Ωστόσο, οι χώρες της περιοχής φοβούνται ότι η εναλλακτική, δηλαδή η επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο, θα ήταν ακόμη χειρότερη. Αξιωματούχοι του Κόλπου εκτιμούν ότι η υπό συζήτηση συμφωνία για τη σταδιακή επαναλειτουργία του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος, η οποία θα επισημοποιούσε ιρανική εποπτεία στα εισερχόμενα πλοία, είναι προτιμότερη από νέα στρατιωτική σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν που θα έθετε σε κίνδυνο τις ενεργειακές υποδομές των αραβικών κρατών.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, οι διαπραγματεύσεις, πάντως, έχουν παγώσει τις τελευταίες ημέρες. Η Τεχεράνη ζητεί οικονομικές παραχωρήσεις και απαγόρευση διέλευσης αμερικανικών και ισραηλινών πολεμικών πλοίων, ενώ η Ουάσιγκτον απορρίπτει συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν να επιβάλλει εμπόδια στη ναυσιπλοΐα.

Η κίνηση στα Στενά έχει περιοριστεί σημαντικά μετά την κατάρρευση, τον περασμένο μήνα, του μνημονίου κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν. Παράλληλα, οι εναλλακτικές διαδρομές που επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν οι χώρες του Κόλπου αποδεικνύονται επίσης ευάλωτες. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι τέσσερα πλοία τους επλήγησαν την περασμένη εβδομάδα, ενώ η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι στη διαδρομή εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. Ακόμη και η Αίγυπτος βρέθηκε στο στόχαστρο επίθεσης με drone στο λιμάνι της Νταμιέτας.

Οι εξαγωγές αργού μέσω Ορμούζ υποχώρησαν την περασμένη εβδομάδα στα περίπου 2,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 8,5 εκατ. έναν μήνα νωρίτερα, σύμφωνα με την Kpler. Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων περνούσαν καθημερινά από το πέρασμα.

Παράλληλα, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περισσότερα από 400 εκατ. βαρέλια μέσα σε έξι μήνες, περιορίζοντας τα περιθώρια αντίδρασης σε νέα αναταραχή.

Οι χώρες του Κόλπου εξετάζουν ήδη επέκταση αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Ομάν, καθώς και μεγαλύτερες επενδύσεις σε αποθηκευτικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτές οι λύσεις δεν αρκούν ώστε να καταστήσουν αδιάφορη την ικανότητα του Ιράν να μπλοκάρει τις ενεργειακές ροές.

Οι εκτιμήσεις, που περιγράφονται από Αμερικανούς αξιωματούχους, έρχονται εν μέσω έλλειψης ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών που θα χρειαζόταν ο στρατός για να αντιμετωπίσει τη Ρωσία ή την Κίνα σε έναν πιθανό μελλοντικό πόλεμο.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι ΗΠΑ διαθέτουν σοβαρά μειωμένο απόθεμα σε αυτά τα όπλα λόγω των μεταφορών στην Ουκρανία μετά την εισβολή της Ρωσίας, καθώς και της σύγκρουσης των ΗΠΑ με το Ιράν. Τα αποθέματα που διατρέχουν κίνδυνο περιλαμβάνουν πυραύλους ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς και συστήματα τακτικών πυραύλων του στρατού, καθώς και πυραύλους εδάφους-αέρος Stinger μικρού βεληνεκούς, δήλωσαν άλλοι αξιωματούχοι.

Οι ΗΠΑ είχαν προηγουμένως εκτιμήσει ότι ο Πούτιν δεν θα προκαλούσε μια χώρα του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου όσο εξακολουθεί να πολεμά στην Ουκρανία. Αλλά αυτή η εκτίμηση άλλαξε νωρίτερα φέτος, δήλωσαν Αμερικανοί αξιωματούχοι, καθώς ο Πούτιν είναι πιεσμένος στην Ουκρανία και υπό πίεση στο εσωτερικό για να εξασφαλίσει μια νίκη. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη του Κιέβου προκαλούν αυξανόμενες ζημιές τόσο στον ρωσικό στρατό όσο και στη βιομηχανία πετρελαίου, ενώ οι δυνάμεις του Πούτιν σημειώνουν μικρότερα κέρδη στην πρώτη γραμμή εν μέσω βαριών απωλειών.

Οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Ευρώπης βλέπουν όλο και περισσότερα σημάδια ότι η Ρωσία διεξάγει διερευνητικές επιθέσεις για να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων ρωσικών πυραύλων κρουζ που έχουν προσγειωθεί στην Πολωνία και μη επανδρωμένων αεροσκαφών που έχουν πετάξει στη Ρουμανία.

Ο στόχος του Πούτιν στην επίθεση στο ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια ενός συνεχιζόμενου πολέμου με την Ουκρανία, εάν συμβεί, θα είναι η διάσπαση της συμμαχίας, δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

«Το ερωτηματικό είναι πώς θα αντιδράσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτή την περίπτωση», δήλωσε η Heather Conley, ανώτερη συνεργάτιδα του American Enterprise Institute, σχετικά με μια πιθανή ρωσική εισβολή. «Πάντα ήταν στόχος [της Ρωσίας] να αμφισβητήσει την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ και να διαχωρίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες από τους συμμάχους τους».

