Σύμφωνα με πληροφορίες, στο υπουργείο Εργασίας επεξεργάζονται ρύθμιση που θα διατηρεί το ισχύον καθεστώς για περίπου 100.000 δικαιούχους συντάξεων λόγω θανάτου. Πρόκειται για συνταξιούχους που σήμερα λαμβάνουν τόσο τη δική τους σύνταξη όσο και πλήρη σύνταξη χηρείας, χωρίς να υφίσταται περικοπή στην εθνική σύνταξη.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, αναμένει την καθαρογραφή της απόφασης του ΣτΕ, ώστε να αξιολογηθεί πλήρως το περιεχόμενό της και να αποσαφηνιστούν οι πιθανές επιπτώσεις στις περίπου 100.000 ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις χηρείας.

Παράλληλα, αρμόδιες πηγές διαβεβαιώνουν ότι μέχρι σήμερα ο e-ΕΦΚΑ δεν έχει προχωρήσει σε καμία περικοπή σε περιπτώσεις σώρευσης περισσότερων εθνικών συντάξεων και ότι η ίδια πρακτική θα συνεχιστεί. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, «καμία σύνταξη χηρείας δεν θα μειωθεί».

Η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως βρέθηκε καλεσμένη στην εκπομπή και έβαλε «φρένο» στα σενάρια περικοπών των συντάξεων χηρείας, διαμηνύοντας ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση αλλαγής του σημερινού καθεστώτος.

Η απόφαση του ΣτΕ

Υπενθυμίζεται πως , το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε πως η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου που αναφέρει ότι σε περίπτωση σώρευσης συντάξεων δίνεται μόνο μία εθνική σύνταξη είναι συνταγματική.   Το ΣτΕ ακύρωσε –με την κατά πλειοψηφία απόφασή του- μέρος της ερμηνευτικής εγκύκλιου που είχε εκδώσει το 2021 ο τότε υφυπουργός Εργασίας, Παναγιώτης Τσακλόγλου, και που είχε αναρτήσει μόνο στη «Διαύγεια», καθώς έκρινε ότι εισάγει νέες κανονιστικές ρυθμίσεις χωρίς να υπάρχει νομοθετική εξουσιοδότηση και να έχει δημοσιευθεί σε ΦΕΚ.

Με βάση το ισχύον νομικό πλαίσιο, μετά την τριετία οι δικαιούχοι χηρείας θα πρέπει να χάνουν τη μισή σύνταξη τους σε περίπτωση που αναλάβουν εργασία ή συνταξιοδοτηθούν, με τη σύνταξη να μειώνεται από το 70% στο 35% της αρχικής παροχής. Δηλαδή το ύψος των συντάξεων των δικαιούχων που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα (σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο) πρέπει να μειωθεί κατά 50% μετά την πάροδο της τριετίας (από το 70% στο 35%) σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ή συνταξιοδότησης.

Η περικοπή έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 2020, αλλά εφαρμόστηκε μόνο στις συντάξεις του δημοσίου τομέα και του ΟΓΑ. Επισημαίνεται ότι η καθυστέρηση στην εφαρμογή της διάταξης φαίνεται να συνδέεται με τον φόβο πολιτικού κόστους, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη αποφασίσει το χρονοδιάγραμμα για την κατάθεση της σχετικής ρύθμισης.

Νομικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι, σε περίπτωση δικαστικής προσφυγής από τους συνταξιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ, ενδέχεται να υπάρξουν αναδρομικές επιστροφές των παρακρατημένων ποσών, γεγονός που θα επιβαρύνει σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή», το 2020 το πλάνο περικοπών επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί και σε δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα, όμως οι αντιδράσεις ήταν εντονότατες, λόγω έλλειψης ενημέρωσης, και έτσι το υπουργείο Εργασίας και ο ΕΦΚΑ υπαναχώρησαν στο συγκεκριμένο ζήτημα. Πλέον, όμως, καθώς το θέμα παραμένει ανοιχτό, οι αρμόδιοι πρέπει να επεξεργαστούν μια σειρά από τρόπους για να εφαρμοστεί η περικοπή.

• Σημειώνεται ότι η σύνταξη χηρείας χορηγείται από την ημέρα θανάτου του ασφαλισμένου. Τρία χρόνια μετά από την ημερομηνία θανάτου, η σύνταξη ορίζεται στο 70% του ποσού που λάμβανε. Στη συνέχεια περιορίζεται κατά 50%, δηλαδή στο 35% της σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου που λαμβάνει ο/η σύζυγος.

