Bloomberg: Έκτακτο σχέδιο με 7 (πιθανά) μέτρα από τις Βρυξέλλες για το ενεργειακό τσουνάμι τιμών

 Bloomberg: Έκτακτο σχέδιο με 7 (πιθανά) μέτρα από τις Βρυξέλλες για το ενεργειακό τσουνάμι τιμών

Καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει και ο χειμώνας πλησιάζει γρήγορα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Αυτό επισημαίνει σε ανάλυσή του το διεθνές πρακτορείο Bloomberg, με αφορμή την πολύ καθυστερημένη προσπάθεια αφύπνισης που εκδηλώνεται τελευταία στις Βρυξέλλες.

Η ιδέα είναι να περιοριστούν οι τιμές βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο τιμολογείται η ενέργεια διακόπτοντας τη σχέση μεταξύ αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Οι αξιωματούχοι σπεύδουν να καταλήξουν σε ένα σχέδιο και πώς θα το κάνουν αυτό δεν είναι ακόμη σαφές, με μερικές μεγάλες προκλήσεις να ξεπεραστούν.

Ένα πρόβλημα είναι ότι κάθε χώρα έχει διαφορετικό ενεργειακό μείγμα, από το να βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα μέχρι να είναι πρωτοπόρος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, επομένως μια ενιαία προσέγγιση είναι απίθανο να ταιριάζει σε όλους. Ένα άλλο βασικό ερώτημα είναι ποιος το πληρώνει — όπως η κρατική χρηματοδότηση ή οι απροσδόκητοι φόροι στους παραγωγούς.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης της ΕΕ για την εξομάλυνση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας θα χρειαστεί εβδομάδες για να μπει στο τραπέζι, όπως τονίζει το πρακτορείο.

Ακολουθεί μια ανάλυση ορισμένων πιθανών επιλογών και τι θα μπορούσαν να σημαίνουν:

Το μοντέλο της Ισπανίας

Η Ισπανία και η Πορτογαλία ήταν οι πρώτες που βγήκαν εκτός των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ και έθεσαν ανώτατο όριο στο φυσικό αέριο για να μειώσουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Το κύριο μειονέκτημα είναι ότι οι χαμηλότερες τιμές μπορεί να σημαίνουν περισσότερες εξαγωγές σε διασυνοριακές συνδέσεις με χώρες όπως η Γαλλία. Θα λειτουργούσε καλύτερα εάν τεθεί ανώτατο όριο σε επίπεδο ΕΕ και θα ήταν πιο αποτελεσματικό σε χώρες που χρησιμοποιούν περισσότερο αέριο στα εργοστάσια. Η άμεση παρέμβαση στις αγορές επίσης δεν είναι δημοφιλής στους εμπόρους.

Στην Πορτογαλία, η κυβέρνηση είπε πρόσφατα ότι το σύστημα ανώτατων ορίων είδε τις τιμές κατά μέσο όρο περίπου 17% χαμηλότερες από αυτήν που θα ήταν η τιμή της αγοράς χωρίς τέτοιο μηχανισμό.

Η Ισπανία θα προτείνει τη χρήση του συστήματος “καπακιού αερίου” σε ολόκληρη την Ευρώπη

Απροσδόκητοι φόροι

Με τιμές ρεκόρ, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας αποκομίζουν μεγάλα κέρδη που τραβούν την προσοχή των ευρωπαίων φορέων χάραξης πολιτικής. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη επιβάλει έναν υψηλό φόρο στα κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά σταμάτησε να το επεκτείνει στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ πρότεινε να εξεταστεί το ενδεχόμενο ενός βραχυπρόθεσμου φόρου στα «υπερβολικά» κέρδη των ενεργειακών εταιρειών.

Ένα πρόβλημα θα μπορούσε να είναι πώς θα οριστούν τα «υπερβολικά» κέρδη. Και οι υψηλές τιμές επηρεάζουν διαφορετικά τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Για παράδειγμα, η γερμανική Uniper SE χρειάζεται μια τεράστια κρατική διάσωση καθώς αγωνίζεται να πληρώσει για να αντικαταστήσει το φυσικό αέριο που έχασε λόγω των περικοπών στις ροές από τη Ρωσία.

