Η θέση που εκφράστηκε από ανώτερες κυβερνητικές πηγές στην γείτονα, με αφορμή και όσα δήλωσαν σχετικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, είναι σαφής ως προς τις τουρκικές προθέσεις.

«Η Τουρκία δεν αντιτίθεται σε έργα υποθαλάσσιων καλωδίων ούτε επιδιώκει να παρεμποδίσει την ανάπτυξη θαλάσσιων υποδομών συνδεσιμότητα. Όμως, η θέση της είναι ότι, όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές, επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει και διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων, θα πρέπει, πριν από την έναρξη των δραστηριοτήτων αυτών, να επικοινωνεί με την Τουρκία μέσω της διπλωματικής οδού, με στόχο να διασφαλίζεται η απαραίτητη συνεργασία, ο συντονισμός και η αποφυγή αλληλοεπικάλυψης ή σύγκρουσης δραστηριοτήτων».

Επί της ουσίας η τουρκική πλευρά επαναφέρει τη θέση ότι δεν μπορεί κανένα ενεργειακό πρότζεκτ να προχωρήσει στην ευρύτερη περιοχή χωρίς να έχει την έγκριση της Αγκυρας, και κατ’ επέκταση προωθεί την ιδέα της συνδιαχείρισης λέγοντας ότι θα πρέπει να είναι ενήμερη για οτιδήποτε γίνεται σε περιοχές που μονομερώς έχει δηλώσει ότι διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα.

Θέση που είχε προβάλει τον Ιούλιο του 2024 στο πεδίο με αφορμή τις έρευνες του ιταλικού πλοίου «Ievoli Relume» για το καλώδιο ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου στα ανοιχτά της Κάσου, όταν έστειλε πολεμικά πλοία σε διεθνή ύδατα, επικαλούμενη δικαιώματα που απορρέουν από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Τι επιδιώκει η Άγκυρα

Όπως επισημαίνει σχετικά ο ανταποκριτής της “Καθημερινής” στην Τουρκία, Μανώλης Κωστίδης, οι τουρκικές θέσεις διατυπώνονται με συγκεκριμένη στόχευση.

Η άποψη της Αγκυρας είναι πως η Τουρκία έχει αναγγείλει την υφαλοκρηπίδα της στην Ανατολική Μεσόγειο και περιμένει να δει πώς θα κινηθεί η ελληνική κυβέρνηση, αν κινηθεί με πνεύμα συνεργασίας, όπως η Αγκυρα την εννοεί, ή θα προχωρήσει στην πραγματοποίηση ερευνών και πόντισης καλωδίου δίχως να συνεργαστεί με τη γειτονική χώρα. Η θέση της τουρκικής πλευράς είναι πως πρέπει να έχει ενημέρωση για οποιαδήποτε δραστηριότητα έστω σε επίπεδο συντονισμού, ακόμη και για έρευνες πόντισης καλωδίων σε περιοχή που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, την οποία για την Αθήνα αυθαίρετα και μονομερώς έχει ορίσει. Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως σε περίπτωση που δεν υπάρξει συντονισμός με την Αγκυρα και εμφανιστούν πλοία για το έργο GSI, θα υπάρξει αντίδραση της τουρκικής πλευράς όπως είχε συμβεί στα ανοιχτά της Κάσου.

Την ίδια ώρα αναλυτές σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης καλλιεργούν σκηνικό πιθανής έντασης, ακόμα και “θερμού επεισοδίου”, εφόσον η Ελλάδα προχωρήσει στην υλοποίηση του GSI χωρίς σχετική άδεια από την Τουρκία. Ενώ και ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, ερωτηθείς για την πιθανή(νέα) αντίδραση της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου, είπε στο ΟPEN: «Ναι, αν χρειαστεί βεβαίως θα υπάρξει και η φρεγάτα και θα υπάρξουν και τα αναβαθμισμένα F-16».

