Τουρισμός: Η “χήνα με τα χρυσά αβγά” το 2025-“Αγκάθια” και… υπόγειοι κίνδυνοι το 2026

Η ανθεκτικότητα του ελληνικού τουρισμού, παρά τα πολλαπλά προβλήματα λόγω της γεωπολιτικής θέσης της χώρας, αποδείχτηκε για άλλη μία φορά. Το 2024 η χώρα φιλοξένησε πάνω από 40 εκ. τουρίστες, που μαζί με τους επιβάτες κρουαζιέρας προσφέροντας τον οβολό τους ήτοι 21,6 δισ. ευρώ. Παρότι δεν έχουν κλείσει τα στοιχεία το 2025 ήταν μία ακόμη καλύτερη χρονιά από άποψη εσόδων κι αφίξεων. Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο 2025 καταγράφηκε αύξηση 4% στις αφίξεις και οι εισπράξεις ξεπέρασαν τα 20 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 9%, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα το 2024.

Της Άννας Στεργίου

Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα από μόνη της είναι μία χώρα, που προσφέρεται για τουρισμό, διότι διαθέτει ήλιο, θάλασσα, ωραίες παραλίες, από ικανοποιητικές ως εξαιρετικές τουριστικές υπηρεσίες σε πολλές περιοχές της χώρας κι έχει βελτιώσει και τους οδικούς της άξονες. Έχει κουλτούρα φιλοξενίας, δυνατά στελέχη, ξενοδόχους συνήθως δεύτερης γενιάς και μία χώρα με αμύθητους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορία, πολιτιστικά γεγονότα, λιγότερα αθλητικά γεγονότα κ.ά.

Κυρίως όμως διαθέτει πολλές και διαφορετικές ομορφιές, που είναι συγκλονιστικές για τον επισκέπτη. Από την Κρήτη ως την Ξάνθη κι από τη Σάμο και τις Κυκλάδες ίσαμε την Ήπειρο και την Κέρκυρα η ιστορία, η αρχιτεκτονική, οι συνήθειες έχουν κοινά χαρακτηριστικά αλλά και πολύ διαφορετικά στοιχεία, που μπορεί κάποιος να δει και να διαπιστώσει από κοντά.

Οικονομικά στοιχεία: Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πως το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 1,99 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο και 19,47 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025. Oι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 8,2% τον Οκτώβριο και κατά 8,9% στο δεκάμηνο ενώ χωρίς να έχει τελειώσει ο χρόνος το αεροδρόμιο της Αθήνας κλείνει με 34 εκατ. Επιβάτες και χώρια αυτούς, που ήρθαν οδικώς ή από άλλα αεροδρόμια.

Έως τα μέσα του 2025, η Ελλάδα είχε ήδη υποδεχτεί πάνω από 660.000 Αμερικανούς ταξιδιώτες, μετά τις απευθείας πτήσεις, βελτιώνοντας αισθητά τα τουριστικά της μεγέθη σ΄ αυτήν την αγορά. Γερμανοί, Ιταλοί κ.ά. προτίμησαν τη χώρα μας, η οποία άνοιξε κάποια παράθυρα και σε χώρες, που δεν ήταν παραδοσιακές τουριστικές αγορές.

Τα αγκάθια

Η εργασιακή εξουθένωση: Η εφαρμογή του 13ωρου ήταν φυσικά μία ήττα για το εργατικό κίνημα, με πρώτα θύματα τους εργαζόμενους στον ξενοδοχειακό κλάδο και την εστίαση. Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς φυσικά και δεν ωφέλησαν τους εργαζόμενους, οι οποίοι βίωσαν καθεστώς εργασιακής εξουθένωσης και πολλοί ξενοδοχοϋπάλληλοι ήταν δυσεύρετοι με αποτέλεσμα να χρειαστούν εισαγωγές εργαζομένων.

Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς απομακρύνουν το ελληνικό προσωπικό ενώ δημιουργούν και μία πικρή γεύση για τους ανθρώπους που δουλεύουν στον τουρισμό. Μολονότι διαμαρτυρήθηκαν επανειλημμένα για να πάρει πίσω η κυβέρνηση ένα μνημονιακό μέτρο, που τους είχε τάξει, πως θα το καταργήσει κι αφορούσε στο ταμείο ανεργίας τους, τους άφησε έκθετους.

