«Με τη σημερινή τροπολογία, χιλιάδες συνταξιούχοι χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ενισχύεται η προστασία των οικογενειών. Ήταν μια σκληρή διάταξη, που χτυπούσε τους ανθρώπους στην πιο ευάλωτη στιγμή τους. Είχαν χάσει τον άνθρωπό τους και αγωνιούσαν για την επιβίωση τους», τόνισε η κυρία Κεραμέως, διευκρινίζοντας ότι η ρύθμιση για την επαναφορά των συντάξεων θα εφαρμοστεί ήδη από τις συντάξεις του Σεπτεμβρίου, που θα πληρωθούν στα τέλη Αυγούστου.

Με βάση το κείμενο της τροπολογίας, που αναμένεται ότι θα ψηφιστεί σήμερα (21/07), καταργείται η περικοπή στη σύνταξη χηρείας από το 70% στο 35% μετά την τριετία. Όπως ανέφερε η υπουργός Εργασίας, όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση, θα δουν τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70% ήδη από τις επόμενες πληρωμές του Αυγούστου. Πάνω από 75.000 συνταξιούχοι στους οποίους η περικοπή δεν είχε ακόμη εφαρμοστεί, γλιτώνουν αριστικά, χωρίς αναδρομική αναζήτηση ποσών. Επίσης, περίπου 122.000 δικαιούχοι δύο εθνικών συντάξεων διατηρούν και τις δύο. Τέλος, τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς θα λαμβάνουν πλήρη εθνική σύνταξη αντί για το 50%.

«Δίνουμε τέλος σε καθεστώς αβεβαιότητας»

Η κυρία Κεραμέως αναφέρθηκε και στη χρονική συγκυρία της τροπολογίας. «Γιατί τώρα; Ήταν μια σύνθετη άσκηση, όπου έπρεπε να βρεθεί μια νομική λύση. Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι έπρεπε πρώτα να εξασφαλίσουμε τα χρήματα», είπε. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του α’ τετραμήνου του υπουργείου Εργασίας, τα έσοδα είχαν υπεραπόδοση, χάρη στην εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας και την ανάπτυξη της απασχόλησης.

«Πρώτα βρήκαμε τον δημοσιονομικό χώρο και μετά διορθώνουμε μια μεγάλη αδικία», επισήμανε, λέγοντας ότι η αποκατάσταση των συντάξεων χηρείας έγινε εφικτή χάρη στην υπεραπόδοση των εσόδων και όχι από δανεικά. «Πιστεύω ότι σύσσωμο το κοινοβούλιο θα στηρίξει αυτή τη λύση. Αποκαθιστούμε την ασφάλεια δικαίου, ενισχύουμε την κοινωνική δικαιοσύνη και δίνουμε τέλος στο καθεστώς αβεβαιότητας», τόνισε, καλώντας τα κόμματα να υπερψηφίσουν την τροπολογία.

Κόντρα Κεραμέως – Χρηστίδη

Κατά τη συζήτηση της τροπολογίας, κόντρα υπήρξε μεταξύ της υπουργού Εργασίας και του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΠΑΣΟΚ Παύλου Χρηστίδη, που ανέφερε ότι η επαναφορά των συντάξεων χηρείας έρχεται ως δικαίωση των θέσεων του κόμματος του.

«Καλώς ήρθατε κι ας αργήσατε. Η σημερινή μέρα είναι δικαίωσης. Πολλά απ’ όσα ζητούσαμε τα βλέπουμε να γίνονται πράξη», είπε ο κ. Χρηστίδης, αφήνοντας αιχμές ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είχε χαρακτηρίσει ακοστολόγητες» και «μη ρεαλιστικές» τις σχετικές προτάσεις του ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν.

Σύμφωνα με τον κ. Χρηστίδη, η ρύθμιση δεν καλύπτει περιπτώσεις πριν 2016 ούτε αγρότες, επικρίνοντας την επιλογή της κυρίας Κεραμέως να φέρει τη ρύθμιση με τροπολογία και όχι με αυτοτελές νομοσχέδιο.

«Η αγωνία του ΠΑΣΟΚ είναι να πιστωθείτε κάτι. Εξήγησα ότι η λύση έρχεται τώρα επειδή υπήρχε ένα αμιγώς νομικό πρόβλημα, για το οποίο βρέθηκα λύση. Δεύτερο κομμάτι: τα χρήματα. Πολύ ωραία εξαγγέλλουμε, αλλά υπάρχει ζητούμενο να βρούμε τα χρήματα», απάντησε η κυρία Κεραμέως, ζητώντας από τον κ. Χρηστίδη ξεκάθαρη απάντηση για το εάν το ΠΑΣΟΚ θα υπερψηφίσει την τροπολογία.

«Σας προτείνουμε να μην κάνετε προβλέψεις», είπε σε νέα του παρέμβαση το κ. Χρηστίδης, που πάντως στην ομιλία του ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ θα στηρίξει την τροπολογία όπως έχει στηρίξει όλα τα θετικά μέτρα για τους πολίτες.

