Η χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς, «συμπεριλαμβανομένων συστημάτων όπως τα ATACMS, θα συνεχιστεί», τόνισε το γενικό επιτελείο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Είναι η πρώτη φορά που οι Ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν τους συγκεκριμένους πυραύλους επι προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε εκφράσει την αντίθεσή του στην χρήση τους.

Σπύρος Σιδέρης

Η δήλωση που συμφωνήθηκε χθες αναφέρει τις «αρνητικές πρόσθετες συνέπειες του πολέμου» και χαιρετίζει «πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη».

• Ενώ αυτή είναι η δεύτερη συνεχής χρονιά που η G20 αρνείται να καταδικάσει ανοιχτά την εισβολή της Ρωσικής Ομοσπονδίας, όμως η περσινή δήλωση ήταν πολύ πιο συγκεκριμένη.

Πιο συγκεκριμένα αναφέρει η κοινή δήλωση των ηγετών των G20: «Ειδικότερα όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, υπενθυμίζοντας τις συζητήσεις μας στο Νέο Δελχί, υπογραμμίζουμε τον ανθρώπινο πόνο και τις αρνητικές επιπρόσθετες επιπτώσεις του πολέμου όσον αφορά την παγκόσμια επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τη μακροοικονομική χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη. Χαιρετίζουμε όλες τις σχετικές και εποικοδομητικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, υποστηρίζοντας όλους τους σκοπούς και τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για την προώθηση ειρηνικών, φιλικών και σχέσεων καλής γειτονίας μεταξύ των εθνών».

• Σύμφωνα με πηγή που επικαλούνται οι Financial Times ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες προσπάθησαν να κάνουν τη διατύπωση πιο σκληρή, «αλλά κανείς δεν ήθελε να το παρακάνει, διαφορετικά θα υπήρχε διαμάχη και δεν θα υπήρχε δήλωση».

Τελικά, τα κεντρικά θέματα της δήλωσης ήταν η φορολόγηση των υπερπλουσίων, η μείωση της φτώχειας, η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, η μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και η κλιματική αλλαγή.

Επίσης σημαντικό ήταν ότι στην Σύνοδο Κορυφής των G20 στο Ρίο ντε Τζανέιρο δεν προσκλήθηκε ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ο οποίος συμμετείχε στις προηγούμενες Συνόδους, ένα σημάδι ότι το κλίμα αλλάζει στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.

• Στο πλαίσιο αυτό που διαμορφώθηκε τις προηγούμενες μέρες, αλλά και τις ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για την άδεια από την Ουάσινγκτον στο Κίεβο ώστε να χτυπήσει με αμερικανικούς πυραύλους ρωσικό έδαφος, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις προχώρησαν σε χτύπημα με πυραύλους ATACMS στην περιοχή Μπριάνσκ της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Ένα χτύπημα που επιβεβαίωσε και το Ρωσικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με ανακοίνωση του στο κανάλι του στο Telegram.

• Αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτό το χτύπημα είχε ως στόχο να παρασύρει τη Δύση σε μια άνευ όρων στήριξη της Ουκρανίας και σε κλιμάκωση του πολέμου, καθώς δεν επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες για χτυπήματα στην περιοχή του Κουρσκ, καθώς το πλήγμα έγινε αρκετά μακριά από εκεί.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι από την πλευρά του δεν επιβεβαίωσε ότι οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις έπληξαν αποθήκη πυρομαχικών στην περιοχή Μπριάνσκ της Ρωσίας με αμερικανικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ATACMS.

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ο Ζελένσκι ότι «λυπούμαστε, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες. Η Ουκρανία έχει δυνατότητες μεγάλου βεληνεκούς, έχουμε μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς δικής μας παραγωγής, έχουμε τώρα το Neptune μεγάλου βεληνεκούς – και όχι μόνο ένα. Και τώρα έχουμε ATACMS, και θα τα χρησιμοποιήσουμε όλα».

Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι επιτρέπεται η Ουκρανία να πλήξει το ρωσικό έδαφος με δυτικούς πυραύλους σημειώνοντας ότι «τώρα που υπάρχουν σχετικές αποφάσεις – και όχι μόνο στα μέσα ενημέρωσης, αλλά και στις σχετικές χώρες – είναι πολύ σημαντικό να προσθέσουμε σε αυτές τις αποφάσεις τον αριθμό των δυνατοτήτων με τις οποίες μπορούμε να μειώσουμε το στρατιωτικό δυναμικό της Ρωσικής Ομοσπονδίας, όπου κι αν βρίσκεται».

• Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ που μίλησε στη σύνοδο κορυφής των G20 σχολιάζοντας την αμερικανική πυραυλική επίθεση στην περιοχή του Μπριάνσκ λέγοντας ότι «τα πλήγματα στην περιοχή του Μπριάνσκ με πυραύλους ATACMS είναι ένα μήνυμα ότι η Δύση θέλει κλιμάκωση».

Η Μόσχα δεν μπορεί να επιβεβαιώσει με ακρίβεια τις πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ αποφάσισαν να πλήξουν ρωσικό έδαφος με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και ελπίζει ότι η Δύση «θα διαβάσει το επικαιροποιημένο πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας στο σύνολό του» τόνισε επίσης ο Λαβρόφ.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ρωσικής Διπλωματίας η Ρωσία θεωρεί υπεύθυνη τη θέση του Γερμανού καγκελάριου Όλαφ Σολτς για τον εφοδιασμό του Κιέβου με πυραύλους Taurus και τα πλήγματα κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας καθώς ο Σολτς είναι γνωστό ότι αρνείται να τα εγκρίνει και τα δύο.

Αυτό που αλλάζει τώρα είναι ότι εξαιτίας της πρόσφατης ανάπτυξης βορειοκορεατικών στρατευμάτων στην περιοχή του Κουρσκ προς υποστήριξη της Ρωσίας, η αμερικανική κυβέρνηση αίρει τους περιορισμούς, δίνοντας τη δυνατότητα στις ουκρανικές δυνάμεις να πλήξουν στόχους στο ρωσικό έδαφος.

Το ATACMS είναι ένα από τα πιο ισχυρά πυραυλικά συστήματα που κατασκευάζει ο αμερικανικός κατασκευαστής όπλων Lockheed Martin. Τα δυνατά του σημεία αυτού του πυραύλου εδάφους-εδάφους είναι το μεγάλο βεληνεκές και η κινητικότητα του οπλικού συστήματος.

Υπάρχει μια έκδοση μεσαίου βεληνεκούς του ATACMS, που ονομάζεται Block 1, με εμβέλεια 165 χιλιομέτρων. Η Ουκρανία έχει παραλάβει τέτοια συστήματα εδώ και ένα χρόνο και τα χρησιμοποίησε για να επιτεθεί σε στόχους τον Οκτώβριο.

Όμως υπάρχει και η έκδοση μεγάλου βεληνεκούς του ATACMS, το Block 1A, με μέγιστη εμβέλεια τα 300 χλμ., σε συνάρτηση με το είδος των πυρομαχικών που φέρει ο πύραυλος. Αν φέρει κεφαλή, η οποία μπορεί να ζυγίζει 160 κιλά, η εμβέλεια μειώνεται σε περίπου 270 χλμ., όμως αν είναι εξοπλισμένος με υποπυρομαχικά ή πυρομαχικά διασποράς, μπορεί να χτυπήσει στόχους που βρίσκονται 300 χλμ. μακριά.

Τα υποπυρομαχικά είναι συνήθως χειροβομβίδες ή άλλα μικρά πυρομαχικά που ζυγίζουν λιγότερο από 20 κιλά. Ο φορέας απελευθερώνει τα υποπυρομαχικά πάνω από τον στόχο, τα οποία απλώνονται καθώς πέφτουν και οι απανωτές εκρήξεις που προκαλούνται καλύπτουν πολύ μεγαλύτερη περιοχή από μια ενιαία, συγκεντρωμένη έκρηξη.

Οι πύραυλοι ATACMS είναι εξοπλισμένοι με σύστημα GPS και εκτοξεύονται από πλατφόρμες πυροβολικού υψηλής κινητικότητας (HIMARS) και συστήματα εκτόξευσης πολλαπλών πυραύλων M270 (MLRS).

Άλλα όπλα που ζητά το Κίεβο

Εκτός όμως από πυραύλους, αμέσως μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η Ουκρανία έχει ζητήσει και άλλα οπλικά συστήματα, όπως μαχητικά αεροσκάφη F-16 για να ενισχύσει την ικανότητα κρούσης σε στόχους μεγάλης εμβέλειας και να έχει τι δυνατότητα να αναχαιτίζει πυραύλους κρουζ που εκτοξεύονται βαθιά στην Ουκρανία από ρωσικό έδαφος.

