Από την 1η Ιουλίου 2026 καταργήθηκε η απαλλαγή από τελωνειακούς δασμούς που ίσχυε για εμπορεύματα αξίας έως 150 ευρώ τα οποία εισάγονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες.

Στη θέση της εφαρμόζεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος μέσα σε ένα δέμα. Αυτό είναι σημαντικό: η επιβάρυνση δεν υπολογίζεται απλώς μία φορά ανά πακέτο.

Για παράδειγμα, εάν μία παραγγελία περιλαμβάνει πέντε μπλουζάκια της ίδιας δασμολογικής κατηγορίας, η επιβάρυνση είναι 3 ευρώ. Εάν όμως περιλαμβάνει μπλουζάκια και ένα ρολόι, δηλαδή δύο διαφορετικές δασμολογικές κατηγορίες, ο δασμός φτάνει τα 6 ευρώ.

Πρόκειται για προσωρινό καθεστώς, το οποίο προβλέπεται να λειτουργήσει έως την ενεργοποίηση του νέου ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος και του EU Customs Data Hub, που αναμένεται το 2028.

Στο τραπέζι και δεύτερη επιβάρυνση

Το επόμενο βήμα είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Η ευρωπαϊκή τελωνειακή μεταρρύθμιση προβλέπει την εισαγωγή ενός πρόσθετου handling fee, δηλαδή τέλους διαχείρισης, προκειμένου να καλύπτεται μέρος του κόστους που προκαλούν στις τελωνειακές αρχές τα δισεκατομμύρια μικροδέματα.

Η εφαρμογή του προβλέπεται το αργότερο από την 1η Νοεμβρίου 2026, αν και το ακριβές ύψος και ο τελικός μηχανισμός είσπραξης πρέπει να εξειδικευθούν. Η Κομισιόν έχει επιβεβαιώσει ότι το τέλος θα συνδέεται με το πραγματικό κόστος που έχουν οι τελωνειακές αρχές για τον έλεγχο δεδομένων, την ανάλυση κινδύνου και, όπου απαιτείται, τους φυσικούς ελέγχους των προϊόντων.

Στις συζητήσεις έχει τεθεί μοντέλο που διαφοροποιεί την επιβάρυνση ανάλογα με τον τρόπο εισαγωγής: υψηλότερη χρέωση για τα προϊόντα που αποστέλλονται απευθείας στον Ευρωπαίο καταναλωτή και αισθητά χαμηλότερη όταν τα προϊόντα εισέρχονται μαζικά σε αποθήκη εντός της ΕΕ.

Αυτό δημιουργεί και ένα ισχυρό οικονομικό κίνητρο προς τους κινεζικούς κολοσσούς του ηλεκτρονικού εμπορίου να διατηρούν μεγαλύτερα αποθέματα επί ευρωπαϊκού εδάφους, αντί να στέλνουν εκατομμύρια μεμονωμένα πακέτα από την Κίνα.

Γιατί η Ευρώπη «σφίγγει τον κλοιό»

Οι αριθμοί εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την αλλαγή πολιτικής. Τα δέματα χαμηλής αξίας αντιπροσωπεύουν περίπου το 97% των εισαγόμενων αντικειμένων στην ΕΕ, παρότι αντιστοιχούν μόλις στο 2,1% της συνολικής αξίας των εισαγωγών. Η μέση αξία τους είναι μόλις 8,82 ευρώ.

Και η Κίνα κυριαρχεί απόλυτα: το 2025 αντιπροσώπευε περίπου το 93% του όγκου των προϊόντων ηλεκτρονικού εμπορίου χαμηλής αξίας που εισάγονταν στην ΕΕ.

Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι το παλιό καθεστώς δημιουργούσε τρία προβλήματα ταυτόχρονα: αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, τεράστιο φόρτο για τα τελωνεία και δυσκολία ελέγχου της ασφάλειας και της συμμόρφωσης εκατομμυρίων εξαιρετικά φθηνών προϊόντων.

Από τον Νοέμβριο ακόμη αυστηρότερος έλεγχος

Υπάρχει και μία δεύτερη αλλαγή που περνά περισσότερο απαρατήρητη. Από την 1η Νοεμβρίου 2026 καθίσταται υποχρεωτική η αναγραφή ειδικών αναγνωριστικών κωδικών προϊόντων στις τελωνειακές δηλώσεις των εξ αποστάσεως πωλήσεων.

Για πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein αυτό σημαίνει περισσότερες πληροφορίες για κάθε προϊόν, μεγαλύτερη δυνατότητα ιχνηλασιμότητας από τις ευρωπαϊκές αρχές και μικρότερο περιθώριο για ασαφείς ή λανθασμένες τελωνειακές δηλώσεις.

Ποιος θα πληρώσει τελικά τον λογαριασμό; Τυπικά, οι νέες επιβαρύνσεις βαρύνουν τον πωλητή ή τον εισαγωγέα και όχι τον καταναλωτή κατά την παραλαβή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν θα περάσουν, άμεσα ή έμμεσα, στις τελικές τιμές.

Ήδη μετά την εφαρμογή του δασμού των 3 ευρώ έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη παράπονα για απρόσμενες επιβαρύνσεις, με καταναλωτικές οργανώσεις να ζητούν από την Κομισιόν να εξασφαλίσει ότι ο πελάτης θα γνωρίζει την πλήρη τελική τιμή πριν ολοκληρώσει την αγορά.

Εάν προστεθεί και το νέο τέλος διαχείρισης, μία αγορά εξαιρετικά μικρής αξίας μπορεί αναλογικά να επιβαρυνθεί σημαντικά. Και αυτό ακριβώς φαίνεται να επιδιώκει, τουλάχιστον εν μέρει, η ευρωπαϊκή στρατηγική: να πάψει να είναι οικονομικά σχεδόν αδιάφορο το να ταξιδεύει από την άλλη άκρη του κόσμου ένα μεμονωμένο προϊόν αξίας ακόμη και λίγων ευρώ.

