Νικολάς Μαδούρο: Η άνοδος, η κυριαρχία και η πτώση

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα, καθώς ο Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη και μεταφέρθηκε αεροπορικώς εκτός της χώρας. Ουσιαστικά πρόκειται για το τέλος μιας από τις πιο μακροβιότερες ηγεσίες της Λατινικής Αμερικής.

Ο άνθρωπος που κυβέρνησε τη χώρα για περισσότερο από μια δεκαετία, συχνά φορώντας τη χαρακτηριστική αθλητική φόρμα, ταύτισε την πολιτική του πορεία με μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης και βαθιάς οικονομικής κρίσης της χώρας.

Ο Νικολάς Μαδούρο ανέλαβε την προεδρία το 2013, μετά τον θάνατο του Ούγκο Τσάβες, του χαρισματικού ηγέτη της λεγόμενης «μπολιβαριανής επανάστασης» και πολιτικού του μέντορα. Σε αντίθεση με τον Τσάβες, ο οποίος διέθετε έντονη λαϊκή απήχηση, ο Μαδούρο δεν κατάφερε ποτέ να κερδίσει την ίδια αποδοχή. Η πολιτική του διαδρομή, ωστόσο, υπήρξε ενδεικτική της ανόδου του μέσα από τις δομές του τσαβισμού. Ξεκίνησε ως οδηγός λεωφορείου, αναδείχθηκε σε συνδικαλιστή, εξελίχθηκε σε υπουργό Εξωτερικών και τελικά σε αντιπρόεδρο πριν διαδεχθεί τον Τσάβες στην εξουσία.

After Donald Trump announced that Venezuelan leader Nicolas Maduro has been captured and flown out of the country, Sky's chief correspondent Stuart Ramsay says it could lead to "really quite dangerous times in Venezuela."

Follow live https://t.co/D40FIyT5hP pic.twitter.com/h5JrvedNHz

— Sky News (@SkyNews) January 3, 2026

«Εάν προκύψει κάποια απρόβλεπτη περίσταση που θα με εμποδίσει να συνεχίσω ως πρόεδρος της Βενεζουέλας, η σταθερή μου άποψη, τόσο σταθερή όσο η πανσέληνος, είναι ότι, σε αυτό το σενάριο, το οποίο θα απαιτούσε την προκήρυξη προεδρικών εκλογών, θα πρέπει να επιλέξετε τον Νικολάς Μαδούρο», δήλωσε ο Τσάβες τον Δεκέμβριο του 2012, ώρες πριν ταξιδέψει στην Κούβα για να συνεχίσει την αντικαρκινική θεραπεία του. Ο πρόεδρος θα επέστρεφε στο Καράκας μόνο και μόνο για να πεθάνει, αλλά το όνομα του διαδόχου του ήταν ήδη σαφές.

Ο ίδιος ο Μαδούρο λέει ότι δεν ξέρει γιατί ο Τσάβες τον επέλεξε ανάμεσα σε διάφορους υποψηφίους, επειδή ποτέ δεν φιλοδοξούσε να «γίνει πρόεδρος». «Αλλά με προετοίμαζε», είπε λίγο μετά τον θάνατο του Τσάβες.

Ο Μαδούρο στο τιμόνι της χώρας

Η προεδρία του συνέπεσε με τη βαθύτερη οικονομική κρίση στην ιστορία της Βενεζουέλας. Η οικονομία, ήδη επιβαρυμένη επί Τσάβες, με αυστηρούς ελέγχους τιμών και εκτεταμένα επιδόματα που εξάντλησαν τα κρατικά ταμεία, κατέρρευσε όταν έπεσαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου τη δεκαετία του 2010. Η χώρα, εξαρτημένη σχεδόν αποκλειστικά από τα έσοδα του πετρελαίου, βρέθηκε να μην μπορεί να εισάγει βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα και φάρμακα.

Η απάντηση της κυβέρνησης Μαδούρο ήταν η εκτεταμένη εκτύπωση χρήματος, η οποία οδήγησε σε υπερπληθωρισμό και ουσιαστική απαξίωση του εθνικού νομίσματος. Την κρίση επιδείνωσαν η εκτεταμένη διαφθορά και οι διεθνείς κυρώσεις.

