Διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα πότε θα γίνει αυτό. Ωστόσο, αξιωματούχοι του Πενταγώνου φέρονται να δήλωσαν ότι το Σχέδιο Ελευθερία θα μπορούσε να ξεκινήσει ξανά ακόμη και εντός της εβδομάδας.

Οι πληροφορίες έρχονται μετά το ρεπορτάζ του δικτύου NBC, σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ υποχρεώθηκε να σταματήσει το Σχέδιο Ελευθερία την περασμένη Τρίτη. Ο λόγος ήταν ότι η Σαουδική Αραβία δεν επέτρεψε τη χρήση των βάσεών της. Ώρες αργότερα, το Ριάντ διέψευσε το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με τη WSJ, η πρόσβαση των ΗΠΑ στις σαουδαραβικές βάσεις και τον εναέριο χώρο αποκαταστάθηκε έπειτα από μια δεύτερη τηλεφωνική κλήση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Κρίσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Ριάντ

Η Wall Street Journal αναφέρει στο ρεπορτάζ της ότι το Σχέδιο Ελευθερία «πυροδότησε τη μεγαλύτερη διαμάχη στις σαουδαραβοαμερικανικές στρατιωτικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια». Και οδήγησε σε μια σειρά από τηλεφωνικές κλήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ του Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου του βασιλείου. Μάλιστα, αναφέρει, αύξησε «τον κίνδυνο κατάρρευσης μιας μακροχρόνιας συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ».

Ακολούθως, η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ μπλόκαραν τη χρήση των βάσεων και του εναέριου χώρου τους από τον αμερικανικό στρατό. Αιτία, το γεγονός ότι ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τις ιρανικές επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο σε αντίδραση στην επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσαν Σαουδάραβες αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Σαουδάραβες και άλλα κράτη του Κόλπου ανησυχούσαν επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα τους προστάτευαν εν μέσω της κλιμάκωσης των μαχών.

Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε το Σχέδιο Ελευθερία το βράδυ της Τρίτης, μετά από τηλεφωνική κλήση με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας. Εκεί, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, de facto ηγέτης της χώρας, εξέφρασε τις ανησυχίες του και ενημέρωσε τον πρόεδρο για την απόφαση σχετικά με τους περιορισμούς των βάσεων και του εναέριου χώρου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφέρουν Σαουδάραβες αξιωματούχοι, προσπάθησε να τον μεταπείσει, χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι συμφώνησε να διακόψει την πρωτοβουλία κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών.

Τελικά, η πρόσβαση στις βάσεις και στον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας αποκαταστάθηκε μετά από μια ακόμη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών.

Μέσω του αγωγού αυτού, το Άμπου Ντάμπι μπορεί να μεταφέρει μέρος του αργού πετρελαίου από τα κοιτάσματά του απευθείας στις ακτές, χωρίς να απαιτείται η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά.

Ο αγωγός έχει δυνατότητα μεταφοράς έως 1,8 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως. Πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ παρήγαν περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια αργού την ημέρα.

Η εγκατάσταση Φουτζέιρα αποτελεί, επίσης, σημαντικό κόμβο αποθήκευσης πετρελαίου και ανεφοδιασμού πλοίων.

Το πλήγμα σημειώνεται λίγες ημέρες μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον πετρελαϊκό οργανισμό OPEC, μια κίνηση που θα μπορούσε να επιτρέψει στο Άμπου Ντάμπι να αυξήσει την παραγωγή αργού όταν ανοίξουν ξανά οι εξαγωγικές οδοί στον Κόλπο.

Τα ΗΑΕ σχεδίαζαν επίσης την επέκταση των υποδομών αγωγών τους, ώστε να αποκτήσουν περισσότερες εναλλακτικές έναντι της διακίνησης πετρελαίου μέσω των Στενών.

«Ο στόχος είναι να διατηρηθούν υπό απειλή τα εναλλακτικά κανάλια εξαγωγών, να παραμείνουν αυξημένες οι τιμές του πετρελαίου και να μπλοκαριστεί οποιαδήποτε αίσθηση επιστροφής στην κανονικότητα», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας.

«Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι ότι η αποστολή του Ντόναλντ Τραμπ στα Στενά δεν θα είναι χωρίς κόστος», πρόσθεσε.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι τρεις αυτές χώρες παρατήρησαν για πρώτη φορά νέα αμερικανικά οπλικά συστήματα σε δράση, όπως αεροπορικές επιδρομές ακριβείας υψηλής ταχύτητας, με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Επίσης κατέγραψαν πόσο γρήγορα οι ΗΠΑ εξάντλησαν κρίσιμης σημασία οπλικά συστήματα, ιδιαίτερα πυραύλους Tomahawk και Patriot.