Η Temu και η Shein δύσκολα θα εξαφανιστούν από την ευρωπαϊκή αγορά. Όμως το μοντέλο πάνω στο οποίο έχτισαν την εκρηκτική ανάπτυξή τους –εκατομμύρια πάμφθηνα δέματα απευθείας από την Κίνα στις πόρτες των Ευρωπαίων καταναλωτών– μπαίνει πλέον σε μια περίοδο πολύ αυστηρότερων κανόνων και ολοένα μεγαλύτερου κόστους

Παρά την επιβολή του νέου τέλους από την 1η Ιουλίου, οι αγορές των Ελλήνων καταναλωτών από κινεζικά e-shops δεν παρουσίασαν την αναμενόμενη υποχώρηση. Αντίθετα, οι πλατφόρμες επιχειρούν να διατηρήσουν τη δυναμική τους με μεγάλες εκπτώσεις, κουπόνια και νέες λύσεις, μεταξύ των οποίων και η αξιοποίηση αποθηκών εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την ίδια στιγμή, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις έχουν αυξηθεί λόγω του πρόσθετου φόρτου που δημιουργούν οι νέες τελωνειακές διαδικασίες. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι καταναλωτές που περίμεναν περισσότερο από το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα αποζημιώνονται με δωροεπιταγές, ακόμη και 5 ευρώ, για επόμενες αγορές.

Λιγότερα δέματα, μεγαλύτερη αξία παραγγελιών

Ο πρώτος μήνας εφαρμογής του μέτρου δείχνει ότι ο στόχος περιορισμού των εισαγωγών χαμηλής αξίας δεν έχει ακόμη επιτευχθεί στον βαθμό που αναμενόταν.

Η εικόνα στην αγορά είναι σύνθετη. Από τη μία πλευρά, ο εμπορικός κόσμος καταγράφει μια μικρή υποχώρηση στον αριθμό των δεμάτων που φτάνουν από κινεζικές πλατφόρμες. Από την άλλη, όμως, αυξάνεται η συνολική αξία των παραγγελιών, καθώς οι καταναλωτές προσαρμόζουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούν τις αγορές τους.

Τα τελωνεία, παράλληλα, καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο φόρτο εργασίας, καθώς τα νέα δεδομένα απαιτούν επιπλέον ελέγχους και διαδικασίες. Το Δημόσιο, πάντως, εισπράττει μέρος του νέου τέλους, καθώς από τα 3 ευρώ που επιβάλλονται ανά εισαγωγή, το 25%, δηλαδή 75 λεπτά, κατευθύνεται στα κρατικά ταμεία.

Οι ίδιες οι πλατφόρμες, από την πλευρά τους, έχουν επιλέξει να απορροφήσουν μέρος του κόστους, προχωρώντας σε ιδιαίτερα επιθετικές προσφορές. Εκπτώσεις που φτάνουν ακόμη και το 68% ή το 80% χρησιμοποιούνται ως «όπλο» για τη διατήρηση των πελατών, ενώ παράλληλα αναζητούνται τρόποι περιορισμού της επιβάρυνσης μέσω της δημιουργίας δικτύων αποθήκευσης εντός της Ε.Ε.

Οι καταναλωτές αλλάζουν τον τρόπο των παραγγελιών

Το νέο τέλος δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχει οδηγήσει τους καταναλωτές σε μαζική αποχή από τις αγορές κάτω των 150 ευρώ. Έχει, όμως, επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τις παραγγελίες τους.

Αντί να παραγγέλνουν ένα μόνο προϊόν που θα επιβαρυνθεί με 3 ευρώ, αρκετοί επιλέγουν να προσθέσουν περισσότερα προϊόντα της ίδιας κατηγορίας στην ίδια παραγγελία. Με αυτόν τον τρόπο, η επιβάρυνση των 3 ευρώ επιμερίζεται σε περισσότερα προϊόντα και το κόστος ανά τεμάχιο μπορεί να περιοριστεί σημαντικά.

Η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται μεν ο αριθμός των δεμάτων, αλλά να αυξάνεται ο αριθμός των προϊόντων που περιέχονται σε κάθε αποστολή. Έτσι, το μέτρο μπορεί να περιορίζει τον όγκο των εισαγόμενων δεμάτων χωρίς να περιορίζει αντίστοιχα τον συνολικό όγκο των προϊόντων που φτάνουν στην ελληνική αγορά.

Η απάντηση Temu και Shein

Οι μεγάλες πλατφόρμες αντέδρασαν άμεσα στις νέες συνθήκες.

Η Shein, για παράδειγμα, ενίσχυσε την επιλογή αγοράς προϊόντων από «Αποθήκη Ε.Ε.», ενώ παράλληλα χρησιμοποιεί κουπόνια, δωρεάν αποστολές και άλλες προωθητικές ενέργειες για να περιορίσει τις επιπτώσεις του νέου κόστους.

Για παραλαβές από locker ή κατάστημα, η αποστολή μπορεί να κοστίζει 4,90 ευρώ για παραγγελίες κάτω των 19 ευρώ, ενώ πάνω από το συγκεκριμένο ποσό παρέχεται δωρεάν αποστολή, σύμφωνα με τους όρους της πλατφόρμας.

Ωστόσο, το σημαντικότερο «όπλο» των κινεζικών εταιρειών αναμένεται να είναι η ανάπτυξη αποθηκευτικών εγκαταστάσεων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι «ευρωπαϊκές αποθήκες» στο επίκεντρο

Η λογική είναι απλή: αντί ένα προϊόν να αποστέλλεται ξεχωριστά από την Κίνα προς κάθε Ευρωπαίο καταναλωτή και να επιβαρύνεται κάθε εισαγωγή με το νέο τέλος, οι πωλητές μπορούν να μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων σε αποθήκες εντός της Ε.Ε.

Ήδη αναζητούνται συνεργασίες για αποθηκευτικούς και logistics χώρους σε χώρες όπως η Πολωνία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ολλανδία, ενώ αντίστοιχες υποδομές αναμένεται να αναπτυχθούν σταδιακά και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.

