Η κίνηση αυτή, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην κάλυψη ανθρωπιστικών αναγκών της Τεχεράνης, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν αυστηρά διεθνή κριτήρια ελέγχου.

Πρόσβαση σε 6 δισ. δολάρια

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Wall Street Journal, οι ΗΠΑ και το Κατάρ αναπτύσσουν ένα σχέδιο για την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα κεφάλαια προς το Ιράν, τα οποία θα προορίζονται για ανθρωπιστικά προγράμματα.

Βάσει του συγκεκριμένου σχεδιασμού, η Τεχεράνη θα είναι σε πρώτη φάση σε θέση να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ποσό ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο αυτή τη στιγμή διακρατείται στο Κατάρ.

Αυστηρή διεθνής εποπτεία

Άνθρωποι που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες του σχεδίου δήλωσαν στη WSJ σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού: «Η κεντρική τράπεζα του Ιράν θα είναι σε θέση να παραγγέλνει τρόφιμα, φάρμακα και άλλα ανθρωπιστικά αγαθά χρησιμοποιώντας τα προηγουμένως δεσμευμένα μετρητά, τα οποία αποτελούσαν κυρίως έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου που είχαν υποστεί κυρώσεις».

Το δημοσίευμα ξεκαθαρίζει ότι η διαδικασία δεν θα αφεθεί στην τύχη της, καθώς «τα κεφάλαια θα μεταφερθούν υπό διεθνή επίβλεψη».

Μέσω αυτού του χρηματοοικονομικού μηχανισμού, οι ΗΠΑ στοχεύουν να αποκτήσουν πλήρη ορατότητα στις ιρανικές αγορές και να αποκτήσουν μοχλό πίεσης στον τρόπο με τον οποίο το Ιράν διαχειρίζεται τα δεσμευμένα μετρητά του.

Παράλληλα, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και δεν έχει γίνει αποδεκτό από την Τεχεράνη.

«Ακόμη και οι περιορισμένες αποδεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων λειτουργούν τόσο ως οικονομικές σανίδες σωτηρίας όσο και ως πολιτικά σήματα αποκλιμάκωσης. Αποτελούν ένα από τα λίγα απτά κίνητρα που μπορεί να εξασφαλίσει το Ιράν από την Ουάσινγκτον για να σταθεροποιήσει το νόμισμά του και να μετριάσει την εγχώρια οικονομική πίεση», επεσήμανε η η Σανέμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στη δεξαμενή σκέψης Chatham House του Λονδίνου.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το Ιράν θα μπορεί να ξεκινήσει τις εξαγωγές πετρελαίου αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, η οποία αναμένεται την Παρασκευή. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα πρέπει να τηρεί η ιρανική πλευρά.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, βασικοί όροι της συμφωνίας είναι η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως, καθώς και η δέσμευση του Ιράν να μην προχωρήσει στην απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Η είδηση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι επενδυτές εκτίμησαν ότι η επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά θα αυξήσει την προσφορά, γεγονός που οδήγησε σε σημαντική πτώση των τιμών.

Ειδικότερα, η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε στα 78,87 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας απώλειες άνω του 5%, ενώ το αμερικανικό αργό WTI έπεσε στα 75,96 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση σχεδόν 6%.

Την Παρασκευή στην Ελβετία το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν

Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα υπογράψουν την Παρασκευή 19.06.2026, στην Ελβετία το πρωτόκολλο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το οποίο αποτελεί την αφετηρία για τις δίμηνες διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν, με πρώτο βήμα το πολυαναμενόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η τελετή θα φιλοξενηθεί σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο του Μπιούργκενστοκ, που βλέπει στη λίμνη της Λουκέρνης, ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας σήμερα. Η περιοχή αυτή, στην κεντρική Ελβετία, είναι δύσκολα προσβάσιμη και επομένως μπορεί να ελεγχθεί ευκολότερα. Το Μπιούργκενστοκ προτάθηκε από τις μεσολαβήτριες χώρες, το Πακιστάν και το Κατάρ, αλλά και από τις ΗΠΑ και το Ιράν.

Οι πρώτες συνομιλίες με στόχο την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας μέσα σε διάστημα 60 ημερών πιθανότατα θα διεξαχθούν αμέσως μετά την υπογραφή, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, τον Αμπάς Αραγτσί.

