Πώς να διαλέξετε το κατάλληλο κρασί για το εορταστικό τραπέζι- Οδηγός για αρχάριους

Από την ανάγνωση ετικετών έως τη δοκιμή διαφορετικών ποικιλιών, μάθετε πώς να ανακαλύπτετε τα κρασιά που ταιριάζουν στα δικά σας γούστα, σύμφωνα με τον οδηγό για αρχαρίους του psyche.com.

Έχετε βρεθεί ποτέ μπροστά στον τοίχο με τα κρασιά στο σούπερ μάρκετ, νιώθοντας πως, παρά τις εκατοντάδες φιάλες που ζητούν την προσοχή σας, είναι αδύνατο να επιλέξετε μόνο μία; Πώς μπορεί κανείς να βρει το κρασί που προσφέρει καλή σχέση ποιότητας-τιμής, υπέροχη γεύση και συνοδεύει το βραδινό του γεύμα; Για τους περισσότερους, η επιλογή γίνεται είτε εντελώς τυχαία είτε καταλήγουμε στη γνωστή φιάλη που αγοράζουμε ξανά και ξανά.

Θα περίμενε κανείς ότι οι ετικέτες των κρασιών θα βοηθούσαν στην απόφαση, όμως συχνά μοιάζει να χρειάζεται κανείς πτυχίο για να τις αποκρυπτογραφήσει. Η νομοθεσία σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί αναγραφή της προέλευσης και του αλκοολικού τίτλου, αλλά ο τρόπος παρουσίασης διαφέρει. Οι παραγωγοί του Νέου Κόσμου (όπως στην Καλιφόρνια, την Αυστραλία ή τη Νότια Αφρική) τονίζουν την ποικιλία σταφυλιού. Αντίθετα, οι παραγωγοί σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία, δίνουν έμφαση στη γεωγραφική προέλευση. Ποιος όμως –εκτός από τους μυημένους– μπορεί να εντοπίσει το Burgenland ή το Bierzo στον χάρτη, πόσο μάλλον να μαντέψει τη γεύση του κρασιού τους;

Όποιο στοιχείο κι αν προβάλλεται στην ετικέτα –ποικιλία, τόπος ή όνομα παραγωγού– δεν έχει αξία αν δεν γνωρίζετε τί γεύση έχει το κάθε κρασί. Η προσπάθεια αποκωδικοποίησης συχνά οδηγεί σε σύγχυση. Η μόνη διέξοδος από το δίλημμα τύχης ή ρουτίνας είναι να μάθετε λίγα πράγματα για το κρασί.

Για έναν οινόφιλο, η διαδικασία μάθησης είναι απόλαυση. Όποια κι αν είναι τα ενδιαφέροντά σας, ο κόσμος του κρασιού έχει κάτι να προσφέρει: όσοι αγαπούν τους χάρτες θα ενθουσιαστούν με τον τρόπο που το στυλ επηρεάζεται από τη γεωγραφία· οι γεωλόγοι εξερευνούν πώς τα διαφορετικά εδάφη δίνουν ξεχωριστά κρασιά· οι μικροβιολόγοι βρίσκουν ενδιαφέρον στη διαδικασία οινοποίησης· ενώ όσοι ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό γοητεύονται από τη σχέση του κρασιού με την ιστορία και τις παραδόσεις.

Πώς να ανακαλύψετε τι σας αρέσει

Όλοι οι νέοι στον κόσμο του κρασιού κάνουν την ίδια ερώτηση: πώς θα βρω ένα κρασί που θα μου αρέσει; Δεν υπάρχει απλή απάντηση, γιατί ο καθένας μας αντιλαμβάνεται τις γεύσεις διαφορετικά. Η ευχαρίστηση στη γεύση εξαρτάται τόσο από τα γονίδιά μας όσο και από το περιβάλλον όπου μεγαλώσαμε. Για παράδειγμα, μόνο κάποιοι μπορούν να ανιχνεύσουν συγκεκριμένες αρωματικές ενώσεις όπως η ροτουνδόνη (rotundone) στο Syrah ψυχρού κλίματος. Αν είστε στους 20% που δεν την αντιλαμβάνονται, ίσως αυτό το στυλ κρασιού δεν σας ταιριάζει. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίσετε τα στυλ που προσωπικά απολαμβάνετε.

Δεν έχει σημασία μόνο η γεύση αλλά και η όσφρηση – ίσως ακόμα περισσότερο. Αυτό που θεωρούμε «γεύση» είναι κυρίως αποτέλεσμα των αρωμάτων που φτάνουν στη μύτη μας μέσω της πίσω πλευράς του στόματος. Εκπαιδεύοντας τις αισθήσεις σας, μπορείτε να αναγνωρίζετε καλύτερα τι σας αρέσει.

