Μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: Τι πραγματικά συνέβη- Ο Π. Ψαρός απαντά στο libre

Έχοντας πλέον διανύσει μία εβδομάδα και κάτι μετά το πρωτοφανές περιστατικό μπλακ άουτ που αναστάτωσε το σύνολο των ελληνικών αεροδρομίων, οι πηγές του προβλήματος γίνονται ολοένα και περισσότερο ξεκάθαρες.

Νίκος Γιαννόπουλος

Το Libre απευθύνθηκε στον πρόεδρο της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας Παναγιώτη Ψαρό ο οποίος σκιαγράφησε την πραγματικότητα των πτήσεων στη χώρα όπως ακριβώς αυτή έχει.

Συγκεκριμένα ο κ. Ψαρός κάνει λόγο για:

• τον επαγγελματισμό των συναδέλφων του ως το μόνο λόγο η κατάσταση την προηγούμενη Κυριακή δεν εξελίχθηκε χειρότερα
• το αλαλούμ στην προσπάθεια να προμηθευτεί η χώρα σύγχρονο εξοπλισμό ρύθμισης της εναέριας κυκλοφορίας και να αντικαταστήσει τον υφιστάμενο απαρχαιωμένο
• την έλλειψη προσωπικού που δυσκολεύει το έτσι και αλλιώς δύσκολο έργο των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας

Ολη η συνέντευξη του Παναγιώτη Ψαρού

–Το περιστατικό της περασμένης Κυριακής ήταν σοβαρό. Οι πολίτες ζητούν να μάθουν το εξής: Απειλήθηκε όντως η ασφάλεια των πτήσεων και αν ναι με ποιον τρόπο;

Το περιστατικό της περασμένης Κυριακής ήταν πρωτοφανούς έκτασης και απαράδεκτο για μονάδα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Οι συνάδελφοι στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) έχασαν τη δυνατότητα επικοινωνίας με τα αεροσκάφη που βρίσκονταν εκείνη την ώρα υπό τον έλεγχό τους. Παρόλα αυτά βρήκαν τρόπο να διαχειριστούν την κυκλοφορία υπερβάλλοντας εαυτούς και ενεργώντας υπό συνθήκες χωρίς προηγούμενο. Δεν σημειώθηκε κανένα περιστατικό παραβίασης ελαχίστων διαχωρισμού, γεγονός το οποίο οφείλεται αποκλειστικά στον επαγγελματισμό και τις ικανότητες των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας.

–Ακόμα και ο αρμόδιος Υπουργός τόνισε ότι ο εξοπλισμός μέσω του οποίου κάνετε τη δύσκολη δουλειά σας είναι απαρχαιωμένος. Γιατί δεν έχει αγοραστεί νέος; Τι σας απαντούν όταν βάζετε αυτό το ερώτημα στο τραπέζι; Υπάρχουν δεσμεύσεις που δεν έχουν τηρηθεί;

Ο εξοπλισμός είναι όντως απαρχαιωμένος και δεν πληροί τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών. Η αποτυχία, εδώ και δεκαετίες, στην προσπάθεια αντικατάστασης του εξοπλισμού, έχει να κάνει με κακό σχεδιασμό και υλοποίηση του προγράμματος προμηθειών. Μια αντίστοιχη κατάσταση είναι αυτή που έχουμε ακούσει όλοι για τις προμήθειες στον ΟΣΕ. Δυστυχώς όσες φορές, δημόσια, απευθύναμε έκκληση για αντικατάσταση του εξοπλισμού, η αντιμετώπιση που είχαμε ήταν να αφήνονται υπόνοιες ότι πίσω από το αίτημα αυτό κρύβονται «συνδικαλιστικές διεκδικήσεις», ενώ η τρέχουσα διοίκηση της ΥΠΑ μας έχει κατηγορήσει ακόμα και για «συνδικαλισμό παλαιάς κοπής».

