Politico: Το σχέδιο της ντερ Λάιεν για “drone wall” συνθλίβεται στην πραγματικότητα της ΕΕ

Η ιδέα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα «τείχος με drones» εμφανίζει ήδη ρωγμές πριν καν αναχαιτίσει τον πρώτο ρωσικό εισβολέα. Με ρωσικά drones να παραβιάζουν τον εναέριο χώρο της Πολωνίας και της Ρουμανίας, και άγνωστα – αλλά ύποπτα ως ρωσικά – να εντοπίζονται πάνω από τη Δανία, τη Νορβηγία και τη Γερμανία, η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προωθεί μια νέα ασπίδα από ραντάρ και συστήματα αναχαίτισης για να ενισχύσει το ανατολικό μέτωπο της ΕΕ.

Η ίδια το αποκάλεσε «drone wall» κατά την ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο.

Για τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία, το σχέδιο μοιάζει λογική απάντηση σε μια αυξανόμενη απειλή. Όμως, κράτη πιο απομακρυσμένα από τη Ρωσία αμφισβητούν τη βιωσιμότητα και το κόστος του, τον τρόπο ένταξης στα ευρωπαϊκά και νατοϊκά στρατιωτικά σχέδια, καθώς και αν πρόκειται για προσπάθεια των Βρυξελλών να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στην εθνική αμυντική πολιτική.

«Προτεραιότητα έχουν τα drones και τα συστήματα αντιμετώπισής τους», δήλωσε ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. «Όμως πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: Δεν υπάρχει τέλειο τείχος για την Ευρώπη. Μιλάμε για ένα σύνορο 3.000 χιλιομέτρων. Πιστεύετε ότι είναι εφικτό; Η απάντηση είναι “όχι”».

Ο Επίτροπος Άμυνας Αντριους Κουμπίλιους, πρώην πρωθυπουργός της Λιθουανίας, υπερασπίστηκε το σχέδιο. Υποστήριξε πως η αρχική πρόταση για την αντιμετώπιση drones στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής θα κόστιζε περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ, με δυνατότητα υλοποίησης των συστημάτων εντός ενός έτους.

Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι ο όρος «τείχος» μπορεί να δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις. «Δεν πρόκειται για νέα Γραμμή Μαζινό», είπε, παραπέμποντας στις γαλλικές οχυρώσεις που παρακάμφθηκαν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ανησυχίες για υπερβολικές υποσχέσεις και χρηματοδότηση

Υπάρχει επίσης ανησυχία ότι η Επιτροπή ίσως υπόσχεται περισσότερα απ’ όσα μπορεί να υλοποιήσει.

«Ελπίζω κανείς να μην βλέπει το τείχος με drones ως εύκολη λύση στα αμυντικά μας προβλήματα», ανέφερε η Γερμανίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων Χάνα Νόιμαν. «Ένα τέτοιο τείχος δεν θα μας προστατεύσει από κυβερνοεπιθέσεις, ούτε θα βοηθήσει σε αντιαεροπορική άμυνα, παραγωγή πυρομαχικών ή στα βαθύτερα ζητήματα των δομών λήψης αποφάσεων».

Οι διαφωνίες είναι ιδιαίτερα έντονες επειδή τα κράτη-μέλη πρώτης γραμμής μαζί με τις Βρυξέλλες επιθυμούν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του σχεδίου· όμως απαιτείται ομοφωνία όλων των πρωτευουσών.

Η επιφυλακτικότητα των χωρών του Νότου – με τους πρωθυπουργούς της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι και της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνουν στη συνάντηση των ηγετών στην Κοπεγχάγη ότι τα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα πρέπει να ωφελούν ολόκληρη την Ένωση – προκάλεσε εκκλήσεις για «αλληλεγγύη» από τα εκτεθειμένα κράτη.