Εάν δεν εφαρμοστεί ο νόμος και στον ιδιωτικό τομέα, τότε, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν, ο ΕΦΚΑ θα είναι αντιμέτωπος με μια νέα δικαστική διαμάχη, με διεκδικήσεις από την πλευρά των δικαιούχων του Δημοσίου.

Η εφημερίδα αναφέρει, τέλος, πως ένα από τα σενάρια που εξετάζει το υπουργείο για να λυθεί το εν λόγω ζήτημα, είναι η περικοπή να επιβληθεί σε όλες τις συντάξεις χηρείας, ανδρών και γυναικών, που δόθηκαν πριν από την 1η Οκτωβρίου 2020, εφόσον σήμερα ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται. Επίσης, θα προβλέπεται ως ρήτρα «προστασίας» να επιλέγει ο δικαιούχος ποια από τις δύο συντάξεις θα περιοριστεί κατά 50%.

• Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ) καλεί την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να αλλάξουν τη νομοθεσία ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών και να επιστραφούν τα χρήματα που έχουν παρακρατηθεί από τους δικαιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, στην περίπτωση που επεκταθεί η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία καταβολής της, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020.

Έως τώρα η διάταξη έχει εφαρμοστεί μόνο για δικαιούχους που προέρχονται από το δημόσιο τομέα και τον ΟΓΑ.

Το Δίκτυο ζητάει από την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να νομοθετήσουν σχετικά, ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών και να επιστραφούν τα χρήματα που έχουν παρακρατηθεί από τους δικαιούχους του Δημοσίου και του ΟΓΑ.

Σύμφωνα με τους εκπροσώπους των συνταξιούχων, στην περίπτωση που επεκταθεί η περικοπή της σύνταξης χηρείας μετά την πρώτη τριετία καταβολής της, υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020!

Το ΕΝΔΙΣΥ υπενθυμίζει ότι η περικοπή, θεσμοθετήθηκε το 2016, εν μέσω Μνημονίων και βαθιάς οικονομικής κρίσης, ενώ σήμερα η χώρα καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας.

Η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Το Δίκτυο ζητάει από την Κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας να νομοθετήσουν σχετικά, ώστε να παραμείνει η καταβολή των συντάξεων χηρείας στο 70% των αρχικών ποσών, εφ’ όρου ζωής του κάθε δικαιούχου, όπως είχαμε ζητήσει εξ αρχής με την ψήφιση του νόμου. Έως τώρα, το μέτρο εφαρμόζεται βάσει νομοθεσίας, μόνο για την πρώτη τριετία καταβολής της εν λόγω παροχής. Εν συνεχεία, επιβάλλεται περικοπή στο ήμισυ του αρχικού καταβληθέντος ποσού. Πρόκειται για ένα άδικο μέτρο που κακώς εφαρμόστηκε σε χιλιάδες συνταξιούχους στο δημόσιο και στον ΟΓΑ. Στους δικαιούχους αυτούς η Κυβέρνηση οφείλει να επιστρέψει τα χρήματα πίσω και το μέτρο δεν πρέπει να το επεκτείνει και στον ιδιωτικό τομέα.

Υπάρχει ο κίνδυνος να είναι δεκάδες χιλιάδες οι δικαιούχοι που θα τύχουν νέων περικοπών στις συντάξεις χηρείας που λαμβάνουν, ενώ θα κληθούν να επιστρέψουν και αναδρομικά ποσά προς τα Δημόσια Ταμεία, καθώς το μέτρο θα έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από τον Οκτώβριο του 2020!

Έστω και την ύστατη ώρα, καλείται η Κυβέρνηση να επιδείξει κοινωνική ευαισθησία. Πρόκειται για δικαιούχους που έχουν χάσει το έτερον ήμισυ και η σύνταξη λαμβάνεται επειδή οι εκλιπόντες είχαν καταβάλλει κανονικά και απρόσκοπτα τις ασφαλιστικές εισφορές που τους αναλογούσαν. Δεν μπορεί τώρα να γίνεται περικοπή της παροχής, στο όνομα κάποιας δημοσιονομικής εξισορρόπησης.