«Ναι» στην τροπολογία είπε ο Θανάσης Παφίλης, λέγοντας ότι το ΚΚΕ θα ψηφίσει θετικά. «Μαζευτείτε όταν μιλάτε για περικοπές σε μισθούς και συντάξεις. Στην τροπολογία, για να μην έχετε αγωνία, θα την ψηφίσουμε», είπε χαρακτηριστικά, θέτοντας και μια σειρά πρόσθετων αιτημάτων και για άλλες κατηγορίες δικαιούχων συντάξεων χηρείας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας στοχεύει στην αποκατάσταση στρεβλώσεων που δημιουργήθηκαν από τον νόμο 4387/2016 (νόμος Τσίπρα – Κατρούγκαλου). Η διάταξη προβλέπει τη μόνιμη καταβολή της κύριας σύνταξης λόγω θανάτου με τα αρχικά ποσοστά δικαιώματος, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει την αυτοτέλεια των ασφαλιστικών δικαιωμάτων των δικαιούχων.

Οι νέες διατάξεις αναμένεται να εισαχθούν προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής την Τρίτη 21 Ιουλίου 2026, σηματοδοτώντας σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας.

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε ότι «καταργούμε μία μεγάλη κοινωνική αδικία δέκα ετών, η οποία ταλαιπώρησε χιλιάδες οικογένειες. Εισάγουμε ένα νέο, δίκαιο και κοινωνικά ευαίσθητο πλαίσιο, αποκαθιστώντας τις στρεβλώσεις που δημιούργησε ο νόμος Τσίπρα – Κατρούγκαλου.

Χιλιάδες δικαιούχοι σύνταξης χηρείας απαλλάσσονται από ένα καθεστώς αβεβαιότητας και ομηρίας. Αποκαθιστούμε την ασφάλεια δικαίου και ενισχύουμε την προστασία των οικογενειών που έχασαν τον άνθρωπό τους, εδραιώνοντας ένα μέλλον σταθερότητας, ασφάλειας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και το Κράτος».

Και πρόσθεσε «Η επίλυση αυτής της μακροχρόνιας εκκρεμότητας κατέστη εφικτή χάρη στην υπεραπόδοση που πέτυχε η τολμηρή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και η αύξηση της απασχόλησης.

Τα αυξημένα έσοδα συνέβαλαν στη δημιουργία του αναγκαίου δημοσιονομικού χώρου που μας επέτρεψε να προχωρήσουμε σε αυτή τη σημαντική κοινωνική παρέμβαση, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα».

Οι τέσσερις βασικές αλλαγές

1.⁠⁠Καταργείται η προβλεπόμενη από τον νόμο 4387/2016 περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την παρέλευση της τριετίας και θεσπίζεται η μόνιμη καταβολή της κύριας σύνταξης λόγω θανάτου με βάση τα αρχικά ποσοστά δικαιώματος. Όσοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση της σύνταξής τους από το 70% στο 35%, με την ψήφιση της διάταξης θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, δηλαδή να διπλασιάζεται.

2. Για περισσότερους από 75.000 συνταξιούχους χηρείας στους οποίους δεν είχαν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα οι παραπάνω περικοπές, που προβλέπονταν στο νόμο 4387/2016 Τσίπρα-Κατρούγκαλου, οι περικοπές αυτές δεν θα εφαρμοστούν καθότι καταργούνται με τις νέες διατάξεις και το Δημόσιο παραιτείται οριστικά από κάθε αναζήτηση αναδρομικών ποσών. Έτσι, χιλιάδες νοικοκυριά απαλλάσσονται από το άγχος πιθανών καταλογισμών για ποσά που δεν οφείλονταν σε δική τους υπαιτιότητα.

3.⁠Διασφαλίζεται ότι, όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει σύνταξη από δικό του δικαίωμα και ταυτόχρονα σύνταξη λόγω θανάτου, οι οποίες προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα, θα συνεχίσει να λαμβάνει και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά του και δεν θα περικοπεί η μία από τις δύο που προέβλεπε ο νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου.

Περίπου 122.000 συνταξιούχοι προστατεύονται από την περικοπή της δεύτερης εθνικής που προέβλεπε ο νόμος 4387/2016 και επιπλέον δεν θα αναζητηθεί κανένα ποσό αναδρομικά ούτε από αυτή την αιτία.

4.⁠Διασφαλίζεται ότι τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και δικαιούνται συντάξεις λόγω θανάτου και από τους δύο, θα λαμβάνουν στο μέλλον το προβλεπόμενο ποσοστό από την εθνική σύνταξη του κάθε γονέα ξεχωριστά σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, και πλέον θα λαμβάνουν μια εθνική σύνταξη αντί για το ήμισυ. Αυτό σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα παιδιά θα δουν να διπλασιάζεται το ποσό της εθνικής σύνταξης που λαμβάνουν.

Η κ. Κεραμέως υπενθύμισε ότι «συνηθίζουμε να μιλάμε για νόμο Κατρούγκαλου, αλλά είναι νόμος Τσίπρα, ας μην το ξεχνάμε αυτό», ο οποίος, όπως σημείωσε, κράτησε σε ομηρία εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους για μία δεκαετία.

