Ο Τραμπ, η Γάζα και το… άλυτο Ουκρανικό: Πώς η απώλεια του Νόμπελ Ειρήνης αλλάζει τα δεδομένα

Η συμφωνία για τη Γάζα, αν και με αρκετές ασάφειες και ανοιχτά ζητήματα για την «επόμενη μέρα» στον παλαιστινιακό θύλακο, αποτελεί πια γεγονός. Την πρωτοβουλία πιστώνεται κυρίως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος όμως είχε υποσχεθεί ότι θα φέρει την ειρήνη πρώτα στην Ουκρανία – κάτι που δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.

Εννέα μήνες μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος καταγράφει ένα σημαντικό διπλωματικό βήμα στη Μέση Ανατολή, ωστόσο το ουκρανικό μέτωπο παραμένει ενεργό και ακανθώδες. Η αποτυχία του να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο κατέληξε στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο της Βενεζουέλας, φαίνεται να αναδιατάσσει τις προτεραιότητές του.

Ο Τραμπ είχε προαναγγείλει από καιρό ότι θα μπορούσε να «τελειώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα σε λίγες ώρες», εκμεταλλευόμενος τόσο τη δυνατότητά του να πιέσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι όσο και τη διαχρονική «σχέση συμπάθειας» με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ωστόσο, δύο μήνες μετά τη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα, οι ενδείξεις δεν αφήνουν περιθώριο αισιοδοξίας.

Οι ΗΠΑ, όπως εκτιμούν αναλυτές, ίσως κινηθούν προς δύο αντίθετες κατευθύνσεις:
είτε θα «επιστρέψουν» με ανανεωμένη διάθεση διαμεσολάβησης στο ουκρανικό μέτωπο, κεφαλαιοποιώντας τη συμφωνία της Γάζας, είτε θα παραμείνουν «παγιδευμένες» στις περιπλοκές της Μέσης Ανατολής, αφήνοντας την Ευρώπη να σηκώσει το βάρος της ουκρανικής κρίσης.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ έχει αρχίσει να αλλάζει ρητορική, χαρακτηρίζοντας τη Ρωσία «χάρτινη τίγρη» και δηλώνοντας ότι «η Ουκρανία μπορεί να πολεμήσει και να νικήσει», με την προϋπόθεση ότι θα έχει τη στήριξη των Ευρωπαίων συμμάχων. Το μήνυμα είναι σαφές: η Ουάσινγκτον θέλει να διατηρήσει την επιρροή της, αλλά με περιορισμένο κόστος και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή.

Η ανάλυση της Λίντσεϊ Νιούμαν στον ιστότοπο Gzero υπογραμμίζει πως, αν και οι Αμερικανοί πολίτες συνεχίζουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία, η σημασία που αποδίδουν στη ρωσική εισβολή ως απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα έχει μειωθεί. Το ερώτημα που πλανάται –και το οποίο, όπως σημειώνει, θέτει και ο ίδιος ο Τραμπ– είναι απλό: «Πόσο σημαντική είναι η Ουκρανία για τις Ηνωμένες Πολιτείες;»

Εάν η απάντηση σε αυτό το ερώτημα αποδειχθεί αρνητική, τότε οι ΗΠΑ του Τραμπ θα μπορούσαν πράγματι να απομακρυνθούν σταδιακά από το ουκρανικό ζήτημα, αφήνοντας την Ευρώπη να αναλάβει τον ρόλο του διαχειριστή.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να χρειάζεται μια διπλωματική νίκη – μια επιτυχία που θα του εξασφαλίσει, ίσως, το Νόμπελ Ειρήνης του 2026. Και η Ουκρανία παραμένει η μοναδική σκηνή όπου θα μπορούσε να επιδιώξει κάτι τέτοιο.

Οι Ρώσοι, από την πλευρά τους, δεν δείχνουν καμία διάθεση υποχώρησης. Οι κυρώσεις, οι απώλειες στο πεδίο και οι οικονομικές πιέσεις δεν φαίνεται να έχουν κάμψει τη Μόσχα, η οποία ενδέχεται να θεωρεί πως η αποδυνάμωση των ρωσικών θέσεων στη Μέση Ανατολή καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη τη διατήρηση επιρροής στην Ουκρανία και τη γύρω περιοχή.

Εν ολίγοις, η ειρήνη που ο Τραμπ έφερε στη Γάζα δεν φαίνεται να μεταφράζεται εύκολα στην Ουκρανία — τουλάχιστον όχι ακόμα. Και όσο το Νόμπελ Ειρήνης παραμένει μακριά, τόσο θα αυξάνεται η πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο να βρει τον επόμενο «πόλεμο που θα τελειώσει».