Ωστόσο, μετά την ανακοίνωση των Φρουρών, υψηλόβαθμη ιρανική πηγή δήλωσε ότι μια συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για τα Στενά δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, προσθέτοντας ότι οι δύο χώρες εξακολουθούν να εργάζονται πάνω στις λεπτομέρειες μιας συμφωνίας.

Τεχεράνη και Μουσκάτ πραγματοποιούν συνομιλίες τις τελευταίες εβδομάδες για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών.

«Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με το Ομάν, επιτεύχθηκαν ορισμένες συμφωνίες σχετικά με το μερίδιο κάθε χώρας στα ύδατα του στενού και το μερίδιο του Ιράν και του Ομάν στα έσοδά τους», δήλωσε ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχεμπί, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι «παρεμποδίζουν τις εργασίες» για την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας.

Μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου με την ισραηλινοαμερικανική επίθεση στο Ιράν, αυτή η κρίσιμης σημασίας θαλάσσια οδός έχει επί της ουσίας κλείσει, καθώς Τεχεράνη και Ουάσινγκτον προσπάθησαν να διεκδικήσουν τον έλεγχο του καναλιού, επιβάλλοντας ξεχωριστούς αποκλεισμούς.

«Τα Στενά του Ορμούζ ανήκουν στο Ιράν και στη χώρα του Ομάν… Βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν εδώ και περίπου ένα μήνα και έχουμε καταλήξει σε αποτελέσματα που είναι αποδεκτά και από τις δύο πλευρές», σημείωσε ο Χοσεΐν Μοχεμπί, σε δηλώσεις του τις οποίες επικαλέστηκε η ιρανική κρατική τηλεόραση.

«Σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, έχουν επιτευχθεί συμφωνίες σχετικά με το μερίδιο κάθε χώρας στα ύδατα των Στενών και το μερίδιο του Ιράν και του Ομάν στα έσοδά του», πρόσθεσε.

Οι IRGC κατηγόρησαν τις ΗΠΑ ότι επιδιώκουν να παρεμποδίσουν τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν και δήλωσαν ότι αυτό προκάλεσε την καθυστέρηση επίτευξης μιας συμφωνίας.

«Αν οι ΗΠΑ σταματήσουν να παρεμποδίζουν και επιστρέψουν στη συμφωνία, μπορούμε να ανοίξουμε τα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε… Αν οι ΗΠΑ δεν αποδεχτούν τους όρους μας, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες», δήλωσε ο Μοχεμπί.

Παρόλο που οι εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες, οι διπλωματικές προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας έχουν βαλτώσει και οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε πλοία σημαίνουν ότι η διέλευση από το Στενό του Ορμούζ παραμένει επικίνδυνη.

Σύμφωνα με το Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε τη δήλωση τη Δευτέρα, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, την ώρα που οι εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένουν υψηλές και το ζήτημα του ελέγχου των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων.

Ο ανταποκριτής του Fox News Τρέι Γινγκστ ανέφερε ότι ρώτησε τον Τραμπ για τις παράλληλες συνομιλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ του Ιράν και του Ομάν σχετικά με τον έλεγχο των Στενών.

«Ρώτησα τον πρόεδρο για τις παράλληλες συνομιλίες που πραγματοποιούνται μεταξύ Ιράν και Ομάν σχετικά με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ», είπε ο δημοσιογράφος. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ απάντησε: «Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα το βομβαρδίσουμε μέχρι να γίνει στάχτη».

Σημειώνεται ότι το Ιράν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ομάν σχετικά με τον τρόπο επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι δεν έχει «χρονοδιάγραμμα» για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν. «Δεν βιάζομαι» ανέφερε.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε την Παρασκευή στο Reuters ότι η συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο και ότι η θαλάσσια οδός, μέσω της οποίας μεταφερόταν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου προτού αποκλειστεί λόγω των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, θα μπορούσε να ανοίξει ξανά σύντομα.