Επιπλέον, είδαν πώς φθηνά drones του Ιράν αποτέλεσαν απειλή σε χώρες – συμμάχους της Ουάσινγκτον στον Κόλπο.

Η Wall Street Journal επισημαίνει παράλληλα ότι μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού του Ιράν βασίζεται σε κινεζική τεχνολογία ή περιέχει κινεζικά εξαρτήματα, σημειώνοντας ότι το Πεκίνο είναι πρόθυμο να συλλέξει επιχειρησιακά δεδομένα, ιδίως σχετικά με το πώς το Ιράν στόχευσε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στον Κόλπο.

Για τη Ρωσία, ο πόλεμος φέρεται να προσφέρει μια βαθύτερη κατανόηση του πώς αμερικανικά όπλα συγκρίνονται με ιρανικά, ειδικά στο πλαίσιο της αλληλεπικαλυπτόμενης τεχνολογίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι μια τέτοια βαθύτερη εικόνα είναι πολύτιμη για τη Ρωσία στον πόλεμό της με την Ουκρανία, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αμερικανικά όπλα, αλλά και σε περίπτωση μελλοντικής σύγκρουσης με συμμάχους του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.

High gasoline prices, the war in Iran and recent Democratic victories are fueling the angst. https://t.co/OQuWfkEI2D

— The Wall Street Journal (@WSJ) April 18, 2026

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται η Wall Street Journal, ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται για ρεσάλτο σε δεξαμενόπλοια που συνδέονται με το Ιράν, καθώς και να κατάσχει εμπορικά πλοία εκτός Μέσης Ανατολής, επεκτείνοντας την επιχείρηση ναυτικού ελέγχου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο σχεδιασμός έρχεται την ώρα που οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ενισχύουν την παρουσία τους στα Στενά του Ορμούζ, έχοντας επιτεθεί το Σάββατο σε τουλάχιστον δύο εμπορικά πλοία και δηλώνοντας ότι η διέλευση από τη θαλάσσια οδό βρίσκεται υπό «αυστηρό έλεγχο» από την Τεχεράνη.

Η απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να αυξήσει την οικονομική πίεση αποσκοπεί στην υποχρέωση της Τεχεράνης να διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευσηαπό το στρατηγικής σημασίας πέρασμα και να προχωρήσει σε παραχωρήσειςσχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί βασικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι το Ιράν έχει ήδη συμφωνήσει να παραδώσει στις ΗΠΑ τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου,ισχυρισμό που η ιρανική πλευρά απορρίπτει.Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται επίσης η διάρκεια για την οποία το Ιράν θα δεχθεί να περιορίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου, καθώς και το ενδεχόμενο αποδέσμευσης δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα κεφάλαιαστο εξωτερικό στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας.

Η Διοίκηση Κεντρικών Δυνάμεων των ΗΠΑ ανέφερε ότι 23 πλοίαπου επιχείρησαν να αποπλεύσουν από ιρανικά λιμάνια έχουν ήδη αναχαιτιστεί στο πλαίσιο ναυτικού αποκλεισμού. Η επέκταση της επιχείρησης θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν έλεγχο πλοίων που συνδέονται με το Ιράν σε διάφορα σημεία του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο εκτός Περσικού Κόλπου ή φορτία οπλισμού που θα μπορούσαν να ενισχύσουν το ιρανικό καθεστώς.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «θα καταδιώκουν κάθε πλοίο με ιρανική σημαία ή οποιοδήποτε σκάφος επιχειρεί να παράσχει υλική υποστήριξη στο Ιράν». Όπως διευκρίνισε, η επιχείρηση αφορά και τα λεγόμενα πλοία «σκιώδους στόλου», τα οποία παρακάμπτουν διεθνείς κανονισμούς, κυρώσεις ή απαιτήσεις ασφάλισης.

A fragile ceasefire between the US and Iran showed signs of strain Saturday as Tehran threatened to re-close the Strait of Hormuz over an ongoing American naval blockade.
➡️ https://t.co/hbe9IFFrYB pic.twitter.com/HVVdiW0iM0

— euronews (@euronews) April 18, 2026

Η νέα φάση της αμερικανικής στρατηγικής, που περιλαμβάνει και συμμετοχή της Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, αποτελεί μέρος της ευρύτερης εκστρατείας πίεσης προς την Τεχεράνη, η οποία έχει λάβει την ονομασία «Economic Fury». Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εκτιμά ότι ο συνδυασμός ναυτικού αποκλεισμού και οικονομικών μέτρων μπορεί να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.