Με αυτό το μοντέλο, ένας Κινέζος πωλητής μπορεί να εισάγει μαζικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια μεγάλη ποσότητα προϊόντων και στη συνέχεια να τα διακινεί από κράτος σε κράτος ως προϊόντα που βρίσκονται ήδη εντός της ενιαίας αγοράς.

Για παράδειγμα, αντί να καταβάλλεται το αντίστοιχο τέλος για κάθε ξεχωριστή παραγγελία μιας θήκης κινητού, ο πωλητής μπορεί να μεταφέρει μαζικά 1.000 θήκες σε ευρωπαϊκή αποθήκη και να τις διαθέτει από εκεί στους καταναλωτές.

Ο Σεπτέμβριος θα δείξει τις πραγματικές επιπτώσεις

Τα στοιχεία του Ιουλίου δεν αρκούν ακόμη για ασφαλή συμπεράσματα. Ένα μέρος των παραγγελιών που έφτασαν στα τελωνεία τον πρώτο μήνα είχε πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο, πριν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το νέο σύστημα.

Παράλληλα, σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ρουμανία, παρουσιάστηκαν προβλήματα κατά την εφαρμογή των νέων διαδικασιών, με αποτέλεσμα να χρειαστούν πρόσθετες προσαρμογές.

Γι’ αυτό και ο Σεπτέμβριος θεωρείται κρίσιμος μήνας για να αποτυπωθεί η πραγματική επίδραση του νέου μέτρου.

Το πιθανότερο είναι ότι η αγορά θα οδηγηθεί σε μια νέα ισορροπία, όπου οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν αγορές χαμηλής αξίας, αλλά με διαφορετικό τρόπο, ενώ οι πλατφόρμες θα επενδύουν περισσότερο στις ευρωπαϊκές αποθήκες και στις προσφορές.

Μέχρι στιγμής, ο μεγάλος κερδισμένος φαίνεται να είναι το Δημόσιο, το οποίο εισπράττει έσοδα από το νέο τέλος, ενώ ο εμπορικός κόσμος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρό ανταγωνισμό από τις κινεζικές πλατφόρμες.

Τι αλλάζει από το 2028

Ο δασμός των 3 ευρώ αποτελεί προσωρινό μέτρο και έχει προγραμματιστεί να ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028.

Στο διάστημα αυτό αναμένεται να δημιουργηθεί μια πανευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη διαχείριση των εισαγωγών, η οποία θα αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται και κοστολογούνται τα προϊόντα που φτάνουν από τρίτες χώρες.

Στο νέο σύστημα δεν θα υπολογίζονται μόνο δασμοί, τέλη και ΦΠΑ. Θα λαμβάνονται υπόψη και παράγοντες όπως το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των προϊόντων, ενώ προϊόντα που δεν πληρούν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας και κατασκευής θα μπορούν να απορρίπτονται.

Με άλλα λόγια, το «τρίευρο» φαίνεται να είναι μόνο το πρώτο στάδιο μιας ευρύτερης αλλαγής στο καθεστώς των ηλεκτρονικών εισαγωγών. Η πραγματική δοκιμασία για Temu, Shein, AliExpress, καταναλωτές, τελωνεία και ελληνικό εμπόριο αναμένεται να φανεί τους επόμενους μήνες.

Η απόφαση αυτή θα εφαρμόζεται καθολικά από την 1η Ιουλίου σε όλα τα κράτη-μέλη.

Το καθεστώς εισαγωγής για τα φθηνά μικροδέματα (από Temu, Shein και άλλες πλατφόρμες εκτός Ε.Ε.) αλλάζει ριζικά, καθώς δεν θα απαλλάσσονται από τελωνειακά έξοδα μόνο και μόνο επειδή είναι χαμηλής αξίας. Η επιβάρυνση έχει στόχο να βάλει φρένο στα δισεκατομμύρια δέματα που κάθε χρόνο κατακλύζουν κυριολεκτικά ολόκληρη την Ευρώπη με αγορές από τις πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η παρέμβαση αγγίζει τον πυρήνα των μικρών online παραγγελιών, ιδιαίτερα αυτών που διακινούνται σε μορφή μικρών, μαζικών και χαμηλής αξίας δεμάτων κάτω των 150 ευρώ.

Πολλαπλασιαστής κόστους

Για τον καταναλωτή που έχει συνηθίσει στις χαμηλές τιμές των κινεζικών πλατφορμών, η έκπληξη μπορεί να είναι δυσάρεστη. Αν ένα μικρό δέμα περιέχει προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών, ο δασμός θα αθροίζεται.

Συγκεκριμένα, σε μια παραγγελία που περιλαμβάνει, για παράδειγμα:

α) μία μεταξωτή μπλούζα (Δασμολογική Κατηγορία 1) και

β) δύο μάλλινες μπλούζες (Δασμολογική Κατηγορία 2), τότε, παρότι πρόκειται για ένα ενιαίο δέμα προς παράδοση, τελωνειακά αναγνωρίζονται δύο διακριτά είδη. Συνεπώς, επιβάλλεται δασμός 6 ευρώ συνολικά, από 3 ευρώ για κάθε είδος: δηλαδή δασμός 3 ευρώ για το μεταξωτό είδος και άλλα 3 ευρώ για τα μάλλινα είδη.

Εάν το δέμα περιείχε τρεις ή τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, ο δασμός θα εκτινασσόταν στα 9 ή και 12 ευρώ, καθιστώντας τις «φθηνές» αγορές από Κίνα μέσω Διαδικτύου ουσιαστικά ασύμφορες.

Τι αλλάζει και πότε

Οι νέοι τελωνειακοί κανόνες στοχεύουν ευθέως στις εξ αποστάσεως πωλήσεις πακέτων μικρής αξίας από τρίτες χώρες (ή τρίτα εδάφη) προς Ε.Ε., κόστους κάτω των 150 ευρώ, που επειδή είναι ευτελούς αξίας εισάγονται χωρίς εξαντλητικές διαδικασίες ελέγχου για λόγους αποσυμφόρησης των τελωνείων. Εκτός από το κόστος των ηλεκτρονικών αγορών, ενδεχομένως αυτό να επηρεάσει και τη διαδικασία επιστροφής προϊόντων.