Όπως είπε μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN, «έχουμε τρεις κατηγορίες».

«Κατηγορία πρώτη: Με βάση τον νόμο Τσίπρα-Κατρούγκαλου είχαμε 8.500, περίπου, συνταξιούχους χηρείας, οι οποίοι λάμβαναν το 70% της σύνταξης του αποβιώσαντος συζύγου τους και, μετά από τρία χρόνια, το 70% πήγαινε στο 35%. Τι αλλάζει; Αυτοί οι άνθρωποι θα δουν αύξηση στις συντάξεις τους. Από το 35% θα ανεβούν στο 70%.

Δεύτερη κατηγορία: Υπήρχαν κάπου 75.000 συνταξιούχοι χηρείας, που επρόκειτο προσεχώς να υποστούν αυτήν την περικοπή, να πάνε από το 70% στο 35% και μάλιστα με κίνδυνο να ζητηθούν και αναδρομικά σε αυτούς για την περικοπή αυτή. Η απάντηση λοιπόν σε αυτούς είναι ότι δεν θα περικοπεί τίποτα, γιατί καταργείται η περικοπή μετά την τριετία, άρα μένουν όλοι στο 70%, όλοι του νόμου Κατρούγκαλου και δεν θα έρθει το κράτος και ο ΕΦΚΑ να ζητήσει πίσω ούτε ένα ευρώ.

Τρίτη κατηγορία: Συνταξιούχοι που έπαιρναν δύο εθνικές συντάξεις από διαφορετικό δικαίωμα, από δικό τους δικαίωμα και από δικαίωμα χηρείας. Ο νόμος Τσίπρα-Κατρούγκαλου και, εν συνεχεία, το Συμβούλιο της Επικρατείας που επικύρωσε αυτό, έλεγε ότι δεν μπορείς πλέον να παίρνεις δύο τέτοιες εθνικές συντάξεις. Εμείς, με τη διάταξη που φέρνουμε, λέμε ότι μπορείς να εξακολουθήσεις να παίρνεις δύο εθνικές συντάξεις από διαφορετικό δικαίωμα».

«Τέλος στην ομηρία εκατοντάδων χιλιάδων συμπολιτών μας»

Η υπουργός Εργασίας χαρακτήρισε δομική την παρέμβαση, η οποία, όπως είπε, εκτείνεται σε όλο το ασφαλιστικό και σε ό,τι έχει να κάνει, ειδικά με τις συντάξεις χηρείας, θέτοντας ένα «τέλος στην ομηρία εκατοντάδων χιλιάδων συμπολιτών μας, με ενσυναίσθηση».

Διευκρίνισε μάλιστα ότι η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση δεν έγινε στον αέρα, αλλά κατέστη εφικτή αυτήν τη χρονική περίοδο, λόγω υπεραπόδοσης του μέτρου της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

«Μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2026, χάρη στην τολμηρή εφαρμογή που έχουμε κάνει στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, έχουμε ήδη υπεραπόδοση πάνω από τον στόχο του μεσοπρόθεσμου, 517 εκατ. ευρώ.

Άρα, λοιπόν, δεν ερχόμαστε απλά να στηρίξουμε την κοινωνία, το κάνουμε μέσα από το μέρισμα της ανάπτυξης», υπογράμμισε η υπουργός.

«Επιστρέφουμε μέρισμα στην κοινωνία»

Απαντώντας στον εκπρόσωπο Τύπου του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος επιχείρησε να οικειοποιηθεί τη συγκεκριμένη μεταρρύθμιση, η κ. Κεραμέως τόνισε: «Ο κ. Τσουκαλάς μπορεί πολύ εύκολα να βγαίνει και να λέει μην κόβετε πλέον συντάξεις χηρείας. Μάλιστα. Πρέπει να βρεις πώς θα το κάνεις αυτό, πρώτον νομικά και δεύτερον με τι λεφτά. Γιατί ο λόγος που αυτό γίνεται τώρα, είναι διότι αυτή η κυβέρνηση και αυτός ο πρωθυπουργός εφάρμοσαν πιστά την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, με φοβερές αντιδράσεις. Αυτό, όμως, είχε ξεκάθαρο απτό όφελος στην οικονομία και η δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ότι το μέρισμα αυτό να επιστρέφει πίσω στην κοινωνία.

Άρα, λοιπόν, το πρώτο τετράμηνο του 2026 είχαμε υπεραπόδοση 517 εκατ. ευρώ μόνο από το υπουργείο Εργασίας. Ερχόμαστε λοιπόν αμέσως, επιστρέφουμε μέρισμα στην κοινωνία και γι΄ αυτό γίνεται τώρα αυτή η ρύθμιση».

Επιπροσθέτως, η υπουργός στηλίτευσε τη στάση που κράτησε το ΠΑΣΟΚ και ο κ. Ανδρουλάκης κατά την ψήφιση του νομοσχεδίου που ενσωματώνει ευρωπαϊκή οδηγία για ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών που πραγματοποιούν όμοια εργασία.