Το ΕΝΔΙΣΥ υπενθυμίζει ότι το συγκεκριμένο μέτρο, θεσμοθετήθηκε το 2016, εν μέσω Μνημονίων και βαθιάς οικονομικής κρίσης. Βρισκόμαστε στο 2024, με την Ελλάδα να καταγράφει ρυθμούς ανάπτυξης της Οικονομίας. Επιτέλους, ας αναλογιστεί η Κυβέρνηση από ποιους συνταξιούχους επιδιώκει να υφαρπάξει ένα μέρος του εισοδήματός τους. Από εκείνους που διαβιούν μόνοι και έχουν απόλυτη ανάγκη την οικονομική ενίσχυση.

Το Δίκτυο θα συνεχίσει να διεκδικεί το αυτονόητο για το σύνολο των συνταξιούχων της χώρας και όχι μόνο για τα μέλη του: Ανθρώπινες και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για όλους, με ικανοποιητικές συντάξεις, μακριά από τις σφαγιαστικές περικοπές του παρελθόντος».

Όπως δήλωσε κατηγορηματικά ο κ. Τσακλόγλου σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΙ 100,3, δεν θα γίνουν περικοπές στις υφιστάμενες συντάξεις και υπογράμμισε ότι η εν λόγω εγκύκλιος αφορά μόνο όσους ασφαλισμένους βγουν στη σύνταξη από την 1η Ιανουαρίου 2022 και μετά, επομένως δεν έχει αναδρομική ισχύ.

Ανεξέλεγκτος πύραυλος θα πέσει στη Γη

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, όταν ένας ασφαλισμένος δικαιούται περισσότερες της μιας συντάξεις από οποιαδήποτε αιτία (γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου), του χορηγείται μια μόνο εθνική σύνταξη, που δεν μπορεί να υπερβαίνει (μεμονωμένα ή ως άθροισμα εθνικών συντάξεων από διαφορετικές αιτίες) το ανώτατο όριο μιας πλήρους εθνικής σύνταξης (384 ευρώ). Όπως έχει διευκρινιστεί, έρχεται ως εφαρμογή σχετικής πρόβλεψης τόσο στον νόμο 4387/2016 (ν. Κατρούγκαλου) όσο και στον νόμο 4670/2020 (νόμος Βρούτση).

Ο υφυπουργός Εργασίας σημείωσε επίσης ότι, με τον νόμο Κατρούγκαλου, κάθε συνταξιούχος λαμβάνει την εθνική σύνταξη, η οποία χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και την ανταποδοτική σύνταξη, η οποία προκύπτει από τις εισφορές των ασφαλισμένων. «Η εθνική σύνταξη, σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου, ορίζεται στα 384 ευρώ, για έναν ασφαλισμένο με 20 χρόνια ασφάλισης. Είναι σαφής ο νόμος ότι λαμβάνεις μια μόνο εθνική σύνταξη» τόνισε ο κ. Τσακλόγλου.

Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Όπως αναφέρει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σε πρόσφατη ανακοίνωσή του, «με την εγκύκλιο, διευκρινίζεται ότι, βάσει του νόμου, η θέσπιση της εθνικής σύνταξης (επιπλέον της ανταποδοτικής σύνταξης) αποσκοπεί στη διασφάλιση ενός κατώτατου ποσού σύνταξης για κάθε κατηγορία συνταξιούχων του e-ΕΦΚΑ».

«Στο πνεύμα αυτό, η εθνική σύνταξη χρηματοδοτείται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό» προσθέτει στην ίδια ανακοίνωση του υπουργείο και εξηγεί:

«Συνεπώς, εκ της ίδιας της φιλοσοφίας και αρχιτεκτονικής της εθνικής σύνταξης και, πάντα, σύμφωνα με τον νόμο, δεν επιτρέπεται η σώρευση περισσότερων της μιας εθνικών συντάξεων στο ίδιο άτομο.

Σε εφαρμοστικό επίπεδο, όταν ένας ασφαλισμένος δικαιούται περισσότερες της μιας συντάξεις από οποιαδήποτε αιτία (γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου), του χορηγείται μια μόνο εθνική σύνταξη, που δεν μπορεί να υπερβαίνει (μεμονωμένα ή ως άθροισμα εθνικών συντάξεων από διαφορετικές αιτίες) το ανώτατο όριο μιας πλήρους εθνικής σύνταξης (384 ευρώ). Ο κανόνας αυτός ισχύει και εφαρμόζεται, ανεξαρτήτως της προέλευσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος (εξ ιδίου δικαιώματος ή κατά μεταβίβαση) και σε οποιονδήποτε συνδυασμό σώρευσης».

