Το ψήφισμα 1701 και γιατί το Ισραήλ ωθεί τη Χεζμπολάχ πέρα από τον ποταμό Λιτάνι

Το ψήφισμα 1701 έθεσε τέλος σε έναν πόλεμο 34 ημερών μεταξύ του Ισραήλ και του Λιβάνου το 2006, γνωστό ως πόλεμος του Ιουλίου. Με κάθε έκκληση για τον τερματισμό του ισραηλινού πολέμου κατά του Λιβάνου, γίνεται αναφορά στο ψήφισμα 1701, την ανάγκη επιστροφής σε αυτό και εφαρμογής του τόσο από τη λιβανική όσο και από την ισραηλινή πλευρά. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει την ετοιμότητα της χώρας να εφαρμόσει το ψήφισμα 1701 και να στείλει τον λιβανέζικο στρατό στην περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι.

Τα Ηνωμένα Έθνη και πολλά από τα μέλη τους ζήτησαν επίσης την επιστροφή στο ψήφισμα 1701 και την πλήρη εφαρμογή του διεθνούς ψηφίσματος και από τα δύο μέρη ως τη μόνη βιώσιμη λύση για την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή αυτή».

Τι είναι το ψήφισμα 1701;

Στις 11 Αυγούστου 2006, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθέτησε ομόφωνα την απόφαση 1701, η οποία έθεσε τέρμα στον 34ήμερο πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, γνωστό ως πόλεμο του Ιουλίου.

Τα Ηνωμένα Έθνη λένε ότι για σχεδόν δύο δεκαετίες, το ψήφισμα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ειρήνης και της σταθερότητας στο Ισραήλ και τον Λίβανο, εν μέσω της ανάπτυξης της UNIFIL, της δύναμης των 10.000 κυανόκρανων που έχει αναλάβει την εφαρμογή του ψηφίσματος επί τόπου.

Σύμφωνα με το ψήφισμα, το Συμβούλιο Ασφαλείας αποφάσισε να λάβει μέτρα για τη διασφάλιση της ειρήνης, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης αύξησης του αριθμού των στρατευμάτων της UNIFIL σε 15.000 κατ’ ανώτατο όριο για την παρακολούθηση της παύσης των εχθροπραξιών, την υποστήριξη των λιβανέζικων ενόπλων δυνάμεων καθώς το Ισραήλ αποσύρεται από το νότιο Λίβανο και τη διασφάλιση της ασφαλούς επιστροφής των εκτοπισμένων ατόμων.

Η UNIFIL συνεχίζει την ετησίως ανανεούμενη εντολή της, η οποία θεσπίστηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας το 1978.

Τα βασικά στοιχεία του ψηφίσματος των 19 παραγράφων περιλαμβάνουν την έκκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας για πλήρη παύση των εχθροπραξιών με βάση την άμεση παύση όλων των επιθέσεων της Χεζμπολάχ και την παύση όλων των επιθετικών στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ.

Μόνιμη κατάπαυση του πυρός και μακροπρόθεσμη λύση

Το ψήφισμα κάλεσε το Ισραήλ και το Λίβανο να υποστηρίξουν μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός και μια μακροπρόθεσμη λύση που θα βασίζεται σε ρυθμίσεις ασφαλείας για την αποτροπή της επανάληψης των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μεταξύ της Μπλε Γραμμής [που χωρίζει το Λίβανο και το Ισραήλ] και του ποταμού Λιτάνι μιας περιοχής χωρίς ένοπλο προσωπικό, εξοπλισμό ή όπλα [νεκρή ζώνη] εκτός από αυτά της κυβέρνησης του Λιβάνου και της UNIFIL.

Ψηφίσματα 1559 και 1680

Εφαρμογή των όρων της Συμφωνίας του Τάιφ (1989), η οποία τερμάτισε τον εμφύλιο πόλεμο στο Λίβανο, και των διεθνών ψηφισμάτων 1559 (2004) και 1680 (2006), τα οποία απαιτούν τον αφοπλισμό όλων των ένοπλων ομάδων στο Λίβανο, έτσι ώστε να μην υπάρχουν όπλα ή ένοπλες ομάδες στο Λίβανο εκτός από εκείνη του λιβανέζικου κράτους, και να αποτραπεί η παρουσία ξένων δυνάμεων στο Λίβανο χωρίς τη συγκατάθεση της λιβανέζικης κυβέρνησης.

Το ψήφισμα απαγορεύει επίσης την πώληση ή την προμήθεια όπλων και συναφούς υλικού στο Λίβανο, εκτός αν έχει εγκριθεί από την κυβέρνησή του, και παρέχει στον ΟΗΕ όλους τους εναπομείναντες χάρτες ναρκών στο Λίβανο που κατέχει το Ισραήλ.

Η σημασία του ποταμού Λιτάνι στη συνεχιζόμενη σύγκρουση

Σε κάθε στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ο ποταμός Λιτάνι, ένας από τους σημαντικότερους ποταμούς του Λιβάνου, έρχεται στο προσκήνιο.

Το Ισραήλ επιμένει στην αποχώρηση των δυνάμεων της Χεζμπολάχ βόρεια του Λιτάνι. Η Χεζμπολάχ επιμένει να παραμείνει νότια του ποταμού. Το Ισραήλ θέλει να κρατήσει τη Χεζμπολάχ εκτός του βεληνεκούς του, καθώς και να δημιουργήσει μια νεκρή ζώνη για να εξασφαλίσει το βόρειο Ισραήλ.