Ποιό είναι, όμως, το κράτος της σημαίας των εμπλεκομένων πλοίων;

Η γαλλική εταιρεία Meridiam λειτουργεί ως ο κύριος χρηματοδότης και επενδυτής (sponsor) του έργου. Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, δεν διαθέτει δικό της στόλο πλοίων, αλλά η πόντιση και η κατασκευή του καλωδίου έχουν ανατεθεί εξολοκλήρου στον γαλλικό κολοσσό Nexans.Η Nexans πρόκειται να χρησιμοποιήσει για το έργο τα δικά της, υπερσύγχρονα πλοία πόντισης υποβρυχίων καλωδίων (Cable Laying Vessels – CLV).

Ο στόλος πόντισης καλωδίων της Nexans αποτελείται από τρία κύρια πλοία, τα οποία πλέουν όλα υπό σημαία Νορβηγίας:

1. Nexans Aurora: Το πιο σύγχρονο και πρωτοποριακό πλοίο πόντισης καλωδίων μεγάλου βάθους της εταιρείας, κατασκευασμένο το 2021.
   • Σημαία: Νορβηγία (Norway).
2. Nexans Electra: Το ολοκαίνουργιο, επόμενης γενιάς υβριδικό πλοίο πόντισης της εταιρείας. Η επίσημη αλλαγή σημαίας και η επιχειρησιακή του παράδοση ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, τον Μάιο του 2026.
   • Σημαία: Νορβηγία (Norway).
3. Nexans Skagerrak: Το παλαιότερο αλλά εξαιρετικά αξιόπιστο και αναβαθμισμένο πλοίο του στόλου της για τέτοιου είδους υποθαλάσσιες εργασίες.
   • Σημαία: Νορβηγία (Norway)

Η Αθήνα εκτιμά πώς η χρήση πλοίων υπό τη σημαία της Νορβηγίας (χώρας μέλους του ΝΑΤΟ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου), σε συνδυασμό με τη γαλλική κρατική και ιδιωτική κάλυψη (μέσω των Meridiam και Nexans), προσδίδει στο έργο αυξημένη διεθνή και ευρωπαϊκή προστασία έναντι των γεωπολιτικών αμφισβητήσεων και των πιέσεων της Τουρκίας στην περιοχή του νοτιοανατολικού Αιγαίου.

Η Τουρκία επιμένει πως “διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία στην περιοχή” και για τον λόγο αυτό, αξιώνει ενημέρωση επί των σχεδίων και των έργων. Ειδικότερα, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι για οποιαδήποτε έρευνα ή πόντιση καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές όπου θεωρεί ότι έχει κυριαρχικά δικαιώματα θα πρέπει να προηγείται ενημέρωσή της.

Πρακτικά, η Άγκυρα επιδιώκει να της ζητηθεί άδεια για την υλοποίηση του έργου από το κράτος “της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων”, ενώ αξίζει να σημειωθεί πώς το συγκεκριμένο έργο (GSI) χρηματοδοτείται αδρά με αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια από την Ε.Ε.

Με βάση τη νομική και διπλωματική λογική που θέτει η Τουρκία, το κράτος που θα έπρεπε να της ζητήσει άδεια είναι η Νορβηγία, καθώς αυτή είναι το «κράτος της σημαίας» (flag state) των πλοίων της Nexans που θα εκτελέσουν τις εργασίες.

Είναι, ωστόσο, σχεδόν απίθανο η Νορβηγία να εμπλακεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε αυτή την περίπλοκη υπόθεση και να ζητήσει την άδεια από την Άγκυρα.

Πληροφορίες διπλωματικών κύκλων επισημαίνουν σχετικά:

Σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο (UNCLOS): Η Νορβηγία, ως κράτος δικαίου και συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), αναγνωρίζει ότι στα διεθνή ύδατα και στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) ισχύει η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ελευθερία πόντισης υποβρυχίων καλωδίων.

