρωκοινοβουλίου

Μια αντιπαράθεση πριν από έξι χρόνια δηλητηρίασε μια σχέση στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις συνέπειες να παραμένουν τοξικές μέχρι σήμερα αναφέρει σε άρθρο του το Politico. Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ο ισχυρός Γερμανός επικεφαλής του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), αντιλήφθηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά όταν η Ιράτσε Γκαρσία μπήκε στο γραφείο του αμέσως μετά τις ευρωεκλογές του 2019.

Η Γκαρσία, Ισπανίδα ευρωβουλευτής και επικεφαλής της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), συνοδευόταν από τον Ρουμάνο πρώην επικεφαλής των φιλελευθέρων, Ντατσιάν Τσιόλος.

Οι δύο ενημέρωσαν τον Βέμπερ ότι δεν θα υποστήριζαν την υποψηφιότητά του για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τη διαχρονική θέση του Κοινοβουλίου ότι ο αρχηγός του κόμματος με τις περισσότερες ψήφους θα έπρεπε να αναλάβει το αξίωμα.

Παρότι ο Τσιόλος έχει αποσυρθεί από την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή, η Γκαρσία και ο Βέμπερ παραμένουν στις θέσεις τους — και η εχθρότητα μεταξύ τους έχει ενταθεί, ειδικά τώρα που το ΕΛΚ ευθυγραμμίζεται με την άκρα δεξιά για την ψήφιση νομοθεσίας.

Η κόντρα που απειλεί το έργο της φον ντερ Λάιεν

Η κίνηση της Γκαρσία ανέκοψε τις φιλοδοξίες του Βέμπερ για την Επιτροπή, επιδεινώνοντας τις σχέσεις τους και θέτοντας σε κίνδυνο την ικανότητα της προέδρου Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να υλοποιήσει τη δεύτερη θητεία της, καθώς χρειάζεται τη στήριξη ανώτερων ευρωβουλευτών για να περάσει τη νομοθεσία.

Όπως σχολιάζει η συμπρόεδρος της Ομάδας της Αριστεράς, Μανόν Ομπρί, οι δύο μοιάζουν με «δύο τοξικούς πρώην που είχαν καλή σχέση, αλλά ο Βέμπερ ‘απάτησε’ τη Γκαρσία με την άκρα δεξιά, κάτι που δυσκολεύει πολύ τους Σοσιαλιστές».

Σήμερα, η προβληματική σχέση μεταξύ Βέμπερ και Γκαρσία αποτελεί αντικείμενο συζήτησης στις Βρυξέλλες. Εδώ και δεκαετίες, το ΕΛΚ και οι S&D —οι δύο μεγαλύτερες πολιτικές οικογένειες— συνεργάζονταν στενά για σταθερές πλειοψηφίες, στηρίζοντας ακόμη και τη δεύτερη θητεία της φον ντερ Λάιεν εν μέσω πρωτοφανών κρίσεων. Πλέον όμως αυτή η σταθερότητα τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Το POLITICO μίλησε με 12 αξιωματούχους και ευρωβουλευτές που γνωρίζουν εκ των έσω τις σχέσεις των δύο. Άλλοι αποδίδουν το πρόβλημα σε προσωπικό επίπεδο, άλλοι στην πολιτική συγκυρία, επισημαίνοντας πως όποιος βρισκόταν στη θέση τους θα αντιμετώπιζε παρόμοια προβλήματα.

«Ο Βέμπερ και η Γκαρσία έχουν γίνει πρόβλημα για τη φον ντερ Λάιεν», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Απρόβλεπτες ψηφοφορίες & εντάσεις στην Ολομέλεια

Οι διαφωνίες μεταξύ των δύο ομάδων οδηγούν σε λιγότερο προβλέψιμες ψηφοφορίες στο Κοινοβούλιο — όπως συνέβη τον Νοέμβριο με το νομοσχέδιο απλοποίησης των πράσινων κανόνων αναφοράς για τις επιχειρήσεις, όταν το ΕΛΚ συντάχθηκε με την άκρα δεξιά αντί των κεντρώων.

Οι εντάσεις έχουν επεκταθεί και προς τη φον ντερ Λάιεν, με τη Γκαρσία να την κατηγορεί ότι «υιοθετεί την ατζέντα Τραμπ» προωθώντας απορρύθμιση. Οι κεντροαριστεροί ευρωβουλευτές ζητούν από την πρόεδρο της Επιτροπής να συγκρατήσει τον Βέμπερ λόγω της συνεργασίας του με την άκρα δεξιά.

Λεκτικές επιθέσεις στην Ολομέλεια, διαφωνίες για τα ισπανικά πολιτικά ζητήματα, αντίθετες απόψεις για τους περιβαλλοντικούς στόχους και τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ, αλλά και η στάση του ΕΛΚ υπέρ νόμων μαζί με την άκρα δεξιά έχουν διαβρώσει μια κατά τα άλλα υποσχόμενη συνεργασία.

