Ο Γκιουλέρ αναφέρθηκε εκτενώς στο ζήτημα του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 και της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει λύση που θα διασφαλίζει τόσο την εθνική ασφάλεια όσο και τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ.

Όπως δήλωσε: «Τα συστήματα αεράμυνας αποτελούν σήμερα μια προτεραιότητα ασφαλείας για όλες τις χώρες. Τα S-400 είναι ένα σύστημα που προμηθευτήκαμε εκείνη την εποχή για να καλύψουμε τις εθνικές μας ανάγκες αεράμυνας. Μετά την απόκτηση αυτού του συστήματος, ενημερώσαμε τους Αμερικανούς ομολόγους μας για την ιδέα μας να το χρησιμοποιήσουμε ανεξάρτητα (αυτόνομα) χωρίς να το ενσωματώσουμε στα συστήματα του ΝΑΤΟ. Ως αποτέλεσμα, εξακολουθούμε να θεωρούμε αυτήν την ιδέα ως την πιο λογική λύση. Από την άλλη πλευρά, συνεχίζουμε τις συζητήσεις μας με τις αμερικανικές αρχές σχετικά με τα F-35. Τονίζουμε σε κάθε ευκαιρία ότι η παρουσία των F-35 στο στόλο των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων θα συμβάλει σημαντικά όχι μόνο στην ασφάλεια της χώρας μας, αλλά και στο ΝΑΤΟ και στη σταθερότητα της περιοχής μας».

Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ένταση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, ο Τούρκος υπουργός σημείωσε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και λαμβάνει μέτρα για την προστασία της εθνικής ασφάλειας.

Όπως δήλωσε: «Λαμβάνουμε τις απαραίτητες προφυλάξεις σύμφωνα με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις και τις προτεραιότητες εθνικής ασφάλειας. Οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, οι οποίες επίσης θέτουν σοβαρούς κινδύνους για την παγκόσμια ειρήνη και σταθερότητα, δεν περιορίζονται στα εμπλεκόμενα μέρη. Οι αεροπορικές/πυραυλικές απειλές, η ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και οι πολυδιάστατοι κίνδυνοι που μπορούν να αναπτυχθούν μέσω στοιχείων του κυβερνοχώρου και των στοιχείων δι’ αντιπροσώπων αυξάνουν την αστάθεια στην εξίσωση ασφάλειας που εκτείνεται από τη Μέση Ανατολή έως την ανατολική Μεσόγειο».

Παράλληλα προειδοποίησε για τις επιπτώσεις της αστάθειας στην περιοχή. «Η Τουρκία παρακολουθεί αυτήν την κατάσταση με ψυχραιμία και ενεργεί με αντίληψη που δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη της εξάπλωσης της έντασης. Εκτιμάται ότι η διατάραξη της σταθερότητας στην περιοχή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των παράνομων και παράτυπων μεταναστευτικών κινήσεων και των διεθνών δραστηριοτήτων λαθρεμπορίου. Ωστόσο, γνωρίζουμε επίσης ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις στοχεύουν στην αύξηση των κερδών τους εκμεταλλευόμενες το κενό εξουσίας και την εσωτερική αναταραχή που μπορεί να προκύψει στην περιοχή».

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο στρατιωτικής αντιπαράθεσης με το Ισραήλ, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επέκρινε τις ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα και τις επιθέσεις σε γειτονικές χώρες, εκτιμώντας ωστόσο ότι η πιθανότητα άμεσης σύγκρουσης με την Τουρκία παραμένει περιορισμένη.

Όπως σημείωσε: «Γενικά, ενώ υπάρχει κίνδυνος άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης, θεωρούμε επί του παρόντος αυτή την πιθανότητα πολύ χαμηλή. Προκειμένου να αποφευχθούν πιθανές ανεπιθύμητες καταστάσεις, λειτουργούν κανάλια επικοινωνίας και συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων θεσμικών οργάνων μας, όταν είναι απαραίτητο, για να μειωθούν οι παρεξηγήσεις επί του πεδίου και ο κίνδυνος τυχαίας σύγκρουσης».

