Ένας Έλληνας στο τιμόνι του Eurogroup σε μια κρίσιμη στιγμή- Τι σημαίνει, οι στόχοι Πιερρακάκη

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναλαμβάνει από σήμερα Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 5ος πρόεδρος του Eurogroup και παράλληλα Πρόεδρος και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) από τα οποία ευρωπαϊκά όργανα η Ελλάδα κατάφερνε να δανείζεται όταν κανείς δεν της εμπιστευόταν χρήματα πριν 10-15 χρόνια.

Ο ESM είναι ο μέγας πιστωτής της χώρας, το ευρωπαϊκό Ταμείο που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίζει κρίσεις όπως η ελληνική του 2010, να υποστηρίζει συνεχώς τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, ενώ σήμερα εγκρίνει και τις πρόωρες αποπληρωμές που ζητά η Αθήνα.

Στον ESM και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) το οποίο διαδέχθηκε, η Ελλάδα χρωστάει το 1/2 του εξωτερικού δημοσίου χρέους της, με δάνεια τα οποία θα πρέπει να αποπληρώνει μέχρι το 2070.

Ο συμβολισμός είναι εμφανής και όπως αποδεικνύεται από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας τον επιζητούσε μάλλον και η ΕΕ, για να σηματοδοτήσει τη δική της «μεταμόρφωση».

Ο Επίτροπος για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας είπε: «Aς συγχαρούμε θερμά τον Κυριάκο Πιερρακάκη για την εκλογή του ως Προέδρου του Eurogroup. Η εκλογή του αποτελεί μια σημαντική συμβολική στιγμή για την Ελλάδα και τη ζώνη του ευρώ. Η Ελλάδα έχει κάνει μια εντυπωσιακή αναστροφή και σήμερα συγκαταλέγεται στις κορυφαίες οικονομίες της ευρωζώνης, ανυπομονώ να συνεργαστούμε».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παραμένει υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην Ελλάδας, αλλά με πολύ διευρυμένο θεσμικό ρόλο διεθνώς.

Θα βρίσκεται παράλληλα στην οδό Νίκης, στις Βρυξέλλες, στο Λουξεμβούργο όπου είναι η έδρα του ESM, αλλά και στις τρεις ηπείρους (Ευρώπη, Αμερική, Ασία) όπου θα εκπροσωπεί τις 20 χώρες της Ευρωζώνης, στις συνόδους της Παγκόσμιας Τράπεζας, του G7 και G20. Εκεί που οι ισχυροί του πλανήτη χαράζουν γραμμή, η Ελλάδα θα μετέχει και κάθεται πλέον στην κορυφή του τραπεζιού, όχι στη γωνία.

Ως πρόεδρος του Eurogroup θα είναι ο υπεύθυνος για τη σύγκλιση των απόψεων ανάμεσα στους 20 εθνικούς υπουργούς όπου απαιτείται σύμπνοια και ομοφωνία μεταξύ του δημοσιονομικά αυστηρού Βορρά και του πιο ευέλικτου Νότου.

Στην πρώτη του δήλωση μετά την εκλογή, ο Πιερρακάκης έθεσε το στίγμα και τις προτεραιότητές του. «Οι παλιές διακρίσεις που υπήρχαν στην Ευρώπη – μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης, μεταξύ “φειδωλών” και μη –έχουν πέσει», τόνισε. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση είναι κοινές: αμυντικές απειλές από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, τεχνολογική καινοτομία, μακροοικονομικές ανισορροπίες.

«Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε», είπε ο Πιερρακάκης αναφερόμενος στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα, «αλλά η στρατηγική μας πρέπει να γίνει συνώνυμο της υλοποίησης». Χρειάζεται περισσότερη συνεργασία, στοχοπροσήλωση στη δημιουργία αποτελεσμάτων με ευελιξία και ταχύτητα, τόνισε θέτοντας το πλαίσιο που θα κινηθεί.

