Κάιρο: Μια σημαντική παλαιστινιακή αποστολή για τη Γάζα που πέρασε στα… “ψιλά”

Σε μια περίοδο βαθιάς αναδιάταξης του παλαιστινιακού πολιτικού σκηνικού, ο αντιπρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Χουσεΐν αλ-Σέιχ ηγήθηκε αποστολής υψηλού επιπέδου στο Κάιρο, με στόχο την «επανεκκίνηση της εσωτερικής τάξης» και τον καθορισμό των θεσμικών βημάτων για τη μεταπολεμική διαχείριση της Γάζας. Η επίσκεψη, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο αιγυπτιακό σχέδιο για την επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ των φατριών των Παλαιστινίων, με σκοπό τη σταθεροποίηση της κατάπαυσης του πυρός και τη διαμόρφωση ενιαίου πλαισίου διακυβέρνησης. Η πρωτοβουλία αυτή εκδηλώνεται σε μια στιγμή κατά την οποία το Κάιρο, με τη στήριξη αραβικών πρωτευουσών και της διεθνούς κοινότητας, επιδιώκει να καταστήσει τη Γάζα πρότυπο συνεργασίας και όχι εστία διχασμού, ενώ προετοιμάζει τη διάσκεψη ανοικοδόμησης που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στα μέσα Νοεμβρίου.

Σπύρος Σιδέρης

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της παλαιστινιακής υπηρεσίας ειδήσεων “Wafa”, τον Χουσεΐν αλ-Σέιχ συνόδευσε ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, στρατηγός Μάτζεντ Φαρχάτζ, κατόπιν εντολής του Προέδρου Μαχμούντ Αμπάς να διερευνήσει τις προϋποθέσεις για την επανενεργοποίηση των θεσμών της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα, σε συνεργασία με την Αίγυπτο και άλλους αραβικούς εταίρους.

Η Φατάχ, σε ανακοίνωσή της, έκανε λόγο για «συντονισμένες πρωτοβουλίες ανάμεσα στο παλαιστινιακό και το αιγυπτιακό κράτος, που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ενότητας, της θεσμικής λειτουργίας και της πολιτικής συνέχειας». Το ζητούμενο, σημείωσε, είναι η δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού διοίκησης της Γάζας, ικανού να προετοιμάσει το έδαφος για εκλογές και εθνική συμφιλίωση.

Η αιγυπτιακή μεσολάβηση και η «Επιτροπή Διακυβέρνησης»

Αιγυπτιακή πηγή, επιβεβαίωσε ότι το Κάιρο —σε συνεργασία με μεσολαβητές από το Κατάρ και την Ιορδανία— επιδιώκει τη δημιουργία μιας “Επιτροπής Διαχείρισης της Γάζας”, η οποία θα συγκροτηθεί από τεχνοκράτες με διεθνή αξιοπιστία και πολιτική ουδετερότητα. Η επιτροπή αυτή θα αναλάβει τη διοίκηση των δημοσίων υπηρεσιών και των δήμων της Γάζας, μέχρι την ολοκλήρωση των πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ Φατάχ, Χαμάς και Ισλαμικής Τζιχάντ.

Το σχήμα εντάσσεται στο πλαίσιο του σχεδίου ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο προβλέπει τη σύσταση παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής, υπό τη διεθνή εποπτεία ενός “Συμβουλίου Ειρήνης” που θα έχει ως αποστολή την επιτήρηση της μεταβατικής φάσης.

Ο ίδιος ο Τραμπ, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, προτίθεται να αναλάβει προσωπικά την προεδρία του Συμβουλίου, επιδιώκοντας «να συνδέσει την οικονομική ανασυγκρότηση με μια βιώσιμη ειρήνη».

Η θέση της Παλαιστινιακής Αρχής

Ο υπουργός Οικονομίας Μοχάμεντ αλ-Άμουρ, σε δηλώσεις του, τόνισε ότι η Αρχή είναι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της στη Γάζα, «όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν». Υπογράμμισε ότι στην ατζέντα των συνομιλιών στο Κάιρο περιλαμβάνονται οι συντονισμοί για τα σχέδια ανοικοδόμησης, τα οποία έχουν ήδη τύχει αρχικής συμφωνίας με το Κάιρο και άλλες αραβικές πρωτεύουσες.