Παράλληλα υπερασπίστηκε τη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας σε διάφορες περιοχές, υποστηρίζοντας ότι δεν αποτελεί ένδειξη επεκτατισμού. «Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές δεν αποτελεί επίδειξη δύναμης ούτε επεκτατική προσέγγιση, αλλά απορρέει κυρίως από τα εθνικά συμφέροντα ασφάλειας, τις συμμαχικές σχέσεις και τον στόχο συμβολής στην περιφερειακή σταθερότητα. Η παρουσία αυτή εξυπηρετεί σκοπούς κοινής εκπαίδευσης, ανάπτυξης ικανοτήτων, ενίσχυσης της αποτροπής και διαχείρισης κρίσεων στην πηγή τους», τόνισε.

Ο Γκιουλέρ παρουσίασε επίσης το σχέδιο του τουρκικού συστήματος αεράμυνας «Χαλύβδινος Θόλος» («Steel Dome») το οποίο αναπτύσσεται με εγχώριες δυνατότητες. Όπως ανέφερε: «Ο Χαλύβδινος Θόλος μπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωμένο, εγχώρια ανεπτυγμένο σύστημα αεράμυνας, σχεδιασμένο για να προστατεύει την Τουρκία από αεροπορικές απειλές, λειτουργώντας ως “ομπρέλα ασφαλείας” που καλύπτει ολόκληρο τον τουρκικό εναέριο χώρο και αντιμετωπίζοντας απειλές που κυμαίνονται από “πολύ χαμηλά έως πολύ μεγάλα βεληνεκή” και “πολύ μικρή έως μεγάλη εμβέλεια”».

Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί σταδιακά την περίοδο 2026-2029.

Ο Τούρκος υπουργός απέκλεισε την αλλαγή στάσης της Τουρκίας ως προς τις διεθνείς συνθήκες μη διάδοσης πυρηνικών όπλων, σημειώνοντας ότι η χώρα παραμένει προσηλωμένη στις σχετικές διεθνείς δεσμεύσεις. Όπως ανέφερε: «Η κύρια προτεραιότητά μας είναι να διασφαλίσουμε την ασφάλειά μας μέσω ισχυρών συμβατικών δυνατοτήτων, επενδύσεων σε προηγμένη τεχνολογία και μιας αποτελεσματικής προσέγγισης αποτροπής. Θεωρούμε το ζήτημα των πυρηνικών όπλων ως ένα εξαιρετικά ευαίσθητο και πολύπλευρο θέμα ασφάλειας».

Οι σχετικές αναφορές περιλαμβάνονται σε απάντηση της αμερικανικής κυβέρνησης σε επιστολή του βουλευτή Κρις Πάπας και ακόμη 19 μελών του Κογκρέσου προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με ημερομηνία 25 Σεπτεμβρίου την οποία δημοσιεύει η Καθημερινή. Όπως σημειώνει ο Πολ Γκουαγλιανόνε από το Γραφείο Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η θέση των Ηνωμένων Πολιτειών για την απόκτηση και τη συνεχιζόμενη κατοχή των S-400 από την Τουρκία παραμένει αμετάβλητη, ενώ οι προϋποθέσεις για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 είναι σαφείς και απολύτως ευθυγραμμισμένες με το άρθρο 1245 του Αμυντικού Προϋπολογισμού του 2020.

Η τοποθέτηση αυτή επαναλαμβάνει την πάγια αμερικανική πολιτική, υπογραμμίζοντας τη σημασία της τήρησης των νομικών πλαισίων και των διεθνών δεσμεύσεων στον τομέα της αμυντικής συνεργασίας. Ταυτόχρονα, ευθυγραμμίζεται πλήρως με πρόσφατη δήλωση του Αμερικανού πρέσβη στην Άγκυρα, Τομ Μπαράκ, ο οποίος συνέδεσε ρητά για πρώτη φορά την κατοχή –και όχι απλώς τη χρήση– των ρωσικών συστημάτων από την Τουρκία με την προοπτική άρσης του αδιεξόδου.