Καθώς ο Πούτιν αγωνίζεται να εξασφαλίσει τα οφέλη που επιθυμεί στην Ουκρανία, αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών αναλύουν εάν η Μόσχα σκοπεύει να κλιμακώσει τις επιθετικές της ενέργειες εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων στο εγγύς μέλλον, ανέφεραν οι πηγές. Η ανησυχία είναι ότι ο Πούτιν μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνος όταν βρεθεί στρυμωγμένος, ανέφεραν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Οι πιθανές απειλές κυμαίνονται από μια κυβερνοεπίθεση σε μια χώρα του ΝΑΤΟ ή την αποστολή ένοπλων ομάδων χωρίς διακριτικά για την κατάληψη εδάφους έως μια περιορισμένη εισβολή στην ανατολική πλευρά της συμμαχίας. Το χρονικό πλαίσιο για οποιαδήποτε κίνηση από τη Ρωσία εκτιμάται ότι θα συμβεί μεταξύ αυτού του φθινοπώρου και του 2029, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Η πιθανότητα του πιο ακραίου σεναρίου – μιας περιορισμένης χερσαίας εισβολής – είναι χαμηλή, αλλά αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου, σύμφωνα με τις αναφορές. Μια τέτοια κίνηση θεωρούνταν πάντα εξαιρετικά απίθανη επειδή θα ενεργοποιούσε το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο δεσμεύει τα μέλη σε συλλογική άμυνα. Αλλά το Άρθρο 5 δεν είναι τόσο σαφές σχετικά με την αντίδραση του ΝΑΤΟ σε κυβερνοαπειλές ή υβριδικές απειλές.

«Αυτή ήταν πάντα η πρόκληση για το ΝΑΤΟ να ανταποκριθεί σε μια επίθεση που εμπίπτει στο Άρθρο Πέντε, και είναι πολύ αλήθεια ότι μέχρι στιγμής, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ προτιμούσαν να μην κλιμακώσουν την κατάσταση», δήλωσε ο Conley. Όταν η Ρωσία εξαπέλυσε μια σειρά κυβερνοεπιθέσεων στην Εσθονία το 2007, για παράδειγμα, η χώρα επέλεξε να διαχειριστεί την κρίση διμερώς.

Οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Άμυνας και του Ανώτατου Αρχηγείου Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να συζητήσουν ευαίσθητες πληροφορίες. Ένας εκπρόσωπος του Γραφείου του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

«Σκεφτόμαστε πάντα και προετοιμαζόμαστε για πολλά σενάρια. Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί και είμαστε έτοιμοι να αποτρέψουμε και να αμυνθούμε όπως απαιτείται, κάτι που συνεχίζουμε να αποδεικνύουμε», δήλωσε ο Συνταγματάρχης Martin O’Donnell, εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ.

Οι νέες αξιολογήσεις επιδεινώνουν τις υπάρχουσες ανησυχίες μεταξύ των Αμερικανών αξιωματούχων σχετικά με την έλλειψη ορισμένων κρίσιμων πυρομαχικών. Εκτός από ορισμένους πυραύλους μεγάλου και μικρού βεληνεκούς, άλλα αποθέματα κρίσιμων αεράμυνας είναι επίσης χαμηλά, συμπεριλαμβανομένων των Patriot, SM-3 και των αναχαιτιστικών πυραύλων Terminal High Altitude Area Defense, καθώς και των ραντάρ Thaad και των μονάδων πυροβολικού αεράμυνας, δήλωσαν αξιωματούχοι.

Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, χαρακτήρισε ψευδείς τους ισχυρισμούς περί ελλείψεων πυρομαχικών. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός είχε «περισσότερα από αρκετά» πυρομαχικά για να «εξυπηρετήσει όλους τους στρατηγικούς στόχους του Προέδρου Τραμπ», προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος έχει παροτρύνει τους εργολάβους άμυνας να παράγουν περισσότερα πυρομαχικά.

«Έχουμε όλα όσα απαιτούνται για να χτυπήσουμε στον χρόνο και στον τόπο που θα επιλέξει ο Πρόεδρος», δήλωσε η Πάρνελ. «Σε πολλαπλές στρατιωτικές διοικήσεις, έχουμε ήδη εκτελέσει επιτυχημένες επιχειρήσεις διατηρώντας παράλληλα ένα βαθύ, έτοιμο οπλοστάσιο για να υπερασπιστούμε τον λαό μας και τα συμφέροντά μας. Οποιοσδήποτε αντίπαλος συγχέει τον θόρυβο των μέσων ενημέρωσης με την αμερικανική αδυναμία θα ανακαλύψει την αλήθεια με τον δύσκολο τρόπο».

Σε μια πιθανή σύγκρουση με τη Ρωσία, όπλα όπως οι Πύραυλοι Ακριβείας Κρούσης και τα Συστήματα Τακτικών Πυραύλων Στρατού, τα οποία εκτοξεύονται από το Σύστημα Πυροβολικού Υψηλής Κινητικότητας, και οι πύραυλοι Stinger είναι κρίσιμα για την απόκρουση μιας χερσαίας εισβολής, δήλωσε ο Tom Karako του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.

Η έλλειψη κρίσιμων πυρομαχικών έχει πυροδοτήσει μια συζήτηση εντός της κυβέρνησης των ΗΠΑ σχετικά με τη μείωση των αποθεμάτων όπλων, καθώς ο Τραμπ ζυγίζει τα επόμενα βήματα στο Ιράν. Ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού, προειδοποίησε πρόσφατα τον Λευκό Οίκο για λιγότερα αναχαιτιστικά αεροσκάφη αεράμυνας, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως η Wall Street Journal. Το ζήτημα ανησυχεί τον Κέιν, ο οποίος πιστεύει ότι τα χαμηλά αποθέματα δεν θα απέκλειαν την επανέναρξη σημαντικών πολεμικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν, αλλά θα αύξαναν τον κίνδυνο.