Βήματα για να εκπαιδεύσετε τις αισθήσεις σας:

• Σημειώστε τι ανιχνεύετε όταν δοκιμάζετε ένα κρασί.
• Δοκιμάστε διαφορετικές ποικιλίες σταφυλιών και συγκρίνετε μεταξύ τους.
• Μάθετε από φίλους ή ειδικούς – δοκιμάστε μαζί τους ή παρακολουθήστε κάποιο σεμινάριο.
• Τολμήστε να βγείτε εκτός της ζώνης άνεσής σας – επιλέξτε κάτι άγνωστο.

Εκπαίδευση των αισθήσεων και καταγραφή εμπειριών

Ξεκινήστε γράφοντας μια λίστα με βασικά χαρακτηριστικά κρασιού (αρώματα φρούτων, μπαχαρικών κ.λπ.) και εξασκηθείτε στην αναγνώρισή τους. Δοκιμάστε π.χ. μια φρέσκια φράουλα και συγκρίνετέ τη με μαρμελάδα φράουλα· μυρίστε ξύσμα λεμονιού ή πιπέρι και παρατηρήστε τις διαφορές.

Όταν δοκιμάζετε ένα κρασί, δώστε προσοχή σε στοιχεία όπως οξύτητα (αν «ποτίζει» το στόμα), τανίνες (ξηρότητα στο στόμα όπως στο δυνατό τσάι), αλκοόλ (αν νιώθετε έντονη θέρμη) και γλυκύτητα (αν ισορροπείται σωστά με την οξύτητα). Κρατήστε γραπτές σημειώσεις για κάθε δοκιμή – αυτό θα βοηθήσει στην κατανόηση των προσωπικών προτιμήσεων.

Παρατηρήστε διαφορές μεταξύ Παλαιού και Νέου Κόσμου:

• Τα ευρωπαϊκά (Παλαιού Κόσμου) κρασιά συνήθως έχουν περισσότερη οξύτητα και τανίνες.
• Τα κρασιά του Νέου Κόσμου τείνουν να είναι πιο φρουτώδη και απαλά στη δομή.

Ασκήσεις σύγκρισης και επιλογές για αρχάριους

Δοκιμάστε διαφορετικές εκδοχές της ίδιας ποικιλίας σταφυλιού: π.χ., τρία Sauvignon blanc – ένα από Sancerre στη Γαλλία, ένα από Νέα Ζηλανδία ή Χιλή, κι ένα λευκό Bordeaux με βαρέλι. Θα παρατηρήσετε διαφορές σε ωριμότητα, αρώματα (εσπεριδοειδή έναντι τροπικών φρούτων) αλλά και υφή. Επαναλάβετε το ίδιο με κόκκινες ποικιλίες όπως Cabernet Sauvignon ή Syrah/Shiraz.

Αν θέλετε να εξερευνήσετε την επίδραση της τιμής στην ποιότητα, αγοράστε τρεις φιάλες της ίδιας ποικιλίας σε διαφορετική τιμή ($15, $30, $60). Συνήθως θα δείτε μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο πρώτο και δεύτερο επίπεδο – πιο καθαρά αρώματα, καλύτερη ισορροπία και επίγευση. Το αν αξίζει η ακόμα υψηλότερη τιμή είναι θέμα εμπειρίας και προσωπικής εκτίμησης.

Πέντε εύκολα αγαπημένα για αρχάριους:

• Prosecco: αφρώδες με φρουτώδη χαρακτήρα, ιδανικό για καθημερινή κατανάλωση.
• Sauvignon blanc: ζωηρό, με τροπικά φρούτα και πράσινες νότες – ιδιαίτερα αγαπητό από Νέα Ζηλανδία.
• Gewurztraminer: εύκολα αναγνωρίσιμο χάρη στα αρώματα λίτσι και ροδοπέταλων – κλασικό από Αλσατία αλλά πλέον παντού.
• Barossa Shiraz: έντονο κόκκινο της Νότιας Αυστραλίας με μπαχαρικά και γλυκό βαρέλι.
• Fleurie (Beaujolais): ελαφρύ κόκκινο με αρώματα κόκκινων μούρων – απολαυστικό ελαφρώς δροσερό το καλοκαίρι.