Όπως ανέφερε η κ. Κεραμέως, ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, όταν ήταν ευρωβουλευτής, είχε ψηφίσει υπέρ της ευρωπαϊκής οδηγίας και χθες ο ίδιος «δεν ψήφισε ναι» για την ίδια οδηγία. «Αυτή είναι η υπεύθυνη αντιπολίτευση του ΠΑΣΟΚ», σχολίασε δηκτικά η υπουργός Εργασίας και συμπλήρωσε ότι το ΠΑΣΟΚ επί του νομοσχεδίου ψήφισε «ναι» σε όλα τα άρθρα και «παρών» επί της αρχής. «Τι θα πει ακριβώς “παρών” σε ένα θεμελιώδες δικαίωμα και στη θεμελιώδη ισότητα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών; Μας ακούν γυναίκες. Τι θα πει ότι αξιωματική αντιπολίτευση ψηφίζει “παρών”;» διερωτήθηκε.

Η κ. Κεραμέως δήλωσε ότι την ίδια στάση τήρησε και ο ΣΥΡΙΖΑ και, εν συνεχεία, αναφέρθηκε στη στάση του ΠΑΣΟΚ για τα βαρέα και ανθυγιεινά. «Μας έλεγαν χθες, σας έχουμε φέρει, λέει, 24 τροπολογίες. Άμα δείτε τις 24 τροπολογίες, κάθε τροπολογία έχει και άλλο πεδίο εφαρμογής. Μία για όλο το υγειονομικό προσωπικό. Όποιος υπάρχει στο υγειονομικό προσωπικό της χώρας, βαρέα και ανθυγιεινά, χωρίς καμία ανάλυση συνεπειών, τι κοστίζει αυτό, πώς επιβαρύνεται το ασφαλιστικό σύστημα. Τι συνέπεια έχει, αν θα φύγει πάρα πολύ προσωπικό από το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Αυτή είναι η αντιπολίτευση του ΠΑΣΟΚ», υπογράμμισε.

«Αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 650 ευρώ στα 950»

Η υπουργός Εργασίας τόνισε μάλιστα ότι μέλημα της κυβέρνησης είναι εντός των δημοσιονομικών περιθωρίων της χώρας να συμβάλει, ώστε να αυξάνεται το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Η ίδια αναφέρθηκε στην αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 41,5%, από τα 650 ευρώ στα 950 και, εν συνεχεία, στα μέτρα που έχουν ληφθεί για την ενίσχυση των συνταξιούχων. Συγκεκριμένα, η υπουργός αναφέρθηκε σε συνολικές αυξήσεις άνω του 16% στις συντάξεις, στην ετήσια ενίσχυση των 300 ευρώ κάθε Νοέμβριο στους χαμηλοσυνταξιούχους και στους συνταξιούχους αναπηρίας, αλλά και στην κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, ενώ υπογράμμισε ότι θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν τα δημοσιονομικά περιθώρια. «Θέλει πάρα πολύ μεγάλη προσοχή να μην επιστρέψουμε σε εκείνη την περίοδο που μας οδήγησε στο χείλος της καταστροφής», είπε.

Ως προς την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, η κ. Κεραμέως σημείωσε ότι όταν ανέλαβε το υπουργείο Εργασίας, δεν υπήρχαν τα δημοσιονομικά περιθώρια για την κατάργησή της, ωστόσο δύο χρόνια μετά, χάρη στα έσοδα που προέκυψαν από την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας αυτό κατέστη δυνατό.

Η υπουργός αναφέρθηκε και στην κατάργηση της παρακράτησης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, μέτρο το οποίο χαρακτήρισε δημοσιονομικά αποδοτικό.

Πτώση της ανεργίας

Αναφερόμενη στην αγορά εργασίας, η υπουργός υπογράμμισε ότι η ανεργία έπεσε στο 8,1%, περίπου 600.000 άνθρωποι ήταν με επίδομα ανεργίας το 2019 και σήμερα ως εργαζόμενοι πληρώνουν εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία και φόρους, ενώ ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από 650 ευρώ σε 920 ευρώ και ο μέσος μισθός από 1.200 ευρώ έχει πλέον ξεπεράσει τα 1.500. «Εχθές βγήκαν τα τελευταία στοιχεία της αγοράς εργασίας. Εχθές, δημοσιεύτηκαν οι ροές απασχόλησης. Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 είναι το καλύτερο πεντάμηνο από το 2001, της τελευταίας 25ετίας. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε 320.000 νέες θέσεις εργασίας μόνο το πρώτο πεντάμηνο».

Σχετικά με την ακρίβεια, η κ. Κεραμέως ανέφερε: «Προσπαθούμε διαρκώς για περισσότερα. Η αγοραστική δύναμη όμως είναι δύο πράγματα: το ένα κομμάτι είναι για ενδεχόμενα καρτέλ που εκεί η Επιτροπή Ανταγωνισμού η οποία κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, προφανώς ανεξάρτητη αρχή είναι, για να επιβάλει κυρώσεις σε τυχόν πρακτικές οι οποίες μπορεί να έχουν τέτοια χαρακτηριστικά, παράνομες δηλαδή. Ένα δεύτερο κομμάτι είναι πώς μπορείς να διευρύνεις το διαθέσιμο εισόδημα. Δεν υπάρχει καλύτερη συνταγή ενάντια στην ακρίβεια από το να αυξάνεις τους μισθούς και να μειώνεις φόρους και εισφορές».