Έπειτα από τρεις και πλέον μήνες πολέμου, που στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, οι ΗΠΑ και το Ιράν κατάφεραν να καταλήξουν σε μια συνεννόηση σε γενικές γραμμές.

Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν και πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ θα παραστεί στην τελετή της υπογραφής, όπως και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντι Βανς. Ο τελευταίος είπε μάλιστα ότι είναι «πιθανόν» να πάει στην Ελβετία και ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος επί του παρόντος βρίσκεται στην άλλη πλευρά τον συνόρων, στο Εβιάν της Γαλλίας, για τη σύνοδο της G7.

Οι τρεις άνδρες έχουν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά το έγγραφο, το ακριβές περιεχόμενο του οποίου θα δοθεί στη δημοσιότητα τις επόμενες ημέρες. Ο Βανς είπε στο CNN ότι η συμφωνία είναι έκτασης περίπου μιάμισης σελίδας και είναι «πολύ γενική».

Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η έκταση των επιδρομών αποτελεί περαιτέρω ένδειξη της απόφασης της χώρας να προστατεύσει αυτό που θεωρεί στρατηγικά της συμφέροντα, διαφοροποιούμενη από ορισμένους γείτονές της στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει πολύ πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στην απειλή που αντιπροσωπεύει το Ιράν.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, τα οποία παρείχαν πληροφορίες, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Στους στόχους περιλαμβάνονταν τα νησιά Κεσμ και Αμπού Μούσα στο Στενό του Ορμούζ, το Μπαντάρ Αμπάς, το διυλιστήριο πετρελαίου στο νησί Λαβάν στον Περσικό Κόλπο και το πετροχημικό συγκρότημα του Ασαλουγιέχ, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Ορισμένα από τα πλήγματα στόχευσαν ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις ως απάντηση στις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον πετρελαϊκών και φυσικού αερίου υποδομών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Το πλήγμα στο Ασαλουγιέχ, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ισραήλ, προκάλεσε σημαντικές διεθνείς αντιδράσεις και οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ζητήσουν από το Ισραήλ να σταματήσει να πλήττει ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Οι χώρες του Κόλπου είχε δηλωθεί πριν από την έναρξη του πολέμου ότι δεν θα επέτρεπαν τη χρήση του εναέριου χώρου ή των στρατιωτικών τους βάσεων για επιθέσεις. Ωστόσο, ορισμένες άλλαξαν στάση μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης, ενώ το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον αστικών κέντρων, ενεργειακών υποδομών και αεροδρομίων στον Κόλπο, σε μια προσπάθεια να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος του πολέμου.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν το μεγαλύτερο βάρος αυτών των επιθέσεων, καθώς το Ιράν τα έθεσε στο στόχαστρο με περισσότερους από 2.800 πυραύλους και drones, αριθμό πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που χρησιμοποίησε εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, επισημαίνεται στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Η σκληρή αντίδραση των ΗΑΕ όξυνε τις διαφωνίες στο εσωτερικό του Κόλπου. Στις αρχές Απριλίου, η Σαουδική Αραβία διαμαρτυρήθηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι επιθέσεις των ΗΑΕ αύξαναν τον κίνδυνο να βρεθούν στο στόχαστρο του Ιράν ενεργειακές εγκατάλειψεις της περιοχής, κάτι που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και να προκαλέσει αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι Σαουδάραβες επιθυμούσαν οι ΗΠΑ να ασκήσουν πίεση στα ΗΑΕ ώστε να σταματήσουν τα αντίποινα και να συμμετάσχουν στις διπλωματικές προσπάθειες των χωρών της περιοχής.

«Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θεωρούν το Ιράν πλήρως υπεύθυνο για αυτές τις τρομοκρατικές επιθέσεις και τις συνέπειές τους», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει δεχθεί λιγότερα και μικρότερης έντασης πλήγματα από το Ιράν, έχει καταδικάσει δημοσίως τις επιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου, ωστόσο έχει υιοθετήσει λιγότερο συγκρουσιακή στάση και έχει επιδιώξει την επίλυση της κρίσης μέσω της διπλωματίας.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, φέρεται να δυσαρεστήθηκε με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν ο τελευταίος αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συντονισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους χωρών του Κόλπου.