Άρνηση νομιμοποίησης των τουρκικών διεκδικήσεων: Εάν η Νορβηγία υπέβαλλε αίτημα στην Άγκυρα, θα αναγνώριζε έμμεσα ότι η περιοχή του νοτιοανατολικού Αιγαίου/Ανατολικής Μεσογείου ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις επίσημες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Πώς επηρεάζεται το προεκλογικό κλίμα- Η παράμετρος Σαμαρά

Το τελευταίο, φυσικά, είναι κάτι που δεν επιθυμεί πρωτίστως η Ελλάδα, ακόμα κι αν δεν εμφανιζόταν η ίδια ως κρατική οντότητα να ζητά την τουρκική άδεια για την πόντιση του καλωδίου. Τυχόν αίτημα της Νορβηγίας, ή οιουδήποτε άλλου, προς την Τουρκία για την παροχή αδείας, συνιστά “δεδικασμένο” που στο μέλλον θα το αξιοποιήσει η γείτονας στο διπλωματικό πεδίο για να κατοχυρώσει την θεωρία των γκρίζων ζωνών και της συνεκμετάλλευσης.

Η υπόθεση, βεβαίως, έχει και εσωτερικές πολιτικές διαστάσεις, καθώς η κυβέρνηση τελεί υπό την δημοσκοπική και πιθανότατα εκλογική πίεση του υπό ίδρυση κόμματος του Αντώνη Σαμαρά, αλλά και άλλων κομμάτων στα δεξιά της. Οποιαδήποτε “στραβοτιμονιά” (και μάλιστα με το προηγούμενο της εμπλοκής στην Κάσο) θα έδινε βήμα στον πρώην πρωθυπουργό να εξαπολύσει επίθεση για ενδοτικότητα στα ελληνοτουρκικά και να πλήξει πολιτικά και εκλογικά τη Ν.Δ στο ακροατήρια των δεξιών ψηφοφόρων.

«Κάποιες πολιτικές δυνάμεις, κυρίως δεξιότερα ημών, αλλά και όχι μόνο, ακούμε αυτή την κριτική και από το ΠΑΣΟΚ κάποιες φορές με πιο ήπιο τρόπο και από κάποια άλλα κόμματα, φτιάχνουν ένα αφήγημα ενδοτικότητας και υποχωρητικότητας», είπε ο κ. Μαρινάκης, για να προσθέσει ότι συναντήσεις με την τουρκική ηγεσία γίνονταν και από τους προηγούμενους πρωθυπουργούς. Μάλιστα πήγε ένα βήμα πιο πέρα προεξοφλώντας ότι για άλλη μία φορά όσοι προβλέπουν εθνικές ήττες θα διαψευσθούν στην πράξη.

«Eχω “βαρεθεί” να μετράω πρωτοσέλιδα εφημερίδων όλα αυτά τα χρόνια που προεξοφλούν εθνικές ήττες και στη συνέχεια μετράνε “κουβάδες”. Για μία ακόμη φορά, λοιπόν, αυτοί οι πατριδοκάπηλοι, οι ψευτοπατριώτες είτε κάποιων ΜΜΕ είτε από το πολιτικό σύστημα, θα πάρουν τις απαντήσεις τους στην πράξη», τόνισε.

Η κυβέρνηση, βεβαίως, έχει κάθε λόγο να αξιοποιήσει το μομέντουμ στο εσωτερικό προεκλογικό σκηνικό. Πρώτον, για να ενισχύσει το αφήγημα της ανάγκης σταθερής και ισχυρής διακυβέρνησης που μπορεί να αντιμετωπίσει -ακόμα και δυναμικά εάν χρειαστεί- μία εμπλοκή στα ελληνοτουρκικά, ή ακόμα περισσότερο να επικαλεστεί μία τέτοια κρίση για την προσφυγή σε κάλπες το φθινόπωρο (επίκληση “σπουδαίου εθνικού λόγου” που προβλέπει το Σύνταγμα). Και, δεύτερον, για να περιορίσει την επιρροή Σαμαρά και άλλων κομμάτων στα δεξιά της Ν.Δ.