Ωστόσο, όπως διεμήνυσε σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, η συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν για το Ορμούζ βρίσκεται στα «τελικά στάδια», ωστόσο, το στενό δεν θα ανοίξει εκ νέου, εκτός αν πληρωθούν ορισμένες προϋποθέσεις.

Νωρίτερα, στο ίδιο μήκος κύματος, και οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωναν πως το Ιράν θα διατηρήσει τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει στα Στενά του Ορμούζ έως ότου οι ΗΠΑ αποδεχθούν «όλους» τους όρους του. 

Μεταξύ των όρων που θέτει η Τεχεράνη στις ΗΠΑ είναι το τέλος των επιθέσεων σε βάρος του Ιράν και των συμμάχων τους, η άρση του αποκλεισμού στα λιμάνια του, η άρση των αμερικανικών κυρώσεων και η αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων, αλλά και αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. 

Ο Ιρανός πρόεδρος έδωσε συνέντευξη σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης κατά την οποία υπογράμμισε την ανάγκη να υπάρξει λύση που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να ξεφύγει από τη σημερινή κατάσταση.

Όπως ανέφερε, το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να είχαν δημιουργήσει έναν δίαυλο επικοινωνίας, ώστε να αντιμετωπίζονται άμεσα οι παραβιάσεις της εκεχειρίας αντί να οδηγούνται οι δύο πλευρές σε νέα στρατιωτική αντιπαράθεση.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε χθες πρόοδο μεταξύ του Ιράν και του Ομάν που θα μπορούσε σύντομα να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αποκαθιστώντας ουσιαστικά τις εξαγωγές πετρελαίου που έχουν διαταραχθεί από τον πόλεμο μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν που διαρκεί εδώ και πέντε μήνες.

«Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ είναι αντικείμενο ειδικών μηχανισμών και συνθηκών της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και δεν σχετίζεται με τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και του Ομάν», μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο τον εκπρόσωπο Τύπου των Ιρανών Φρουρών Χοσεΐν Μοχέμπι.

Ο δημοσιογράφος του Axios Μπαράκ Ραβίντ έγραψε στο «X»: «Διπλωμάτης από μία από τις χώρες-μεσολαβήτριες μου είπε ότι η ομάδα διαπραγματευτών του Ιράν περιμένει τις τελικές εγκρίσεις από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας σχετικά με τη συμφωνία με το Ομάν και τις ΗΠΑ. “Αναμένουμε αυτή την έγκριση σύντομα”», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Νωρίτερα, το MS Now (πρώην MSNBC) είχε μεταδώσει ότι επιτεύχθηκε συμφωνία-πλαίσιο, βάσει της οποίας το Ιράν και το Ομάν θα ελέγχουν από κοινού τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, την οποία η Τεχεράνη έχει αποκλείσει από την έναρξη της σύγκρουσής του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στα τέλη Φεβρουαρίου.

Από τις μέχρι τώρα πληροφορίες για το περιεχόμενο της φαίνεται ότι δεν θα επιβάλλονται τέλη διέλευσης στα πλοία. Ωστόσο, φέρεται να μην είναι εξασφαλισμένη η υποστήριξη των ΗΠΑ στη συμφωνία.

Σημαντική εξέλιξη στις διαπραγματεύσεις για τον στρατηγικό θαλάσσιο διάδρομο ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ.

Όπως γνωστοποίησε, Τεχεράνη και Μουσκάτ κατέληξαν σε συμφωνία για τις γεωγραφικές συντεταγμένες της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και βρίσκονται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας κοινής ανακοίνωσης, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν παρεμβάσεις από «τρίτα μέρη».

Ωστόσο, η ιρανική διπλωματία υπογραμμίζει πως η τεχνική αυτή συμφωνία δεν συνεπάγεται αυτόματα την πλήρη αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης, καθώς η συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ διατηρούν το κλίμα ανασφάλειας στην περιοχή.