Η δυσαρέσκεια αυτή διεύρυνε περαιτέρω το ήδη αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των δύο ισχυρών χωρών του Κόλπου, οι οποίες ανταγωνίζονται για την επιρροή στην Ερυθρά Θάλασσα, υποστηρίζοντας αντίπαλες πλευρές στις συγκρούσεις στο Σουδάν και την Υεμένη.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ τον Απρίλιο, εγκαταλείποντας τον οργανισμό του οποίου ηγείται η Σαουδική Αραβία, και δεσμεύθηκαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους δεσμούς ασφαλείας τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Πέρα από τις αεροπορικές επιδρομές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στήριξαν σχέδια ψηφίσματος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών που εξουσιοδοτούσαν τη χρήση βίας, εφόσον κρινόταν απαραίτητο, για να τερματιστεί ο έλεγχος που ασκούσε το Ιράν στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Παράλληλα, τα ΗΑΕ έπληξαν και τα οικονομικά συμφέροντα της Τεχεράνης, κλείνοντας σχολεία και λέσχες στο Ντουμπάι που συνδέονταν με το Ιράν, ενώ αρνήθηκαν τη χορήγηση βίζας και δικαιούμενων διέλευσης σε Ιρανούς πολίτες.

Οι κινήσεις αυτές περιόρισαν σημαντικά την οικονομική «σανίδα σωτηρίας» που τα Εμιράτα παρείχαν επί χρόνια στο Ιράν, παρά τις αυστηρές δυτικές κυρώσεις.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι προσχώρησαν στην αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαχρονικά επιδεικνύουν υψηλή ανοχή στον κίνδυνο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και προθυμία να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ για την προώθηση των συμφερόντων τους στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια έχουν αποστείλει όπλα σε πολιτοφυλακές στο Σουδάν και τη Λιβύη, καθώς και μισθοφόρους στην Υεμένη, στο πλαίσιο επιχειρήσεων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της επιρροής τους έναντι περιφερειακών ανταγωνιστών.

Παράλληλα, παραμένει ασαφές εάν η χώρα διαθέτει την ικανότητα να αποτρέψει έναν πολύ μεγαλύτερο και γεωγραφικά εγγύτερο αντίπαλο όπως το Ιράν. Οι επιθέσεις που πραγματοποίησε είχαν σε μεγάλο βαθμό συμβολικό χαρακτήρα σε σύγκριση με τα περισσότερα από 20.000 πλήγματα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Η επιθετική στάση των ΗΑΕ ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει τη χώρα μεγαλύτερο στόχο σε μια περίοδο παρατεταμένης έντασης με το Ιράν. Στις αρχές Μαΐου, το Ιράν έπληξε σημαντικό πετρελαϊκό λιμάνι των ΗΑΕ στο εμιράτο της Φουτζέιρα, μετά από επιχείρηση του αμερικανικού ναυτικού με στόχο να σπάσει τον ιρανικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ.

Πιο πρόσφατα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος που εκτοξεύθηκε από το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται ισχυρές φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές που συμμετέχουν στον πόλεμο, έπληξε περιοχή κοντά στον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΑΕ.

Σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα πιο συμβιβαστική στάση, προωθώντας διπλωματικές λύσεις σε μια σύγκρουση που έχει θέσει σε κίνδυνο τις εκτεταμένες ενεργειακές υποδομές τους.

Ο Πρόεδρος των ΗΑΕ ήταν μεταξύ των ηγετών της περιοχής που ενθάρρυναν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επιδιώξει ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας νωρίτερα μέσα στον Μάιο.

Ο πόλεμος έχει παράλληλα ενισχύσει περαιτέρω τη συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ικανοποιημένοι από τη στάση που τήρησαν τα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και θεωρούν πλέον τη σχέση των δύο χωρών ως μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία.

Σύμφωνα με μία από τις πηγές, το Ισραήλ απέστειλε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Iron Dome και Ισραηλινούς στρατιώτες για την προστασία των ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ δεκάδες στρατιώτες παραμένουν ακόμη εγκατεστημένοι σε στρατιωτικό συγκρότημα στη χώρα του Κόλπου.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, σειρά κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο επικεφαλής της Μοσάντ, ο επικεφαλής της Σιν Μπετ και ο Αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, επισκέφθηκαν μυστικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τον συντονισμό ενεργειών που αφορούσαν το Ιράν.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους του αμερικανικού στρατού που μίλησαν στην εφημερίδα, οι δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ συνόδευσαν ένα ελληνικό δεξαμενόπλοιο που μετέφερε δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.