Όπως λέει ανώτερος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ: «Ο Βέμπερ δεν θα ξεπεράσει ποτέ τη μεγάλη προδοσία όταν η Ιράτσε τον μαχαίρωσε πισώπλατα για την προεδρία της Επιτροπής».

Από την άλλη, ανώτερος σοσιαλιστής ευρωβουλευτής σημειώνει: «Όλοι πρέπει να παραμείνουν ψύχραιμοι και να αφήσουν τα συναισθήματα εκτός», προσθέτοντας ότι πολλοί βουλευτές αλλά και επίτροποι συχνά εκφράζουν ανησυχία για το συναισθηματικό υπόβαθρο αυτής της σχέσης.

Δημόσιες δηλώσεις & ιδιωτικές εντάσεις

Δημόσια πάντως, οι δύο διαβεβαιώνουν ότι οι σχέσεις είναι καλές. «Εκτιμώ ιδιαίτερα την ισχυρή ηγεσία της Ιράτσε, είναι σκληρή εκπρόσωπος», δήλωσε ο Βέμπερ στο POLITICO, περιγράφοντας τη σχέση τους ως «πολύ καλή».

«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι έχουμε καλές και τακτικές συνομιλίες, αλλά διακρίνουμε τις διαφορετικές πολιτικές μας θέσεις», πρόσθεσε ο ίδιος.

Η Γκαρσία υποβάθμισε επίσης τις εντάσεις λέγοντας ότι έχουν «εργασιακή σχέση» και «προσπαθούν να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον», επιμένοντας πως παρά τις διαφορές «η κατάσταση είναι πολύ πιο φυσιολογική απ’ όσο φαίνεται εξωτερικά».

Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωβουλευτές και συνεργάτες τους, έξι χρόνια κοινής πορείας έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη ανάμεσά τους.

Aλληλοκατηγορίες για αδυναμία & εξουσιομανία

Ο Βέμπερ θεωρεί ότι η Γκαρσία δεν μπορεί να υλοποιήσει όσα υπόσχεται λόγω εσωτερικών διαιρέσεων στους S&D και της εξασθένησης του κόμματος στην Ευρώπη. Από την άλλη πλευρά, η Γκαρσία βλέπει τον Βέμπερ ως διψασμένο για εξουσία που δεν διστάζει να ενισχύσει την άκρα δεξιά εις βάρος του κέντρου.

Στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο 2025, η φον ντερ Λάιεν προσπάθησε να γεφυρώσει τα χάσματα μεταξύ ΕΛΚ και Σοσιαλιστών δίνοντας πολιτικές νίκες σε αμφότερους και καλώντας σε ενότητα.

Όμως οι προσπάθειές της απέτυχαν όταν Βέμπερ και Γκαρσία αντάλλαξαν προσωπικές επιθέσεις στην Ολομέλεια, κατηγορώντας ο ένας τον άλλο για την αστάθεια του φιλοευρωπαϊκού συνασπισμού.

Ο Βέμπερ κατηγόρησε τους Σοσιαλιστές ότι «βλάπτουν την ευρωπαϊκή ατζέντα». Η Γκαρσία ανταπάντησε: «Ξέρετε ποιος ευθύνεται που αυτή η φιλοευρωπαϊκή συμμαχία … δεν λειτουργεί στο Κοινοβούλιο; Έχει όνομα και επίθετο. Μάνφρεντ Βέμπερ».

Tο Κοινοβούλιο μετατοπίζεται προς τα δεξιά

Η ανταλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει μια σχέση υπό πίεση, καθώς το ΕΛΚ προωθεί απορρύθμιση, χαλάρωση πράσινων κανόνων και αυστηροποίηση στη μετανάστευση με τη στήριξη ακροδεξιών μετά τις εκλογές του 2024.

Οι Σοσιαλιστές αισθάνονται ολοένα πιο περιθωριοποιημένοι κι έχουν σκληρύνει τις επιθέσεις τους στη φον ντερ Λάιεν επειδή υιοθετεί δεξιά ατζέντα απορρύθμισης, αλλά κι εναντίον του Βέμπερ για τη συνεργασία του με την άκρα δεξιά γενικότερα.

«Ο μόνος τρόπος για να επιβιώσει η Ιράτσε είναι να γίνει πιο επιθετική έναντι του ΕΛΚ και του Μάνφρεντ», δήλωσε πρώην κεντρώος βουλευτής — θεωρώντας πως η Γκαρσία στηρίζεται πλέον στη ρητορεία για να συσπειρώσει τη βάση της λόγω έλλειψης ουσιαστικών επιτυχιών.