Η ενίσχυση της πίεσης καταγράφεται ενώ η προσωρινή κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δύο πλευρών λήγει την επόμενη εβδομάδα. Οι συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν δεν οδήγησαν σε ουσιαστική πρόοδο, ενώ δεν έχει ακόμη προγραμματιστεί νέος γύρος διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, και οι δύο πλευρές λαμβάνουν μέτρα σε περίπτωση επανέναρξης των συγκρούσεων,αν και δεν φαίνεται να επιδιώκουν άμεση κλιμάκωση. Το Ιράν διατηρεί χιλιάδες πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς, ενώ μεταφέρει εκτοξευτές από υπόγειες εγκαταστάσεις. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα πλήγματα στην αμυντική βιομηχανία της χώρας δυσχεραίνουν την ταχεία παραγωγή νέων πυραύλων.

Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για επανέναρξηστρατιωτικών επιχειρήσεων,εφόσον αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις.

Την ίδια στιγμή, ενδεχόμενα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν θεωρούνται επιλογή υψηλού ρίσκου, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αντίποινα κατά εγκαταστάσεων πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία και άλλες αραβικές χώρες που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ.

Στο πλαίσιο της οικονομικής πίεσης, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την επέκταση της λίστας κυρώσεωνσε πλοία, εταιρείες και φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με το παράνομο εμπόριο ιρανικού πετρελαίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επιχειρήσεις που φέρονται να ελέγχονται από τον επιχειρηματία Μοχάμαντ Χοσεΐν Σαμχανί, γιο του Αλί Σαμχανί, πρώην συμβούλου ασφαλείας του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή τον Φεβρουάριο.

Παράλληλα, οι αμερικανικές Aρχές δηλώνουν αποφασισμένες να κινηθούν νομικάεναντίον όσων εμπλέκονται στην αγορά ή πώληση πετρελαίου που υπόκειται σε κυρώσεις.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ευρωπαϊκοί κύκλοι επεξεργάζονται σχέδια που προβλέπουν ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών κρατών στη διοίκηση και τις επιχειρησιακές δομές του ΝΑΤΟ, καθώς και σταδιακή υποκατάσταση κρίσιμων αμερικανικών δυνατοτήτων από ευρωπαϊκές. Οι πρωτοβουλίες αυτές δεν στοχεύουν στη δημιουργία ανταγωνιστικού σχήματος, αλλά στη διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος έναντι της Ρωσίας και της επιχειρησιακής συνέχειας της Συμμαχίας.

Η ώθηση προς αυτή την κατεύθυνση ενισχύθηκε από την αβεβαιότητα γύρω από τη στάση των ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση ή αποδυνάμωση της αμερικανικής δέσμευσης στο ΝΑΤΟ. Το ενδεχόμενο αυτό έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, επιταχύνοντας συζητήσεις που ξεκίνησαν ήδη από το προηγούμενο έτος.

Καθοριστικός παράγοντας υπήρξε η μεταστροφή της Γερμανίας. Το Βερολίνο, που παραδοσιακά απέφευγε την ιδέα μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αυτονομίας στην άμυνα, εμφανίζεται πλέον πιο πρόθυμο να στηρίξει μια ενισχυμένη ευρωπαϊκή παρουσία εντός της Συμμαχίας. Η αλλαγή αυτή διευκόλυνε τη διαμόρφωση ευρύτερων συνεργασιών μεταξύ κρατών όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Πολωνία και οι σκανδιναβικές χώρες.

Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Το ΝΑΤΟ παραμένει βαθιά εξαρτημένο από τις ΗΠΑ σε τομείς όπως οι πληροφορίες, η στρατηγική διοίκηση, η εφοδιαστική υποστήριξη και κυρίως η πυρηνική αποτροπή. Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν διαθέτει σήμερα τις δυνατότητες να υποκαταστήσει πλήρως τον αμερικανικό ρόλο.

Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να ενισχύσουν την αμυντική τους βιομηχανία και να καλύψουν κρίσιμα κενά, όπως η αντιυποβρυχιακή άμυνα, οι δορυφορικές δυνατότητες και ο ανεφοδιασμός εν πτήσει. Συζητείται επίσης η επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας σε ορισμένες χώρες, ως μέσο ενίσχυσης της ετοιμότητας και της κοινωνικής συνοχής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της πυρηνικής προστασίας. Υπό το βάρος της αβεβαιότητας για την αμερικανική «ομπρέλα», έχουν ξεκινήσει συζητήσεις για πιθανή διεύρυνση του ρόλου της Γαλλίας στον τομέα αυτό, ενδεχομένως σε συνεργασία με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Συνολικά, η Ευρώπη βρίσκεται σε φάση σταδιακής αλλά ουσιαστικής αναπροσαρμογής της αμυντικής της στρατηγικής. Αν και η πλήρης υποκατάσταση των ΗΠΑ δεν θεωρείται άμεσα εφικτή, η τάση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ευθύνη και αυτονομία εντός του ΝΑΤΟ φαίνεται πλέον μη αναστρέψιμη.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τρίτη ότι πρόκειται για μια διεθνή αμυντική αποστολή που δεν θα περιλαμβάνει τα «εμπόλεμα» μέρη, δηλαδή τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και το Ιράν. Ευρωπαίοι διπλωμάτες που γνωρίζουν το σχέδιο ανέφεραν ότι τα ευρωπαϊκά πλοία δεν θα υπάγονται σε αμερικανική διοίκηση.

Όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, στόχος του σχεδίου είναι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών ώστε να χρησιμοποιούν εκ νέου το Στενό του Ορμούζ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών, κάτι που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ενδέχεται να αργήσει.

Μάλιστα, σύμφωνα με τη WSJ, το ευρωπαϊκό σχέδιο αναμένεται να περιλαμβάνει και τη Γερμανία, η οποία έως τώρα εμφανιζόταν επιφυλακτική ακόμη και στο ενδεχόμενο στρατιωτικής εμπλοκής, σύμφωνα με ανώτερο Γερμανό αξιωματούχο. Το Βερολίνο, που αντιμετωπίζει πολιτικά και νομικά εμπόδια για στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενδέχεται να αποσαφηνίσει τη στάση του ίσως και την Πέμπτη.

Η συμμετοχή της Γερμανίας θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την αποστολή, καθώς διαθέτει μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ σε σχέση με τη Βρετανία και τη Γαλλία, καθώς και κρίσιμα στρατιωτικά μέσα για τη συγκεκριμένη επιχείρηση.

Την Παρασκευή, ο Μακρόν και ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ θα συγκαλέσουν διαδικτυακή σύσκεψη με τη συμμετοχή δεκάδων χωρών, προκειμένου να συζητήσουν τον τρόπο επιτήρησης του Στενού του Ορμούζ μετά τη λήξη των συγκρούσεων. Ο Στάρμερ θα μεταβεί στο Παρίσι, ενώ οι περισσότερες χώρες θα συμμετάσχουν μέσω τηλεδιάσκεψης.

Οι ΗΠΑ δεν θα συμμετάσχουν, σύμφωνα με Γάλλους και Βρετανούς αξιωματούχους. Η Κίνα και η Ινδία έχουν προσκληθεί, ωστόσο δεν είναι σαφές αν θα λάβουν μέρος, σύμφωνα με Γάλλο αξιωματούχο.

Ορισμένες διαφορές πρέπει ακόμη να διευθετηθούν μεταξύ των Ευρωπαίων. Γάλλοι διπλωμάτες πιστεύουν ότι οποιαδήποτε εμπλοκή των ΗΠΑ στην επιχείρηση θα την καθιστούσε λιγότερο αποδεκτή από την Τεχεράνη, ενώ Βρετανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η μη συμμετοχή των Αμερικανών θα εξοργίσει τον Πρόεδρο Τραμπ και θα περιορίσει το εύρος της επιχείρησης, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.

Υπενθυμίζεται ότι απομένουν 9 ημέρες πριν από την εκπνοή της εκεχειρίας. Ωστόσο, όπως αναφέρει σε δεύτερο άρθρο της η αμερικανική εφημερίδα, οι αμερικανικές εξαγωγές αργού πετρελαίου αναμένεται να φτάσουν σε επίπεδα ρεκόρ αυτόν τον μήνα, καθώς περισσότερα από 70 υπερδεξαμενόπλοια πλησιάζουν τις ακτές του Κόλπου.

Στο σχετικό άρθρο υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο των ΗΠΑ να αποσπάσουν τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ διακόπτει καθημερινά ροή περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από το Ιράν, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου κατευθύνεται στην Κίνα.

Την ίδια ώρα, η Σαουδική Αραβία πιέζει τις ΗΠΑ να άρουν τον αποκλεισμό του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι όλοι οι εξαγωγείς ενέργειας του Κόλπου ανησυχούν ότι το Ιράν θα μπορούσε να κλιμακώσει την κατάσταση και να κλείσει το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, την κύρια οδό εξόδου για το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου.

“Σε απόσταση ασφαλείας τα 15 αμερικανικά πλοία”

Αντί να αναπτύσσει πλοία πολύ κοντά στις ακτές του Ιράν, κάτι που θα μπορούσε να τα εκθέσει σε επιθέσεις, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ επικεντρώνεται στην αναχαίτιση πλοίων εκατέρωθεν του Ορμούζ. Οποιοδήποτε πλοίο για το οποίο υπάρχει υποψία ότι παραβιάζει τον αποκλεισμό πρέπει να δεχτεί νηοψία από τα αμερικανικά πλοία.

Εάν ένα πλοίο αρνηθεί να συνεργαστεί, οι Πεζοναύτες και η επίλεκτη δύναμη των Navy SEALs μπορούν να παρέμβουν για να επιβιβαστούν σε αυτό με τη βία. Ελικόπτερα που επιχειρούν από αεροπλανοφόρα, αντιτορπιλικά και αμφίβια πλοία, έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή. 