«Ουσιαστικά, ο ΑΔΜΗΕ ενώνει δυνάμεις με έναν πολύ μεγάλο γαλλικό επενδυτικό όμιλο, ο οποίος έχει κάνει την υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας. ‘Αρα, έχει κάνει ένα παρόμοιο έργο, 2,8 δισ., αντίστοιχης τεχνικής δυσκολίας», εξήγησε ο κ. Παπασταύρου, μιλώντας στην τηλεόραση του ΟΡΕΝ, προσθέτοντας παράλληλα ότι πρόκειται για ένα δύσκολο έργο με τεχνικές,γεωπολιτικές και οικονομικές δυσκολίες

«Κανείς δεν είπε ότι όλα αυτά τα προβλήματα λύνονται ως διά μαγείας σε μία μέρα. Ένα είναι σίγουρο, η δημιουργία αυτής της νέας ισχυρής δυναμικής βοηθάει σίγουρα όλες αυτές τις δυσκολίες να αντιμετωπιστούν με πολύ καλύτερο τρόπο. Γιατί ουσιαστικά διευρύνει τη βάση των συμμετεχόντων. Δεν είναι ένα θέμα Ελλάδας, Κύπρου, Τουρκίας. Είναι ένα ευρωπαϊκό θέμα», υπογράμμισε ο Υπουργός, τονίζοντας ότι η συμφωνία αυτή δείχνει παράλληλα, πόσο στενές είναι οι σχέσεις της Ελλάδας με τη Γαλλία.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου η υλοποίηση του GSI αναμένεται να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, ενισχύοντας παράλληλα την ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσόγειου.

Ανέφερε επίσης ότι τις επόμενες μέρες ολοκληρώνεται η μελέτη κόστους-οφέλους για το κομμάτι Κύπρος-Ισραήλ και θα υποβληθεί στις ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών.

«Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις είναι απαραίτητες για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Και κυρίως της Ανατολικής Μεσογείου. ‘Αρα, προχωρούμε με αποφασιστικά βήματα, έτσι ώστε να μπορεί να ολοκληρωθεί η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ είπε χαρακτηριστικά

Ερωτηθείς σχετικά με τη στάση της Τουρκίας,  κ. Παπασταύρου είπε: «Νομίζω η ιστορία έχει δείξει ότι εμείς θα προστατεύσουμε τον εαυτό μας και πρέπει καταρχήν να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις. Όμως ζούμε σε έναν κόσμο πολύ σύνθετο, που αλλάζει καθημερινά, και είναι αποφασιστικής σημασίας η χώρα μας να δημιουργεί ισχυρές συμμαχίες».

«Η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στο πεδίο είναι κάτι που δεν συναρτάται με τις αντιδράσεις κανενός. Έχει να κάνει με τη δική μας αποφασιστικότητα, πάντα μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας και πάντα δημιουργώντας συμμαχίες και ενώνοντας δυνάμεις», υπογράμμισε, και επεσήμανε: «Η στρατηγική που έχει η Ελλάδα για την Ανατολική Μεσόγειο είναι μια στρατηγική δημιουργίας, ανάπτυξης και προόδου για όλες τις χώρες της περιοχής, χωρίς αποκλεισμούς, αλλά χωρίς να αποδεχόμαστε οποιεσδήποτε εκβιαστικές πρακτικές και απειλές. Γιατί οι απειλές δεν έχουν πια θέση στη σύγχρονη Ανατολική Μεσόγειο».

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα μετοχική σύνθεση ενισχύει αποφασιστικά τη χρηματοδοτική και πολιτική θωράκιση του έργου, ενώ η αντιπολίτευση επιμένει ότι το βασικό ζητούμενο παραμένει η ανακοίνωση ενός σαφούς και δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για την επιστροφή των εργασιών στο πεδίο.

Η γαλλική Meridiam δίνει νέα ώθηση στο GSI

Η συμφωνία για την απόκτηση του 66% της Great Sea Interconnector από τη Meridiam, έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς επενδυτές σε έργα υποδομών με παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική, θεωρείται από την Αθήνα εξέλιξη στρατηγικής σημασίας. Ο γαλλικός όμιλος διαχειρίζεται επενδύσεις ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ και συμμετέχει σε περισσότερα από 130 μεγάλα έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου-Γερμανίας (NeuConnect).

Στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας δεν ενισχύει μόνο την κεφαλαιακή βάση του έργου, αλλά προσδίδει και σημαντικό πολιτικό και διπλωματικό βάρος, καθώς θεωρείται ότι πραγματοποιείται με τη στήριξη του Παρισιού.

Οι βάσεις της συμφωνίας είχαν τεθεί ήδη από την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα τον περασμένο Απρίλιο, ενώ η γαλλική στρατηγική για ενίσχυση της παρουσίας της στην Ανατολική Μεσόγειο συνέβαλε στην επιτάχυνση των εξελίξεων.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ενίσχυση της επενδυτικής ασφάλειας

Η νέα εταιρική δομή συνοδεύεται από τη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans, με πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν το απαραίτητο επόμενο βήμα πριν από την πόντιση του καλωδίου.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Το έργο έχει ήδη εξασφαλίσει 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό Connecting Europe Facility (CEF), καθώς και επιπλέον 100 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Επιπλέον, έχει ενταχθεί στα Projects of Common Interest (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που του παρέχει τόσο χρηματοδοτική όσο και θεσμική ευρωπαϊκή στήριξη.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η συμμετοχή της Meridiam θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την ολοκλήρωση των χρηματοδοτικών διαδικασιών, τη διευκόλυνση της τραπεζικής χρηματοδότησης και την επίλυση των τελευταίων ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στο «τιμόνι» του έργου

Παρά την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου, ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί τον ρόλο του στρατηγικού εταίρου, κρατώντας δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, την τεχνική ευθύνη της υλοποίησης και τη λειτουργία της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η νέα μετοχική σύνθεση δεν μεταβάλλει τον ελληνικό έλεγχο στα κρίσιμα τεχνικά και επιχειρησιακά ζητήματα του έργου, ενώ η συμμετοχή της Meridiam εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και βελτιώνει την κατανομή του επενδυτικού κινδύνου.

Οι εκκρεμότητες με Κύπρο και οι τουρκικές αντιδράσεις

Το έργο έχει περάσει από αλλεπάλληλες δοκιμασίες. Εκτός από τις έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας, σημαντικές καθυστερήσεις προκάλεσαν και οι διαφωνίες που είχαν ανακύψει μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας για το χρηματοδοτικό μοντέλο.

Η παρέμβαση του Κύπριου υπουργού Οικονομικών Μάκη Κεραυνού το φθινόπωρο του 2025, με την οποία αμφισβητήθηκε η οικονομική βιωσιμότητα του έργου και τέθηκε θέμα της κυπριακής συμμετοχής ύψους 25 εκατ. ευρώ ετησίως, είχε δημιουργήσει σοβαρή εμπλοκή στις συνομιλίες.

Παράλληλα, οι τουρκικές αντιδράσεις κορυφώθηκαν στην περιοχή της Κάσου, όπου η Άγκυρα επιχείρησε να αποτρέψει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου, επικαλούμενη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, παρά το γεγονός ότι η περιοχή περιλαμβάνεται στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου του 2020. Το καλοκαίρι του 2024, μάλιστα, είχε δημιουργηθεί σοβαρή ένταση όταν τουρκικά πολεμικά πλοία παρενόχλησαν τις εργασίες του ιταλικού ερευνητικού Ievoli Relume.

Αντιπολίτευση: «Λείπει το χρονοδιάγραμμα»

Παρά το θετικό κλίμα που δημιούργησε η συμφωνία με τη Meridiam, η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι εξακολουθεί να απουσιάζει το βασικό στοιχείο για την πρόοδο του έργου: ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Οι υπεύθυνοι ΚΤΕ Εξωτερικών και Ενέργειας του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος και Φραγκίσκος Παρασύρης, ζητούν από την κυβέρνηση να παρουσιάσει σαφές σχέδιο υλοποίησης ενός έργου που χαρακτηρίζουν κρίσιμο τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη γεωπολιτική θέση της χώρας.

Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η ΕΛ.Α.Σ., η οποία αναγνωρίζει ως θετική τη συμμετοχή της Meridiam, αλλά επισημαίνει ότι ούτε η παρουσία της Nexans ούτε η ελληνογαλλική αμυντική συνεργασία έχουν μέχρι σήμερα οδηγήσει στην ουσιαστική επανεκκίνηση των εργασιών.

Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η επιστροφή των ερευνών

Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, στόχος είναι οι υποθαλάσσιες έρευνες να επανεκκινήσουν μέσα στο φθινόπωρο, καθώς μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί περίπου το 40% των απαιτούμενων εργασιών.

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων επισημαίνουν ότι μετά την είσοδο της Meridiam, το ζήτημα της διάθεσης των αναγκαίων τεχνικών μέσων και του χρονοδιαγράμματος αφορά πλέον άμεσα και τη γαλλική πλευρά, γεγονός που εκτιμάται ότι μπορεί να επιταχύνει τις διαδικασίες. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί επίσημη ημερομηνία επανέναρξης.

Παράλληλα, προχωρά και ο σχεδιασμός για το δεύτερο σκέλος της διασύνδεσης, Κύπρος-Ισραήλ, καθώς ο ΑΔΜΗΕ ολοκλήρωσε τη σχετική μελέτη κόστους-οφέλους, η οποία αναμένεται να αποσταλεί στις ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν σταδιακά τον στόχο να εξελιχθεί η Ελλάδα σε βασικό ενεργειακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου, συνδέοντας τα ηλεκτρικά δίκτυα Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το αν η νέα εταιρική δομή θα οδηγήσει και στην ουσιαστική επανεκκίνηση του έργου, θα κριθεί τελικά όταν τα ερευνητικά πλοία επιστρέψουν στη θάλασσα και οι εργασίες περάσουν από τις υπογραφές στην πράξη.

Η συμφωνία υπεγράφη στο Μέγαρο Μαξίμου την Τετάρτη (5/8) και η παρουσία του πρωθυπουργού καταδεικνύει το κομβικό ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα στις εξελίξεις στο ενεργειακό τομέα.

Η εταιρεία, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, θα αναλάβει την ανάπτυξη του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Μαζί με αυτή τη συμφωνία σήμερα υπεγράφη και η τριμερής συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού για την υλοποίηση του έργου.

«Καλώς ήρθατε στην Αθήνα. Σήμερα είναι, πιστεύω, μια πολύ σημαντική ημέρα, που σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προόδου για το έργο Great Sea Interconnector. Όπως γνωρίζετε, πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Κύπρο, αλλά πιστεύω ότι και για την Ευρώπη στο σύνολό της. Και η είσοδος της Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector -μια εταιρεία ειδικού σκοπού που ιδρύθηκε από τον ΑΔΜΗΕ για την υλοποίηση του έργου- θεωρώ ότι αποτελεί μια πολύ ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας, στις τεχνικές δυνατότητες του ΑΔΜΗΕ, αλλά και στη στρατηγική αξία αυτού του έργου διασύνδεσης», ανέφερε αρχικά ο πρωθυπουργός σε δηλώσεις του.

«Πιστεύω όμως ότι το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι ενώνουμε τις δυνάμεις μας για ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος και, παράλληλα, το γεγονός αυτό συνοδεύεται από την υπογραφή μιας στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την αρχή για να επιταχύνουν την πορεία υλοποίησης του έργου, με πρώτη προτεραιότητα την ολοκλήρωση των ερευνών στον θαλάσσιο πυθμένα» πρόσθεσε.

«Ο ΑΔΜΗΕ θεωρώ ότι συνεισφέρει σε αυτό το έργο βαθιά εμπειρογνωμοσύνη σε τεχνικό επίπεδο, γνώση σε βάθος των ηλεκτρικών συστημάτων και αποδεδειγμένη ικανότητα υλοποίησης μεγάλων ενεργειακών διασυνδέσεων, με τη διασύνδεση μεταξύ Αθήνας και Κρήτης να αποτελεί ένα παράδειγμα ιδιαίτερα σύνθετου έργου που ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Και, φυσικά, εσείς συνεισφέρετε διεθνή εμπειρία σε παρόμοια έργα και τη μακροπρόθεσμη δέσμευση σε στρατηγικές υποδομές» είπε ακόμη ο πρωθυπουργός.