Από τη δική του πλευρά, ο Βέμπερ δεν απολογείται που περιθωριοποιεί τους παραδοσιακούς συμμάχους του κέντρου. Υποστηρίζει πως ο στόχος —να αντιμετωπίσει ζητήματα όπως η μετανάστευση ή η υπερρύθμιση που εργαλειοποιεί η άκρα δεξιά— δικαιολογεί τα μέσα.

Kρίσιμες συμφωνίες & παρασκηνιακές συγκρούσεις

«Δεν μπόρεσε να γίνει πρόεδρος της Επιτροπής κι έτσι προσπαθεί να παίξει ρόλο ισχυρού διαμεσολαβητή μέσα από το Κοινοβούλιο — κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να δείξει πως μπορεί να πετύχει όσα θέλει το ΕΛΚ χρησιμοποιώντας ακόμη και την άκρα δεξιά», σχολίασε δεύτερος ανώτερος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ σχετικά με τον Βέμπερ.

Bέμπερ και Γκαρσία ξεκίνησαν τη συνεργασία τους μετά τις εκλογές του 2019, όταν εκείνη εξελέγη επικεφαλής των S&D έχοντας ήδη υπηρετήσει ως ευρωβουλευτής από το 2004 κι ως πρόεδρος της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών (2014-2019).

Τα πρώτα δύο χρόνια υπήρχαν κοινές προτεραιότητες όπως η Πράσινη Συμφωνία κι η αντιμετώπιση της πανδημίας Covid-19. Ωστόσο στη συνέχεια οι σχέσεις άρχισαν να φθείρονται.

Σε αναδιάρθρωση κορυφαίων θέσεων στα μέσα της θητείας, ο Βέμπερ έκλεισε συμφωνία στα παρασκήνια με τους Φιλελεύθερους (Renew) και την Αριστερά ώστε ο γενικός γραμματέας του Κοινοβουλίου —μια ιδιαίτερα ισχυρή θέση— να παραμείνει στο ΕΛΚ. Η Γκαρσία διεκδικούσε αυτόν τον ρόλο για τους S&D καθώς τόσο ο προηγούμενος γραμματέας όσο κι η νέα πρόεδρος Ρομπέρτα Μετσόλα προέρχονται από το ΕΛΚ.

«Ήταν μια στιγμή έντασης γιατί ήταν πεπεισμένη ότι θα το πάρει … Το πήρε πολύ προσωπικά», λέει ανώτερος σοσιαλιστής βουλευτής. «Η θέση της στην ομάδα επηρεάστηκε επίσης αρνητικά· δέχθηκε έντονη κριτική».

Iσπανικό ζήτημα & νέες εστίες σύγκρουσης

Η επανεκλογή του Πέδρο Σάντσες ως πρωθυπουργού της Ισπανίας το 2023, όξυνε περαιτέρω τις σχέσεις. Ο Βέμπερ επί χρόνια πόνταρε στην πτώση του Σάντσες υποστηρίζοντας ανοιχτά το Λαϊκό Κόμμα (PP) κι αφήνοντάς το ελεύθερο στο Ευρωκοινοβούλιο να επιτίθεται στους Ισπανούς Σοσιαλιστές — γνωρίζοντας πως μια κυβέρνηση PP στη Μαδρίτη θα ενίσχυε το ΕΛΚ σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

“Κάνει ό,τι θέλει το PP”, δηλώνει αξιωματούχος φιλελεύθερος στο Κοινοβούλιο· “κάθε φορά που συζητείται θέμα Ισπανίας γίνεται χαμός”.

Tο πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν τον Νοέμβριο όταν το ΕΛΚ συντάχθηκε με ακροδεξιούς ώστε να ακυρώσει κοινοβουλευτική αποστολή στην Ιταλία για παρακολούθηση κράτους δικαίου αλλά επέτρεψε αντίστοιχη επίσκεψη στην Ισπανία — προκαλώντας έντονη αντίδραση από τη Γκαρσία που παρουσιάζεται από βουλευτές του ΕΛΚ ως “αντιπρόσωπος” του Σάντσες στις Βρυξέλλες.

Nέα ένταση στους διορισμούς επιτρόπων

“Αυτό δημιουργεί μια τοξική δυναμική”, συμφωνεί ανώτερος βουλευτής του ΕΛΚ. Το ισπανικό ζήτημα κορυφώθηκε στις ακροάσεις των υποψήφιων επιτρόπων μετά τις εκλογές του 2024. Εκεί ο Βέμπερ — πιεζόμενος από Ισπανούς συναδέλφους — κινήθηκε δυναμικά εναντίον της αναπληρώτριας πρωθυπουργού Τερέσα Ριβέρα κατηγορώντας τη για φονικές πλημμύρες στη Βαλένθια τον Οκτώβριο 2024.