Η αλλαγή κυοφορείτο εδώ και έναν χρόνο. Η απόφαση «κλείδωσε» στo συμβούλιο υπουργών Οικονομικών Ecofin τον περασμένο Νοέμβριο, όπου ο Κυριάκος Πιερρακάκης πήρε σαφή και ενεργή θέση υπέρ της κατάργησης του ορίου των 150 ευρώ και της επίσπευσης εφαρμογής των μέτρων ήδη από το 2026, με σκοπό την προστασία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αλλά και των καταναλωτών από τον «εισαγόμενο» αθέμιτο ανταγωνισμό.

Με βάση τον νέο κανονισμό της Κομισιόν, τον οποίο παρουσιάζει σήμερα το «business stories», καταργείται η απαλλαγή από εισαγωγικούς δασμούς για εμπορεύματα που έρχονται στη χώρα μας. Ωστόσο, η επιβολή δασμού ύψους 3 ευρώ αποτελεί προσωρινό (μεταβατικό) μέτρο: η συγκεκριμένη επιβάρυνση θα ισχύει για ένα έτος, μέχρι την 1η Ιουλίου 2028. Το διάστημα αυτό δύναται να παραταθεί με νέα απόφαση, προτού αντικατασταθεί με νέα ρύθμιση.

Σε ποια δέματα μπαίνουν τρίευρα

Σκοπός της ρύθμισης είναι η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού μεταξύ μικρομεσαίων επιχειρήσεων της Ε.Ε. και επιχειρήσεων τρίτων χωρών. Το νέο καθεστώς αφορά τις αγορές που κάνουν καθημερινά μέσω Διαδικτύου μεμονωμένοι καταναλωτές, απευθείας από εμπορικές πλατφόρμες της Κίνας (Temu, Shein, AliΕxpress κ.λπ.) ή από άλλες ασιατικές χώρες (π.χ. Trendyol).

Η απόφαση της Κομισιόν δεν εξαιρεί όμως -στη φάση αυτή τουλάχιστον- τις αγορές από πλατφόρμες ή διαδικτυακά μαγαζιά από ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες τρίτες χώρες, όπως ebay, Amazon, Assos κ.λπ. Αν και δεν ορίζεται στην παρούσα απόφαση, η επιβάρυνση θα ισχύσει και για πακέτα που έρχονται στην Ελλάδα από αποθήκες τις οποίες έχουν δημιουργήσει οι εταιρείες αυτές στο έδαφος της Ε.Ε. Ο νέος κανονισμός προβλέπει ότι «η περίπτωση όπου εμπορεύματα πωλούνται σε ενωσιακούς καταναλωτές κατά την αποθήκευση σε τελωνειακή αποθήκη θα ρυθμιστεί με χωριστή κατ’ εξουσιοδότηση πράξη».

Πώς υπολογίζεται

Ο κανονισμός της μεταβατικής περιόδου για τα 3 ευρώ (έως το 2028) δεν καταργεί το υφιστάμενο πλαίσιο ΦΠΑ για e-commerce. Προστίθεται πάνω στο ήδη ισχύον καθεστώς εισαγωγής και τελωνειακής διασάφησης.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο εκτελεστικός κανονισμός (2026/1200) δεν μιλά για 3 ευρώ ανά δέμα, αλλά για 3 ευρώ ανά είδος εμπορεύματος, που περιέχεται στο δέμα. Αν κατά τον τελωνισμό το δέμα περιλαμβάνει δύο ή περισσότερα είδη εμπορευμάτων, τα στοιχεία για κάθε είδος θεωρούνται χωριστή τελωνειακή διασάφηση, δηλαδή άλλη διαδικασία για το καθένα. Θεσπίζει, επίσης, νέο ορισμό είδους ώστε, όταν τα εμπορεύματα δηλώνονται ως χωριστά είδη στην τελωνειακή διασάφηση, ο προσωρινός δασμός να εφαρμόζεται σε καθένα από αυτά.

Αυτό σημαίνει ότι, αν μια αποστολή συμπεριλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, η χρέωση θα πολλαπλασιάζεται ανάλογα με τα δηλωμένα είδη.

Τι θα πληρώνει ο καταναλωτής

Με βάση το ενωσιακό δασμολόγιο (TARIC) και τα πραγματικά τέλη εκτελωνισμού, η κατάργηση του ορίου απαλλαγής στα ευρωπαϊκά τελωνεία των 150 ευρώ (de minimis) εκτιμάται ότι θα αυξήσει το τελικό κόστος ενός τυπικού προϊόντος χαμηλής αξίας (10-20 ευρώ) κατά τουλάχιστον 15%-30%. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται, όμως, με βάση τον κωδικό κάθε είδους που εμπεριέχεται στο πακέτο που εισάγεται στη χώρα μας.

Έτσι, για παράδειγμα:

– εάν ένας καταναλωτής παραγγείλει, θεωρητικά, ένα μόνον προϊόν αξίας 1 ευρώ από πλατφόρμα πχ Shein ή Temu (όπως γίνεται σε κάποιες συνδυαστικές προσφορές), τότε επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3 ευρώ και το κόστος ανεβαίνει στα 4 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, η επιβάρυνση είναι τριπλάσια της αρχικής αξίας του προϊόντος.

– αν αγοράσει ένα προϊόν αξίας 5 ευρώ, θα πληρώσει συνολικά 8 ευρώ, καθώς θα προστεθούν 3 ευρώ δασμού. Δηλαδή, επιβάρυνση 60% της αρχικής αξίας.

– εάν η παραγγελία αφορά ένα μόνο προϊόν αξίας 20 ευρώ, ο τελικός λογαριασμός θα ανέλθει στα 23 ευρώ, πριν τον ΦΠΑ. Δηλαδή, ακόμη και σε μία τόσο μικρή αγορά, η
επιβάρυνση φτάνει το 15%.

