Σύννεφα μεταξύ κυβέρνησης-Δήμων για τα χρήματα από τα πρόστιμα παραβίασης του ΚΟΚ 

Nέος γύρος αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης. Με τον νόμο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας η κυβέρνηση αλλάζει τη μέχρι σήμερα πρακτική που ήθελε τα χρήματα από τα πρόστιμα που επιβάλλουν οι αρχές στους δρόμους για λόγους οδικής ασφάλειας να πηγαίνουν στο σύνολό τους τους Δήμους.

Νίκος Γιαννόπουλος

Πλέον, σύμφωνα πάντα με το σχέδιο νόμου το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της διαβούλευσης, χρήματα θα δικαιούνται και θα εισπράττουν τόσο ο φορέας ΟΔΥΣΕΑΣ (Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας), που ιδρύεται από το παρόν νομοθέτημα όσο και ο Τομέας Πρόνοιας Αστυνομικών (Τ.Π.ΑΣ.), ο Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων Αστυνομίας Πόλεων (Τ.Π.Υ.Α.Π.) το Ταμείο Πρόνοιας Απασχολούμενων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.), καθώς και το Μετοχικό Ταμείου Στρατού (Μ.Τ.Σ.).

Ειδικά το γεγονός ότι χρήματα θα καταλήγουν στα ταμεία των ενστόλων έχει προκαλέσει πολύ μεγάλη δυσαρέσκεια στους Δήμους.

Γνωστή δήμαρχος με την οποία συνομίλησε το Libre έλεγε χαρακτηριστικά ότι “εκεί που μας χρωστούσαν, μας παίρνουν και το βόδι. Το μέτρο θα φέρει μεγάλη μείωση πόρων στους Δήμους που ήδη είναι υποχρηματοδοτούμενοι. Λες και είχαμε τα πολλά χρήματα για έργα και άλλες δράσεις, τώρα αποφάσισαν να τα κάνουν ακόμη λιγότερα”.

Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο οποίος βρίσκεται έτσι και αλλιώς σε διαμάχη με την κυβέρνηση για το ζήτημα της τροπολογίας για την προστασία του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, ξιφούλκησε δημοσίως εναντίον της κυβερνητικής επιλογής.

Υπογράμμισε πως η κυβέρνηση κορυφώνει την επίθεση της στους δήμους, με επικίνδυνους ακροβατισμούς που στρέφονται ευθέως κατά των πολιτών. Αιφνιδιαστικά και εν κρυπτώ, ετοίμασε νομοσχέδιο, με το οποίο αφαιρεί από τους δήμους περί τα 50 εκατομμύρια ευρώ που προέρχονται από τα πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ).

Σε μια μοναδικής ευρωπαϊκής πρωτοτυπίας ρύθμιση αφαιρεί πόρους από τους δήμους, με τους οποίους χρηματοδοτούν έργα και παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας και τους διανέμει κατά προτεραιότητα στα Ταμεία Πρόνοιας Αστυνομικών, στην Πρόνοια Υπαλλήλων Αστυνομίας Πόλεων, στην Πρόνοια εργαζομένων στα Σώματα Ασφαλείας και στο Μετοχικό Ταμείου Στρατού. Μάλιστα, πριν τους αφαιρέσει τα έσοδα από τα πρόστιμα, νομοθέτησε τον τριπλασιασμό τους.

Την ώρα που στα λόγια η κυβέρνηση κόπτεται για την οδική ασφάλεια, στερεί από τους δήμους και τα ελάχιστα μέσα που διαθέτουν για να χρηματοδοτούν έργα που αφορούν την ασφάλεια του οδικού δικτύου, το οποίο σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ευθύνεται αποκλειστικά για ένα στα 10 τροχαία ατυχήματα.

Δεν μας εκπλήσσει η κυβερνητική τακτική. Την είδαμε να ξετυλίγεται από την φετινή ΔΕΘ, όταν απέκλεισε επιδεικτικά τους δήμους ακόμα και με ένα ευρώ ενίσχυση, από το υπερπλεόνασμα των 9 και πλέον δισεκατομμυρίων ευρώ του κρατικού προϋπολογισμού για το οποίο πανηγυρίζει το κυβερνητικό επιτελείο.

Είχαμε επισημάνει έγκαιρα, ότι αυτή η κυβέρνηση έχει δυσανεξία στους αποκεντρωμένους θεσμούς και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ό,τι δεν ελέγχει το επιτελικό κράτος του Μαξίμου, επιχειρεί να το αποδυναμώσει.