«Συνδυάζοντας αυτά τα αλληλοσυμπληρούμενα πλεονεκτήματα, οι δύο εταίροι δημιουργούν μια κατά πολύ ισχυρότερη και πολύ πιο αξιόπιστη πλατφόρμα για την κατασκευή και την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου. Η συγκεκριμένη συναλλαγή αφορά, φυσικά, την εταιρεία ειδικού σκοπού του έργου που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη της διασύνδεσης.

»Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και αποτελεί κεντρικό εταίρο σε αυτό το έργο, ενώ η συμμετοχή σας ενισχύει την κεφαλαιακή βάση, οδηγεί σε καλύτερη κατανομή του ρίσκου και ενισχύει τη δυνατότητα υλοποίησης. Διερευνούσαμε αυτό το ενδεχόμενο τους τελευταίους μήνες και είμαστε ιδιαίτερα ευτυχείς που καταφέραμε να ενισχύσουμε την κεφαλαιακή βάση του έργου» είπε ακόμη.

Ο Κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για ένα έργο που παράλληλα θα βοηθήσει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

«Ασφαλώς, αυτό για εμάς είναι τόσο ένα στρατηγικό έργο όσο και ένα έργο ιδιαίτερα σημαντικό για την ενεργειακή δομή και τη σταθερότητα ολόκληρου του δικτύου στην περιοχή μας. Θα συμβάλει ουσιαστικά στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και τη σύνδεση της χώρας με ολόκληρο το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα. Και, φυσικά, θα διευκολύνει την εισαγωγή στο δίκτυο περισσότερης ενέργειας από ΑΠΕ και θα ενισχύσει συνολικά την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης» είπε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, πρόσθεσε: «Είμαι πολύ χαρούμενος που η Ελλάδα αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι μπορεί να προσελκύσει σοβαρούς, μακροπρόθεσμους διεθνείς επενδυτές για έργα στρατηγικής σημασίας. Θεωρώ ότι έχει ιδιαίτερη αξία το γεγονός ότι καταφέραμε να προσελκύσουμε έναν από τους μεγαλύτερους, αν όχι τον μεγαλύτερο επενδυτή από την Ευρώπη στον τομέα των υποδομών, και πιστεύω επίσης ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να υποστηρίξουμε την ισχυρή στρατηγική συμμετοχή, τις διεθνείς επενδύσεις, την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και τον σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων και κινδύνων.

Επιτρέψτε μου, λοιπόν, να συγχαρώ όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για την υπογραφή αυτής της συμφωνίας, και ανυπομονούμε να αναλάβουμε όλες τις πρωτοβουλίες ώστε το έργο να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό. Και πάλι, καλώς ήρθατε».

Παπασταύρου: Αρχή-ορόσημο για την υλοποίηση του έργου

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ευχαρίστησε τις εταιρείες και τους εμπλεκόμενους φορείς για την επαγγελματική τους δέσμευση.

«Κύριε πρωθυπουργέ, μετά την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν εδώ, δώσατε τις κατευθύνσεις και τις οδηγίες. Συναντηθήκαμε με τον Τιερί και θεωρώ ότι οι εταιρείες κατάφεραν να συνάψουν αυτή τη συμφωνία σε χρόνο-ρεκόρ. Και όπως είπαν όλοι, αυτή είναι η αρχή. Πρόκειται για μια αρχή που αποτελεί ορόσημο για να προχωρήσουμε στην υλοποίηση του έργου», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου.

Ο Thierry Déau, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meridiam, δήλωσε:

«Σας ευχαριστώ, κ. πρωθυπουργέ, αγαπητοί υπουργοί. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να βρίσκομαι σήμερα εδώ για να υπογράψω αυτή τη συμφωνία. Πρόκειται για ένα έργο με μεγάλη στρατηγική σημασία για την Ευρώπη, το οποίο έρχεται σε συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας που έχει υπογράψει η Ελλάδα με τη Γαλλία. Και πρέπει να πω ότι ο πρόεδρός μου υποστηρίζει θερμά αυτό το έργο και μάλιστα μου τηλεφωνεί καθημερινά γι’ αυτό.