Τιμές πανάκριβες και υψηλοί ναύλοι: Πολλά από τα ελληνικά νησιά έγιναν απλησίαστα για τον Έλληνα ταξιδιώτη, τα ναύλα για τα καράβια έγιναν πολύ δύσκολο να καλυφθούν για τον μέσο οικογενειάρχη ενώ τα παράπονα δεν έλειψαν για το πανάκριβο ελληνικό τραπέζι, σε μέρη, που θεωρούνται πια οι τοπ προορισμοί. Στην πλατφόρμα συζητήσεων Reddit, χρήστες ανέφεραν εμπειρίες όπου ένιωθαν ότι υπάρχουν υπερβολικές χρεώσεις σε καταστήματα ή πιέσεις για πληρωμή σε μετρητά.

Διαμαρτυρήθηκαν και για μεταφορείς- ταξιτζήδες κι υπερβολικές χρεώσεις. Όμως, είναι αλλιώς μία κουβέντα να μένει σ΄ ένα αρνητικό δημοσίευμα κι αλλιώς είναι να πολλαπλασιάζεται, όταν κι άλλοι προσθέτουν ανάλογες εμπειρίες. Σύμφωνα με ερώτηση που έγινε από το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή «μια τετραμελής οικογένεια με εσωτερική καμπίνα και αυτοκίνητο από το εξωτερικό ταξιδεύει με 696 ευρώ, όταν στην Ελλάδα για την αντίστοιχη διαδρομή το κόστος ανέρχεται σε 1.105,50 ευρώ».

Ελληνική Φιλοξενία: Ταυτόχρονα προβλήματα, που είχαν σχέση με τους υπαλλήλους στον τουρισμό και την εστίαση δεν λύθηκαν απειλώντας εν τέλει την ελληνική φιλοξενία, που ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας, γίνεται ολοένα και πιο διεθνιστική ελλοχεύοντας τον κίνδυνο ν΄ απαξιωθεί, αφού γίνεται ολοένα και πιο απόμακρη. Τα προβλήματα που μπορεί να μη φαίνονται στον κόσμο. Όμως, υπάρχουν και μέσα στα ξενοδοχεία, όταν η επιλογή εργαζομένων είναι από πολλές και διαφορετικές χώρες, που συχνά έχουν πολιτικά προβλήματα μεταξύ τους και βγαίνουν και πάνω στην ένταση της δουλειάς.

Οι επιμέρους εικόνες: Το «όσα βλέπει η πεθερά» συνεχίστηκε και φέτος. Δρόμοι ωραίοι στη μπροστινή πλευρά και ουκ ολίγοι να’ ναι η χαρά της λακκούβας, ακόμη και σε τουριστικές περιοχές. Σκουπίδια πεταμένα ακόμη και σε καθαρά τουριστικές περιοχές, προβλήματα στις παραλίες κ.ά.

Η ταξιδιωτική κρίση στη Σαντορίνη. Το διάστημα 26–28 Ιανουαρίου 2025 σημειώθηκαν δεκάδες έως χιλιάδες μικροί σεισμοί γύρω από τη Σαντορίνη και στα θαλάσσια νερά βόρεια/βορειοανατολικά της καλδέρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις 6 Φεβρουαρίου 2025 η ελληνική κυβέρνηση να κηρύξει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Σαντορίνη λόγω της συνεχιζόμενης σεισμικής δραστηριότητας, με δεκάδες χιλιάδες σεισμούς που έπληξαν το νησί. Η τουριστική κίνηση τον Ιούλιο ήταν περίπου 15% χαμηλότερη από το κανονικό, αν και υπήρξε σταδιακή επαναφορά των κρατήσεων και των αφίξεων σε σχέση με τον Ιούνιο ώσπου η κατάσταση εξομαλύνθηκε.