Μάθηση μέσα από καθοδήγηση & εμπειρία

Αν θέλετε να εξελιχθείτε πιο γρήγορα στη δοκιμή κρασιών, δοκιμάστε μαζί με κάποιον πιο έμπειρο φίλο ή επισκεφτείτε μια ανεξάρτητη κάβα όπου οι υπάλληλοι συχνά έχουν πάθος με το αντικείμενο. Οι επιλογές τους συνήθως προέρχονται από μικρούς παραγωγούς με ιδιαίτερο χαρακτήρα στα κρασιά τους.

Πείτε στον ειδικό τι ήδη σας αρέσει: π.χ., Γερμανικό Riesling ή Νότιο-Αφρικανικό Cabernet Sauvignon – ώστε να σας προτείνει νέα πράγματα εντός budget. Κρατήστε σημειώσεις για όσα απολαμβάνετε ή όχι ώστε κάθε φορά να βελτιώνετε τις επιλογές σας.

Εναλλακτικά:

• Eγγραφείτε σε σχολές οίνου όπως το Wine and Spirit Education Trust (WSET), που προσφέρει μαθήματα σε πάνω από 70 χώρες για όλα τα επίπεδα γνώσης.
• Aκολουθήστε online οδηγούς ή κριτικούς οίνου. Όπως επιλέγετε κριτικό κινηματογράφου ανάλογα με τα γούστα σας, έτσι βρείτε έναν κριτικό οίνου που ταιριάζει στον ουρανίσκο σας μέσα από δοκιμές των προτάσεών του/της.

Nέα βήματα & προτάσεις για εξερεύνηση

Mόλις νιώσετε έτοιμοι για περισσότερα, δοκιμάστε:

• Pinot noir: μεταξένια υφή & άρωμα κόκκινων φρούτων· συνήθως πιο ακριβό αλλά μοναδικό σε χαρακτήρα.
• Chardonnay: πολυμορφικό· συγκρίνετε Chablis με ώριμο Chardonnay Καλιφόρνιας για διαφορετικά στυλ.
• Cabernet Sauvignon: δοκιμάστε Χιλιανό για έντονα μαύρα φρούτα & βοτανικές νότες.
• Sauvignon blanc & Riesling Αυστραλίας: συνδυάστε lime-streaked Riesling με ασιατική κουζίνα για έκρηξη γεύσεων.
• Iταλικά reds (Chianti Classico/Sangiovese): τραγανά τανικά κόκκινα ιδανικά με πλούσια πιάτα ζυμαρικών ή κρέας.

Aγαπημένα των μυημένων & περαιτέρω μάθηση

Aναζητήστε μικρούς παραγωγούς σαμπάνιας (“grower Champagne”) με ξεχωριστό χαρακτήρα· Syrah από Βόρειο Ροδανό (Northern Rhône Syrah) με πιπεράτα αρώματα· ξηρή sherry (Fino/Manzanilla) που συνοδεύει τέλεια ελιές ή jamón; Chenin blanc από Λίγηρα/Νότια Αφρική· Nebbiolo Πιεμόντε Ιταλίας με νότες ροδοπέταλου & τρούφας καθώς παλαιώνει.

Tα πρώτα βήματα στον κόσμο του κρασιού ίσως φαίνονται δύσκολα αλλά σύντομα θα απολαμβάνετε την περιπέτεια της ανακάλυψης νέων γεύσεων!

Bιβλία & διαδικτυακές πηγές για περαιτέρω μάθηση

• The Wine Folly website: Προσφέρει εύληπτους οδηγούς για αρχάριους καθώς κι ένα εξαιρετικό βιβλίο-οδηγό (“Wine Folly: A Visual Guide to the World of Wine”, 2015).
• Jancis Robinson MW: Διεθνώς αναγνωρισμένη κριτικός οίνου με πλούσιο site/βάση δεδομένων καθώς & την ηλεκτρονική έκδοση του “Oxford Companion to Wine”.
• Tim Atkin MW: Βρετανός συγγραφέας/κριτικός με εβδομαδιαίες προτάσεις & εκθέσεις ανά περιοχή/ποικιλία.
• “Exploring and Tasting Wine” (Berry Bros and Rudd’s wine school): Οδηγός που καλύπτει όλο το φάσμα γνώσης χωρίς υπερβολική εξειδίκευση.
• “Grapes and Wines” των Oz Clarke & Margaret Rand: Εγκυκλοπαίδεια ποικιλιών/γεύσεων· “World Atlas of Wine” (Robinson & Johnson) για λάτρεις των χαρτών· “Wine Dine Dictionary” της Victoria Moore ειδικά για συνδυασμούς φαγητού-κρασιού. 
• “The Wine Show”: Τηλεοπτική σειρά-περιήγηση στον κόσμο του κρασιoύ.