Είμαστε πολύ χαρούμενοι που συνεισφέρουμε, φυσικά, την κεφαλαιακή δύναμή μας, τα 25 δισεκατομμύρια ευρώ που διαχειριζόμαστε, με την έμφαση που δίνουμε στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε υποδομές. Έχουμε συμμετάσχει στα περισσότερα διευρωπαϊκά δίκτυα, είτε πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γερμανίας είτε για δίκτυα μεταφορών και άλλων τομέων, ανταποκρινόμενοι ουσιαστικά σε πολιτικές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα για την κατασκευή υποδομών ώστε η Ευρώπη να γίνει πιο ανθεκτική.

Είμαι λοιπόν πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ μαζί με τους συναδέλφους μου από τη Nexans. Και βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε και να φέρουμε αποτελέσματα».

Ευχαριστίες εξέφρασε επίσης ο Pascal Radue, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Nexans, επισημαίνοντας:

«Σας ευχαριστώ πολύ, κ. πρωθυπουργέ και κύριοι υπουργοί. Εκ μέρους της Nexans, θα ήθελα επίσης να πω ότι είμαστε εξαιρετικά χαρούμενοι που βλέπουμε σήμερα τις υπογραφές γι’ αυτό το έργο, το οποίο αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για το έργο. Θα ακολουθήσουν και άλλα βήματα. Πιστεύω ότι πρέπει να συνεργαστούμε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς για να διασφαλίσουμε ότι αυτό το έργο θα υλοποιηθεί στην πράξη. Ωστόσο, είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι, διότι θεωρώ ότι αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός, και είμαστε πολύ χαρούμενοι που, τελικά, ως μέλη του “Team France”, θα μπορέσουμε να προσφέρουμε προστιθέμενη αξία με την τεχνολογία μας στην Ελλάδα και την ευρύτερη Ευρώπη».

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μανούσος Μανουσάκης, δήλωσε:

«Θα ήθελα να ευχαριστήσω την κυβέρνηση για την υποστήριξη που παρείχε σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια για το έργο αυτό, όπως θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Meridiam για την εμπιστοσύνη που δείχνει προς τον ΑΔΜΗΕ. Όπως είπε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο, και σήμερα, με τη νέα μετοχική δομή, θεωρώ ότι δηλώνουμε σε όλους ότι αυτό είναι ένα ευρωπαϊκό έργο το οποίο πρόκειται να προχωρήσει. Ήταν το δεύτερο σημαντικότερο έργο, όπως ανέφερε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Βρισκόμαστε εδώ για να εργαστούμε, να εργαστούμε σκληρά και να επιτύχουμε και πάλι καλά αποτελέσματα, όπως και στο παρελθόν, όλοι μαζί».

Γιατί είναι σημαντική η συμφωνία με τη Meridiam

Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου.

Η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών. Η συμφωνία με την Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για την λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.

Η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Και η γαλλική σφραγίδα Παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.

Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς.

Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης. Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου.

Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025. Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών.

Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στην μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.

Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου.

Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Ποια είναι η Meridiam

Η Meridiam είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής. Ιδρύθηκε το 2005, έχει την έδρα της στο Παρίσι και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική.

Ο όμιλος εξειδικεύεται σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, τις οποίες αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.
Μέγεθος

Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των €100 δισ.

Παράλληλα, θα υπογραφεί τριμερής συμφωνία μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans, με αντικείμενο τις εργασίες θαλάσσιων ερευνών βυθού που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου.

Η συμφωνία σηματοδοτεί ένα ακόμη βήμα για την προώθηση του Great Sea Interconnector, του στρατηγικής σημασίας ενεργειακού έργου που αποσκοπεί στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και τη διασυνδεσιμότητα της Ανατολικής Μεσογείου.