Η επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών όξυνε τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της χώρας και ενέτεινε το κλίμα αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, με τις κοινωνικές εντάσεις να λαμβάνουν όλο και πιο μαζικά χαρακτηριστικά.

Αντί για πολιτικό διάλογο, ο Μαδούρο απάντησε στη λαϊκή δυσαρέσκεια με καταστολή. Οι μαζικές διαδηλώσεις αντιμετωπίστηκαν βίαια, ενώ ο ίδιος κατηγορήθηκε διεθνώς για νοθεία στις προεδρικές εκλογές του 2018 και του 2024, γεγονός που οδήγησε πολλές χώρες να αμφισβητήσουν ανοιχτά τη νομιμότητά του.

Εκείνη την περίοδο περισσότερο από το ένα τέταρτο του πληθυσμού -περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι- εγκατέλειψαν τη χώρα, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές κρίσεις παγκοσμίως.

Η σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ και τις ΗΠΑ

Η σύγκρουσή του με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε κεντρικό στοιχείο της διακυβέρνησής του. Η ακροαριστερή, αντιιμπεριαλιστική ιδεολογία της «μπολιβαριανής επανάστασης» αντιμετώπιζε τον αμερικανικό καπιταλισμό ως εχθρό.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, κατήγγειλαν την πολιτική καταστολή και αναγνώρισαν υποψηφίους της αντιπολίτευσης ως νόμιμους προέδρους μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές.

BREAKING: US President Donald Trump has claimed that the US carried out a "large-scale strike" against Venezuela and its leader, President Nicolás Maduro.

Trump said Maduro and his wife were "captured and flown out of the country" following the operation. pic.twitter.com/yowad33kjj

— Al Jazeera English (@AJEnglish) January 3, 2026

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ, η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τον Μαδούρο ότι ευθύνεται για τη μαζική μετανάστευση Βενεζουελάνων προς τις ΗΠΑ, ότι «έκλεψε» αμερικανικό πετρέλαιο και ότι λειτουργεί ως ηγέτης καρτέλ ναρκωτικών — κατηγορίες που ο Μαδούρο αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Οι σχέσεις με την Κούβα

Όταν ο Τσάβες εξελέγη πρόεδρος το 1999, ο Μαδούρο μπήκε στην Εθνοσυνέλευση. Σιγά-σιγά ανέβαινε τα σκαλιά της εξουσίας, πρώτα στη Βουλή και στη συνέχεια στην κυβέρνηση ως «ένας καλός δεύτερος, πάντα υπάκουος», δήλωσε στο CNN ο Ρόναλ Ροντρίγκεζ, ερευνητής στο Παρατηρητήριο της Βενεζουέλας στο πανεπιστήμιο Ροζάριο της Κολομβίας.

«Ο Μαδούρο ήταν πάντα ένας υποτιμημένος ηγέτης. Υπήρχαν πολλοί πιθανοί διάδοχοι όταν ο Τσάβες αρρώστησε. Αλλά κανένας δεν πέτυχε αυτό που πέτυχε εκείνος: αφενός, την υποστήριξη της Κούβας και αφετέρου, την επικράτηση μεταξύ των υπόλοιπων τσαβιστών», λέει ο αναλυτής.

Με το πέρασμα των χρόνων, ο Μαδούρο έχτισε, πρώτα με την κυβέρνηση του Φιντέλ και του Ραούλ Κάστρο, και αργότερα με τον Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, έναν δεσμό που είναι από τους πιο σημαντικούς για τη σημερινή Βενεζουέλα. Είχε εμβαθύνει τους δεσμούς του με τους Κάστρο από τότε που έγινε υπουργός Εξωτερικών του Τσάβες το 2006 και έγινε «βασικός παράγοντας» το 2011, όταν ο τότε πρόεδρος αρρώστησε και ταξίδεψε στην Κούβα για θεραπεία. Από τότε και στο εξής, ήταν ο βασικός κρίκος στη διαχείριση της στρατηγικής σχέσης μεταξύ των Κάστρο και του «Τσαβισμού» και αυτή η σχέση βοήθησε τον Μαδούρο να ενισχύσει τη θέση του ως διάδοχος του Τσάβες.