Οι ΗΠΑ βασίζονται επίσης σε εκτεταμένα συστήματα επιτήρησης, δεδομένα παρακολούθησης ανοιχτού κώδικα και περιφερειακές πληροφορίες για την παρακολούθηση των κινήσεων των πλοίων και σε ορισμένες περιπτώσεις, ομάδες επιβίβασης μπορούν να φτάσουν αεροπορικώς από κοντινά έθνη του Κόλπου. 

Πληροφορίες που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα αναφέρουν ότι επιβάλλονται περιορισμοί πρόσβασης σε ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές κατά μήκος του Περσικού Κόλπου, του Κόλπου του Ομάν και τμημάτων της Αραβικής Θάλασσας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οποιαδήποτε πλοία ταχείας επίθεσης από το Ιράν θα στοχοποιούνται «χρησιμοποιώντας το ίδιο σύστημα εξόντωσης που εφαρμόζεται εναντίον εμπόρων ναρκωτικών σε σκάφη».

Μιλώντας αργότερα στον Τύπο, ο Τραμπ είπε ότι οι «σωστοί άνθρωποι» στο Ιράν εξακολουθούν να θέλουν να κάνουν μια συμφωνία και ότι το Ιράν δεν θα έχει πυρηνικά όπλα. Εάν κατασχεθούν πλοία, οι ΗΠΑ θα πρέπει στη συνέχεια να βρουν πληρώματα για να τα χειριστούν και να εξασφαλίσουν χώρους για να τα κρατήσουν, προσθέτοντας μια ακόμη πολυπλοκότητα σε μια ήδη δύσκολη επιχείρηση, επισημαίνει το δημοσίευμα.

Φόβοι ιρανικών αντιποίνων

Με τις ιρανικές ακτές κοντά, τα αμερικανικά πλοία παραμένουν εκτεθειμένα σε πιθανές απειλές, όπως drones, ναυτικές νάρκες και ταχύπλοα σκάφη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο εξακολουθεί να διαθέτει ασύμμετρες ναυτικές δυνατότητες στην περιοχή.

Η ιδέα του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ υπάρχει εδώ και χρόνια ως εναλλακτική λύση στην αμυντική δομή. Λεπτομερή σχέδια καταρτίστηκαν και βελτιστοποιήθηκαν με την πάροδο του χρόνου στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, έτοιμα για μια στιγμή σαν κι αυτή.

Μέχρι τώρα, οι ΗΠΑ είχαν αποφύγει να εκτελέσουν μια τέτοια ενέργεια λόγω των υψηλών κινδύνων που ενέχει, όπως άμεσα αντίποινα από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της κατάσχεσης δεξαμενόπλοιων. Υπάρχει επίσης ανησυχία ότι το Ιράν θα μπορούσε να διευρύνει τη σύγκρουση στοχεύοντας λιμάνια και αμερικανικές υποδομές σε γειτονικές χώρες του Κόλπου.

Δεδομένα παρακολούθησης από το Marine Traffic έδειξαν πλοία που άρχισαν να αλλάζουν πορεία κοντά στο σημείο στραγγαλισμού. Ένα από αυτά, το 188 μέτρων δεξαμενόπλοιο Rich Starry, είχε αποπλεύσει από το αγκυροβόλιο της Σαρτζά στα ανοικτά των ακτών των ΗΑΕ και κατευθυνόταν προς την Κίνα.

Ένα άλλο δεξαμενόπλοιο, το 175 μέτρων Ostria, επίσης γύρισε πίσω αφού πλησίασε το Στενό. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) είχε προειδοποιήσει ότι ο αποκλεισμός του Ορμούζ θα ισχύει για όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια.

Ο δικαστής Ντάριν Γκέιλς από το ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μαϊάμι έκρινε πως ο Τραμπ δεν πληρούσε το νομικό κριτήριο που απαιτείται προκειμένου να θεωρηθεί βάσιμη μια υπόθεση δυσφήμησης για δημόσια πρόσωπα. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να αποδείξουν όχι μόνο ότι μια δημόσια δήλωση σχετικά με το πρόσωπό τους είναι ψευδής, αλλά επίσης πως το ενημερωτικό μέσο ή άτομο που έκαναν τη δήλωση γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν πως ήταν ψευδής.

«Αυτή η μήνυση ούτε καν πλησιάζει αυτό το κριτήριο», έγραψε ο Γκέιλς. «Το αντίθετο». Ο δικαστής εξήγησε στο σκεπτικό του ότι οι δημοσιογράφοι της Journal επικοινώνησαν με τον Τραμπ για να πάρουν κάποιο σχόλιό του προηγουμένως και δημοσίευσαν την άρνησή του. Αυτό επέτρεψε στους αναγνώστες να αποφασίσουν οι ίδιοι τι να συμπεράνουν, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι η εφημερίδα ενήργησε μια πραγματικά κακή πρόθεση.