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενημερώσει την τουρκική κυβέρνηση για τις νομικές και πολιτικές συνέπειες της απόκτησης ρωσικού αμυντικού εξοπλισμού και για τα εμπόδια που αυτό δημιουργεί στην παροχή αεροσκαφών F-35. Η Ουάσιγκτον έχει εκφράσει τη δυσαρέσκειά της για την απόκτηση των S-400 και έχει καταστήσει σαφή τα νομικά κωλύματα που απορρέουν τόσο από τον Αμυντικό Προϋπολογισμό του 2020 όσο και από τον νόμο CAATSA.

Υπενθυμίζεται ότι, βάσει του Νόμου περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων, η πρόθεση πώλησης μαχητικών F-16 στην Τουρκία κοινοποιήθηκε επισήμως στο Κογκρέσο τον Ιανουάριο του 2024. Έκτοτε, ωστόσο, η Άγκυρα έχει αναθεωρήσει τη στάση της, αρνούμενη να προχωρήσει στη συμφωνηθείσα συναλλαγή, επικαλούμενη το υψηλό κόστος, ενώ στην πράξη επιδιώκει την απευθείας αγορά F-35, παρακάμπτοντας τα F-16.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τονίζει τη σημασία της νατοϊκής σχέσης με την Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση του τουρκικού στόλου με F-16 θα είχε συλλογικά οφέλη για τη Συμμαχία, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στόλο F-16 στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αεράμυνα της Συμμαχίας, έχοντας συνεισφέρει, μεταξύ άλλων, σε αποστολές αεροπορικής επιτήρησης στις Βαλτικές χώρες και με την ανάπτυξη αεροσκάφους AWACS στη Λιθουανία, στο πλαίσιο των μέτρων ενίσχυσης της νατοϊκής ασφάλειας.

Η επιστολή υπογραμμίζει τον σεβασμό της αμερικανικής κυβέρνησης στον εποπτικό ρόλο του Κογκρέσου στις διεθνείς πωλήσεις όπλων και εκφράζει τη βούληση για συνέχιση του διαλόγου, με στόχο την εξισορρόπηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας του ΝΑΤΟ με τους περιορισμούς που θέτει η αμερικανική νομοθεσία. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζονται και οι σαφείς ενστάσεις του Κρις Πάπας, ο οποίος έχει τονίσει ότι οποιαδήποτε πώληση F-35 στην Τουρκία χωρίς προηγούμενη πιστοποίηση συμμόρφωσης με το άρθρο 1245 θα παραβίαζε το αμερικανικό δίκαιο, θα έθετε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και θα έστελνε λανθασμένο μήνυμα προς συμμάχους και αντιπάλους, ιδίως στην Ανατολική Μεσόγειο.

“Πιστεύω ότι αυτά τα ζητήματα θα επιλυθούν τους επόμενους τέσσερις έως έξι μήνες”, δήλωσε ο Μπάρακ σε συνέντευξη Τύπου στην Αμπού Ντάμπι. Όταν ρωτήθηκε αν η Τουρκία πλησιάζει στο να απαλλαγεί από το ρωσικό σύστημα, απάντησε “ναι”, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Τούρκος ομόλογός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συζήτησαν για τα πυραυλικά συστήματα S-400 κατά τη συνάντησή τους στο Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο. Η αγορά των πυραύλων αεράμυνας από την Τουρκία πριν από σχεδόν μια δεκαετία είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα ανάπτυξης μαχητικών αεροσκαφών F-35 και οδήγησε τις ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις, γνωστές ως CAATSA, σε ορισμένες τουρκικές εταιρείες άμυνας.

Οι ΗΠΑ ισχυρίστηκαν ότι τα S-400 αποτελούν απειλή για τις δυνατότητες απόκρυψης του μαχητικού αεροσκάφους, ενώ η Άγκυρα επέμεινε ότι θα λάβει μέτρα κατά των κινδύνων αυτών, δηλώνοντας ότι δεν θα εντάξει τον ρωσικό εξοπλισμό στην αμυντική της αρχιτεκτονική που είναι ενσωματωμένη στον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου, γνωστό ως ΝΑΤΟ. 