Αναλυτές εκτός κυβέρνησης έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η δαπάνη πυρομαχικών στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ικανότητα των ΗΠΑ να αποτρέψουν τους αντιπάλους σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης όχι μόνο της Ρωσίας αλλά και της Κίνας.

Μια πρόσφατη έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών κάλυψε τα επτά βασικά πυρομαχικά που είχαν χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο με το Ιράν. Για παράδειγμα, η ενημερωμένη έκθεση εκτιμά ότι οι ΗΠΑ έχουν εξαπολύσει 1.060-1.430 πυραύλους Patriot στον πόλεμο του Ιράν, αφήνοντας μόλις 870 στο οπλοστάσιο της Αμερικής.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τραπεζικός υπάλληλος αμφισβήτησε επανειλημμένες αιτήσεις πελάτη που δήλωνε ότι θα κατοικούσε στα ακίνητα για τα οποία ζητούσε δάνειο, παρότι είχε ήδη λάβει αρκετά στεγαστικά δάνεια κύριας κατοικίας μέσα σε λίγα χρόνια. Τα συγκεκριμένα δάνεια προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους, όπως χαμηλότερα επιτόκια και μικρότερη προκαταβολή, ενώ η ψευδής δήλωση χρήσης του ακινήτου μπορεί να συνιστά τραπεζική απάτη. Ωστόσο, συνάδελφοί του φέρονται να τον προέτρεψαν να μην επιμείνει, ώστε να αποφευχθούν αντιδράσεις από τον χρηματοοικονομικό σύμβουλο του πελάτη.

Το δημοσίευμα, που βασίζεται σε μαρτυρίες νυν και πρώην εργαζομένων, εσωτερικά έγγραφα και καταγγελία πληροφοριοδότη προς τις αμερικανικές αρχές, υποστηρίζει ότι οι υπάλληλοι του τμήματος στεγαστικών δανείων συχνά αντιμετώπιζαν πιέσεις από προϊσταμένους και συμβούλους διαχείρισης περιουσίας όταν καθυστερούσαν ή απέρριπταν αιτήσεις. Πρώην εργαζόμενοι αναφέρουν επίσης ότι οι αξιολογήσεις της απόδοσής τους και τα μπόνους τους μπορούσαν να επηρεαστούν αρνητικά, καθώς οι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι αμείβονται όταν οι πελάτες τους λαμβάνουν νέα στεγαστικά δάνεια.

Η Wall Street Journal αναφέρει ακόμη ότι η Federal Reserve διερεύνησε καταγγελίες σχετικά με τις πρακτικές αξιολόγησης δανείων και τον βαθμό επιρροής που ασκούσαν οι σύμβουλοι διαχείρισης περιουσίας στις εγκρίσεις, ενώ εξετάστηκαν και οι διαδικασίες ελέγχου της προέλευσης των κεφαλαίων των πελατών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, και το Financial Crimes Enforcement Network (FinCEN) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών έχει εξετάσει τους σχετικούς ισχυρισμούς.

Η Morgan Stanley απορρίπτει κατηγορηματικά τις καταγγελίες. Σε ανακοίνωσή της υποστηρίζει ότι εφαρμόζει «αυστηρά πρότυπα πιστοληπτικής αξιολόγησης», τα οποία υποστηρίζονται από ισχυρούς μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου και κανονιστικής εποπτείας. Η τράπεζα δηλώνει επίσης ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως εγκρίθηκε οποιοδήποτε δάνειο ακατάλληλα ή ότι χαλάρωσαν τα κριτήρια χορήγησης στεγαστικών δανείων, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς αβάσιμους.

Το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων (Situation Room) του Λευκού Οίκου για να συζητηθεί η πιθανή κατάληψη της νήσου Χαργκ και άλλων εδαφών κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ με τη χρήση αμερικανικών στρατευμάτων, καθώς και ο ενδεχόμενος βομβαρδισμός ενός συμπλέγματος σηράγγων στο όρος Pickaxe — μια τοποθεσία που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και δεν έχει αποτελέσει μέχρι στιγμής στόχο των ΗΠΑ. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης των αεροπορικών πληγμάτων σε περισσότερους στόχους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών.

Σύμφωνα με πηγές, η συγκεκριμένη σύσκεψη ήταν μία από τις πολλές επίσημες και ανεπίσημες συνομιλίες που είχε τις τελευταίες ημέρες ο Τραμπ με ανώτατους αξιωματούχους, όπως ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο στρατηγός Νταν Κέιν, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ.

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι την Τετάρτη εξαπέλυσε δύο κύματα αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν, στοχεύοντας τις δυνατότητες της Τεχεράνης να απειλεί πλοία που διέρχονται από τα στενά. «Θα φανεί αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία μαζί τους ή αν απλώς θα το τελειώσουμε», δήλωσε ο Τραμπ σε επιχειρηματική εκδήλωση, λίγο μετά την έναρξη του δεύτερου κύματος επιθέσεων.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν, απομακρύνοντας αρκετά πλοία από τις ακτές την Τετάρτη. Σε μία περίπτωση, ο στρατός ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους Hellfire κατά της καμινάδας πλοίου με σημαία Κουρασάο, το οποίο επιχειρούσε να προσεγγίσει τη νήσο Χαργκ. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, το πλοίο αγνόησε τις προειδοποιήσεις να αλλάξει πορεία και ως εκ τούτου ακινητοποιήθηκε.