Το δημοσίευμα δεν δίνει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα του πλοίου, ωστόσο όπως αναφέρει, το δεξαμενόπλοιο είχε εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο από τις αρχές Μαρτίου και τώρα κατευθύνεται προς την Ινδία για να παραδώσει το φορτίο του.

Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει να βοηθήσει περίπου δώδεκα πλοία, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, να διασχίσουν τη θαλάσσια οδό τις επόμενες ημέρες.

Ωστόσο, ένας εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν αρχίζουν εκ νέου την «Επιχείρηση Ελευθερία» και ότι οι πληροφορίες που αναφέρουν ότι η επιχείρηση ξαναρχίζει είναι ανακριβείς.

Νωρίτερα τον Μάιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την «Επιχείρηση Ελευθερία» με στόχο την αποκατάσταση της εμπορικής ναυτιλιακής κίνησης μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακάλεσε αργότερα το σχέδιο, αφού η Σαουδική Αραβία φέρεται να είχε αναστείλει την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού σε στρατηγικής σημασίας βάσεις και στον εναέριο χώρο που απαιτούνταν για την επιχείρηση.

Διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα πότε θα γίνει αυτό. Ωστόσο, αξιωματούχοι του Πενταγώνου φέρονται να δήλωσαν ότι το Σχέδιο Ελευθερία θα μπορούσε να ξεκινήσει ξανά ακόμη και εντός της εβδομάδας.

Οι πληροφορίες έρχονται μετά το ρεπορτάζ του δικτύου NBC, σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ υποχρεώθηκε να σταματήσει το Σχέδιο Ελευθερία την περασμένη Τρίτη. Ο λόγος ήταν ότι η Σαουδική Αραβία δεν επέτρεψε τη χρήση των βάσεών της. Ώρες αργότερα, το Ριάντ διέψευσε το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με τη WSJ, η πρόσβαση των ΗΠΑ στις σαουδαραβικές βάσεις και τον εναέριο χώρο αποκαταστάθηκε έπειτα από μια δεύτερη τηλεφωνική κλήση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Κρίσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Ριάντ

Η Wall Street Journal αναφέρει στο ρεπορτάζ της ότι το Σχέδιο Ελευθερία «πυροδότησε τη μεγαλύτερη διαμάχη στις σαουδαραβοαμερικανικές στρατιωτικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια». Και οδήγησε σε μια σειρά από τηλεφωνικές κλήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ του Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου του βασιλείου. Μάλιστα, αναφέρει, αύξησε «τον κίνδυνο κατάρρευσης μιας μακροχρόνιας συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ».

Ακολούθως, η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ μπλόκαραν τη χρήση των βάσεων και του εναέριου χώρου τους από τον αμερικανικό στρατό. Αιτία, το γεγονός ότι ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τις ιρανικές επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο σε αντίδραση στην επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσαν Σαουδάραβες αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Σαουδάραβες και άλλα κράτη του Κόλπου ανησυχούσαν επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα τους προστάτευαν εν μέσω της κλιμάκωσης των μαχών.

Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε το Σχέδιο Ελευθερία το βράδυ της Τρίτης, μετά από τηλεφωνική κλήση με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας. Εκεί, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, de facto ηγέτης της χώρας, εξέφρασε τις ανησυχίες του και ενημέρωσε τον πρόεδρο για την απόφαση σχετικά με τους περιορισμούς των βάσεων και του εναέριου χώρου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφέρουν Σαουδάραβες αξιωματούχοι, προσπάθησε να τον μεταπείσει, χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι συμφώνησε να διακόψει την πρωτοβουλία κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών.

Τελικά, η πρόσβαση στις βάσεις και στον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας αποκαταστάθηκε μετά από μια ακόμη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών.

Μέσω του αγωγού αυτού, το Άμπου Ντάμπι μπορεί να μεταφέρει μέρος του αργού πετρελαίου από τα κοιτάσματά του απευθείας στις ακτές, χωρίς να απαιτείται η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά.

Ο αγωγός έχει δυνατότητα μεταφοράς έως 1,8 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως. Πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ παρήγαν περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια αργού την ημέρα.

Η εγκατάσταση Φουτζέιρα αποτελεί, επίσης, σημαντικό κόμβο αποθήκευσης πετρελαίου και ανεφοδιασμού πλοίων.