Τον Σεπτέμβριο, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει F-35, λέγοντας ότι ο Ερντογάν “θα κάνει κάτι για εμάς”, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Οι ΗΠΑ και η Τουρκία διαθέτουν τους δύο μεγαλύτερους στρατούς του ΝΑΤΟ, γεγονός που αποτελεί κίνητρο για την αποκατάσταση των σχέσεών τους. Ωστόσο, η Τουρκία έχει επίσης λόγους να διατηρήσει ισορροπημένες σχέσεις με τη Ρωσία, που είναι βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου για την οικονομία της, η οποία ανέρχεται σε 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Το άρθρο της εφημερίδας αναφέρει χαρακτηριστικά πως «η Τουρκία, η οποία θέλει να αποκτήσει αεροπορική υπεροχή έναντι της Ελλάδας, εξετάζει διάφορες επιλογές για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στον στόλο της πολεμικής της αεροπορίας, ενώ μετρά και τις διαθέσεις των ΗΠΑ όσον αφορά τα μαχητικά αεροσκάφη 5ης γενιάς F-35. Αυτό που συζητείται στα λόμπι της Άγκυρας είναι ότι η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, έχει ζητήσει μια μοίρα F-35 και μια μοίρα F-35B από τη σύμμαχό της, τις ΗΠΑ και έχει κάνει την πρόταση «ας τα βάλουμε σε κουτιά και εσείς να τα επιθεωρήσετε» για το ρωσικής κατασκευής σύστημα αεράμυνας S-400. Θυμίζεται πως τα αντιαεροπορικά συστήματα S-400, τα οποία αγοράστηκαν από τη Ρωσία έναντι 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων και προκάλεσαν κρίση με τις ΗΠΑ, εξακολουθούν να βρίσκονται σε τουρκικές αποθήκες».

«Σύμφωνα με τα λόμπι, η Τουρκία έχει φέρει στο τραπέζι μια προσφορά με στόχο την επίλυση του ζητήματος των S-400, η οποία αποτελεί όρο των ΗΠΑ προκειμένου να ενταχθεί εκ νέου στο πρόγραμμα F-35. Υψηλόβαθμος αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας στην Άγκυρα, με τον οποίο επικοινώνησε η εφημερίδα, δεν αρνήθηκε τους ισχυρισμούς και δήλωσε: “Η μπάλα είναι τώρα στο γήπεδο της Τουρκίας. Οι απαιτήσεις για την αγορά των F-35 από την Τουρκία είναι γνωστές”» συνεχίζει το δημοσίευμα της «Τζουμχουριέτ».

Στη συνέχεια, η εφημερίδα θυμίζει πως «οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην Τουρκία το 2018 λόγω της προμήθειας του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400, αναστέλλοντας τις παραδόσεις των μαχητικών αεροσκαφών F-35. Τα 6 μαχητικά αεροσκάφη F-35A που είχαν παραχθεί για την Τουρκία παραμένουν έκτοτε σε αποθήκες.

Ο Τύπος ανέφερε ότι το κόστος ενός F-35 που παράγεται από τη Lockheed Martin είναι περίπου 130 εκατομμύρια δολάρια. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ έχουν θέσει εδώ και καιρό τον όρο ότι η Τουρκία «πρέπει να βρει λύση για τους S-400» προκειμένου να συμπεριληφθεί και πάλι στο πρόγραμμα των F-35, ενώ στον αμερικανικό Τύπο συνεχίζουν να ακούγονται απόψεις ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να πουλήσει ρωσικά συστήματα αεράμυνας σε τρίτη χώρα. Μάλιστα, το αμερικανικό περιοδικό Forbes δημοσίευσε άρθρο στο οποίο αναφέρεται ότι η Τουρκία “θα μπορούσε να πουλήσει τους S-400 σε τρίτες χώρες χωρίς να εξοργίσει τη Ρωσία”, με πιθανούς προορισμούς την Ινδία ή το Πακιστάν».