– αν ο καταναλωτής κάνει παραγγελία 20 ευρώ που περιλαμβάνει πέντε διαφορετικά είδη, όπως ένα ποτηράκι, μία θήκη κινητού, μία βεντάλια, ένα ζευγάρι κάλτσες και ένα βραχιόλι, τότε θα επιβαρυνθεί με 15 ευρώ προσωρινό δασμό. Ο λογαριασμός θα ανέβει στα 35 ευρώ, πριν από τον ΦΠΑ. Δηλαδή, επιβάρυνση 75% της αρχικής αξίας της αγοράς.

– αν κάποιος αγοράσει τέσσερα διαφορετικά είδη συνολικής αξίας 24 ευρώ, η πρόσθετη χρέωση θα είναι 12 ευρώ και ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 36 ευρώ. Με άλλα λόγια, η επιβάρυνση ανεβάζει την αξία της αγοράς κατά 50%.

Αντιθέτως, αν αγοράσει 15 ίδια τεμάχια ενός προϊόντος, για παράδειγμα 15 ίδια ποτήρια ή 15 ίδιες μπλούζες, με συνολική αξία 20 ευρώ, τότε θα επιβληθεί μόνο ένας δασμός 3 ευρώ,
επειδή πρόκειται για ένα μόνο είδος. Άρα ο τελικός λογαριασμός θα φτάσει τα 23 ευρώ, (επιβάρυνση 15%).

Αντίστοιχα, εάν κάποιος αγοράσει 5 αντικείμενα ίδιας κατηγορίας (πχ τσάντες) συνολικής αξίας 60 ευρώ, η επιβάρυνση θα είναι πάλι μόνο 3 ευρώ, με τον τελικό λογαριασμό να ανεβαίνει στα 63 ευρώ (επιβάρυνση 5%), καθώς η ποσότητα δεν αυξάνει το τέλος αν όλα ανήκουν σε ένα μόνο κωδικό είδους (εξαψήφιο TARIC).

«Η Temu φτάνει τους 130 εκατ. καταναλωτές στην ΕΕ. Ωστόσο, η εταιρεία δεν αξιολόγησε σωστά τους κινδύνους από την πώληση παράνομων προϊόντων στην πλατφόρμα της», δήλωσε ο Τόμας Ρενιέ, εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα Τεχνολογίας.

Η έρευνα, σύμφωνα με την Κομισιόν έδειξε ότι μικρές ηλεκτρονικές συσκευές και παιδικά παιχνίδια δεν πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας της ΕΕ. Επιπλέον, η εταιρεία βασίστηκε σε γενικές εκτιμήσεις κινδύνου για το ηλεκτρονικό εμπόριο, υποτίμησε τη συχνότητα εμφάνισης παράνομων προϊόντων και δεν αξιολόγησε σωστά τον τρόπο με τον οποίο οι μηχανισμοί προώθησης και προτάσεων των προϊόντων, όπως μέσα από την τακτική των influencers,  ενδέχεται να ενισχύουν την προβολή παράνομων προϊόντων στους χρήστες.

Επόμενα βήματα

Η εταιρεία  σύμφωνα με την ΕΡΤ, πρέπει έως τις 28 Αυγούστου να υποβάλει σχέδιο δράσης με μέτρα συμμόρφωσης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Στη συνέχεια, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών και η Επιτροπή θα αξιολογήσουν το σχέδιο και θα αποφασίσουν για την εφαρμογή του. Αν η εταιρεία δεν συμμορφωθεί, ενδέχεται να της επιβληθούν επιπλέον χρηματικές κυρώσεις.

Κατά την επιχείρηση, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Temu, οι αρμόδιες Αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση φορητών υπολογιστών και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών από τα γραφεία της εταιρείας. Ο εκπρόσωπος ανέφερε ότι η πλατφόρμα σκοπεύει να συνεργαστεί πλήρως με τις τουρκικές αρχές στο πλαίσιο της έρευνας και επανέλαβε τη δήλωση: «Θα συνεργαστούμε πλήρως με τις τουρκικές Αρχές», χωρίς να παράσχει περαιτέρω λεπτομέρειες για το αντικείμενο ή το εύρος της έρευνας. Η τουρκική αρχή ανταγωνισμού δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό της υπόθεσης ενώ δεν έχουν ανακοινωθεί επίσημοι ισχυρισμοί ή κατηγορίες κατά της εταιρείας.

Η ενέργεια στην Τουρκία λαμβάνει χώρα μήνες μετά από επιτόπιες ενέργειες ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών, οι οποίες είχαν πραγματοποιήσει έφοδο στα ευρωπαϊκά κεντρικά γραφεία της Temu στο Δουβλίνο.

Οι ενέργειες αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο ερευνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με ενδεχόμενες αθέμιτες κρατικές επιδοτήσεις από την Κίνα, σύμφωνα με διαθέσιμες αναφορές. Η εξέταση από τις ευρωπαϊκές αρχές επικεντρώνεται, σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, σε ζητήματα που άπτονται της εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων και της επίδρασής τους στην ανταγωνιστική δομή της αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ευρώπη. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής συμπεράσματα ή επίσημες αποφάσεις που να συνδέουν άμεσα συγκεκριμένες χρηματοδοτικές ροές ή μέτρα πολιτικής με την επιχειρηματική δραστηριότητα της Temu.

Στο πλαίσιο των διεθνών ερευνών, αναλυτές και εκπρόσωποι φορέων τόνιζαν ότι οι έλεγχοι σε πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου μπορεί να καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως πρακτικές ανταγωνισμού, όροι εμπορικών συνεργασιών, προστασία καταναλωτή και τυχόν διασυνδέσεις με κρατικές δομές που θα μπορούσαν να συνιστούν κρατική στήριξη. Η κατάσχεση τεχνικού εξοπλισμού από τα γραφεία στην Τουρκία και οι προηγούμενες έφοδοι στο Δουβλίνο αναδεικνύουν την κλιμάκωση της εποπτείας σε διεθνές επίπεδο, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν πραγματοποιηθεί δημόσιες καταγγελίες περί παράνομων ενεργειών. Η Temu δηλώνει ότι θα συνεργαστεί πλήρως και θα ανταποκριθεί σε αιτήματα πληροφοριών από τις αρμόδιες αρχές, ενώ οι ελεγκτικές διαδικασίες συνεχίζονται και αναμένονται επίσημες ανακοινώσεις από τις δικαιοδοσίες που διενεργούν τους ελέγχους.