Το πλήγμα σημειώνεται λίγες ημέρες μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον πετρελαϊκό οργανισμό OPEC, μια κίνηση που θα μπορούσε να επιτρέψει στο Άμπου Ντάμπι να αυξήσει την παραγωγή αργού όταν ανοίξουν ξανά οι εξαγωγικές οδοί στον Κόλπο.

Τα ΗΑΕ σχεδίαζαν επίσης την επέκταση των υποδομών αγωγών τους, ώστε να αποκτήσουν περισσότερες εναλλακτικές έναντι της διακίνησης πετρελαίου μέσω των Στενών.

«Ο στόχος είναι να διατηρηθούν υπό απειλή τα εναλλακτικά κανάλια εξαγωγών, να παραμείνουν αυξημένες οι τιμές του πετρελαίου και να μπλοκαριστεί οποιαδήποτε αίσθηση επιστροφής στην κανονικότητα», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας.

«Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι ότι η αποστολή του Ντόναλντ Τραμπ στα Στενά δεν θα είναι χωρίς κόστος», πρόσθεσε.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι τρεις αυτές χώρες παρατήρησαν για πρώτη φορά νέα αμερικανικά οπλικά συστήματα σε δράση, όπως αεροπορικές επιδρομές ακριβείας υψηλής ταχύτητας, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Επίσης κατέγραψαν πόσο γρήγορα οι ΗΠΑ εξάντλησαν κρίσιμης σημασία οπλικά συστήματα, ιδιαίτερα πυραύλους Tomahawk και Patriot.

Επιπλέον, είδαν πώς φθηνά drones του Ιράν αποτέλεσαν απειλή σε χώρες – συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο.

Η Wall Street Journal επισημαίνει παράλληλα ότι μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού του Ιράν βασίζεται σε κινεζική τεχνολογία ή περιέχει κινεζικά εξαρτήματα, σημειώνοντας ότι το Πεκίνο είναι πρόθυμο να συλλέξει επιχειρησιακά δεδομένα, ιδίως σχετικά με το πώς το Ιράν στόχευσε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον Κόλπο.

Για τη Ρωσία, ο πόλεμος φέρεται να προσφέρει μια βαθύτερη κατανόηση του πώς αμερικανικά όπλα συγκρίνονται με ιρανικά, ειδικά στο πλαίσιο της αλληλεπικαλυπτόμενης τεχνολογίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι μια τέτοια βαθύτερη εικόνα είναι πολύτιμη για τη Ρωσία στον πόλεμό της με την Ουκρανία, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανικά όπλα, αλλά και σε περίπτωση μελλοντικής σύγκρουσης με συμμάχους του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.

High gasoline prices, the war in Iran and recent Democratic victories are fueling the angst. https://t.co/OQuWfkEI2D

— The Wall Street Journal (@WSJ) April 18, 2026

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η Wall Street Journal, ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για ρεσάλτο σε δεξαμενόπλοια που συνδέονται με το Ιράν, καθώς και να κατάσχει εμπορικά πλοία εκτός Μέσης Ανατολής, επεκτείνοντας την επιχείρηση ναυτικού ελέγχου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο σχεδιασμός έρχεται την ώρα που οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ενισχύουν την παρουσία τους στα Στενά του Ορμούζ, έχοντας επιτεθεί το Σάββατο σε τουλάχιστον δύο εμπορικά πλοία και δηλώνοντας ότι η διέλευση από τη θαλάσσια οδό βρίσκεται υπό «αυστηρό έλεγχο» από την Τεχεράνη.

Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αυξήσει την οικονομική πίεση αποσκοπεί στην υποχρέωση της Τεχεράνης να διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευσηαπό το στρατηγικής σημασίας πέρασμα και να προχωρήσει σε παραχωρήσειςσχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί βασικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν έχει ήδη συμφωνήσει να παραδώσει στις ΗΠΑ τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου,ισχυρισμό που η ιρανική πλευρά απορρίπτει.Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται επίσης η διάρκεια για την οποία το Ιράν θα δεχθεί να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, καθώς και το ενδεχόμενο αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα κεφάλαιαστο εξωτερικό στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας.