«Θα αγοράσουμε 40 από τα αεροσκάφη Block-70 Viper έτοιμα και 79 από αυτά θα κατασκευαστούν από εμάς στο δικό μας εργοστάσιο της TUSAS. Καταβάλλουμε προσπάθειες για (την απόκτηση) Eurofighter. Βρισκόμαστε σε συζητήσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία. Τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Ισπανία λένε “ναι” και προσπαθούν να πείσουν τη Γερμανία. Αυτοί προσπαθούν, όχι εμείς. Εάν είναι δυνατόν, σχεδιάζουμε να αγοράσουμε 40 Eurofighter από εκεί», δήλωσε ο Γκιουλέρ, απαντώντας σε ερωτήσεις μελών της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Τουρκικής Βουλής.

Ακόμη, ανέφερε πως «υπήρξε ένα ερώτημα σχετικά με το αν τα μαχητικά αεροσκάφη που διαθέτουμε είναι σε θέση να εκπληρώνουν τις αποστολές που είμαστε υποχρεωμένοι να εκτελούμε. Τα F-16 και τα F-4 που έχουμε επαρκούν για τις αποστολές που θα εκτελέσουμε», ωστόσο -όπως είπε- «κοιτάμε μπροστά, είχαμε αρχικά υποβάλει αίτημα για F-35», αλλά υπήρξαν κάποια προβλήματα.

Σύμφωνα με τον Γιασάρ Γκιουλέρ, το κυριότερο είναι ότι η Τουρκία έχει δύο δικά της αεροσκάφη: «Έχουμε το Hürjet -θα είναι το εκπαιδευτικό μας αεροσκάφος- αλλά θα είναι και μαχητικό αεροσκάφος. Ο κύριος στόχος μας είναι το KAAN, το εθνικό μας μαχητικό αεροσκάφος. Θα κάνει την πρώτη του πτήση στο τέλος του έτους».

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, συμπλήρωσε ότι «πρόκειται για ένα αεροσκάφος πέμπτης γενιάς και δεν υπάρχει κάποιος κανόνας ότι πρέπει να το ξεκινήσουμε σήμερα, να το ολοκληρώσουμε αύριο και να το βγάλουμε στον διάδρομο μεθαύριο. Θα διαθέτουμε εγχώριο κινητήρα το 2028. Θα πετάξει με τον δικό μας κινητήρα το αργότερο το 2031-2032».

Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας ρωτήθηκε επίσης για το εάν το ρωσικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας S-400 είναι επιχειρησιακά έτοιμο. «Εργαζόμαστε 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο για την ασφάλεια αυτής της χώρας. Δεν μπορούμε να πάρουμε τους S-400 και να τους παρατήσουμε στη γωνία ενός εργοστασίου. Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Θα πατήσουμε το κουμπί όταν χρειαστούμε τους S-400», ήταν η απάντησή του.

Απαντώντας σε ερώτηση των Ελλήνων ανταποκριτών, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε νέα συναλλαγή με τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, ενέχει τον κίνδυνο της επιβολής πρόσθετων κυρώσεων CAATSA.

Όπως σημείωσε, «η θέση μας για το σύστημα S-400 δεν έχει αλλάξει: οι ρωσικοί S-400 είναι ασύμβατοι με τον εξοπλισμό του ΝΑΤΟ, απειλούν την ασφάλεια της τεχνολογίας του ΝΑΤΟ και δεν συνάδουν με τις δεσμεύσεις της Τουρκίας ως συμμάχου του ΝΑΤΟ. Αυτή η σημαντική συναλλαγή (αγορά) από τη Ρωσία ενεργοποίησε τις κυρώσεις CAATSA βάσει της νομοθεσίας των ΗΠΑ. Προτρέπουμε την Τουρκία να μην διατηρήσει το σύστημα.