Δυστυχώς ακόμα και μετά τις συνεχείς, δημόσιες εκκλήσεις μας, το πρόγραμμα προμήθειας σύγχρονου εξοπλισμού σημειώνει νέες καθυστερήσεις κυρίως λόγω άστοχων επιλογών της τρέχουσας διοίκησης της ΥΠΑ. Υπήρξαν προφορικές δεσμεύσεις από το 2022 ότι έως το 2024 θα είχαν ολοκληρωθεί οι απαιτούμενες προμήθειες. Το 2024 η τρέχουσα διοίκηση της ΥΠΑ δεσμεύτηκε γραπτώς και με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του προγράμματος εκσυγχρονισμού και προμήθειας ανταλλακτικών του υπάρχοντος εξοπλισμού, κάτι που δεν υλοποιήθηκε, όπως απέδειξε το περιστατικό με την βλάβη στο σύστημα μεταφοράς δεδομένων από και προς τον λόφο Μερέντα τον περασμένο Αύγουστο.

Τι σημαίνει πρακτικά, για τη δουλειά σας και την ασφάλεια των πτήσεων, ότι ο εξοπλισμός είναι απαρχαιωμένος; Εχουν ενημερωθεί οι αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές;

Ο απαρχαιωμένος εξοπλισμός μας στερεί βασικά εργαλεία που είναι πλέον αυτονόητα για κάθε Ελεγκτή στην Ευρώπη και γενικότερα στην Μεσόγειο. Πρακτικά μας επιβάλλει, προκειμένου να διατηρηθεί η ασφάλεια σε επίπεδο εφάμιλλο των παγκόσμιων προτύπων, να εξυπηρετούμε μικρότερο αριθμό αεροσκαφών, με αποτέλεσμα την δημιουργία καθυστερήσεων στις πτήσεις. Εφόσον ο εξοπλισμός συντηρείται σωστά και διατηρεί την αξιοπιστία του, ακόμα και αν είναι απαρχαιωμένος, η ασφάλεια διατηρείται. Έχουμε ενημερώσει σε κάθε επίπεδο τις εθνικές και Ευρωπαϊκές αρχές και έχουμε επικοινωνία και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα, η οποία δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την κατάσταση στην Ελλάδα.

Να θίξουμε και λίγο το ζήτημα του αριθμού του προσωπικού. Είναι αυτός που θα έπρεπε ή χρειάζονται προσλήψεις και αν χρειάζονται για τι αριθμό μιλάμε;

Σήμερα ο αριθμός των αδειοδοτημένων Ελεγκτών είναι πολύ μικρός σε σχέση με τον απαιτούμενο. Όλες οι μονάδες αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα υποστελέχωσης. Για παράδειγμα, το ΚΕΠΑΘΜ, που αντιμετώπισε το συμβάν της 4/1/2026, είναι υποστελεχωμένο κατά 40%. Έχουν γίνει προσλήψεις τους περασμένους μήνες 92 νέων συναδέλφων και προβλέπεται να γίνουν και τους επόμενους μήνες άλλες 77 προσλήψεις. Οι συνάδελφοι αυτοί αναμένεται να αποκτήσουν την πρώτη τους ειδικότητα για να ασκήσουν, χωρίς επίβλεψη, Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, για πρώτη φορά, το καλοκαίρι του 2027 ή και του 2028. Όπως καταλαβαίνετε το πρόβλημα της υποστελέχωσης θα χρειαστεί ακόμα χρόνο για να αντιμετωπιστεί.  

Τι βαθμό αξιοπιστίας είχαν κατά τη γνώμη σας και σύμφωνα με τις γνώσεις σας τα υπονοούμενα που άφησε  η  ΥΠΑ περί δολιοφθοράς; Ποιο είναι το επίπεδο ασφάλειας των συστημάτων μας σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

Εξαρχής ήμασταν σκεπτικοί για την αξιοπιστία των αναφορών και των διαρροών από πλευράς ΥΠΑ για κακόβουλη ενέργεια. Σήμερα κανένας αρμόδιος δεν μιλάει για δολιοφθορά και όλες οι αναφορές κάνουν λόγο για τεχνικό πρόβλημα. Δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ ηλεκτρονική παραβίαση των συστημάτων που χρησιμοποιούμε στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας σήμερα, τουλάχιστον εξ’ όσων γνωρίζουμε. Αυτό που έχει συμβεί είναι η καταστροφή του ραντάρ που υπάρχει στο όρος Αττάβυρος της Ρόδου από εμπρησμό πριν από περίπου 3 χρόνια, χωρίς ακόμα να έχει εγκατασταθεί νέο ραντάρ, δημιουργώντας πρόβλημα στην κάλυψη στο ΝΑ τμήμα του FIR Αθηνών.