Παράλληλα, η υπουργός τόνισε τη σημασία της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας και πώς αυτό το μέτρο αύξησε τα έσοδα του κράτους, σημειώνοντας τα εξής: «Εφαρμόσαμε πολύ πιστά και συνετά την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, έχουμε κλάδους στους οποίους εμφανίστηκαν υπερωρίες που αυξήθηκαν κατά 1.200%, το νούμερο είναι δυσθεώρητο. Δηλαδή, μετρήσαμε τις υπερωρίες που δηλώνονταν σε έναν κλάδο πριν από τη χρήση της Κάρτας και μετά τη χρήση και εμφανίστηκαν 1.200% περισσότερες υπερωρίες. Αυτό τι σημαίνει; Αυτό σημαίνει αύξηση εσόδων. Προσέξτε, γιατί είναι σημαντικό; Γιατί μόλις την περασμένη εβδομάδα επέκτεινα την Κάρτα Εργασίας σε άλλο μισό εκατομμύριο εργαζόμενους. Αυτό θα φέρει αναμφίβολα πρόσθετα έσοδα».

Τέλος, η κ. Κεραμέως, καταδίκασε με εμφατικό τρόπο τη δολοφονική επίθεση στη Θεσσαλονίκη με γκαζάκια, λέγοντας: «Αυτό που συνέβη πριν από δύο μέρες συνιστά δολοφονική επίθεση και προσέχω τα λόγια μου, γιατί, όταν πηγαίνεις με γκαζάκια, αυτό σημαίνει ότι έχεις πρόθεση να σκοτώσεις. Δυστυχώς, αυτό επιβεβαιώθηκε με τον πλέον τραγικό τρόπο με την Βάγια Νέστορα που απεβίωσε προχθές. Μιλάμε για πρακτικές, για φαινόμενα βίας τα οποία θεωρούσαμε ότι είχαμε αφήσει στο παρελθόν. Αυτή η παράταξη, η Νέα Δημοκρατία, έχει χάσει πολύ κόσμο, έχει χάσει πολλά στελέχη της από τέτοια φαινόμενα βίας. Ποια είναι η δική μας θέση; Είναι αυτονόητη η καταδίκη από όλους, αλλά θέλει και προσοχή. Δεν αρκεί η καταδίκη. Χρειάζεται και μία πολιτική απομόνωση σε τέτοια φαινόμενα βίας».

Σε ανάρτησή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημειώνει ότι «γυρίζοντας όλη την Ελλάδα και σχεδόν σε κάθε συζήτησή μου, ιδίως με γυναίκες, ένα ζήτημα επανερχόταν συνεχώς: πώς θα προστατευτούν οι συντάξεις χηρείας και αν θα μειωθούν με βάση τον νόμο του ΣΥΡΙΖΑ. Αν θα υπάρξουν αναδρομικές επιβαρύνσεις. Και τι θα συμβεί αν κάποια ή κάποιος λαμβάνει δύο συντάξεις, έχοντας ήδη οργανώσει τη ζωή του. Ένα πρόβλημα που αφορά πάνω από 150.000 πολίτες».

«Σε αυτά τα ερωτήματα απαντάμε, σήμερα. Με νομοθετική ρύθμιση καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την 3ετία, στο 35% όπως όριζε ο νόμος Κατρούγκαλου. Έτσι, όλοι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος. Δεν θα χρειαστεί, επίσης, να επιστρέψουν αναδρομικά ούτε ένα ευρώ. Ενώ αν υπάρχουν δύο εθνικές συντάξεις αυτές διατηρούνται κανονικά», τόνισε.

Υπογράμμισε, δε, ότι «πρόκειται για μία ακόμη παρέμβαση κοινωνικής δικαιοσύνης που καθίσταται δυνατή χάρη στη συνετή οικονομική μας πολιτική, αλλά και τη σωστή διαχείριση των εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων. Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, ότι μόνο στο πρώτο τετράμηνο του 2026 το ασφαλιστικό σύστημα ξεπέρασε τους στόχους του μεσοπρόθεσμου, με ωφέλεια 517.000.000 για το ασφαλιστικό σύστημα, μέσω της γενναίας εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας».

«Να, λοιπόν, πώς οι μεταρρυθμίσεις γίνονται μοχλός παραγωγής νέου πλούτου, ώστε μέρος του να επιστρέφει στην κοινωνία, ικανοποιώντας ανάγκες που χρόνιζαν. Και να γιατί αυτή η κυβέρνηση αποδεικνύεται η μόνη δύναμη η οποία με σχέδιο και ορατό έργο στέκεται δίπλα στον πολίτη. Κλείνοντας παλαιούς λογαριασμούς με το χθες και ανοίγοντας νέους ορίζοντες στο αύριο. Συνεχίζουμε!», κατέληξε ο πρωθυπουργός.