Η Τουρκία είναι σημαντικός σύμμαχος του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η απόκτηση των S-400 έρχεται σε άμεση αντίθεση με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν όλοι οι Σύμμαχοι στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ το 2016 στη Βαρσοβία, για τη μείωση των εξαρτήσεων από τον ρωσικό εξοπλισμό. Προτρέπουμε την Τουρκία, και όλους τους εταίρους και τους συμμάχους των ΗΠΑ, να αποφύγουν μελλοντικές αγορές ρωσικών όπλων, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων S-400, που προσφέρουν στη Ρωσία έσοδα, πρόσβαση και επιρροή. Οποιεσδήποτε τέτοιες συναλλαγές θα μπορούσαν να υπόκεινται σε κυρώσεις CAATSA ξεχωριστά και επιπλέον αυτών που έχουν ήδη επιβληθεί».

«Ίσως παραείμαστε αυστηροί με τους Ρώσους τουρίστες. Αυτός ο άνδρας υπήρξε πολύ εξυπηρετικός», έγραψε εχθές το ουκρανικό Υπουργείο Άμυνας σε ανάρτηση του επίσημου λογαριασμού του στο Twitter. To μήνυμα συνοδευόταν από τη φωτογραφία ενός ηλικιωμένου άνδρα με μαγιό, ο οποίος ποζάρει σε μια παραλία με φόντο ένα ρωσικό πυραυλικό σύστημα S-400.

Σύμφωνα με την Daily Mail, η φωτογραφία αυτή αναρτήθηκε στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης VKontakte – κάτι αντίστοιχο του Facebook στη Ρωσία – το περασμένο Σαββατοκύριακο, μαζί με δεδομένα γεωγραφικής θέσης.

Αυτό επέτρεψε σε λαγωνικά του διαδικτύου να εντοπίσουν το S-400, ένα από τα πιο εξελιγμένα οπλικά συστήματα της Ρωσίας, σε μια αλυκή κοντά στην πόλη Γιεβπατορίγια.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Ιούλιο είχε ανέβει στα social media της Ρωσίας και μια άλλη φωτογραφία που περιλάμβανε στο βάθος το ίδιο οπλικό σύστημα.

Αυτή τη φορά πάντως, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας έσπευσε να ευχαριστήσει τους Ρώσους τουρίστες που δρουν άθελά τους ως κατάσκοποι για το Κίεβο.

«Ευχαριστούμε και συνεχίστε την καλή δουλειά», γράφει στη χθεσινή ανάρτησή του το υπουργείο.

Η αντίδραση του προέδρου της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας έρχεται στον απόηχο του δημοσιεύματος του ρωσικού πρακτορείου ειδήσεων TASS που υποστηρίζει ότι η Τουρκία ετοιμάζεται να υπογράψει νέα συμφωνία με τη Ρωσία για την προμήθεια του συστήματος S-400.

Υπενθυμίζεται ότι οι προθέσεις της Άγκυρας δεν έχουν ξεκαθαριστεί ακόμα πλήρως, καθώς μένει να επιβεβαιωθεί το εάν όντως η Τουρκία σκοπεύει να υπογράψει μια νέα αμυντική σύμβαση με τη Ρωσία όπως υποστηρίζει το πρακτορείο TASS. Σε κάθε, όμως, περίπτωση, το ενδεχόμενο να προμηθευτεί μια νέα συστοιχία S-400 παραμένει στο τραπέζι, καθώς κάτι τέτοιο προβλέπεται στο συμβόλαιο που έχει ήδη υπογράψει με τη ρωσική πλευρά.

Και τα δύο σενάρια βρίσκουν κατηγορηματικά αντίθετο τον γερουσιαστή Μενέντεζ, ο οποίος χαρακτηρίζει τη προμήθεια επιπλέον S-400 ξεκάθαρη παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων και καλεί την Τουρκία να απορρίψει κάθε στρατιωτική συνεργασία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, τον οποίο χαρακτηρίζει έναν εγκληματία πολέμου.