Οι Ουκρανοί πιλότοι άρχισαν να εκπαιδεύονται στα αεροσκάφη μόλις τον Αύγουστο του 2023, μετά από μακρές διαπραγματεύσεις με τη Δύση.

Η Ουκρανία επιθυμούσε να ολοκληρώσει τη διαδικασία εκπαίδευσης το συντομότερο δυνατό και η επιβεβαίωση ότι η Ουκρανία έχει λάβει τα πρώτα αεροσκάφη ήρθε στις 31 Ιουλίου του τρέχοντος έτους.

Έκτοτε, ένα από αυτά τα αεροπλάνα συνετρίβη ενώ προσπαθούσε να εμπλακεί με ρωσικούς πυραύλους που εκτοξεύτηκαν προς χερσαίους στόχους στην Ουκρανία.

Επίσης, το Κίεβο ζήτησε από την αρχή του πολέμου άρματα δυτικής κατασκευής, όπως το βρετανικό Challenger 2 και το γερμανικό Leopard 2, όμως η μεταφορά τους εγκρίθηκε μετά από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις τον Ιανουάριο του 2023. Οι καθυστερήσεις προήλθαν κυρίως λόγω των φόβων της Γερμανίας ότι η προμήθεια των τανκς θα μπορούσε να θεωρηθεί ως κλιμάκωση του πολέμου από τη Ρωσία. Το Βερολίνο ενέκρινε τελικά τη μεταφορά των αρμάτων Leopard 2 κυρίως από τα αποθέματα άλλων χωρών.

Πηγές: NYT, CNN, Independent

Πύραυλοι αυτού του τύπου χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά τα ξημερώματα της 17ης Απριλίου σε ουκρανική επίθεση εναντίον ρωσικού στρατιωτικού αεροδρομίου στην χερσόνησο της Κριμαίας, ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Η αποστολή πυραύλων ATACMS (Army Tactical Missile Systems) με βεληνεκές έως και 300 χλμ. στην Ουκρανία αποτελούσε επί μήνες αντικείμενο συζήτησης στο επιτελείο του προέδρου Μπάιντεν. Πύραυλοι ATACMS μεσαίου βεληνεκούς είχαν παραδοθεί στην Ουκρανία τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Το Πεντάγωνο αρχικά αντιτάχθηκε στην παραχώρηση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία, θεωρώντας πως είναι δυσαναπλήρωτοι και θα υποβαθμιζόταν η στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ. Παράλληλα, εκφράζονταν ανησυχίες ότι η Ουκρανία θα τους χρησιμοποιούσε για να πλήξει στόχους στο ρωσικό έδαφος, σε μεγάλη απόσταση από τα σύνορα.

Καθοριστικός παράγοντας για την απόφαση του Λευκού Οίκου – σύμφωνα πάντα με τον ίδιο αξιωματούχο – ήταν ότι οι ρωσικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν στην Ουκρανία βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που προμηθεύτηκαν από τη Βόρεια Κορέα, αψηφώντας τις προειδοποιήσεις των ΗΠΑ. Συνεκτιμήθηκαν επίσης τα συνεχιζόμενα ρωσικά πλήγματα εναντίον ουκρανικών υποδομών ζωτικής σημασίας. «Είχαμε προειδοποιήσει τη Ρωσία για αυτά τα ζητήματα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Στα τέλη Ιανουαρίου, αμβλύνθηκε η ανησυχία του Πενταγώνου για την αναπλήρωση των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς που θα παραδίδονταν στην Ουκρανία, με την απόκτηση νέων από τη βιομηχανία Lockheed-Martin.

Ο πρόεδρος Μπάιντεν συμφώνησε στα μέσα Φεβρουαρίου να στείλει πυραύλους ATACMS μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία, κατόπιν σύσκεψης στην οποία συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο υπουργός Άμυνας Λόιντ Όστιν, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Άντονι Μπλίνκεν και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν.

Το αγκάθι εκείνη την περίοδο ήταν ότι είχαν εξαντληθεί οι επιλογές χρηματοδότησης με το αδιέξοδο στο Κογκρέσο να εμποδίζει την έγκριση περαιτέρω βοήθειας για την Ουκρανία.

Η χρυσή τομή βρέθηκε τελικά τον Μάρτιο, με τον πρόεδρο Μπάιντεν να ζητά την αποστολή πυραύλων ATACMS μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία υπό άκρα μυστικότητα, τόσο για λόγους ασφαλείας όσο και για να μη χαθεί το στοιχείο του αιφνιδιασμού, εξήγησε ο ίδιος αξιωματούχος.