   Επιπλέον, με τη ρύθμιση απαλλάσσονται από την υποχρέωση καταβολής αναδρομικών ποσών όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας, για τους οποίους δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα η περικοπή αυτή, ενώ προβλέπεται ότι θα συνεχίσει κανονικά η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων, στις περιπτώσεις όπως οι συντάξεις χηρείας, όπου η σώρευση των δύο εθνικών συντάξεων δεν πηγάζει εξ ιδίου δικαιώματος.

   Πόσοι ωφελούνται από τη ρύθμιση

   Όπως σημείωσε νωρίτερα η κ. Κεραμέως σε ανάρτησή της, η ρύθμιση βάζει τέλος σε μία πολυετή αδικία για χιλιάδες δικαιούχους σύνταξης χηρείας.

   Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εργασίας, 75.000 συνταξιούχοι που έλαβαν σύνταξη χηρείας μετά τον νόμο Κατρούγκαλου θα έπρεπε, μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, να έχουν υποστεί περικοπή από το 70% στο 35%.

   Οι συνταξιούχοι αυτοί ωφελούνται, καθώς θα συνεχίσουν να λαμβάνουν το 70% της σύνταξης και δεν θα υποστούν ποτέ στο μέλλον περικοπή.

   Επίσης, δεν θα οφείλουν πλέον στον e-ΕΦΚΑ κανένα ποσό αναδρομικών.

   Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου έχουν ήδη δει την περικοπή να εφαρμόζεται στις συντάξεις τους.

   Με τη ρύθμιση που προωθείται, θα ωφεληθούν, καθώς, από τον επόμενο μήνα της ψήφισης του νόμου, η σύνταξη χηρείας τους θα επανέλθει από το 35% στο 70%.

   Παράλληλα, θα ωφεληθούν 122.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις, μία από δικό τους συνταξιοδοτικό δικαίωμα και μία από σύνταξη χηρείας.

   Όπως αναφέρουν πηγές του Υπουργείου Εργασίας, με βάση τις προβλέψεις του νόμου Κατρούγκαλου, που οδήγησαν στην πρόσφατη απόφαση ΣτΕ, θα έπρεπε να εφαρμοστεί άμεσα περικοπή στη δεύτερη εθνική σύνταξη που προέρχεται από τη χηρεία.

   Συγκεκριμένα, η περικοπή αυτή θα αντιστοιχούσε στο 70% μίας εθνικής σύνταξης, δηλαδή κατά μέσο όρο 312 ευρώ μηνιαίως.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Εργασίας επεξεργάζονται ρύθμιση που θα διατηρεί το ισχύον καθεστώς για περίπου 100.000 δικαιούχους συντάξεων λόγω θανάτου. Πρόκειται για συνταξιούχους που σήμερα λαμβάνουν τόσο τη δική τους σύνταξη όσο και πλήρη σύνταξη χηρείας, χωρίς να υφίσταται περικοπή στην εθνική σύνταξη.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, αναμένει την καθαρογραφή της απόφασης του ΣτΕ, ώστε να αξιολογηθεί πλήρως το περιεχόμενό της και να αποσαφηνιστούν οι πιθανές επιπτώσεις στις περίπου 100.000 ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις χηρείας.

Παράλληλα, αρμόδιες πηγές διαβεβαιώνουν ότι μέχρι σήμερα ο e-ΕΦΚΑ δεν έχει προχωρήσει σε καμία περικοπή σε περιπτώσεις σώρευσης περισσότερων εθνικών συντάξεων και ότι η ίδια πρακτική θα συνεχιστεί. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, «καμία σύνταξη χηρείας δεν θα μειωθεί».

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως βρέθηκε καλεσμένη στην εκπομπή και έβαλε «φρένο» στα σενάρια περικοπών των συντάξεων χηρείας, διαμηνύοντας ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση αλλαγής του σημερινού καθεστώτος.

Η απόφαση του ΣτΕ

Υπενθυμίζεται πως , το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε πως η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου που αναφέρει ότι σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων δίνεται μόνο μία εθνική σύνταξη είναι συνταγματική.   Το ΣτΕ ακύρωσε –με την κατά πλειοψηφία απόφασή του- μέρος της ερμηνευτικής εγκύκλιου που είχε εκδώσει το 2021 ο τότε υφυπουργός Εργασίας, Παναγιώτης Τσακλόγλου, και που είχε αναρτήσει μόνο στη «Διαύγεια», καθώς έκρινε ότι εισάγει νέες κανονιστικές ρυθμίσεις χωρίς να υπάρχει νομοθετική εξουσιοδότηση και να έχει δημοσιευθεί σε ΦΕΚ.

Με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, μετά την τριετία οι δικαιούχοι χηρείας θα πρέπει να χάνουν τη μισή σύνταξη τους σε περίπτωση που αναλάβουν εργασία ή συνταξιοδοτηθούν, με τη σύνταξη να μειώνεται από το 70% στο 35% της αρχικής παροχής. Δηλαδή το ύψος των συντάξεων των δικαιούχων που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα (σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο) πρέπει να μειωθεί κατά 50% μετά την πάροδο της τριετίας (από το 70% στο 35%) σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή συνταξιοδότησης.