Η Ανακοίνωση του γερουσιαστή Μενέντεζ για την προμήθεια νέων S-400 στην Τουρκία

«Ανησυχώ βαθύτατα για τις αναφορές ότι η Τουρκία εξετάζει περαιτέρω αγορές του ρωσικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας S-400, μια παράδοση που θα αποτελούσε άλλη μια ξεκάθαρη παραβίαση των κυρώσεων των ΗΠΑ που επιβάλλονται από τον Νόμο για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων.

Καθώς η Ρωσία συνεχίζει τη βάναυση και παράνομη εισβολή της στην Ουκρανία, η Τουρκία έχει την ευθύνη και την ευκαιρία να επιδείξει κατηγορηματικά τη δέσμευσή της στο ΝΑΤΟ και στην περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια, απορρίπτοντας πλήρως κάθε στρατιωτική συνεργασία με έναν εγκληματία πολέμου όπως ο Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Μεταξύ των συνεχιζόμενων ανταγωνιστικών παραβιάσεων του εναέριου χώρου της Ελλάδας και της καθυστέρησης της ενταξιακής διαδικασίας της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, ελπίζω ειλικρινά η Τουρκία να αλλάξει πορεία και να ανταποκριθεί στις ευθύνες της έναντι της αμυντικής συμμαχίας, όντας ο εποικοδομητικός εταίρος στην περιοχή που όλοι ελπίζουμε ότι μπορεί να είναι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι ξεκάθαρες: οποιαδήποτε επέκταση των δεσμών της Τουρκίας με τον ρωσικό αμυντικό τομέα θα ήταν σοβαρό λάθος που θα έθετε σε περαιτέρω κίνδυνο την ασφάλεια των συμμάχων και εταίρων μας στο ΝΑΤΟ και σε όλη την Ευρώπη».

Η αρχική Αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο δημοσίευμα του Ρωσικού Πρακτορείου TASS

Απαντώντας σε ερώτηση της ιστοσελίδας Hellas Journal σχετικά με το ενδεχόμενο να υπάρξει μια νέα συμφωνία που θα προβλέπει τη προμήθεια επιπλέον S-400 στην Τουρκία, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέφρασε την αντίθεση που έχουν οι ΗΠΑ απέναντι σε μια τέτοια κίνηση. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «έχουμε δει αυτά τα δημοσιεύματα αλλά δεν γνωρίζουμε καμία νέα εξέλιξη σχετικά με αυτό το θέμα. Η θέση μας για την αγορά των S-400 από την Τουρκία είναι γνωστή. Σας παραπέμπουμε στην τουρκική κυβέρνηση για να μιλήσετε για τα σχέδια αμυντικών προμηθειών της. Δεδομένης της βάναυσης και αδικαιολόγητης συνεχιζόμενης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, τώρα περισσότερο από ποτέ προτρέπουμε όλες τις χώρες να αποφύγουν τις συναλλαγές με τον αμυντικό τομέα της Ρωσίας, που τις θέτει σε κίνδυνο κυρώσεων».

Στη συνέχεια της ίδιας μέρας (16 Ιουλίου) τη σκυτάλη πήρε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νεντ Πράις, ο οποίος κινήθηκε στην ίδια γραμμή κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης ενημέρωσης Τύπου. Φάνηκε, ωστόσο, να τηρεί μια στάση αναμονής, καθώς δεν θέλησε να προαναγγείλει ενδεχόμενες αλλαγές στο θέμα της αναβάθμισης των μαχητικών F-16 πριν ξεκαθαριστεί πλήρως το τοπίο. Σε ερώτηση που του υποβλήθηκε για το εάν η προμήθεια μιας δεύτερης συστοιχίας S-400 θα μπορούσε να αλλάξει τη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης για τα F-16, o Νέντ Πράις απάντησε «φυσικά θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε τι θα συμβεί, αλλά δεν γνωρίζουμε καμία νέα εξέλιξη σχετικά με αυτό το θέμα και έτσι θα σας παραπέμψουμε στις τουρκικές αρχές προς το παρόν για να μιλήσετε για τα σχέδιά τους».