«Τα μέτρα θα περιλαμβάνουν πιθανώς φόρους στα υπερβολικά κέρδη», δήλωσε η Ipek Ozkardeskaya, ανώτερη αναλυτής της Swissquote Bank. «Εάν συμβαίνει αυτό, οι εταιρείες ενέργειας θα μπορούσαν να αντιδράσουν μειώνοντας την παραγωγή, με κίνδυνο περαιτέρω εμβάθυνσης της ενεργειακής κρίσης».

Διαχωρισμός Ενέργειας

Ο περιορισμός της επιρροής του φυσικού αερίου στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας με το διαχωρισμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της πυρηνικής παραγωγής σε ένα δοχείο και τον διαχωρισμό των τιμών φυσικού αερίου και άλλων ορυκτών καυσίμων έχει σκιαγραφηθεί από την Ελλάδα. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει χαμηλότερα έσοδα για καθαρή ενέργεια, αντανακλώντας χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Μείωση της ζήτησης

Η ΕΕ έχει ήδη συμφωνήσει έναν εθελοντικό στόχο να μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου κατά 15%, αλλά θα μπορούσαν να ληφθούν περισσότερα μέτρα για τον συντονισμό της μείωσης.

Περιορισμός τιμής εισαγωγής

Η Ιταλία έχει ζητήσει εδώ και καιρό να περιοριστεί η τιμή των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, προκειμένου να περιοριστεί το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος. Όμως χώρες όπως η Γερμανία — ο κορυφαίος εισαγωγέας ρωσικού φυσικού αερίου — έχουν δείξει σκεπτικισμό και είναι κάτι με το οποίο η Μόσχα θα έπρεπε να συμφωνήσει. Οι ΗΠΑ πιέζουν για ένα παρόμοιο ανώτατο όριο στο ρωσικό πετρέλαιο, αλλά αυτό αντιμετωπίζει επίσης τεράστια εμπόδια.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Πολλά αιολικά και ηλιακά έργα έχουν ήδη μακροπρόθεσμα συμβόλαια για την πώληση ενέργειας σε σταθερή τιμή. Όσοι δεν το κάνουν μπορούν να αποκομίσουν μεγάλα κέρδη όταν οι τιμές του ρεύματος είναι υψηλές, αλλά και να αντιμετωπίσουν κινδύνους. Αυτό περιλαμβάνει το να βλέπουμε τις τιμές να πέφτουν στο μηδέν όταν υπάρχουν πάρα πολλά ηλιακά και αιολικά αποθέματα.

Ο διαχωρισμός των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από την αγορά φυσικού αερίου θα ήταν ευπρόσδεκτος από πολλούς παραγωγούς και επενδυτές, εάν επιτυγχανόταν μέσω της επέκτασης των επιδοτήσεων για τη διαφορά — που καθορίζουν τις τιμές — που θα βοηθούσαν στη σταθεροποίηση των τιμών της ενέργειας κάτω από τις τρέχουσες τιμές και θα παρείχαν εγγυήσεις για μελλοντικές επενδύσεις.

«Από πλευράς σταθερότητας και επενδυτή, θα θέλαμε να δούμε μεγαλύτερη χρήση του μηχανισμού συμβάσεων για τη διαφορά, αντί να τιμολογείται η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές με βάση το κόστος του φυσικού αερίου, που δεν είναι το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας γεννήτρια», δήλωσε ο Richard Crawford, επικεφαλής των ταμείων ενεργειακού εισοδήματος στην InfraRed Capital Partners.

Αέριο αποσύνδεσης

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου διερευνά αλλαγές στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που θα σταματήσουν το ασταθές κόστος του φυσικού αερίου που καθορίζει την τιμή της ενέργειας που παράγεται από φθηνότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα εισάγει κίνητρα στους καταναλωτές να αντλούν ενέργεια από το δίκτυο όταν η ζήτηση είναι χαμηλή ή αυξάνεται η προσφορά. Οι επιλογές για την αποσύνδεση του φυσικού αερίου περιλαμβάνουν την ύπαρξη ξεχωριστής αγοράς για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και την περιφερειακή τιμολόγηση.

Αλλά η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο κοστολογείται η ενέργεια θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μεταξύ των μεγαλύτερων κινδύνων είναι η πρόκληση ακούσιων συνεπειών ή η αποτροπή μελλοντικών επενδύσεων.

Πηγή: Bloomberg

Σεραφείμ Κοτρώτσος