Στη διαδικασία της εκλογής ο Πιερρακάκης εξασφάλισε από νωρίς ευρεία πλειοψηφία (πάνω από τα 4/5) πριν καν ξεκινήσει η ψηφοφορία, υποχρεώνοντας τον Βέλγο αντίπαλό του να αποχωρήσει. Η δημόσια στήριξη του Γερμανού υπουργού Οικονομικών το Βερολίνο επιλέγει τον υποψήφιο της Ελλάδας, δεν άφησε περιθώρια και «κλείδωσε» τη νίκη.

Η εκλογή Πιερρακάκη έρχεται σε μια χρονική στιγμή που Ευρώπη περνάει τεράστιες δυσκολίες: η Γερμανία βρίσκεται σε στασιμότητα, η Γαλλία παλεύει με υψηλά ελλείμματα και χρέη, η ενεργειακή κρίση συνεχίζεται, η ανταγωνιστικότητα χάνεται απέναντι σε Κίνα και Αμερική. Οι παλιές διαχωριστικές γραμμές “Βορράς – Νότος”, “λιτότητα -ευελιξία” κάποτε βόλευαν κάποιους, έχουν όμως καταπέσει και δημιουργούν εμπόδια, αντί να λύνουν προβλήματα.

Η Γαλλία και μισή ντουζίνα χώρες «φλερτάρουν» με την οικονομική επιτήρηση λόγω ελλειμμάτων από την Κομισιόν, ενώ ακόμα και ο «σούπερ-πιστωτής» της Ευρώπης ESM/EFSF υποβαθμίζεται από τους Οίκους Αξιολόγησης, ενώ η Ελλάδα αναβαθμίζεται.

«Ήταν πριν από 10 χρόνια που η συζήτηση εδώ στις Βρυξέλλες περιστρεφόταν γύρω από το αν η Ελλάδα θα έβγαινε από την Ευρωζώνη», δήλωσε ο Πιερρακάκης μετά την εκλογή του. «Κι όμως, η Ελλάδα άντεξε», συνέχισε με συγκίνηση, αποδίδοντας την επιτυχία στη δύναμη του ελληνικού λαού, την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, την προσήλωση της κυβέρνησης Μητσοτάκη στις μεταρρυθμίσεις και το συλλογικό αίσθημα ευθύνης μιας γενιάς. «Και αυτό το μάθημα, θα έλεγα, δεν είναι καθαρά εθνικό, είναι θεμελιωδώς ευρωπαϊκό» κατέληξε.

Για την επόμενη ημέρα, οι τέσσερις «πυλώνες» του οράματος Πιερρακάκη για την Ευρώπη, όπως το περιέγραψε στην επιστολή που είχε στείλει πριν την εκλογή του προς τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης είναι:

• Απελευθέρωση Κεφαλαίων: η Ευρώπη αποταμιεύει όσο η Αμερική, αλλά επενδύει πολύ λιγότερο. Τα χρήματα μένουν εγκλωβισμένα σε εθνικά πλαίσια που κατακερματίζουν τη ρευστότητα. Η λύση δεν είναι νέος δανεισμός αλλά εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών για τη μετατροπή των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις.
• Ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς: ο κατακερματισμός μεταξύ 27 κρατών, τα ρυθμιστικά εμπόδια και τα διοικητικά βάρη περιορίζουν την παραγωγικότητα. Η Ευρώπη έχει κορυφαίο ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρήσεις παγκόσμιας κλάσης, αλλά χάνει πολλά επειδή δεν λειτουργεί ένα ενιαίο πλαίσιο.
• Ψηφιακό ευρώ και τεχνολογική κυριαρχία: η τεχνολογία δεν είναι πια «τεχνική» υπόθεση, είναι θέμα νομισματικής και οικονομικής κυριαρχίας. Το ψηφιακό ευρώ μπορεί να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ, να διασφαλίσει την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να κρατήσει την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας.
• Δημοσιονομική υπευθυνότητα: Μακροοικονομική σταθερότητα και δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι το θεμέλιο για την αντιμετώπιση δημογραφικών προκλήσεων και υστερήσεων στην παραγωγικότητα. Χωρίς αυτά, κάθε στρατηγική καταρρέει.