Διαχείριση αδέσποτων ζώων: Η εμπειρία των επισκεπτών ήταν συνολικά θετική αλλά δεν έλειπαν και τα παράπονα για τη διαχείριση των ζώων στις πλατφόρμες Reddit, Tripadvisor και Google Reviews Τα παράπονα σε πλατφόρμες για τα αδέσποτα ήταν κυρίως από ζωόφιλους που θεώρησαν πως δεν υπάρχει μέριμνα από το κράτος ή την αυτοδιοίκηση, απ΄ όσους φοβούνταν μήπως εκδηλώσουν επιθετική συμπεριφορά προς αυτούς ή τα παιδιά τους.

Χειμερινός τουρισμός και μπλόκα: Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τη συνέχιση των αποκλεισμών στο οδικό δίκτυο, σε μία κρίσιμη συγκυρία για τη χριστουγεννιάτικη περίοδο και τον χειμερινό τουρισμό. Η απώλεια της περιόδου των Χριστουγέννων, τόνισε, απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων χειμερινού τουρισμού. «Η απώλειά της δεν συνιστά απλώς μία πρόσκαιρη ζημία, αλλά θέτει ζήτημα επιβίωσης, με άμεσες επιπτώσεις για χιλιάδες εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες που εξαρτώνται από τη λειτουργία τους», ανέφερε.

Πισίνες: Ο νόμος για τις πισίνες άλλαξε σε ό, τι αφορά στη φύλαξη και στη χρήση θαλασσινού νερού, αλλά αυτό δεν σταμάτησε τα προβλήματα, αφού και πάλι υπήρξαν θύματα – παιδιά, που έπεσαν μέσα και δεν βγήκαν ποτέ.  

Υπερτουρισμός: Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή και στην Ευρώπη και επηρεάζει και την Ελλάδα. Ορδές τουριστών, που έρχονται συνήθως συγκεκριμένες χρονικές περιόδους με ολέθρια αποτελέσματα για μνημεία αιώνων, αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών, με κυκλοφοριακό χάος, αδυναμίες στη διαχείριση κυρίως του νερού και του ρεύματος αλλά ακόμη περισσότερο των σκουπιδιών. Υπάρχουν περιοχές, που είναι υπερκορεσμένες τουριστικά και άλλες που είναι εντελώς υποανάπτυκτες, παρότι έχουν ιστορικά μνημεία ή φυσικές ομορφιές. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης προωθείται σύγχρονο μοντέλο διακυβέρνησης στον τουρισμό με την υποστήριξη της σύστασης και λειτουργίας των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών (DMOs Destination Management Organizations), σε περιφέρειες και δήμους της χώρας.

Προσβασιμότητα: Η Ελλάδα, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, είναι πολύ πίσω σε ό, τι αφορά στην προσβασιμότητα. Πέρα από τις όποιες δυσκολίες υπάρχουν για τα παλαιά ξενοδοχεία ή για τις περιοχές που είναι αμφιθεατρικά χτισμένες και τους παραδοσιακούς οικισμούς για τον λεγόμενο ασημένιο τουρισμό ή τον τουρισμό ΑμΕΑ είναι ελάχιστες οι περιοχές, που μπορεί κάποιος να απολαύσει και να χαρεί με ασφάλεια τις διακοπές του, βγαίνοντας από το ξενοδοχείο, ακόμη κι αν το ίδιο έχει φροντίσει για τις υποδομές του.

Περίπου 30,9% των ξενοδοχείων στην Ελλάδα διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ). Όμως, σ’ αυτό το ζήτημα έχουν ευθύνη και οι δήμοι και το κεντρικό κράτος, που, όπως διαμαρτύρονται, τους υποχρηματοδοτεί.

ΞΕΕ κατά Booking.com. Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) έχει κινηθεί νομικά και έχει υποστηρίξει δράσεις, κυρίως μέσω συλλογικών αγωγών ή καταγγελιών, κατά πλατφορμών, όπως η Booking.com, εστιάζοντας σε θέματα ανταγωνισμού (ρήτρες ισοτιμίας τιμών, πνευματικών δικαιωμάτων και unfair practices, με στόχο την προστασία των Ελλήνων ξενοδόχων και τη βελτίωση των όρων συνεργασίας.