«Η τοποθέτηση του υπουργού στις Βρυξέλλες αποτελεί μια ξεκάθαρη και τολμηρή παρέμβαση προς όφελος της υγιούς επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη», ανέφερε ο κ. Μπρατάκος, υπογραμμίζοντας ότι η μεταρρύθμιση θα ενισχύσει τη διαφάνεια στο ηλεκτρονικό εμπόριο, θα προστατεύσει τους Ευρωπαίους καταναλωτές και θα διαμορφώσει συνθήκες δίκαιου ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις.

Ο ίδιος σημείωσε ότι το ΕΒΕΑ στηρίζει κάθε πρωτοβουλία που θωρακίζει την αγορά από αθέμιτες πρακτικές και ενισχύει τις επιχειρήσεις που λειτουργούν με κανόνες.

«Η θέση της Ελλάδας βρίσκεται στη σωστή κατεύθυνση: ένα ξεκάθαρο πλαίσιο, κοινό για όλους, που επιτρέπει στην υγιή επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί, να καινοτομήσει και να επενδύσει», τόνισε.

Καταλήγοντας, ο κ. Μπρατάκος επεσήμανε ότι οι Έλληνες επιχειρηματίες ζητούν εδώ και χρόνια ένα δίκαιο και σύγχρονο ευρωπαϊκό τελωνειακό καθεστώς, χαρακτηρίζοντας τη συζήτηση στο ECOFIN και τη στάση της χώρας «καθοριστικό βήμα» προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ΕΕ ελπίζει ότι θα μπορέσει να εφαρμόσει από το πρώτο τρίμηνο του 2026 αυτό το μέτρο, που έχει σκοπό να αντιμετωπίσει τη μαζική εισροή κινεζικών προϊόντων που παραγγέλλονται σε πλατφόρμες όπως το Temu ή το Shein και δεν τηρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Το μέτρο προτάθηκε τον Φεβρουάριο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επρόκειτο αρχικά να τεθεί σε εφαρμογή στα μέσα του 2028, μαζί με τη μεταρρύθμιση της τελωνειακής ένωσης, ένα τεράστιο σχέδιο εναρμόνισης και διαμοιρασμού δεδομένων μεταξύ των χωρών μελών.

Όμως οι χώρες μέλη και η Κομισιόν θέλουν να προχωρήσουν πιο γρήγορα και να το εφαρμόσουν από το πρώτο τρίμηνο του 2026, μέσω ενός μεταβατικού συστήματος που αναμένεται να εγκριθεί κατά την προσεχή σύνοδο υπουργών στις 12 Δεκεμβρίου.

Η φορολόγηση αυτών των μικρών δεμάτων αναμένεται εξάλλου να συνοδευθεί από έξοδα διεκπεραίωσης κάθε μικρού δέματος που εισέρχεται στην ΕΕ, τα περισσότερα από αυτά οποία προέρχονται από πλατφόρμες κινεζικής προέλευσης όπως το Shein ή το Temu.

Το ύψος αυτών των εξόδων δεν έχει ακόμη οριστεί, όμως οι Βρυξέλλες πρότειναν τον Μάιο να ανέρχεται στα δύο ευρώ ανά δέμα. Η ΕΕ ευελπιστεί ότι θα μπορέσει να εφαρμόσει αυτό το μέτρο από τα τέλη του 2026.

Πιερρακάκης: Σημαντική πολιτική για τη διαφάνεια του ηλεκτρονικού εμπορίου

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Ecofin στις Βρυξέλλες, αναφέρθηκε στην ατζέντα των θεμάτων που θα συζητήσει σήμερα με τους ομολόγους του, αλλά και στις θέσεις της Ελλάδας.

Ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε ότι «στις δύο αυτές ημέρες των συνεδριάσεων του Eurogroup και του Ecofin, συζητήσαμε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ και τη ρύθμιση των κρυπτονομισμάτων, έως τη φορολόγηση της ενέργειας και τη μεταρρύθμιση των τελωνείων.

 Ειδικότερα, όσον αφορά τα τελωνεία, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Ελλάδα υποστηρίζει πλήρως την πρόταση της Επιτροπής για την κατάργηση του ορίου απαλλαγής από δασμούς των 150 ευρώ, και, κατά συνέπεια, τη δυνατότητα επιβολής δασμών σε δέματα χαμηλής αξίας που προέρχονται από τρίτες χώρες, εντός των συνόρων της ΕΕ. Oυσιαστικά, το μέτρο βάζει στο στόχαστρο τις πλατφόρμες Temu και Shein, οι οποίες έχουν κάνει γερό… μπάσιμο τα τελευταία χρόνια σε χώρες της ΕΕ.

Πιστεύουμε ότι αυτή η πολιτική είναι εξαιρετικά σημαντική για τη διαφάνεια του ηλεκτρονικού εμπορίου, για την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών και για τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι η Ελλάδα υποστηρίζει πλήρως τη θέση της Γαλλίας για την εισαγωγή αυτού του μέτρου σε ακόμη πιο πρώιμο χρονοδιάγραμμα, από τις αρχές του 2026. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα τελωνεία της ΕΕ και για την ΕΕ συνολικά».

Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πλαίσιο της σημερινής συνεδρίασης του ECOFIN στις Βρυξέλλες, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Σε αυτές τις δύο ημέρες των συνεδριάσεων του Eurogroup και του ECOFIN, συζητήσαμε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ και τη ρύθμιση των stablecoins έως τη φορολόγηση της ενέργειας και την μεταρρύθμιση των τελωνείων. 

Ειδικότερα, όσον αφορά τους τελωνειακούς δασμούς, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως την πρόταση της Επιτροπής για την κατάργηση του ελάχιστου ποσού των 150 ευρώ, επιτρέποντας έτσι την δυνατότητα επιβολής δασμών σε δέματα χαμηλής αξίας που προέρχονται από τρίτες χώρες εντός των συνόρων της ΕΕ.