Αντίθετο και στα Δύο Σενάρια για την Προμήθεια Επιπλέον S-400 το Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Καλούμε την Τουρκία να μην κατέχει πλέον το σύστημα S-400»

Οι αντιρρήσεις, όμως, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν περιορίζονται μόνο στο σενάριο που παρουσίασε το πρακτορείο TASS, το οποίο αφορά την υπογραφή ενός νέου συμβολαίου μεταξύ της ρωσικής και της τουρκικής πλευράς.

Σε διευκρινιστική ερώτηση που υπέβαλε το ΑΠΕ-ΜΠΕ, για το εάν η Ουάσιγκτον ζητά να μην προχωρήσει η υφιστάμενη σύμβαση που προβλέπει την προμήθεια μιας δεύτερης συστοιχίας S-400, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ δεν ζητούν απλώς να μην υπάρξει μια νέα προμήθεια αλλά συνεχίζουν να καλούν την Τουρκία να εγκαταλείψει πλήρως το σύστημα S-400 που ήδη κατέχει.

«Έχουμε δει αυτά τα δημοσιεύματα και δεν γνωρίζουμε καμία νέα εξέλιξη σχετικά με αυτό το θέμα. Η θέση μας για την αγορά των S-400 από την Τουρκία είναι γνωστή: καλούμε την Τουρκία να μην κατέχει πλέον το σύστημα S-400. Η απόκτηση των S-400 από την Τουρκία έρχεται σε άμεση αντίθεση με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν όλοι οι Σύμμαχοι στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ το 2016 στη Βαρσοβία για τη μείωση των εξαρτήσεων από τον ρωσικό εξοπλισμό. Σας παραπέμπουμε στην τουρκική κυβέρνηση για να μιλήσετε για τα σχέδια των αμυντικών προμηθειών της».

Από την πλευρά του Τούρκος αξιωματούχος μιλώντας στο Reuters την Τρίτη σημείωσε ότι «δεν υπάρχουν νέες συμφωνίες». «Η αρχική σύμβαση που υπογράφηκε με τη Ρωσία για την αγορά των S-400 περιελάμβανε ήδη δύο παρτίδες. Η αγορά μιας δεύτερης παρτίδας περιλαμβανόταν στο αρχικό σχέδιο και στη σχετική σύμβαση», είπε ο αξιωματούχος. «Ως εκ τούτου, δεν έχουμε συγκεκριμένες εξελίξεις άξιες αναφοράς. Η διαδικασία είναι σε εξέλιξη και δεν υπάρχουν νέες συμφωνίες»

Η πρώτη αποστολή S-400 στην Τουρκία τον Ιούλιο του 2019 είχε εξοργίσει τις ΗΠΑ, σύμμαχο της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ, οι οποίες σε απάντηση επέβαλαν κυρώσεις σε τούρκους αξιωματούχους του τομέα της Άμυνας και απέβαλαν από το πρόγραμμα του μαχητικού 5ης γενιάς F-35.

Η ανακοίνωση αυτή έγινε κατά την 85η ημέρα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Λευκορωσία είναι ο κυριότερος σύμμαχος της Ρωσίας και συνορεύει με την Ουκρανία.

«Συμφωνήσαμε με τον (πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ) Πούτιν», είπε ο Λουκασένκο, σύμφωνα με μια ανάρτηση στο Telegram. Πρόσθεσε ότι η χώρα αγόρασε την «απαραίτητη» ποσότητα αυτών των όπλων, χωρίς άλλες διευκρινίσεις.

«Με τέτοια όπλα, ο στρατός μας είναι ήδη εντελώς διαφορετικός», διαβεβαίωσε, υπογραμμίζοντας ότι τα συστήματα αυτά «είναι ικανά να προκαλέσουν τεράστιες ζημιές».

Στις αρχές Μαΐου ο 67χρονος Λουκασένκο, που κυβερνά τη Λευκορωσία με σιδηρά πυγμή από το 1994, κατηγόρησε τη Δύση ότι έχει εμμονή με τη ναζιστική ιδεολογία και ότι βρίσκεται «σε πόλεμο εναντίον της Ρωσίας» στην Ουκρανία.