Η περικοπή έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 2020, αλλά εφαρμόστηκε μόνο στις συντάξεις του δημοσίου τομέα και του ΟΓΑ. Επισημαίνεται ότι η καθυστέρηση στην εφαρμογή της διάταξης φαίνεται να συνδέεται με τον φόβο πολιτικού κόστους, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη αποφασίσει το χρονοδιάγραμμα για την κατάθεση της σχετικής ρύθμισης.

Νομικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής από τους συνταξιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ, ενδέχεται να υπάρξουν αναδρομικές επιστροφές των παρακρατημένων ποσών, γεγονός που θα επιβαρύνει σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή», το 2020 το πλάνο περικοπών επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί και σε δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, όμως οι αντιδράσεις ήταν εντονότατες, λόγω έλλειψης ενημέρωσης, και έτσι το υπουργείο Εργασίας και ο ΕΦΚΑ υπαναχώρησαν στο συγκεκριμένο ζήτημα. Πλέον, όμως, καθώς το θέμα παραμένει ανοιχτό, οι αρμόδιοι πρέπει να επεξεργαστούν μια σειρά από τρόπους για να εφαρμοστεί η περικοπή.

• Σημειώνεται ότι η σύνταξη χηρείας χορηγείται από την ημέρα θανάτου του ασφαλισμένου. Τρία χρόνια μετά από την ημερομηνία θανάτου, η σύνταξη ορίζεται στο 70% του ποσού που λάμβανε. Στη συνέχεια περιορίζεται κατά 50%, δηλαδή στο 35% της σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου που λαμβάνει ο/η σύζυγος.

Εάν δεν εφαρμοστεί ο νόμος και στον ιδιωτικό τομέα, τότε, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν, ο ΕΦΚΑ θα είναι αντιμέτωπος με μια νέα δικαστική διαμάχη, με διεκδικήσεις από την πλευρά των δικαιούχων του Δημοσίου.

Η εφημερίδα αναφέρει, τέλος, πως ένα από τα σενάρια που εξετάζει το υπουργείο για να λυθεί το εν λόγω ζήτημα, είναι η περικοπή να επιβληθεί σε όλες τις συντάξεις χηρείας, ανδρών και γυναικών, που δόθηκαν πριν από την 1η Οκτωβρίου 2020, εφόσον σήμερα ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται. Επίσης, θα προβλέπεται ως ρήτρα «προστασίας» να επιλέγει ο δικαιούχος ποια από τις δύο συντάξεις θα περιοριστεί κατά 50%.

• Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ) καλεί την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να αλλάξουν τη νομοθεσία ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών και να επιστραφούν τα χρήματα που έχουν παρακρατηθεί από τους δικαιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, στην περίπτωση που επεκταθεί η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία καταβολής της, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020.

Έως τώρα η διάταξη έχει εφαρμοστεί μόνο για δικαιούχους που προέρχονται από το δημόσιο τομέα και τον ΟΓΑ.

Το Δίκτυο ζητάει από την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να νομοθετήσουν σχετικά, ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών και να επιστραφούν τα χρήματα που έχουν παρακρατηθεί από τους δικαιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, στην περίπτωση που επεκταθεί η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία καταβολής της, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020!

Το ΕΝΔΙΣΥ υπενθυμίζει ότι η περικοπή, θεσμοθετήθηκε το 2016, εν μέσω Μνημονίων και βαθιάς οικονομικής κρίσης, ενώ σήμερα η χώρα καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας.

Η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Το Δίκτυο ζητάει από την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να νομοθετήσουν σχετικά, ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών, εφ’ όρου ζωής του κάθε δικαιούχου, όπως είχαμε ζητήσει εξ αρχής με την ψήφιση του νόμου. Έως τώρα, το μέτρο εφαρμόζεται βάσει νομοθεσίας, μόνο για την πρώτη τριετία καταβολής της εν λόγω παροχής. Εν συνεχεία, επιβάλλεται περικοπή στο ήμισυ του αρχικού καταβληθέντος ποσού. Πρόκειται για ένα άδικο μέτρο που κακώς εφαρμόστηκε σε χιλιάδες συνταξιούχους στο δημόσιο και στον ΟΓΑ. Στους δικαιούχους αυτούς η Κυβέρνηση οφείλει να επιστρέψει τα χρήματα πίσω και το μέτρο δεν πρέπει να το επεκτείνει και στον ιδιωτικό τομέα.

Υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020!

Έστω και την ύστατη ώρα, καλείται η Κυβέρνηση να επιδείξει κοινωνική ευαισθησία. Πρόκειται για δικαιούχους που έχουν χάσει το έτερον ήμισυ και η σύνταξη λαμβάνεται επειδή οι εκλιπόντες είχαν καταβάλλει κανονικά και απρόσκοπτα τις ασφαλιστικές εισφορές που τους αναλογούσαν. Δεν μπορεί τώρα να γίνεται περικοπή της παροχής, στο όνομα κάποιας δημοσιονομικής εξισορρόπησης.