Ο Γκέιλς ανέφερε πως ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να καταθέσει μια τροποποιημένο εκδοχή της μήνυσης έως την 27η Απριλίου.

Ούτε οι δικηγόροι του Τραμπ στην υπόθεση ούτε ο Λευκός Οίκος έχουν προς το παρόν ανταποκριθεί σε αιτήματα να σχολιάσουν.

Στη μήνυσή του, ο Ρεπουμπλικανός δισεκατομμυριούχος χαρακτήριζε την εν λόγω ευχετήρια κάρτα «ψευδή» και ζητούσε αποζημίωση ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων για πρόκληση ζημίας στη φήμη και την υπόληψή του.

Η εταιρεία News Corp’s Dow Jones, στην οποία ανήκει η Journal, υπεραμύνθηκε της ακρίβειας του άρθρου της, με ημερομηνία 17 Ιουλίου του 2025.

Η μήνυση αυτή ήταν μία από τις πολλές που ο Τραμπ έχει καταθέσει κατά τη διάρκεια της προεδρίας του εναντίον μεγάλων ομίλων ΜΜΕ για ρεπορτάζ που εκείνος έχει χαρακτηρίσει άδικα ή ψευδή. Στο αίτημα προς τον Γκέιλς να απορρίψει την υπόθεση τον Σεπτέμβριο, οι δικηγόροι της Journal και του δισεκατομμυριούχου ιδιοκτήτη της Ρούπερτ Μέρντοχ έγραψαν πως η μήνυση απειλεί να φιμώσει εκείνους που δημοσιεύουν περιεχόμενα, τα οποία δεν αρέσουν στον Τραμπ.

Η πρόταση που εξετάζεται περιλαμβάνει απομάκρυνση Αμερικανών στρατιωτών από μέλη του ΝΑΤΟ που η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι δεν ήταν βοηθητικά και τη μεταφορά τους σε χώρες που ήταν πιο υποστηρικτικές. Κάτι που απέχει πολύ από τις πρόσφατες απειλές του Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμμαχία, κάτι που σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία δεν μπορεί να κάνει χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.

Το πλάνο, που έχει την υποστήριξη υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων, είναι σε πρώιμο στάδιο και αποτελεί ένα από αυτά που συζητά ο Λευκός Οίκος για να τιμωρήσει το ΝΑΤΟ. Μια συζήτηση αναδεικνύει την ολοένα μεγαλύτερη κόντρα της κυβέρνησης Τραμπ με τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουάσινγκτον, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να ξεκινήσει τον πόλεμο εναντίον του Ιράν.

Οι ΗΠΑ έχουν περίπου 84.000 στρατιώτες στην Ευρώπη, αν και ο ακριβής αριθμός τους ποικίλλει ανάλογα με τις στρατιωτικές ασκήσεις και τις εκ περιτροπής αναπτύξεις.

Οι χώρες που ενδέχεται να τιμωρηθούν και η Ελλάδα

Δεν είναι ξεκάθαρο από ποιες χώρες θα έφευγαν αμερικανικά στρατεύματα, αλλά αρκετά μέλη του ΝΑΤΟ έχουν κοντραριστεί με τον Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ενώ προκάλεσαν την οργή του Αμερικανού προέδρου με τις αντιδράσεις τους για τον πόλεμο στο Ιράν. Αλλά η «εξίσωση» φέρεται να περιλαμβάνει και την Ελλάδα.

Η Ισπανία– το μόνο μέλος του ΝΑΤΟ που δεν έχει πει ότι θα δαπανήσει το 5% του ΑΕΠ της στην άμυνα- δεν επέτρεψε σε αμερικανικά αεροπλάνα που εμπλέκονται στον πόλεμο να χρησιμοποιούν τον εναέριο χώρο της. Στον Λευκό Οίκο υπήρξε εκνευρισμός και για τη Γερμανία, λόγω επικρίσεων για τον πόλεμο, παρότι η χώρα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και πιο σημαντικούς κόμβους του αμερικανικού στρατού για την υποστήριξη των επιχειρήσεών του στη Μέση Ανατολή.

Η Ιταλία επίσης μπλόκαρε για λίγο τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από τις ΗΠΑ. Η γαλλική κυβέρνηση συμφώνησε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βάση της στο νότιο τμήμα της χώρας μόνο έπειτα από εγγυήσεις ότι εκεί θα προσγειώνονται αεροπλάνα που δεν εμπλέκονται στις επιθέσεις στο Ιράν.

Πέρα από τη μετεγκατάσταση στρατευμάτων, το σχέδιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει και το κλείσιμο αμερικανικής βάσης σε τουλάχιστον μία ευρωπαϊκή χώρα, πιθανότατα την Ισπανία ή τη Γερμανία, σύμφωνα με τους δύο κυβερνητικούς αξιωματούχους που επικαλείται η Wall Street Journal.

Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που θα μπορούσαν να επωφεληθούν, επειδή θεωρούνται υποστηρικτικές, όπως και οι Πολωνία, Ρουμανία και Λιθουανία, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά αμυντικά δαπανών στη Συμμαχία και ήταν από τις πρώτες που έδειξαν ότι θα υποστηρίξουν έναν διεθνή συνασπισμό για την παρακολούθηση των Στενών του Ορμούζ. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος, η Ρουμανία ενέκρινε γρήγορα τα αιτήματα για τη χρήση των βάσεών της από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ.

Επίσης, το σχέδιο θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την τοποθέτηση περισσότερων Αμερικανών στρατιωτών πιο κοντά στα ρωσικά σύνορα, κάτι που πιθανόν θα προκαλέσει την αντίδραση της Μόσχας.

Τη Μ. Τετάρτη ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκε με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Λίγες ώρες αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε στο Truth Social: «Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν τους χρειαστήκαμε και δεν θα είναι εκεί εάν τους χρειαστούμε ξανά».

Ωστόσο, τα 10 σημεία απέχουν πολύ από τη θέση που είχε διατυπώσει ο Λευκός Οίκος τον Φεβρουάριο, πριν από τον πόλεμο, όταν οι ΗΠΑ απαιτούσαν την κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την επιβολή περιορισμών στους βαλλιστικούς πυραύλους του, σημειώνει η Wall Street Journal.

Οι συνομιλίες, οι οποίες θα διεξαχθούν κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας διάρκειας δύο εβδομάδων που συμφώνησαν οι ΗΠΑ και το Ιράν, αναμένεται να ξεκινήσουν την Παρασκευή.

Ακολουθεί ο κατάλογος των 10 αιτημάτων της Τεχεράνης, όπως δημοσιεύτηκαν από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, μαζί με την ανάλυση της WSJ για τα ζητήματα που θέτουν:

1. Εγγύηση μη επιθετικότητας

Αναπόφευκτα αποτελεί προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου. Το Ιράν έχει προτείνει στους μεσολαβητές να αναλάβουν ρόλο εγγυητών η Κίνα ή η Ρωσία. Ένα ερώτημα είναι αν το Ισραήλ θα συμφωνήσει να το αποδεχτεί, δεδομένου ότι θεωρεί το Ιράν ως υπαρξιακή απειλή. Ωστόσο, το Ισραήλ έχει συμφωνήσει στην κατάπαυση του πυρός και χρειάζεται τη στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ σε οποιαδήποτε μελλοντική στρατιωτική επιχείρηση, γεγονός που περιορίζει την ελευθερία δράσης του. Το Ιράν επίσης έδειξε με τις πυραυλικές επιθέσεις του στην ευρύτερη περιοχή, ότι θα μπορούσε να τις επαναλάβει σε περίπτωση νέας σύγκρουσης.

2. Το Ιράν θα συνεχίσει να ελέγχει το Στενό του Ορμούζ

Αυτό θα αποτελούσε μια μεγάλη παραχώρηση εκ μέρους των ΗΠΑ, η οποία θα παρείχε στο Ιράν μια σημαντική νέα πηγή εσόδων και διαπραγματευτικής ισχύος. Το Ιράν, το οποίο έχει ουσιαστικά κλείσει τη θαλάσσια οδό, θα εποπτεύει τη ναυσιπλοΐα κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και ελπίζει να θεσπίσει ένα σύστημα διοδίων. Για τους αραβικούς συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, πρόκειται για ένα εφιαλτικό σενάριο. Αμερικανοί αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, έχουν δηλώσει ότι θα δεν θα είναι αποδεκτό το Ιράν να ασκεί επιρροή στη θαλάσσια οδό, σημείο διέλευσης για το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου, αλλά αυτό μπορεί να είναι πλέον τετελεσμένο γεγονός. Το Ιράν έχει τον έλεγχο τώρα, θέλει να τον διατηρήσει και μπορεί να τον διατηρήσει απλά με περιστασιακές επιθέσεις κατά πλοίων.

3. Αναγνώριση του δικαιώματος του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο

Εκ πρώτης όψεως, αυτό θα επέτρεπε στο Ιράν να συνεχίσει να παράγει καύσιμο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, ενώ οι ΗΠΑ έχουν απαιτήσει τον τερματισμό του εμπλουτισμού και τη διάλυση βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων όπως το Νατάνζ, το Φορντό και το Ισφαχάν. Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρχει περιθώριο ελιγμών. Σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων εξετάστηκαν τρόποι με τους οποίους το Ιράν θα μπορούσε να διατηρήσει μια συμβολική παρουσία στον τομέα του εμπλουτισμού, αλλά με αυστηρούς περιορισμούς που θα μείωναν τους κινδύνους.