Διπλωματικό αδιέξοδο και πίεση για κλιμάκωση

Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για τα επόμενα βήματα στον πόλεμο, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι τόσο κατ’ ιδίαν όσο και δημόσια επιμένει πως θα προτιμούσε μια διπλωματική διευθέτηση της διαμάχης με το Ιράν. Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν έχει υποκύψει στις απαιτήσεις του Τραμπ να παραδώσει το πυρηνικό της απόθεμα, παρά τις εβδομάδες στρατιωτικών πληγμάτων και μια ενδιάμεση συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν να κερδίσει δισεκατομμύρια δολάρια από την πώληση πετρελαίου στην ελεύθερη αγορά.

Το διπλωματικό αυτό αδιέξοδο ώθησε τον Τραμπ να ζητήσει από τους συμβούλους του νέες επιλογές κλιμάκωσης, οι οποίες θα μπορούσαν να αναγκάσουν το Ιράν να συνθηκολογήσει ή, τουλάχιστον, να δεσμευτεί ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα στενά.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι ο Τραμπ εμφανίζεται διστακτικός ως προς τη δέσμευση χερσαίων δυνάμεων. Στο παρελθόν έχει υπαναχωρήσει επανειλημμένα από τις πιο έντονες δημόσιες απειλές του, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης της νήσου Χαργκ και του ελέγχου της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ωστόσο, εάν ο Τραμπ εγκρίνει τελικά αυτά τα σχέδια, θα ξεκινήσει η πιο επικίνδυνη φάση του πολέμου που διαρκεί σχεδόν πέντε μήνες, παρασύροντας τις ΗΠΑ βαθύτερα σε μια κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια εξέλιξη πιθανότατα θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών των καυσίμων και θα περιέπλεκε τους σχεδιασμούς των Ρεπουμπλικάνων για τις ενδιάμεσες εκλογές (midterms).

Ο Τραμπ έχει προβεί σε ξεκάθαρες δηλώσεις σχετικά με τον πόλεμο τις τελευταίες ημέρες, επιβεβαιώνοντας ότι εξετάζει νέες στρατιωτικές επιλογές. Αν και οι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι κλίνει προς τη διεύρυνση των επιχειρήσεων, ο ίδιος θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη. Επιπλέον, η δημόσια συζήτηση αυτών των επιλογών ενδέχεται να λειτουργεί ως μέσο πίεσης, προκειμένου να εκφοβηθεί το Ιράν και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Θα εξουδετερώσουμε το όρος Pickaxe», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξη.

Την Τρίτη, λίγο πριν από τη σύσκεψη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η κατάληψη της νήσου Χαργκ είναι απίθανη, αλλά δεν αποκλείεται. «Αν τους αποδυναμώσουμε αρκετά και σε μεγάλο βάθος, θα το έκανα αυτό», πρόσθεσε.

Οι επιδρομές της Τετάρτης σηματοδότησαν την πέμπτη συνεχή ημέρα επιθέσεων κατά του Ιράν, μετά την κατάρρευση μιας ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία είχε άρει τον αμερικανικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και είχε αναστείλει τις κυρώσεις στις πωλήσεις πετρελαίου της Τεχεράνης. Ωστόσο, ο Τραμπ κήρυξε τη λήξη της εκεχειρίας αφότου το Ιράν επιτέθηκε σε πλοία στα στενά, επιβάλλοντας εκ νέου τον αποκλεισμό και εγκρίνοντας νέα πλήγματα.

Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Τετάρτη, ο Βανς δήλωσε σε podcast ότι τα πλήγματα είχαν ως στόχο να αναγκάσουν το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Δεν πρόκειται απλώς να βομβαρδίζουμε ακατάπαυστα. Θα προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε τη στρατιωτική μας ισχύ ως ένα από τα πολλά εργαλεία που διαθέτουμε για την επίλυση του προβλήματος», ανέφερε ο Βανς.

Τα ρίσκα των επιχειρήσεων στο Όρος Pickaxe και τη νήσο Χαργκ

Το «πράσινο φως» για μια επιχείρηση είτε στο όρος Pickaxe είτε στη νήσο Χαργκ θα αποτελούσε το πιο ρισκαδόρικο στοίχημα του Τραμπ σε αυτή τη σύγκρουση.

Τα δεδομένα για το Pickaxe: Πρόκειται για μια βαριά οχυρωμένη υπόγεια τοποθεσία, αποτελούμενη από σήραγγες λαξευμένες σε γρανίτη, σε βάθος 90 έως 145 μέτρων κάτω από την επιφάνεια μιας βουνοκορφής — πολύ βαθύτερα από τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στη Νατάνζ και το Φορντό, τις οποίες βομβάρδισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι. Η τοποθεσία αυτή πιστεύεται ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη.

Το μεγάλο βάθος των σηράγγων στο Pickaxe σημαίνει ότι ενδέχεται να μην είναι ευάλωτες σε απευθείας πλήγματα από τις βόμβες εξουδετέρωσης οχυρωμάτων (bunker-busters) του αμερικανικού στρατού. Ενώ οι αμερικανικές επιθέσεις στο Φορντό το 2025 είχαν ως στόχο τους αγωγούς εξαερισμού που οδηγούσαν απευθείας στις αίθουσες της εγκατάστασης, οι δημόσια διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες δεν έχουν αποκαλύψει τις ακριβείς τοποθεσίες τυχόν συστημάτων εξαερισμού στο Pickaxe.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η εγκατάσταση δεν έχει αδύνατα σημεία. Η συνεχιζόμενη κατασκευή της σημαίνει ότι εξαρτάται από εξωτερική παροχή ρεύματος, παραδόσεις εξοπλισμού και τεχνικό προσωπικό, παράγοντες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εύκολο στόχο δολιοφθοράς.