Το ΕΝΔΙΣΥ υπενθυμίζει ότι το συγκεκριμένο μέτρο, θεσμοθετήθηκε το 2016, εν μέσω Μνημονίων και βαθιάς οικονομικής κρίσης. Βρισκόμαστε στο 2024, με την Ελλάδα να καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης της Οικονομίας. Επιτέλους, ας αναλογιστεί η Κυβέρνηση από ποιους συνταξιούχους επιδιώκει να υφαρπάξει ένα μέρος του εισοδήματός τους. Από εκείνους που διαβιούν μόνοι και έχουν απόλυτη ανάγκη την οικονομική ενίσχυση.

Το Δίκτυο θα συνεχίσει να διεκδικεί το αυτονόητο για το σύνολο των συνταξιούχων της χώρας και όχι μόνο για τα μέλη του: Ανθρώπινες και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για όλους, με ικανοποιητικές συντάξεις, μακριά από τις σφαγιαστικές περικοπές του παρελθόντος».

Όπως δήλωσε κατηγορηματικά ο κ. Τσακλόγλου σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΙ 100,3, δεν θα γίνουν περικοπές στις υφιστάμενες συντάξεις και υπογράμμισε ότι η εν λόγω εγκύκλιος αφορά μόνο όσους ασφαλισμένους βγουν στη σύνταξη από την 1η Ιανουαρίου 2022 και μετά, επομένως δεν έχει αναδρομική ισχύ.

Ανεξέλεγκτος πύραυλος θα πέσει στη Γη

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, όταν ένας ασφαλισμένος δικαιούται περισσότερες της μιας συντάξεις από οποιαδήποτε αιτία (γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου), του χορηγείται μια μόνο εθνική σύνταξη, που δεν μπορεί να υπερβαίνει (μεμονωμένα ή ως άθροισμα εθνικών συντάξεων από διαφορετικές αιτίες) το ανώτατο όριο μιας πλήρους εθνικής σύνταξης (384 ευρώ). Όπως έχει διευκρινιστεί, έρχεται ως εφαρμογή σχετικής πρόβλεψης τόσο στον νόμο 4387/2016 (ν. Κατρούγκαλου) όσο και στον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση).

Ο υφυπουργός Εργασίας σημείωσε επίσης ότι, με τον νόμο Κατρούγκαλου, κάθε συνταξιούχος λαμβάνει την εθνική σύνταξη, η οποία χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και την ανταποδοτική σύνταξη, η οποία προκύπτει από τις εισφορές των ασφαλισμένων. «Η εθνική σύνταξη, σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου, ορίζεται στα 384 ευρώ, για έναν ασφαλισμένο με 20 χρόνια ασφάλισης. Είναι σαφής ο νόμος ότι λαμβάνεις μια μόνο εθνική σύνταξη» τόνισε ο κ. Τσακλόγλου.

Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σε πρόσφατη ανακοίνωσή του, «με την εγκύκλιο, διευκρινίζεται ότι, βάσει του νόμου, η θέσπιση της εθνικής σύνταξης (επιπλέον της ανταποδοτικής σύνταξης) αποσκοπεί στη διασφάλιση ενός κατώτατου ποσού σύνταξης για κάθε κατηγορία συνταξιούχων του e-ΕΦΚΑ».

«Στο πνεύμα αυτό, η εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό» προσθέτει στην ίδια ανακοίνωση του υπουργείο και εξηγεί:

«Συνεπώς, εκ της ίδιας της φιλοσοφίας και αρχιτεκτονικής της εθνικής σύνταξης και, πάντα, σύμφωνα με τον νόμο, δεν επιτρέπεται η σώρευση περισσότερων της μιας εθνικών συντάξεων στο ίδιο άτομο.

Σε εφαρμοστικό επίπεδο, όταν ένας ασφαλισμένος δικαιούται περισσότερες της μιας συντάξεις από οποιαδήποτε αιτία (γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου), του χορηγείται μια μόνο εθνική σύνταξη, που δεν μπορεί να υπερβαίνει (μεμονωμένα ή ως άθροισμα εθνικών συντάξεων από διαφορετικές αιτίες) το ανώτατο όριο μιας πλήρους εθνικής σύνταξης (384 ευρώ). Ο κανόνας αυτός ισχύει και εφαρμόζεται, ανεξαρτήτως της προέλευσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος (εξ ιδίου δικαιώματος ή κατά μεταβίβαση) και σε οποιονδήποτε συνδυασμό σώρευσης».

Παράλληλα, ο κ. Τσακλόγλου δήλωσε ότι, από αύριο, θα λειτουργήσει η επίσημη ιστοσελίδα του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), επισημαίνοντας ότι όλοι οι νέοι ασφαλισμένοι, οι οποίοι έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης, εντάσσονται πλέον στο ΤΕΚΑ.

Μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Εργασίας ανέφερε ότι, το 2021, ο e-ΕΦΚΑ κατέγραψε αύξηση κατά 82% στην έκδοση νέων κύριων συντάξεων συγκριτικά με το 2019.