Η Διοίκηση Κεντρικών Δυνάμεων των ΗΠΑ ανέφερε ότι 23 πλοίαπου επιχείρησαν να αποπλεύσουν από ιρανικά λιμάνια έχουν ήδη αναχαιτιστεί στο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού. Η επέκταση της επιχείρησης θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν έλεγχο πλοίων που συνδέονται με το Ιράν σε διάφορα σημεία του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο εκτός Περσικού Κόλπου ή φορτία οπλισμού που θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ιρανικό καθεστώς.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «θα καταδιώκουν κάθε πλοίο με ιρανική σημαία ή οποιοδήποτε σκάφος επιχειρεί να παράσχει υλική υποστήριξη στο Ιράν». Όπως διευκρίνισε, η επιχείρηση αφορά και τα λεγόμενα πλοία «σκιώδους στόλου», τα οποία παρακάμπτουν διεθνείς κανονισμούς, κυρώσεις ή απαιτήσεις ασφάλισης.

A fragile ceasefire between the US and Iran showed signs of strain Saturday as Tehran threatened to re-close the Strait of Hormuz over an ongoing American naval blockade.
➡️ https://t.co/hbe9IFFrYB pic.twitter.com/HVVdiW0iM0

— euronews (@euronews) April 18, 2026

Η νέα φάση της αμερικανικής στρατηγικής, που περιλαμβάνει και συμμετοχή της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, αποτελεί μέρος της ευρύτερης εκστρατείας πίεσης προς την Τεχεράνη, η οποία έχει λάβει την ονομασία «Economic Fury». Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εκτιμά ότι ο συνδυασμός ναυτικού αποκλεισμού και οικονομικών μέτρων μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.

Η ενίσχυση της πίεσης καταγράφεται ενώ η προσωρινή κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δύο πλευρών λήγει την επόμενη εβδομάδα. Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο, ενώ δεν έχει ακόμη προγραμματιστεί νέος γύρος διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, και οι δύο πλευρές λαμβάνουν μέτρα σε περίπτωση επανέναρξης των συγκρούσεων,αν και δεν φαίνεται να επιδιώκουν άμεση κλιμάκωση. Το Ιράν διατηρεί χιλιάδες πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, ενώ μεταφέρει εκτοξευτές από υπόγειες εγκαταστάσεις. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα πλήγματα στην αμυντική βιομηχανία της χώρας δυσχεραίνουν την ταχεία παραγωγή νέων πυραύλων.

Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για επανέναρξηστρατιωτικών επιχειρήσεων,εφόσον αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις.

Την ίδια στιγμή, ενδεχόμενα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν θεωρούνται επιλογή υψηλού ρίσκου, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αντίποινα κατά εγκαταστάσεων πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία και άλλες αραβικές χώρες που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ.

Στο πλαίσιο της οικονομικής πίεσης, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την επέκταση της λίστας κυρώσεωνσε πλοία, εταιρείες και φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με το παράνομο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που φέρονται να ελέγχονται από τον επιχειρηματία Μοχάμαντ Χοσεΐν Σαμχανί, γιο του Αλί Σαμχανί, πρώην συμβούλου ασφαλείας του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή τον Φεβρουάριο.

Παράλληλα, οι αμερικανικές Aρχές δηλώνουν αποφασισμένες να κινηθούν νομικάεναντίον όσων εμπλέκονται στην αγορά ή πώληση πετρελαίου που υπόκειται σε κυρώσεις.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ευρωπαϊκοί κύκλοι επεξεργάζονται σχέδια που προβλέπουν ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών κρατών στη διοίκηση και τις επιχειρησιακές δομές του ΝΑΤΟ, καθώς και σταδιακή υποκατάσταση κρίσιμων αμερικανικών δυνατοτήτων από ευρωπαϊκές. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν στοχεύουν στη δημιουργία ανταγωνιστικού σχήματος, αλλά στη διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος έναντι της Ρωσίας και της επιχειρησιακής συνέχειας της Συμμαχίας.

Η ώθηση προς αυτή την κατεύθυνση ενισχύθηκε από την αβεβαιότητα γύρω από τη στάση των ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση ή αποδυνάμωση της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ. Το ενδεχόμενο αυτό έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, επιταχύνοντας συζητήσεις που ξεκίνησαν ήδη από το προηγούμενο έτος.

Καθοριστικός παράγοντας υπήρξε η μεταστροφή της Γερμανίας. Το Βερολίνο, που παραδοσιακά απέφευγε την ιδέα μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αυτονομίας στην άμυνα, εμφανίζεται πλέον πιο πρόθυμο να στηρίξει μια ενισχυμένη ευρωπαϊκή παρουσία εντός της Συμμαχίας. Η αλλαγή αυτή διευκόλυνε τη διαμόρφωση ευρύτερων συνεργασιών μεταξύ κρατών όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία και οι σκανδιναβικές χώρες.

Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Το ΝΑΤΟ παραμένει βαθιά εξαρτημένο από τις ΗΠΑ σε τομείς όπως οι πληροφορίες, η στρατηγική διοίκηση, η εφοδιαστική υποστήριξη και κυρίως η πυρηνική αποτροπή. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν διαθέτει σήμερα τις δυνατότητες να υποκαταστήσει πλήρως τον αμερικανικό ρόλο.

Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να ενισχύσουν την αμυντική τους βιομηχανία και να καλύψουν κρίσιμα κενά, όπως η αντιυποβρυχιακή άμυνα, οι δορυφορικές δυνατότητες και ο ανεφοδιασμός εν πτήσει. Συζητείται επίσης η επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας σε ορισμένες χώρες, ως μέσο ενίσχυσης της ετοιμότητας και της κοινωνικής συνοχής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της πυρηνικής προστασίας. Υπό το βάρος της αβεβαιότητας για την αμερικανική «ομπρέλα», έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για πιθανή διεύρυνση του ρόλου της Γαλλίας στον τομέα αυτό, ενδεχομένως σε συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Συνολικά, η Ευρώπη βρίσκεται σε φάση σταδιακής αλλά ουσιαστικής αναπροσαρμογής της αμυντικής της στρατηγικής. Αν και η πλήρης υποκατάσταση των ΗΠΑ δεν θεωρείται άμεσα εφικτή, η τάση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευθύνη και αυτονομία εντός του ΝΑΤΟ φαίνεται πλέον μη αναστρέψιμη.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τρίτη ότι πρόκειται για μια διεθνή αμυντική αποστολή που δεν θα περιλαμβάνει τα «εμπόλεμα» μέρη, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Ευρωπαίοι διπλωμάτες που γνωρίζουν το σχέδιο ανέφεραν ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα υπάγονται σε αμερικανική διοίκηση.

Όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, στόχος του σχεδίου είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών ώστε να χρησιμοποιούν εκ νέου το Στενό του Ορμούζ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, κάτι που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ενδέχεται να αργήσει.

Μάλιστα, σύμφωνα με τη WSJ, το ευρωπαϊκό σχέδιο αναμένεται να περιλαμβάνει και τη Γερμανία, η οποία έως τώρα εμφανιζόταν επιφυλακτική ακόμη και στο ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής, σύμφωνα με ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο. Το Βερολίνο, που αντιμετωπίζει πολιτικά και νομικά εμπόδια για στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενδέχεται να αποσαφηνίσει τη στάση του ίσως και την Πέμπτη.

Η συμμετοχή της Γερμανίας θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την αποστολή, καθώς διαθέτει μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ σε σχέση με τη Βρετανία και τη Γαλλία, καθώς και κρίσιμα στρατιωτικά μέσα για τη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Την Παρασκευή, ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ θα συγκαλέσουν διαδικτυακή σύσκεψη με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών, προκειμένου να συζητήσουν τον τρόπο επιτήρησης του Στενού του Ορμούζ μετά τη λήξη των συγκρούσεων. Ο Στάρμερ θα μεταβεί στο Παρίσι, ενώ οι περισσότερες χώρες θα συμμετάσχουν μέσω τηλεδιάσκεψης.

Οι ΗΠΑ δεν θα συμμετάσχουν, σύμφωνα με Γάλλους και Βρετανούς αξιωματούχους. Η Κίνα και η Ινδία έχουν προσκληθεί, ωστόσο δεν είναι σαφές αν θα λάβουν μέρος, σύμφωνα με Γάλλο αξιωματούχο.

Ορισμένες διαφορές πρέπει ακόμη να διευθετηθούν μεταξύ των Ευρωπαίων. Γάλλοι διπλωμάτες πιστεύουν ότι οποιαδήποτε εμπλοκή των ΗΠΑ στην επιχείρηση θα την καθιστούσε λιγότερο αποδεκτή από την Τεχεράνη, ενώ Βρετανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η μη συμμετοχή των Αμερικανών θα εξοργίσει τον Πρόεδρο Τραμπ και θα περιορίσει το εύρος της επιχείρησης, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.