«Έχουμε δείξει αλληλεγγύη τα τελευταία είκοσι χρόνια – στην πανδημία, στην οικονομία, στη μετανάστευση. Τώρα ήρθε η ώρα για αλληλεγγύη στην ασφάλεια», είπε ο πρωθυπουργός της Φινλανδίας Πέτερι Όρπο.

Κόντρες στην Κοπεγχάγη και επόμενα βήματα

Η διαφωνία ήταν εμφανής στην Κοπεγχάγη, τόσο δημόσια όσο και πίσω από κλειστές πόρτες. Μέσα στη συνεδρίαση, ο Καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς επέκρινε σφοδρά το σχέδιο, σύμφωνα με διπλωμάτη που γνωρίζει τις συζητήσεις.

Παρά τις διαφωνίες ως προς το μέγεθος αλλά και την ονομασία του τείχους με drones, υπάρχει γενική συναίνεση ότι η Ευρώπη πρέπει να βελτιώσει τις δυνατότητές της απέναντι στα ρωσικά UAVs. Η Ένωση δεν διαθέτει επαρκή τεχνολογία εντοπισμού, ενώ όταν μαχητικά του ΝΑΤΟ κατέρριψαν τρία ρωσικά drones πάνω από την Πολωνία τον περασμένο μήνα, χρησιμοποίησαν πυραύλους πολλών εκατομμυρίων ευρώ κατά Gerberas που κοστίζουν περίπου $10.000.

Παρότι υπήρξαν αντιρρήσεις στην Κοπεγχάγη, τελικά οι ηγέτες της ΕΕ ενέκριναν τις προτάσεις άμυνας της Επιτροπής – συμπεριλαμβανομένου του drone wall – γεγονός που σημαίνει ότι το σχέδιο αναμένεται να προχωρήσει με κάποια μορφή. Ωστόσο, λεπτομέρειες σχετικά με τον χρόνο υλοποίησης, το κόστος και τις δυνατότητες μένει ακόμη να καθοριστούν.

Την Τετάρτη, η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen μίλησε για ένα «ευρωπαϊκό δίκτυο μέτρων κατά των drones». Όταν ρωτήθηκε γιατί δεν χρησιμοποίησε τον όρο drone wall, απάντησε: «Δεν με νοιάζει τόσο η ονομασία όσο η αποτελεσματικότητα».

Drones: Απειλή αλλά όχι πανάκεια στην άμυνα

Η ενίσχυση των αντι-drones μέτρων θεωρείται λογική σε μια περίοδο που η Ρωσία δοκιμάζει τα όρια των αμυνών του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, αυτές οι πρωτοβουλίες δεν αποτελούν πανάκεια – ειδικά αν η αντιπαράθεση με τη Μόσχα κλιμακωθεί περαιτέρω.

«Ένα drone wall μπορεί να λειτουργήσει περιφερειακά – στις Βαλτικές χώρες μπορείς να χτίσεις στατική άμυνα», σημειώνει ο αναλυτής άμυνας Kρίστιαν Μέλινγκ. «Όμως τα drones είναι μόνο τα “δάχτυλα”. Αν θες να νικήσεις, πρέπει να στοχεύσεις στο “κεφάλι”: στη διοίκηση, τις υποδομές και την παραγωγική ικανότητα».

Τα κράτη πρώτης γραμμής δεν τρέφουν αυταπάτες ότι ένα drone wall αρκεί για να αποτρέψει ρωσική επίθεση. Υποστηρίζουν όμως πως κάτι πρέπει να γίνει για την αποτροπή της Μόσχας.

«Είμαστε ρεαλιστές… δεν περιμένουμε ένα τείχος που θα εξαλείψει κάθε απειλή κατά 100%», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Nτόναλντ Τουσκ. «Όποιος ψάχνει εγγυήσεις ασφαλείας 100%, δεν θα βρει τίποτα. Εμείς ως ΝΑΤΟ κι ως Ευρώπη πρέπει να αναζητούμε τρόπους που μεγιστοποιούν την ασφάλειά μας».

Στην ανταπόκριση συνέβαλαν οι Jan Cienski και Joshua Berlinger.

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.