Πιστεύουμε ότι η πολιτική αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για τη διαφάνεια του ηλεκτρονικού εμπορίου, για την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών και για τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι η Ελλάδα στηρίζει πλήρως τη θέση της Γαλλίας να εφαρμοστεί το μέτρο αυτό ζητώντας την άμεση εφαρμογή σε ακόμη πιο πρώιμο χρονοδιάγραμμα, από τις αρχές του 2026. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα για τα τελωνεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την Ένωση συνολικά».

Πίσω από κάθε κλικ και κάθε «προσφορά που λήγει σε 3 λεπτά», λειτουργεί ένα δίκτυο αλγορίθμων που παρακολουθεί, προβλέπει και καθοδηγεί τις επιλογές μας.

Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο

Όπως επισημαίνουν οι Ghassan Paul Yacoub (EDHEC Business School) και Loïc Plé (IÉSEG School of Management), η AI βρίσκεται στην καρδιά του επιχειρηματικού μοντέλου αυτών των πλατφορμών, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην επιθυμία και την εξάρτηση.

Μέσα σε λίγα χρόνια, αυτές οι «υπερ-φθηνές» εφαρμογές έχουν αναδιαμορφώσει ριζικά το ηλεκτρονικό εμπόριο. Στη Γαλλία, οι συναλλαγές με τέτοιες πλατφόρμες αυξήθηκαν κατά 20% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ η για ταχυδρομική υπηρεσία της χώρας διαχειρίζεται πλέον το 22% των δεμάτων τους, έναντι μόλις 5% πριν από πέντε χρόνια.

Όμως, όπως υπογραμμίζουν οι ειδικοί, η εκρηκτική αυτή άνοδος δεν οφείλεται μόνο στη χαμηλή τιμή, αλλά στη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργεί συναισθηματική πίστη, όχι στη μάρκα, αλλά στην ίδια την εμπειρία της αγοράς.

Αλγόριθμοι που μαθαίνουν τον άνθρωπο

Οι αλγόριθμοι αυτών των πλατφορμών δεν καταγράφουν απλώς τις αγορές μας· μαθαίνουν τη συμπεριφορά μας, προβλέπουν την επόμενη κίνησή μας και προσαρμόζουν το περιβάλλον για να μας οδηγήσουν στη δράση.

Αν σταθείς για λίγο πάνω από ένα προϊόν ή το προσθέσεις στο καλάθι χωρίς να το αγοράσεις, το σύστημα το θυμάται. Την επόμενη φορά, θα σου προβάλλει εκπτώσεις, ειδοποιήσεις ή παρόμοια προϊόντα, ώστε να σε «ωθήσει» απαλά προς την ολοκλήρωση της αγοράς.

Η AI δεν παρατηρεί τη συμπεριφορά σου — τη διαμορφώνει. Καλλιεργεί την ψευδαίσθηση της ανάγκης και προκαλεί το φαινόμενο FOMO («Fear of Missing Out»), κάνοντάς σε να πιστεύεις ότι πρέπει να δράσεις «τώρα».

Όταν το shopping γίνεται… παιχνίδι

Η νέα τάση ονομάζεται gamification, δηλαδή η μετατροπή της αγοράς σε παιχνίδι. Η εφαρμογή Temu, για παράδειγμα, μοιάζει περισσότερο με ψηφιακό καζίνο παρά με ηλεκτρονικό κατάστημα.

Τροχοί τύχης, χρονόμετρα, πόντοι, δώρο-κουπόνια και μπόνους ενεργοποιούν τους ίδιους μηχανισμούς ανταμοιβής που συναντώνται στα τυχερά παιχνίδια. Η τεχνητή νοημοσύνη ρυθμίζει την ένταση των ερεθισμάτων με μαθηματική ακρίβεια — γνωρίζει πότε και τι να εμφανίσει ώστε να αυξήσει τη διάθεση για αγορά.

Τα μίνι-παιχνίδια όπως τα «Farmland» ή «Fishland» κρατούν τον χρήστη δεσμευμένο στο οικοσύστημα της εφαρμογής, συλλέγοντας δεδομένα κάθε φορά που «παίζει». Ακόμα και η τιμή ενός προϊόντος παύει να είναι σταθερή, καθώς οι αλγόριθμοι προσαρμόζουν τις εκπτώσεις σε πραγματικό χρόνο, σαν ένας μαέστρος που χειρίζεται τα συναισθήματα του κοινού.

Η δύναμη της προσωποποίησης

Κάθε χρήστης βλέπει ένα διαφορετικό κατάστημα. Από τα χρώματα και τη διάταξη μέχρι τη σειρά των προϊόντων, όλα προσαρμόζονται ανάλογα με το ποιος είσαι και τι έχεις κάνει στο παρελθόν.

Η Shein επεκτείνει αυτή την πρακτική πέρα από την πλατφόρμα της, συλλέγοντας δεδομένα από μηχανές αναζήτησης, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες ανταγωνιστών.

Έτσι, προβλέπει τάσεις σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, προσαρμόζοντας την παραγωγή της μέσα σε λίγες μέρες — ένα σύστημα μόδας που «αναπνέει» με βάση τις επιθυμίες των χρηστών.

Η σκοτεινή πλευρά: ηθικά και νομικά ζητήματα

Πίσω από τη γυαλιστερή επιφάνεια, κρύβονται σοβαρές ανησυχίες για διαφάνεια, προστασία δεδομένων και ηθική χειραγώγηση.

Το 2022, η Shein τιμωρήθηκε από τις αρχές της Νέας Υόρκης επειδή απέκρυψε μαζική παραβίαση δεδομένων 40 εκατομμυρίων χρηστών, ενώ σήμερα ερευνάται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για παραπλανητικές πρακτικές όπως ψεύτικες εκπτώσεις και απόκρυψη στοιχείων επικοινωνίας.