Παράλληλα, ο κ. Τσακλόγλου δήλωσε ότι, από αύριο, θα λειτουργήσει η επίσημη ιστοσελίδα του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), επισημαίνοντας ότι όλοι οι νέοι ασφαλισμένοι, οι οποίοι έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης, εντάσσονται πλέον στο ΤΕΚΑ.

Μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Εργασίας ανέφερε ότι, το 2021, ο e-ΕΦΚΑ κατέγραψε αύξηση κατά 82% στην έκδοση νέων κύριων συντάξεων συγκριτικά με το 2019.

Οι συνταξιούχοι που διαπίστωσαν περικοπή στη σύνταξή τους θα πρέπει να προσκομίσουν, μέχρι το τέλος Ιουνίου 2021, τη σχετική υπεύθυνη δήλωση στο αρμόδιο υποκατάστημα στο οποίο ανήκουν.

Διευκρινίζεται ότι τα ποσά που παρακρατήθηκαν από τις συντάξεις χηρείας του Ιουνίου 2021, κατ’ εφαρμογή των ανωτέρω διατάξεων, θα επιστραφούν στους λογαριασμούς των συνταξιούχων από τον e-ΕΦΚΑ μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, για το θέμα αυτό θα ακολουθήσει νεότερη ενημέρωση από τον e-ΕΦΚΑ.

Όπως υπενθύμισε, το πλήθος των συνταξιούχων που θα τα λάβουν είναι 1,1 εκατομμύριο και το σύνολο της καταβολής ανέρχεται σε 1,4 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον υπουργό Εργασίας, τα αναδρομικά θα καταβληθούν μαζί με τις κύριες και τις επικουρικές συντάξεις, από τις 22 ή 23 Οκτωβρίου έως τις 29 Οκτωβρίου, για να αποφευχθεί ο συνωστισμός, λόγω του κορονοϊού. Διευκρίνισε δε ότι τα ποσά αυτά είναι μη συμψηφιστέα με βεβαιωμένες οφειλές, ανεκχώρητα, ακατάσχετα και δεν θα γίνει παρακράτηση φόρου.

Παράλληλα, ο κ. Βρούτσης ξεκαθάρισε ότι όλοι οι κληρονόμοι θα λάβουν τα αναδρομικά που δικαιούνται, επισημαίνοντας ότι οι υπουργικές αποφάσεις, που θα εκδοθούν, προβλέπουν συγκεκριμένη διαδικασία. «Ετοιμαζόμαστε στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) να διαμορφώσουμε μία ηλεκτρονική πλατφόρμα, έτσι ώστε με ηλεκτρονικό τρόπο και όχι με χειρόγραφες αιτήσεις να υποβάλουν αίτηση, όσοι είναι δικαιούχοι κληρονόμοι των συγκεκριμένων ποσών και, μετά τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, θα καταβληθούν τα ποσά στο ακέραιο στους κληρονόμους και στο ποσό που τους αναλογεί» ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Για να αποφύγουμε το ενδεχόμενο των αμφισβητήσεων σχετικά με το δικαίωμα της είσπραξης των αναδρομικών, καταφεύγουμε στον πιο σύννομο και τον πιο διαφανή τρόπο της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, που πολύ σύντομα θα λειτουργήσει» σημείωσε ο κ. Βρούτσης.

Ο υπουργός Εργασίας αποσαφήνισε επίσης ότι οι συνταξιούχοι χηρείας, που λαμβάνουν σήμερα το 70% της σύνταξης του θανόντος και δικαιούνται αναδρομικά, θα λάβουν το σύνολο του ποσού που έχει προκύψει και όχι την αναλογία που προβλέπεται ως ποσοστό στη σύνταξη χηρείας, καθώς τα αναδρομικά δεν είναι σύνταξη, αλλά είναι προϊόν κληρονομικού δικαιώματος.

Μεταξύ άλλων, ο κ. Βρούτσης υπογράμμισε ότι θα γνωστοποιηθεί άμεσα πόσες είναι οι εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης, καθώς ετοιμάζεται στον e-ΕΦΚΑ μία ειδική πληροφοριακή μονάδα η οποία θα ενημερώνει σε τακτά χρονικά διαστήματα για τον αριθμό των εκκρεμών συντάξεων. «Θα λύσουμε το θέμα αυτό για πάντα. Ήδη, το πρώτο μεγάλο βήμα – το πιο σημαντικό – που είναι η ψηφιακή σύνταξη “ΑΤΛΑΣ”, έχει γίνει» τόνισε ο αρμόδιος υπουργός.

Πηγή: ΑΜΠΕ