Mercosur: Δύο τρανταχτά παραδείγματα-“γκρίζα” σημεία (και) για τους Έλληνες αγρότες
Η Mercosur αποτελεί από την Παρασκευή το μεσημέρι πραγματικότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (και φυσικά για τη Λατινική Αμερική στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά απευθύνεται). Η Συμφωνία, για την έγκριση της οποίας έπαιξε μεγάλο ρόλο η μετακίνηση της Ιταλίας από το όχι στο ναι, θα επιτρέψει ουσιαστικά στην Ένωση να εξάγει οχήματα, μηχανήματα, κρασιά και οινοπνευματώδη ποτά προς τη Λατινική Αμερική, διευκολύνοντας την είσοδο βοδινού κρέατος, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική.
Δεν είναι πάντως τυχαίο ότι για την εν λόγω συμφωνία οι αντιδράσεις εντός της Ευρώπης ήταν πολύ μεγάλες. Είχαν, όμως, έρεισμα;
Οι αντίπαλοι της συμφωνίας, με επικεφαλής τη Γαλλία —τον μεγαλύτερο αγροτικό παραγωγό της Ευρωπαϊκής Ένωσης— υποστηρίζουν ότι η συμφωνία θα αυξήσει τις εισαγωγές φθηνών τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων του βοείου κρέατος, των πουλερικών και της ζάχαρης, υπονομεύοντας τους εγχώριους αγρότες.
Οι χώρες της MERCOSUR παράγουν αγροτικά προϊόντα με πολύ χαμηλότερο κόστος (ιδίως βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, σόγια) αλλά και με διαφορετικά πρότυπα παραγωγής, αρκετά πιο φθηνά και πιο “ελαστικά” σε σχέση με αυτά που αναγκάζονται να εφαρμόσουν οι Ευρωπαίοι αγρότες λόγω των ευρωπαϊκών κανονισμών.
Και κάπου εδώ ερχόμαστε να συναντήσουμε τις αντιρρήσεις των Ελλήνων αγροτών ειδικά.
Εστω ότι εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από την αγορά της Λατινικής Αμερικής πατάτες. Το χαμηλό κόστος της παραγωγής στη Λατινική Αμερική μπορεί να εξασφαλίσει τιμή περίπου 10 σεντ ανά κιλό. Τη συγκεκριμένη τιμή δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να την ανταγωνιστούν οι Ελληνες αγρότες που ακριβώς λόγω του κόστους παραγωγής δεν μπορούν να πέσουν κάτω από τα 35 σεντ ανά κιλό. Η διαφορά είναι τεράστια.
Γίνεται, σαφές, έτσι ότι οι Έλληνες αγρότες, με τα υψηλά κόστη παραγωγής λόγω ενέργειας, κανονισμών και κλίματος, κινδυνεύουν με ζημιές και βρίσκονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να παραμένουν τα προϊόντα τους αδιάθετα.
Το ίδιο θα συμβεί και με το βόειο κέρας. Οι φθηνές εισαγωγές βοείου κρέατος (ίσως και 100.000 επιπλέον τόνοι), πουλερικών θα πιέσουν τις τιμές στην ΕΕ προς τα κάτω με τους αγρότες να πληρώνουν το λογαριασμό.
- Υπάρχουν βέβαια και τα προστατευτικά μέτρα τα οποία, μετά τις πολλές διαμαρτυρίες εντός της ΕΕ, προβλέπονται στη Συμφωνία.
Όπως προβλέπεται, αυτό οι μηχανισμοί ασφαλείας, όπως η αναστολή προνομίων για ευαίσθητα προϊόντα (π.χ. κρέας, εσπεριδοειδή) και η τακτική παρακολούθηση αγορών θα προστατεύουν τους Ευρωπαίους αγρότες από τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Είναι αμφίβολο κατά πόσο αυτού του είδους τα μέτρα θα προστατεύσουν τελικά τους αγρότες.
Την ίδια ώρα όμως η βιομηχανία φαίνεται ότι κερδίζει περισσότερα από 4 δισεκατομμύρια από εξοικονόμηση δασμών σε εξαγωγές οχημάτων, μηχανημάτων, κρασιών και άλλων ειδών. Για την Ελλάδα υπάρχει όφελος, τουλάχιστον στη θεωρία, στην τυποποίηση των προϊόντων.
Η συμφωνία εξασφαλίζει νομική προστασία για 21 ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα στις αγορές της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή κ.λπ.), αποτρέποντας απομιμήσεις όπως «φέτα» που παράγονται από μη ελληνικό γάλα ή “ψεύτικο” ελαιόλαδο.
Αυτό επιτρέπει στους Έλληνες παραγωγούς και στις βιομηχανίες τυποποίησης να εξάγουν αυτά τα premium προϊόντα χωρίς δασμούς και με εγγυήσεις αυθεντικότητας, ενισχύοντας ανταγωνιστικότητα σε νέες αγορές 260 εκατ. καταναλωτών. Οι αγρότες τονίζουν όμως από την πλευρά τους ότι τα οφέλη αυτά δεν αντισταθμίζουν τις απώλειες από φθηνές εισαγωγές κρέατος και πατάτας.
Τα πάντα θα κριθούν, όπως πάντα, στο πεδίο.