«Αν κάνουν οποιαδήποτε κίνηση» για να μετατρέψουν το Pickaxe σε λειτουργική πυρηνική εγκατάσταση, «θα παρέμβουμε αμέσως και θα κάνουμε ό,τι πρέπει, αλλά δεν το έχουν κάνει», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη στο Fox News. «Κανείς δεν γνωρίζει αν κάνουν καν κάτι στο Pickaxe, είναι απλώς ένα θέμα που προκύπτει». Ο Τραμπ πρόσθεσε, πάντως, ότι οι αμερικανικές βόμβες εξουδετέρωσης οχυρωμάτων «μπορούν να φτάσουν σε μεγάλο βάθος».

Νήσος Χαργκ: Μια απόπειρα κατάληψης της νήσου Χαργκ, του κύριου κόμβου εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, θα έπληττε σοβαρά την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας, αλλά παράλληλα θα έθετε τις αμερικανικές δυνάμεις σε άμεσο κίνδυνο. Τα στρατεύματα θα αποτελούσαν εύκολους στόχους για τους ιρανικούς πυραύλους και τα drones, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και αναλυτές.

Παρά τους κινδύνους, ο απόστρατος στρατηγός των Πεζοναυτών, Φρανκ ΜακΚένζι, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να εξετάσουν μια τέτοια επιχείρηση. «Είναι κάτι που θα πρέπει να σκεφτούμε να κάνουμε, καθώς ο έλεγχος ιρανικού εδάφους θα αποτελούσε σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί στις μελλοντικές συνομιλίες με το Ιράν», ανέφερε την Κυριακή στην εκπομπή Face the Nation του CBS News.

Ο Τραμπ εξετάζει επίσης ιδέες για την κατάληψη άλλων νησιών κατά μήκος των Στενών, με στόχο τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας και την εξουδετέρωση βαριά στρατιωτικοποιημένων εδαφών. Αναλυτές υποδεικνύουν τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ ως τους πιο πιθανούς στόχους. Ωστόσο, οι Αμερικανοί στρατιώτες θα ήταν εξαιρετικά ευάλωτοι και σε αυτές τις τοποθεσίες, σύμφωνα με αξιωματούχους και αναλυτές.

Η κίνηση αυτή, η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στην κάλυψη ανθρωπιστικών αναγκών της Τεχεράνης, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν αυστηρά διεθνή κριτήρια ελέγχου.

Πρόσβαση σε 6 δισ. δολάρια

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Wall Street Journal, οι ΗΠΑ και το Κατάρ αναπτύσσουν ένα σχέδιο για την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα κεφάλαια προς το Ιράν, τα οποία θα προορίζονται για ανθρωπιστικά προγράμματα.

Βάσει του συγκεκριμένου σχεδιασμού, η Τεχεράνη θα είναι σε πρώτη φάση σε θέση να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ποσό ύψους 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο αυτή τη στιγμή διακρατείται στο Κατάρ.

Αυστηρή διεθνής εποπτεία

Άνθρωποι που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες του σχεδίου δήλωσαν στη WSJ σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού: «Η κεντρική τράπεζα του Ιράν θα είναι σε θέση να παραγγέλνει τρόφιμα, φάρμακα και άλλα ανθρωπιστικά αγαθά χρησιμοποιώντας τα προηγουμένως δεσμευμένα μετρητά, τα οποία αποτελούσαν κυρίως έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου που είχαν υποστεί κυρώσεις».

Το δημοσίευμα ξεκαθαρίζει ότι η διαδικασία δεν θα αφεθεί στην τύχη της, καθώς «τα κεφάλαια θα μεταφερθούν υπό διεθνή επίβλεψη».

Μέσω αυτού του χρηματοοικονομικού μηχανισμού, οι ΗΠΑ στοχεύουν να αποκτήσουν πλήρη ορατότητα στις ιρανικές αγορές και να αποκτήσουν μοχλό πίεσης στον τρόπο με τον οποίο το Ιράν διαχειρίζεται τα δεσμευμένα μετρητά του.

Παράλληλα, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και δεν έχει γίνει αποδεκτό από την Τεχεράνη.

«Ακόμη και οι περιορισμένες αποδεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων λειτουργούν τόσο ως οικονομικές σανίδες σωτηρίας όσο και ως πολιτικά σήματα αποκλιμάκωσης. Αποτελούν ένα από τα λίγα απτά κίνητρα που μπορεί να εξασφαλίσει το Ιράν από την Ουάσινγκτον για να σταθεροποιήσει το νόμισμά του και να μετριάσει την εγχώρια οικονομική πίεση», επεσήμανε η η Σανέμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στη δεξαμενή σκέψης Chatham House του Λονδίνου.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το Ιράν θα μπορεί να ξεκινήσει τις εξαγωγές πετρελαίου αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, η οποία αναμένεται την Παρασκευή. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις που θα πρέπει να τηρεί η ιρανική πλευρά.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, βασικοί όροι της συμφωνίας είναι η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για τη μεταφορά πετρελαίου παγκοσμίως, καθώς και η δέσμευση του Ιράν να μην προχωρήσει στην απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Η είδηση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι επενδυτές εκτίμησαν ότι η επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά θα αυξήσει την προσφορά, γεγονός που οδήγησε σε σημαντική πτώση των τιμών.