Ο σχεδιασμός του Ιράν και ο ρόλος του Ομάν

Σύμφωνα με αναλύσεις (Αλί Ακμπάρ Νταρέινι), το υπό συζήτηση μοντέλο προβλέπει ότι το Ιράν θα διατηρεί τον έλεγχο της εισερχόμενης ναυτιλίας, ενώ η εξερχόμενη κυκλοφορία θα τελεί υπό κοινή διαχείριση με το Ομάν.

Βασική επιδίωξη της Τεχεράνης είναι να διασφαλίσει ότι ο θαλάσσιος διάδρομος δεν θα χρησιμοποιηθεί ως ορμητήριο ή υποστηρικτική οδός για στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της επικράτειάς της.

Η ιρανική πλευρά διαμηνύει ότι η ναυσιπλοΐα δεν θα επανεκκινήσει πλήρως όσο συνεχίζεται η αμερικανική στρατιωτική πίεση και ο αποκλεισμός.

Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την άρση των κυρώσεων σε:

• Δύο αεροσκάφη και τρεις αεροπορικές εταιρείες που συνδέονταν με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
• Δύο Ιρακινούς υπηκόους που κατηγορούνταν για δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Η κίνηση αυτή της Ουάσινγκτον αξιολογείται από αναλυτές ως προσπάθεια δημιουργίας διαύλων εκτόνωσης και διευκόλυνσης των συνομιλίων.

Για το σχέδιο, που θα θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για τον τερματισμό της διαταραχής του εμπορίου μέσω των Στενών που προκλήθηκε από τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, μίλησαν στο στο Reuters μια πηγή από κράτος του Κόλπου και ένας Δυτικός διπλωμάτης την Τρίτη (28/7).

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ακύρωσε ξαφνικά μια διήμερη εκστρατεία βομβαρδισμών των ΗΠΑ το Σαββατοκύριακο στην τελευταία του στρατηγική στροφή 180 μοιρών, δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «καλές συνομιλίες» με το Ιράν, αλλά απείλησε να επανεκκινήσει τις επιθέσεις εάν οι διαπραγματεύσεις δεν αποδώσουν. Το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει να επανεκκινήσει τις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ουάσινγκτον ξεκίνησε την ανανεωμένη εκστρατεία βομβαρδισμών νωρίτερα αυτόν τον μήνα για να σπάσει τον έλεγχο του Ιράν στο Ορμούζ, μέσου του οποίου διοχετευόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.

Το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε το Ορμούζ σε πλοία εκτός από τα δικά του μετά την επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Η συμφωνία τον περασμένο μήνα μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν το άνοιξε εν μέρει, αλλά η συμφωνία κατέρρευσε στις αρχές Ιουλίου αφού το Ιράν άνοιξε πυρ απέναντι σε πλοία τα οποία χρησιμοποίησαν μια δίοδο που δεν είχε εγκρίνει.

Το Ιράν έχει δηλώσει ότι θέλει να διαχειρίζεται το Ορμούζ παράλληλα με το Ομάν, το οποίο ελέγχει την απέναντι όχθη, και να χρεώνει τέλη εξυπηρέτησης στα πλοία που το χρησιμοποιούν. Η Ουάσινγκτον θέλει να επιστρέψει στο status quo πριν από τον πόλεμο, όταν τα πλοία μπορούσαν να περνούν ελεύθερα χωρίς πληρωμές, και λέει ότι η χρέωση υποχρεωτικών τελών θα ήταν παράνομη.

Τι προβλέπει η πρόταση του Ομάν για το Ορμούζ

Σύμφωνα με την πρόταση του Ομάν, το Ιράν δεν θα ασκεί αποκλειστικό έλεγχο και τα τέλη θα είναι προαιρετικά, δήλωσαν στο Reuters η πηγή του Κόλπου και ο δυτικός διπλωμάτης που ενημερώθηκε για το θέμα.