Ο αλ-Άμουρ επεσήμανε επίσης την ανάγκη για εθνικό παλαιστινιακό διάλογο που θα επαναβεβαιώσει τον ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (ΟΑΠ) ως θεσμικού πλαισίου ενότητας. «Η Γάζα και η Δυτική Όχθη αποτελούν ενιαίο γεωγραφικό και πολιτικό σύνολο. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ειρήνη ή σταθερότητα αν δεν υπάρχει ενιαία διοίκηση και πολιτική βούληση», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο ρόλος της ΟΑΠ και η αιγυπτιακή πίεση προς τις οργανώσεις

Ο επικεφαλής της Αιγυπτιακής Υπηρεσίας Ενημέρωσης, Ντία Ρασουάν, δήλωσε πρόσφατα ότι οι συνομιλίες Φατάχ–Χαμάς–Τζιχάντ αναμένεται να ξαναρχίσουν εντός ημερών στο Κάιρο. Σε ανάρτησή του υπογράμμισε πως το ζητούμενο δεν είναι απλώς η διατήρηση της ανακωχής, αλλά η θεσμική ένταξη όλων των παλαιστινιακών οργανώσεων στην ΟΑΠ, ώστε να αποκτήσει νομιμοποιημένο πολιτικό φορέα εκπροσώπησης. «Οι συνομιλίες θα ξεκινήσουν με ένα προκαταρκτικό πλαίσιο αρχών και θα συνεχιστούν σταδιακά με τις τεχνικές λεπτομέρειες», ανέφερε ο Ρασουάν.

Στις 10 Οκτωβρίου, οι οργανώσεις Χαμάς, Ισλαμική Τζιχάντ και Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης δημοσίευσαν κοινή δήλωση, επιβεβαιώνοντας ότι εργάζονται από κοινού με την Αίγυπτο για τη σύγκληση εθνικής συνδιάσκεψης. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενιαίας παλαιστινιακής θέσης για τη «μέρα μετά» τον πόλεμο στη Γάζα.

Οι επιδιώξεις του Καΐρου και το ζήτημα της ασφάλειας

Ο πρώην Παλαιστίνιος πρέσβης στην Αίγυπτο, Μπαρακάτ αλ-Φάρα, δήλωσε ότι ο παλαιστινιακός προεδρικός απεσταλμένος θα συζητήσει, πέραν της πολιτικής διάστασης, και την ασφάλεια των συνόρων και τη διαχείριση του περάσματος της Ράφα.

Όπως εξήγησε, υπάρχει πρόταση να αναλάβει η προεδρική φρουρά της Παλαιστινιακής Αρχής τη λειτουργία του σημείου διέλευσης, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εξασφαλίζοντας έτσι διεθνή νομιμότητα και διαφάνεια.

Ο ίδιος τόνισε ότι «χωρίς συμφιλίωση των παλαιστινιακών φατριών δεν θα υπάρξει πραγματική σταθερότητα». Κάλεσε τη Χαμάς και την Τζιχάντ να προβούν σε παραχωρήσεις για να διασφαλιστεί η ένταξή τους στον θεσμικό κορμό της ΟΑΠ, υπογραμμίζοντας ότι «η ενότητα δεν είναι μόνο πολιτική επιλογή, αλλά υπαρξιακή ανάγκη για το παλαιστινιακό ζήτημα».

Η διεθνής διάσταση

Ο Μαχμούντ Αμπάς, σε πρόσφατες δηλώσεις του, επιβεβαίωσε ότι οι θεσμοί του παλαιστινιακού κράτους είναι «έτοιμοι να αναλάβουν πλήρως τη διοίκηση της Γάζας», με νομική, οικονομική και διοικητική ενοποίηση με τη Δυτική Όχθη, υπό αραβική και διεθνή υποστήριξη.

Παράλληλα, προανήγγειλε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα συνεργαστεί με αραβικές και διεθνείς δυνάμεις σταθερότητας, κατόπιν απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο ασφάλειας και επιτήρησης στη μεταπολεμική Γάζα.

Η επίσκεψη του Χουσεΐν αλ-Σέιχ και του Μάτζεντ Φαρχάτζ στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα λειτουργεί, επομένως, ως δοκιμασία συνοχής τόσο για το εσωτερικό παλαιστινιακό πεδίο όσο και για την αξιοπιστία της περιφερειακής διπλωματίας.

Αν ο διάλογος ευοδωθεί, η Γάζα θα μπορούσε να μετατραπεί από σύμβολο πολέμου σε πιλότο συνύπαρξης και θεσμικής ανασυγκρότησης· αν αποτύχει, ο διχασμός απειλεί να παγιωθεί, επιβαρύνοντας όχι μόνο το παλαιστινιακό ζήτημα, αλλά και τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.