4. Άρση όλων των κύριων κυρώσεων

Οι ΗΠΑ έχουν αναφέρει ότι θα άρουν τις οικονομικές κυρώσεις κατά του Ιράν, εφόσον αυτό αποδεχτεί τις απαιτήσεις τους σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα. Η άρση του εμπορικού εμπάργκο των ΗΠΑ, που ισχύει από τη δεκαετία του 1980, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για αμερικανικές εταιρείες να υπογράψουν συμφωνίες για την ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην Ισλαμική Δημοκρατία, κάτι που η Τεχεράνη ενθάρρυνε ανοιχτά στις συνομιλίες τον περασμένο Φεβρουάριο. Ωστόσο, οι Αμερικανοί επενδυτές τείνουν να είναι επιφυλακτικοί απέναντι στη χώρα λόγω των πολιτικών κινδύνων και του συχνά διεφθαρμένου και βαριά γραφειοκρατικού συστήματος.

5. Άρση όλων των δευτερογενών κυρώσεων

Εάν αρθούν οι πρωτογενείς κυρώσεις, θα μπορούσαν επίσης να χαλαρώσουν οι αμερικανικές απαγορεύσεις όσον αφορά τις τραπεζικές συναλλαγές και το εμπόριο πετρελαίου με το Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν πίεση στο Ιράν μέσω της κυριαρχίας τους στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, και η άρση αυτών των λεγόμενων δευτερογενών κυρώσεων θα μπορούσε να ανοίξει μια πηγή εσόδων για τη στήριξη της παραπαίουσας οικονομίας του Ιράν.

6. Κατάργηση όλων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας

Το Ιράν ειδικότερα επιδιώκει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να άρει το εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί για το 2025. Μια παρόμοια απαγόρευση είχε αρθεί νωρίτερα, αλλά επιβλήθηκε εκ νέου πέρυσι, καθώς αυξήθηκαν οι ανησυχίες των ευρωπαϊκών χωρών σχετικά με την προμήθεια πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών από το Ιράν στη Ρωσία, με σκοπό την υποστήριξη της ρωσικής εσιβολής στην Ουκρανία.

7. Κατάργηση όλων των ψηφισμάτων του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ

Αυτό θα αποτελούσε ένα σημαντικό όφελος για το Ιράν. Ωστόσο, η συμμόρφωσή του με τις εγγυήσεις της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων αποτελεί και το βασικό μοχλό πίεσης των ΗΠΑ, ώστε να το αναγκάσουν να εγκαταλείψει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Η άρση των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας θα ήταν περίπλοκη, λόγω του σύνθετου πλέγματος μέτρων και αρμοδιοτήτων που εμπλέκουν τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη, δίνοντας στα σκληροπυρηνικά στοιχεία στο Ιράν αρκετές ευκαιρίες να αντιδράσουν.

8. Καταβολή αποζημιώσεων στο Ιράν

Είναι απίθανο οι ΗΠΑ να συμφωνήσουν σε αυτό, αλλά το Ιράν και οι μεσολαβητές έχουν προτείνει την ιδέα της επιβολής τελών στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ ως μέσο χρηματοδότησης της ανασυγκρότησης. Άλλες αραβικές χώρες έχουν προτείνει τη χρήση των δεσμευμένων ιρανικών πετρελαϊκών κεφαλαίων στο Κατάρ και αλλού για τη χρηματοδότηση των προσπαθειών ανασυγκρότησης του Ιράν, μια ιδέα στην οποία το Ιράν είναι ανοιχτό.

9. Απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή

Οι ΗΠΑ είχαν 40.000 στρατιώτες στη Μέση Ανατολή πριν από τον πόλεμο. Ο Τραμπ επιθυμούσε να μειώσει αυτή την παρουσία, κλείνοντας βάσεις στη Συρία και ορισμένες στο Ιράκ. Ωστόσο, αυτές οι βάσεις είναι τώρα σημαντικές για τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες αντιμετωπίζουν πλέον ένα πιο αποφασιστικό Ιράν. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη αναφέρει ότι θα ενισχύσουν τους δεσμούς ασφαλείας με τις ΗΠΑ. Αναλυτές εκτιμούν ότι το τέλος του πολέμου πιθανότατα θα αναγκάσει τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τον ρόλο τους στην περιοχή.

10. Εκεχειρία σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ στον Λίβανο

Το Ισραήλ αρνήθηκε να το αποδεχτεί αυτό και είναι απίθανο να πεισθεί να σταματήσει τις επιθέσεις του στο πλαίσιο των συνομιλιών. Το Ιράν παρέμεινε αμέτοχο τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ το Ισραήλ βομβάρδιζε τη Χεζμπολάχ, στον Λίβανο, τη Χαμάς στη Γάζα και τους Χούθι της Υεμένης, οπότε είναι απίθανο να αποτελέσει αυτό εμπόδιο για τη συμφωνία.