Στο μακρύ κατάλογο των επιθετικών κυβερνητικών πολιτικών κατά της Αυτοδιοίκησης (π.χ. παρακράτηση θεσμοθετημένων πόρων, διατήρηση των μνημονιακών περιορισμών για πόρους και προσωπικό, τέλος ταφής απορριμμάτων, αποκλεισμός από την διαχείριση απορριμμάτων και νερών, αποκλεισμός από τα έσοδα του τέλους ανθεκτικότητας, ΝΟΚ, αφαίρεση της αρμοδιότητας των πολεοδομιών, κ.ά.), έρχεται το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τα πρόστιμα του ΚΟΚ, το οποίο είναι πρωτοφανούς έμπνευσης: Ενώ αναθέτει στους δήμους νέες αρμοδιότητες (π.χ. τοποθέτηση καμερών στους δρόμους), όχι μόνο δεν μεταφέρει νέους πόρους, αλλά αφαιρεί και πόρους που οι δήμοι διαχειρίζονται εδώ και δεκαετίες.

Αυτή η νέα επίθεση οφείλει να βρει τους δημάρχους ενωμένους και αποφασιστικούς.

Καλούμε:

-Την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος, να εγκαταλείψει τον δρόμο «των δηλώσεων και ανακοινώσεων καταδίκης» και να αναλάβει δυναμικές πρωτοβουλίες για να αποσυρθεί η επίμαχη ρύθμιση από το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο. Να συγκαλέσει άμεσα έκτακτο Διοικητικό Συμβούλιο.

-Όλα τα Κόμματα να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να σταματήσουν την ενορχηστρωμένη επίθεση της κυβέρνησης στην Αυτοδιοίκηση και να μην επιτρέψουν ένα ακόμη πλήγμα κατά των αποκεντρωμένων θεσμών”.

Συγκαλέσει ή όχι έκτακτο διοικητικό συμβούλιο η ΚΕΔΕ, το ζήτημα θα τεθεί στο προγραμματισμένο συνέδριο της Ενωσης, που θα διεξαχθεί από τις 6 έως τις 8 Νοεμβρίου στην Αλεξανδρούπολη.

Κατά…διαβολική σύμπτωση στις 6 Νοεμβρίου τελειώνει και η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης του νομοσχεδίου.

Αν μπει κάποιος στη σχετική σελίδα του opengov (https://www.opengov.gr/digitalandbrief/?p=3586#comments) θα διαπιστώσει ότι η συζήτηση έχει ανάψει για τα καλά.

Ενας από τους χρήστες γράφει τα εξής: “Η προτεινόμενη ρύθμιση είναι νομικά και θεσμικά αδικαιολόγητη. Δεν υπάρχει καμία αιτιώδης ή λειτουργική σύνδεση μεταξύ των προστίμων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και των φορέων όπως ο Τομέαw Πρόνοιας Αστυνομικών (Τ.Π.ΑΣ.), o Τομέαw Πρόνοιας Υπαλλήλων Αστυνομίας Πόλεων (Τ.Π.Υ.Α.Π.) του Ταμείου Πρόνοιας Απασχολούμενων στα Σώματα Ασφαλείας (ΤΑ.Π.Α.Σ.Α.), καθώς το Μετοχικό Ταμείου Στρατού (Μ.Τ.Σ.).

Οι εν λόγω φορείς δεν έχουν καμία επιχειρησιακή ή θεσμική αρμοδιότητα στον τομέα της οδικής ασφάλειας, ούτε συμμετέχουν στα έργα, στις υποδομές ή στη συντήρηση του οδικού δικτύου. Αντίθετα, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν – κατά νόμο – την κύρια ευθύνη για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, τη συντήρηση του οδικού δικτύου, τη σήμανση, τον φωτισμό και τις παρεμβάσεις πρόληψης ατυχημάτων.

Επομένως, η απόδοση εσόδων από πρόστιμα σε ταμεία πρόνοιας των σωμάτων ασφαλείας, που δεν έχουν καμία αποστολή συναφή με τον σκοπό των προστίμων, συνιστά προνομιακή και αυθαίρετη κατανομή δημοσίων εσόδων. Μια τέτοια ρύθμιση αντίκειται στις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, της ισότητας και της αναλογικότητας, όπως ορίζονται στο Σύνταγμα, καθώς τα πρόστιμα του ΚΟΚ οφείλουν να κατευθύνονται αποκλειστικά σε δράσεις που εξυπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο επιβάλλονται — δηλαδή τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και όχι την ενίσχυση τρίτων φορέων χωρίς συνάφεια με αυτή”.

Υπάρχει, πάντως, και η αντίθετη άποψη η οποία εκφράζεται σε άλλο σχόλιο: “Εξαιρετικος ο νομος και πρεπει να εφαρμοστει , τα εσοδα να μην πηγαινουν σε κανεναν ΟΤΑ διοτι η διαχειρηση ΟΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΕΛΕΓΧΟ ο καθε δημαρχος ξοδευει για αχρηστα φεστιβαλ κλπ δραστηριοτητες. Κακη διαχειρηση σε ΟΤΑ”.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεν έχει σχολιάσει, δημοσίως, την τοποθέτηση Δούκα και το ζήτημα που προέκυψε. Θεωρείται βέβαιο όμως ότι ο Υπουργός Δημήτρης Παπαστεργίου θα δεχθεί πιέσεις για την απόσυρση του άρθρου 20 του σχεδίου νόμου.