Ειδικότερα, η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε στα 78,87 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας απώλειες άνω του 5%, ενώ το αμερικανικό αργό WTI έπεσε στα 75,96 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση σχεδόν 6%.

Την Παρασκευή στην Ελβετία το μνημόνιο ΗΠΑ – Ιράν

Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα υπογράψουν την Παρασκευή 19.06.2026, στην Ελβετία το πρωτόκολλο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το οποίο αποτελεί την αφετηρία για τις δίμηνες διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν, με πρώτο βήμα το πολυαναμενόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Η τελετή θα φιλοξενηθεί σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο του Μπιούργκενστοκ, που βλέπει στη λίμνη της Λουκέρνης, ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας σήμερα. Η περιοχή αυτή, στην κεντρική Ελβετία, είναι δύσκολα προσβάσιμη και επομένως μπορεί να ελεγχθεί ευκολότερα. Το Μπιούργκενστοκ προτάθηκε από τις μεσολαβήτριες χώρες, το Πακιστάν και το Κατάρ, αλλά και από τις ΗΠΑ και το Ιράν.

Οι πρώτες συνομιλίες με στόχο την επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας μέσα σε διάστημα 60 ημερών πιθανότατα θα διεξαχθούν αμέσως μετά την υπογραφή, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, τον Αμπάς Αραγτσί.

Έπειτα από τρεις και πλέον μήνες πολέμου, που στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, οι ΗΠΑ και το Ιράν κατάφεραν να καταλήξουν σε μια συνεννόηση σε γενικές γραμμές.

Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν και πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ θα παραστεί στην τελετή της υπογραφής, όπως και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντι Βανς. Ο τελευταίος είπε μάλιστα ότι είναι «πιθανόν» να πάει στην Ελβετία και ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος επί του παρόντος βρίσκεται στην άλλη πλευρά τον συνόρων, στο Εβιάν της Γαλλίας, για τη σύνοδο της G7.

Οι τρεις άνδρες έχουν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά το έγγραφο, το ακριβές περιεχόμενο του οποίου θα δοθεί στη δημοσιότητα τις επόμενες ημέρες. Ο Βανς είπε στο CNN ότι η συμφωνία είναι έκτασης περίπου μιάμισης σελίδας και είναι «πολύ γενική».

Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, η έκταση των επιδρομών αποτελεί περαιτέρω ένδειξη της απόφασης της χώρας να προστατεύσει αυτό που θεωρεί στρατηγικά της συμφέροντα, διαφοροποιούμενη από ορισμένους γείτονές της στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει πολύ πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στην απειλή που αντιπροσωπεύει το Ιράν.

Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, τα οποία παρείχαν πληροφορίες, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Στους στόχους περιλαμβάνονταν τα νησιά Κεσμ και Αμπού Μούσα στο Στενό του Ορμούζ, το Μπαντάρ Αμπάς, το διυλιστήριο πετρελαίου στο νησί Λαβάν στον Περσικό Κόλπο και το πετροχημικό συγκρότημα του Ασαλουγιέχ, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Ορισμένα από τα πλήγματα στόχευσαν ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις ως απάντηση στις επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον πετρελαϊκών και φυσικού αερίου υποδομών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Το πλήγμα στο Ασαλουγιέχ, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ισραήλ, προκάλεσε σημαντικές διεθνείς αντιδράσεις και οδήγησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να ζητήσουν από το Ισραήλ να σταματήσει να πλήττει ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Οι χώρες του Κόλπου είχε δηλωθεί πριν από την έναρξη του πολέμου ότι δεν θα επέτρεπαν τη χρήση του εναέριου χώρου ή των στρατιωτικών τους βάσεων για επιθέσεις. Ωστόσο, ορισμένες άλλαξαν στάση μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης, ενώ το Ιράν απάντησε εξαπολύοντας επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον αστικών κέντρων, ενεργειακών υποδομών και αεροδρομίων στον Κόλπο, σε μια προσπάθεια να αυξήσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος του πολέμου.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δέχθηκαν το μεγαλύτερο βάρος αυτών των επιθέσεων, καθώς το Ιράν τα έθεσε στο στόχαστρο με περισσότερους από 2.800 πυραύλους και drones, αριθμό πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που χρησιμοποίησε εναντίον οποιασδήποτε άλλης χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ, επισημαίνεται στο δημοσίευμα της Wall Street Journal.

Η σκληρή αντίδραση των ΗΑΕ όξυνε τις διαφωνίες στο εσωτερικό του Κόλπου. Στις αρχές Απριλίου, η Σαουδική Αραβία διαμαρτυρήθηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι οι επιθέσεις των ΗΑΕ αύξαναν τον κίνδυνο να βρεθούν στο στόχαστρο του Ιράν ενεργειακές εγκατάλειψεις της περιοχής, κάτι που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου και να προκαλέσει αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές, σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι οι Σαουδάραβες επιθυμούσαν οι ΗΠΑ να ασκήσουν πίεση στα ΗΑΕ ώστε να σταματήσουν τα αντίποινα και να συμμετάσχουν στις διπλωματικές προσπάθειες των χωρών της περιοχής.

«Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θεωρούν το Ιράν πλήρως υπεύθυνο για αυτές τις τρομοκρατικές επιθέσεις και τις συνέπειές τους», ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.

Η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει δεχθεί λιγότερα και μικρότερης έντασης πλήγματα από το Ιράν, έχει καταδικάσει δημοσίως τις επιθέσεις κατά των χωρών του Κόλπου, ωστόσο έχει υιοθετήσει λιγότερο συγκρουσιακή στάση και έχει επιδιώξει την επίλυση της κρίσης μέσω της διπλωματίας.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, φέρεται να δυσαρεστήθηκε με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν ο τελευταίος αρνήθηκε να συμμετάσχει σε συντονισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους χωρών του Κόλπου.

Η δυσαρέσκεια αυτή διεύρυνε περαιτέρω το ήδη αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των δύο ισχυρών χωρών του Κόλπου, οι οποίες ανταγωνίζονται για την επιρροή στην Ερυθρά Θάλασσα, υποστηρίζοντας αντίπαλες πλευρές στις συγκρούσεις στο Σουδάν και την Υεμένη.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποχώρησαν από τον ΟΠΕΚ τον Απρίλιο, εγκαταλείποντας τον οργανισμό του οποίου ηγείται η Σαουδική Αραβία, και δεσμεύθηκαν να ενισχύσουν περαιτέρω τους δεσμούς ασφαλείας τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Πέρα από τις αεροπορικές επιδρομές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στήριξαν σχέδια ψηφίσματος στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών που εξουσιοδοτούσαν τη χρήση βίας, εφόσον κρινόταν απαραίτητο, για να τερματιστεί ο έλεγχος που ασκούσε το Ιράν στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Παράλληλα, τα ΗΑΕ έπληξαν και τα οικονομικά συμφέροντα της Τεχεράνης, κλείνοντας σχολεία και λέσχες στο Ντουμπάι που συνδέονταν με το Ιράν, ενώ αρνήθηκαν τη χορήγηση βίζας και δικαιούμενων διέλευσης σε Ιρανούς πολίτες.

Οι κινήσεις αυτές περιόρισαν σημαντικά την οικονομική «σανίδα σωτηρίας» που τα Εμιράτα παρείχαν επί χρόνια στο Ιράν, παρά τις αυστηρές δυτικές κυρώσεις.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ότι προσχώρησαν στην αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαχρονικά επιδεικνύουν υψηλή ανοχή στον κίνδυνο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και προθυμία να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ για την προώθηση των συμφερόντων τους στην περιοχή. Τα τελευταία χρόνια έχουν αποστείλει όπλα σε πολιτοφυλακές στο Σουδάν και τη Λιβύη, καθώς και μισθοφόρους στην Υεμένη, στο πλαίσιο επιχειρήσεων που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της επιρροής τους έναντι περιφερειακών ανταγωνιστών.

Παράλληλα, παραμένει ασαφές εάν η χώρα διαθέτει την ικανότητα να αποτρέψει έναν πολύ μεγαλύτερο και γεωγραφικά εγγύτερο αντίπαλο όπως το Ιράν. Οι επιθέσεις που πραγματοποίησε είχαν σε μεγάλο βαθμό συμβολικό χαρακτήρα σε σύγκριση με τα περισσότερα από 20.000 πλήγματα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Η επιθετική στάση των ΗΑΕ ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει τη χώρα μεγαλύτερο στόχο σε μια περίοδο παρατεταμένης έντασης με το Ιράν. Στις αρχές Μαΐου, το Ιράν έπληξε σημαντικό πετρελαϊκό λιμάνι των ΗΑΕ στο εμιράτο της Φουτζέιρα, μετά από επιχείρηση του αμερικανικού ναυτικού με στόχο να σπάσει τον ιρανικό έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ.

Πιο πρόσφατα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος που εκτοξεύθηκε από το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται ισχυρές φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές που συμμετέχουν στον πόλεμο, έπληξε περιοχή κοντά στον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΑΕ.

Σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα πιο συμβιβαστική στάση, προωθώντας διπλωματικές λύσεις σε μια σύγκρουση που έχει θέσει σε κίνδυνο τις εκτεταμένες ενεργειακές υποδομές τους.

Ο Πρόεδρος των ΗΑΕ ήταν μεταξύ των ηγετών της περιοχής που ενθάρρυναν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επιδιώξει ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας νωρίτερα μέσα στον Μάιο.

Ο πόλεμος έχει παράλληλα ενισχύσει περαιτέρω τη συμμαχία μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ. Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ικανοποιημένοι από τη στάση που τήρησαν τα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης και θεωρούν πλέον τη σχέση των δύο χωρών ως μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία.

Σύμφωνα με μία από τις πηγές, το Ισραήλ απέστειλε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Iron Dome και Ισραηλινούς στρατιώτες για την προστασία των ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ δεκάδες στρατιώτες παραμένουν ακόμη εγκατεστημένοι σε στρατιωτικό συγκρότημα στη χώρα του Κόλπου.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, σειρά κορυφαίων Ισραηλινών αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο επικεφαλής της Μοσάντ, ο επικεφαλής της Σιν Μπετ και ο Αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου, επισκέφθηκαν μυστικά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τον συντονισμό ενεργειών που αφορούσαν το Ιράν.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους του αμερικανικού στρατού που μίλησαν στην εφημερίδα, οι δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ συνόδευσαν ένα ελληνικό δεξαμενόπλοιο που μετέφερε δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.

Το δημοσίευμα δεν δίνει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα του πλοίου, ωστόσο όπως αναφέρει, το δεξαμενόπλοιο είχε εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο από τις αρχές Μαρτίου και τώρα κατευθύνεται προς την Ινδία για να παραδώσει το φορτίο του.

Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει να βοηθήσει περίπου δώδεκα πλοία, συμπεριλαμβανομένων δεξαμενόπλοιων και πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, να διασχίσουν τη θαλάσσια οδό τις επόμενες ημέρες.

Ωστόσο, ένας εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν αρχίζουν εκ νέου την «Επιχείρηση Ελευθερία» και ότι οι πληροφορίες που αναφέρουν ότι η επιχείρηση ξαναρχίζει είναι ανακριβείς.

Νωρίτερα τον Μάιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την «Επιχείρηση Ελευθερία» με στόχο την αποκατάσταση της εμπορικής ναυτιλιακής κίνησης μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακάλεσε αργότερα το σχέδιο, αφού η Σαουδική Αραβία φέρεται να είχε αναστείλει την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού σε στρατηγικής σημασίας βάσεις και στον εναέριο χώρο που απαιτούνταν για την επιχείρηση.

Διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα πότε θα γίνει αυτό. Ωστόσο, αξιωματούχοι του Πενταγώνου φέρονται να δήλωσαν ότι το Σχέδιο Ελευθερία θα μπορούσε να ξεκινήσει ξανά ακόμη και εντός της εβδομάδας.

Οι πληροφορίες έρχονται μετά το ρεπορτάζ του δικτύου NBC, σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ υποχρεώθηκε να σταματήσει το Σχέδιο Ελευθερία την περασμένη Τρίτη. Ο λόγος ήταν ότι η Σαουδική Αραβία δεν επέτρεψε τη χρήση των βάσεών της. Ώρες αργότερα, το Ριάντ διέψευσε το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με τη WSJ, η πρόσβαση των ΗΠΑ στις σαουδαραβικές βάσεις και τον εναέριο χώρο αποκαταστάθηκε έπειτα από μια δεύτερη τηλεφωνική κλήση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Κρίσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον-Ριάντ

Η Wall Street Journal αναφέρει στο ρεπορτάζ της ότι το Σχέδιο Ελευθερία «πυροδότησε τη μεγαλύτερη διαμάχη στις σαουδαραβοαμερικανικές στρατιωτικές σχέσεις τα τελευταία χρόνια». Και οδήγησε σε μια σειρά από τηλεφωνικές κλήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ του Τραμπ και του πρίγκιπα διαδόχου του βασιλείου. Μάλιστα, αναφέρει, αύξησε «τον κίνδυνο κατάρρευσης μιας μακροχρόνιας συμφωνίας ασφαλείας μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ».

Ακολούθως, η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ μπλόκαραν τη χρήση των βάσεων και του εναέριου χώρου τους από τον αμερικανικό στρατό. Αιτία, το γεγονός ότι ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τις ιρανικές επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο σε αντίδραση στην επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, δήλωσαν Σαουδάραβες αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι Σαουδάραβες και άλλα κράτη του Κόλπου ανησυχούσαν επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα τους προστάτευαν εν μέσω της κλιμάκωσης των μαχών.

Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε το Σχέδιο Ελευθερία το βράδυ της Τρίτης, μετά από τηλεφωνική κλήση με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας. Εκεί, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, de facto ηγέτης της χώρας, εξέφρασε τις ανησυχίες του και ενημέρωσε τον πρόεδρο για την απόφαση σχετικά με τους περιορισμούς των βάσεων και του εναέριου χώρου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφέρουν Σαουδάραβες αξιωματούχοι, προσπάθησε να τον μεταπείσει, χωρίς αποτέλεσμα. Έτσι, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι συμφώνησε να διακόψει την πρωτοβουλία κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών.

Τελικά, η πρόσβαση στις βάσεις και στον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας αποκαταστάθηκε μετά από μια ακόμη τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών.

Μέσω του αγωγού αυτού, το Άμπου Ντάμπι μπορεί να μεταφέρει μέρος του αργού πετρελαίου από τα κοιτάσματά του απευθείας στις ακτές, χωρίς να απαιτείται η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά.

Ο αγωγός έχει δυνατότητα μεταφοράς έως 1,8 εκατ. βαρελιών πετρελαίου ημερησίως. Πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ παρήγαν περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια αργού την ημέρα.

Η εγκατάσταση Φουτζέιρα αποτελεί, επίσης, σημαντικό κόμβο αποθήκευσης πετρελαίου και ανεφοδιασμού πλοίων.

Το πλήγμα σημειώνεται λίγες ημέρες μετά την αποχώρηση των ΗΑΕ από τον πετρελαϊκό οργανισμό OPEC, μια κίνηση που θα μπορούσε να επιτρέψει στο Άμπου Ντάμπι να αυξήσει την παραγωγή αργού όταν ανοίξουν ξανά οι εξαγωγικές οδοί στον Κόλπο.

Τα ΗΑΕ σχεδίαζαν επίσης την επέκταση των υποδομών αγωγών τους, ώστε να αποκτήσουν περισσότερες εναλλακτικές έναντι της διακίνησης πετρελαίου μέσω των Στενών.

«Ο στόχος είναι να διατηρηθούν υπό απειλή τα εναλλακτικά κανάλια εξαγωγών, να παραμείνουν αυξημένες οι τιμές του πετρελαίου και να μπλοκαριστεί οποιαδήποτε αίσθηση επιστροφής στην κανονικότητα», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι, επισκέπτης ερευνητής με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας.

«Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι ότι η αποστολή του Ντόναλντ Τραμπ στα Στενά δεν θα είναι χωρίς κόστος», πρόσθεσε.