Ο ποταμός Λιτάνι χωρίζει τον νότιο Λίβανο σε δύο νησιά, οι όχθες των οποίων συνδέονται με μεγάλες και μικρές γέφυρες. Η περιοχή πριν από τις γέφυρες προς την πρωτεύουσα Βηρυτό είναι γνωστή ως η βόρεια περιοχή Λιτάνι, ενώ η περιοχή προς τα σύνορα με το Ισραήλ είναι γνωστή ως η νότια περιοχή Λιτάνι.

Το βάθος που χωρίζει την κοίτη του ποταμού από τη Γαλάζια Γραμμή είναι μέγιστο 28 χιλιόμετρα στον κεντρικό τομέα και ελάχιστο 6 χιλιόμετρα στον ανατολικότερο τομέα.

Τι είναι η μπλε γραμμή;

Η Μπλε Γραμμή είναι μια γραμμή που χαράχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 2000 μετά την αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τον νότιο Λίβανο, η οποία χωρίζει τον Λίβανο από το Ισραήλ και τα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα του Γκολάν.

Διατρέχοντας 120 χιλιόμετρα κατά μήκος των νότιων συνόρων του Λιβάνου και των βόρειων συνόρων του Ισραήλ, η Μπλε Γραμμή αποτελεί ένα από τα κεντρικά στοιχεία της απόφασης 1701 από τον πόλεμο του 2006, με την UNIFIL να την φυλάει προσωρινά.

Η Μπλε Γραμμή δεν είναι σύνορο, αλλά μια προσωρινή «γραμμή απόσυρσης» που καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 2000 για τον πρακτικό σκοπό της επιβεβαίωσης της απόσυρσης των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο.

Κάθε φορά που οι ισραηλινές ή λιβανέζικες αρχές επιθυμούν να πραγματοποιήσουν οποιεσδήποτε δραστηριότητες κοντά στη Μπλε Γραμμή, οι ειρηνευτικές δυνάμεις του ΟΗΕ τους ζητούν να παρέχουν προηγούμενη ειδοποίηση, γεγονός που επιτρέπει στην αποστολή του ΟΗΕ να ενημερώνει τις αρχές και των δύο πλευρών για να αποφεύγονται τυχόν παρεξηγήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυξημένες εντάσεις.

Η UNIFIL τονίζει ότι «οποιαδήποτε διάβαση της μπλε γραμμής από οποιαδήποτε πλευρά αποτελεί παραβίαση της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Οι δυνάμεις της UNIFIL προστατεύουν τη Μπλε Γραμμή

Κάθε φορά που συμβαίνει ένα περιστατικό κατά μήκος της Μπλε Γραμμής, η UNIFIL αναπτύσσει αμέσως πρόσθετα στρατεύματα στο συγκεκριμένο σημείο, εάν είναι απαραίτητο, για να αποφευχθεί μια άμεση σύγκρουση μεταξύ των δύο πλευρών και να διασφαλιστεί ο περιορισμός της κατάστασης. Ταυτόχρονα, συνεργάζεται με τον λιβανικό στρατό και τις ισραηλινές δυνάμεις για την αποκλιμάκωση της κατάστασης.

• Στις 30 Σεπτεμβρίου, οι ισραηλινές δυνάμεις ενημέρωσαν τη UNIFIL για την πρόθεσή τους να πραγματοποιήσουν περιορισμένες χερσαίες εισβολές στο Λίβανο, σύμφωνα με ανακοίνωση της αποστολής του ΟΗΕ.

«Παρά τη σοβαρή αυτή εξέλιξη, οι ειρηνευτικές δυνάμεις παραμένουν στη θέση τους», ανέφερε η UNIFIL. Αναπροσαρμόζουμε τακτικά τη στάση και τις δραστηριότητές μας και έχουμε έτοιμα σχέδια έκτακτης ανάγκης για να ενεργοποιηθούμε αν χρειαστεί», ανέφερε η UNIFIL.

• Η UNIFIL τόνισε ότι η ασφάλεια και η προστασία των ειρηνευτικών δυνάμεων είναι υψίστης σημασίας και υπενθυμίζεται σε όλους τους φορείς η υποχρέωσή τους να σέβονται την ασφάλεια και την προστασία τους. Εν τω μεταξύ, τα στρατεύματα της UNIFIL συνεχίζουν να επιχειρούν στις βάσεις τους και να εκτελούν ορισμένα καθήκοντα. Προς το παρόν δεν είναι σε θέση να διεξάγουν περιπολίες με οχήματα.

«Κάθε διέλευση στο Λίβανο αποτελεί παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου και παραβίαση της απόφασης 1701. Καλούμε όλα τα μέρη να απέχουν από τέτοιες κλιμακούμενες ενέργειες, οι οποίες θα οδηγήσουν μόνο σε περαιτέρω βία και αιματοχυσία. Η συνέχιση της τρέχουσας πορείας είναι πολύ δαπανηρή».

Η UNIFIL υπενθύμισε την ανάγκη να προστατεύονται οι άμαχοι, να μην στοχοθετούνται οι μη στρατιωτικές υποδομές, να τηρείται το διεθνές δίκαιο και κάλεσε έντονα τα μέρη να επαναπροσδιορίσουν τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας και την απόφαση 1701 ως τη μόνη βιώσιμη λύση για την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή αυτή.