Eνώ το ΕΛΚ στόχευε στην απομάκρυνση Ριβέρα, οι Σοσιαλιστές ήθελαν αντίποινα κατά του Ιταλού Ραφαέλε Φίτο (που πρότεινε η Τζόρτζια Μελόνι). Παρότι δεν ανήκει στο ΕΛΚ αλλά στους Ευρωπαίους Συντηρητικούς & Μεταρρυθμιστές (ECR), είχε στήριξη από τον Βέμπερ. Τελικά οι S&D κράτησαν χαμηλούς τόνους έναντι Φίτο ώστε να προστατεύσουν τη Ριβέρα από περαιτέρω επιθέσεις.

Mετά από εβδομάδες έντασης — με τον Βέμπερ και τη Γκαρσία εμφανώς εξαγριωμένους κι έτοιμους για δημόσιες αντιπαραθέσεις — τόσο η Ριβέρα όσο κι ο Φίτο εγκρίθηκαν τελικά ως επίτροποι.

Tο τέλος μιας παλιάς συμμαχίας;

Aυτό ανέδειξε πως η παλιά συμμαχία μεταξύ ΕΛΚ-S&D έχει διαλυθεί: ο Βέμπερ αγνοεί πλέον τη Γκαρσία αναζητώντας συμμαχίες ακόμη κι εκτός παραδοσιακών εταίρων προς τα δεξιά.

Kαίτοι συνεχίζουν να συναντώνται τυπικά μαζί με τη φιλελεύθερη αρχηγό Bαλερί Χαγέρ και τη φον ντερ Λάιεν για συντονισμό εργασιών στο Κοινοβούλιο, η αποτελεσματικότητα αυτής της συνεργασίας έχει μειωθεί δραματικά σύμφωνα με στελέχη όλων των ομάδων.

“Πλέον είναι σαφές ότι δεν ‘τρέχουν’ το Κοινοβούλιο όπως παλιά”, σχολιάζει χαρακτηριστικά η Μανόν Ομπρί από την Αριστερά. Η κατάρρευση αυτής της συνεργασίας έχει οδηγήσει σε αστάθεια: οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται προκαταβολικά πίσω από κλειστές πόρτες· “πολιτικό θέατρο” όπως λέει χαρακτηριστικά. “Τώρα μπαίνουμε στις συνεδριάσεις χωρίς να ξέρουμε πού θα καταλήξουμε”.

Mάχη διαδοχής & αβεβαιότητα έως το 2027

“Παρότι τα πηγαίνουν προσωπικά καλά”, λέει δεύτερος βουλευτής του ΕΛΚ,”τα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας δεν είναι καλά” προσθέτοντας πως “η συμμαχία δεν απέδωσε πραγματικά”. Το επόμενο μοίρασμα κορυφαίων θέσεων έρχεται το 2027 κι ήδη έχουν ξεκινήσει οι διεργασίες μεταξύ Βέμπερ-Γκαρσία για το ποιος θα προτείνει τον νέο/νέα πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Tο ΕΛΚ αναμένεται να πιέσει ώστε η Μετσόλα να λάβει τρίτη θητεία· οι Σοσιαλιστές όμως διεκδικούν σειρά τους βάσει συμφωνίας μοιρασιάς μετά τις εκλογές 2024. Τα στελέχη Renew/S&D λένε πως υπάρχει τέτοια συμφωνία· οι EPP αρνούνται επίσημα — κανείς όμως δεν μπόρεσε να προσκομίσει έγγραφα στο POLITICO προς επίρρωση οποιασδήποτε πλευράς.

Aυτό αποτελεί σημαντικό πονοκέφαλο για τη Γκαρσία· οι μεγάλες αντιπροσωπείες S&D (Ιταλία/Γερμανία) πιέζουν επίσης για θέσεις εξουσίας κι αν χαθεί η προεδρία ίσως διεκδικήσουν αντικατάστασή της ως αρχηγού ομάδας.

Eπίλογος χωρίς συμφιλίωση στον ορίζοντα

Mε τις εντάσεις στα ύψη ένας αξιωματούχος αστειεύτηκε πως ίσως οι δυο τους λύσουν τις διαφορές μ’ ένα ποτό μετά τη δουλειά — κάτι όμως μάλλον απίθανο προς το παρόν. “Θα πήγαινα σίγουρα”, είπε γελώντας νευρικά ο Βέμπερ σημειώνοντας ωστόσο ότι “είμαστε τόσο απασχολημένοι” που μάλλον δεν θα συμβεί ποτέ. Η Γκαρσία απάντησε επίσης γελώντας: “Έχω γίνει σπιτόγατος πλέον· δεν βγαίνω πια έξω”.