Η έλλειψη διαφάνειας στους αλγορίθμους δημιουργεί τεράστια ηθικά διλήμματα: μέχρι ποιο σημείο μπορεί μια εταιρεία να επηρεάζει τις επιλογές μας;

Η απάντηση της Ευρώπης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να θέσει όρια μέσω του Digital Services Act (DSA) και του AI Act, που απαιτούν διαφάνεια στις αποφάσεις που λαμβάνονται από αλγορίθμους και προστασία του καταναλωτή από παραπλανητικές ή καταχρηστικές πρακτικές.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, κανείς δεν γνωρίζει πώς ελέγχεται στην πράξη ένας αλγόριθμος που μαθαίνει και μεταβάλλεται συνεχώς.

Η νέα εποχή της «τεχνητής κατανάλωσης»

Οι Yacoub και Plé προειδοποιούν ότι η εποχή της τεχνητής κατανάλωσης έχει ήδη αρχίσει. Δεν αγοράζουμε πλέον ό,τι θέλουμε, αλλά ό,τι μας προτείνει να θέλουμε ο αλγόριθμος.

Οι πλατφόρμες αυτές δεν πωλούν μόνο προϊόντα, πουλούν την ψευδαίσθηση του ελέγχου. Κάθε scroll, click ή καθυστέρηση έχει προβλεφθεί εκ των προτέρων.

Και έτσι, οι πιο «έξυπνες» αγορές του κόσμου μας κάνουν λίγο πιο προβλέψιμους, λίγο πιο εξαρτημένους — και πολύ πιο εύκολους να πειστούμε ότι η επόμενη προσφορά λήγει σε τρία λεπτά.

Οι δύο εταιρείες εκμεταλλεύονται φορολογικά παραθυράκια, καθώς τα περισσότερα προϊόντα τους εισάγονται από την Κίνα σε μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, αποφεύγοντας τελωνειακούς δασμούς και άλλες επιβαρύνσεις που επιβάλλονται σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Αυτό τις απαλλάσσει από κόστη όπως φόρους, ΦΠΑ, κανόνες ασφάλειας προϊόντων και μισθολογικές υποχρεώσεις, αφήνοντας τις μικρομεσαίες ευρωπαϊκές εταιρείες σε δυσμενή θέση και εντείνοντας το αίσθημα αθέμιτου ανταγωνισμού.

Παράλληλα, καθώς λειτουργούν κυρίως μέσω εφαρμογών, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα για την προστασία προσωπικών δεδομένων και για τις σχέσεις τους με την κινεζική κυβέρνηση. Γι’ αυτό, αρκετοί Ευρωπαίοι πολιτικοί ζητούν ψηφιακούς ελέγχους και πιθανές κυρώσεις, αντίστοιχες με εκείνες που εφαρμόστηκαν κατά του TikTok.

Η Shein στη Γαλλία

Το σχέδιο της Shein να ανοίξει φυσικά καταστήματα στη Γαλλία, σε πόλεις όπως η Ντιζόν, η Γκρενόμπλ, η Ρεμς, η Λιμόζ και η Ανζέ, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Αν και η εταιρεία συμφώνησε με τη Société des Grands Magasins (SGM) για χρήση του εμπορικού ονόματος Galeries Lafayette, ο ιστορικός όμιλος ξεκαθάρισε ότι δεν συμμερίζεται τις «αξίες» της Shein και θα κινηθεί νομικά για να εμποδίσει την εγκατάστασή της.

Η πρώτη φυσική παρουσία έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο, στο πολυκατάστημα BHV Marais στο Παρίσι, με την SGM να επιμένει ότι η συμφωνία της είναι απόλυτα νόμιμη.

Η προοπτική αυτή όμως αντιμετωπίζεται με έντονη κριτική από τον γαλλικό χώρο της μόδας. Ο πρόεδρος της Γαλλικής Ομοσπονδίας Γυναικείας Έτοιμης Ένδυσης, Γιαν Ριβοαλάν, έκανε λόγο για «έλλειψη σεβασμού» προς τους παραδοσιακούς πελάτες και για πλήγμα στην εικόνα της γαλλικής βιομηχανίας.

Ρυθμίσεις και περιορισμοί

Η Γαλλία ήδη προχωρά σε νομοθετικές παρεμβάσεις με στόχο να ξεχωρίσει το μοντέλο της ultra fast fashion από τις παραδοσιακές αλυσίδες όπως η Zara και η H&M. Έχει θεσπίσει περιβαλλοντικό τέλος, το οποίο φέτος είναι 5 ευρώ και θα φτάσει τα 10 ευρώ το 2030, ενώ από το 2025 απαγορεύει σε influencers να διαφημίζουν τέτοιες εταιρείες, με πρόστιμα έως 100.000 ευρώ για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τη ρύθμιση.

Ήδη, αρκετές γαλλικές αλυσίδες όπως η Jennyfer και η NafNaf οδηγήθηκαν σε πτώχευση, μη μπορώντας να αντέξουν την πίεση από τις κινεζικές πλατφόρμες.

Ευρύτερη σύγκρουση

Η διαμάχη γύρω από Shein και Temu ξεπερνά τα όρια του εμπορίου και αφορά μια βαθύτερη σύγκρουση αξιών: την αντίθεση μεταξύ της παγκοσμιοποιημένης, φτηνής κατανάλωσης και των ευρωπαϊκών αρχών για βιωσιμότητα, ηθική παραγωγή και δίκαιο ανταγωνισμό.

Η Shein κατηγορείται για εξαντλητικές συνθήκες εργασίας σε τρίτες χώρες, έλλειψη διαφάνειας στην εφοδιαστική αλυσίδα και για επιφανειακή χρήση της «βιωσιμότητας» ως εργαλείου μάρκετινγκ. Από την άλλη, η Temu δέχεται επικρίσεις για dropshipping πρακτικές, χωρίς εγγυήσεις για ποιότητα προϊόντων ή σεβασμό στα δικαιώματα των εργαζομένων.

Η υπερκατανάλωση που ενθαρρύνουν οδηγεί σε υψηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και προϊόντα χαμηλής ποιότητας με μικρή διάρκεια ζωής.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ και ειδικά η Γαλλία ενισχύουν πολιτικές κυκλικής οικονομίας και βιώσιμης κατανάλωσης, βάζοντας στο στόχαστρο το επιχειρηματικό μοντέλο που εκπροσωπούν οι κινεζικές πλατφόρμες.