Το σύστημα θα είναι ανάλογο με ένα που υπάρχει στα Στενά της Μαλάκα στην Ασία, όπου η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Σιγκαπούρη ζητούν από τα πλοία να καταβάλλουν εθελοντικές εισφορές για τη χρηματοδότηση της ναυσιπλοΐας, της προστασίας του περιβάλλοντος και των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.

Ο δυτικός διπλωμάτης το συνέκρινε με έναν εθελοντικό φόρο άνθρακα για τις πτήσεις, όπου όποιος αγοράζει αεροπορικό εισιτήριο μπορεί να επιλέξει να σημειώσει ένα κουτάκι αν θέλει να πληρώσει για να αντισταθμίσει τις εκπομπές του.

Η πηγή από τον Κόλπο δήλωσε ότι μέχρι το βράδυ της Δευτέρας δεν είχε υπάρξει επίσημη απάντηση από το Ιράν στην πρόταση. Αξιωματούχοι του Ομάν συναντήθηκαν με Ιρανούς στην Τεχεράνη το Σαββατοκύριακο.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, συζήτησε τη Δευτέρα για τα Στενά του Ορμούζ με τους ομολόγους του από το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία και τόνισε την ανάγκη για περιφερειακή συνεργασία, ανέφερε ανακοίνωση του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το ελληνικών συμφερόντων, αλλά με σημαία Μάλτας, δεξαμενόπλοιο Cavos Maleas φέρεται να έχει χτυπηθεί πολύ σοβαρά και να έχει εγκαταλειφθεί από το πλήρωμα του στον Περσικό, ενώ υλικές ζημιές υπέστη το «Αχελώος» με σημαία Λιβερίας.

Δύο περιστατικά προς εξακρίβωση αναφέρονται στη Μαύρη Θάλασσα. Καλά στην υγεία τους είναι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι εφτά Έλληνες ναυτικοί που συγκαταλέγονται στο πλήρωμα του ελληνόκτητου πλοίου NISOS IOS, σημαίας Μάλτας. Το πλοίο υπέστη υλικές ζημιές στη γέφυρα και κινείται αυτοδύναμα με προορισμό τον Βόσπορο.

Δεν επέβαιναν Έλληνες στο δεξαμενόπλοιο Asia σημαίας Λιβερίας και ελληνικής ιδιοκτησίας, που χτυπήθηκε στο Νοβοροσίσκ και φέρεται να υπέστη υλικές ζημιές.

Το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi είχε φορτώσει ρωσικό πετρέλαιο στο Νοβοροσίσκ πριν από το τελευταίο του ταξίδι, ενώ το τελευταίο δημόσιο σήμα του μέσω του συστήματος AIS καταγράφηκε στις 11 Ιουνίου, ανοιχτά της Υεμένης.

Δορυφορικές εικόνες του προγράμματος Copernicus Sentinel-1 και Sentinel-2, που ελήφθησαν μεταξύ 2 και 13 Ιουλίου, δείχνουν μια γκρίζα κηλίδα πετρελαίου σε όρμο νοτιοδυτικά του νησιού αλ Κιμπλίγια. Τρεις ανεξάρτητοι ειδικοί επιβεβαίωσαν στο Reuters ότι οι εικόνες παραπέμπουν σε πετρελαιοκηλίδα.

Δεν έχει διευκρινιστεί εάν η διαρροή οφείλεται σε μηχανική βλάβη ή σε ζημιές από πιθανή επίθεση, είτε στο πλαίσιο των ουκρανικών επιχειρήσεων κατά δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με τη Ρωσία είτε λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν στην περιοχή του Κόλπου.

Το Caroline Bezengi είχε αναφέρει προβλήματα ήδη από τις 8 Ιουνίου, ανοιχτά του λιμανιού Μουκάλα στη νότια Υεμένη, σύμφωνα με δύο πηγές ασφαλείας στη ναυτιλία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βρετανία έχουν επιβάλει κυρώσεις στο πλοίο, καθώς θεωρείται μέρος του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου.