Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης έγινε ενημέρωση για τις τελευταίες διπλωματικές και στρατιωτικές εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή από τους yπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια.

Σημειώνεται ότι το ΚΥΣΕΑ επέλεξε ως νέο αρχηγό του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής τον Αντιναύαρχο Χρήστο Κοντορουχά. Ο απερχόμενος Αρχηγός του Λιμενικού Σώματος, αντιναύαρχος Τρύφωνας Κοντιζάς, του οποίου η θητεία κρίνεται ευδόκιμη, αναμένεται να αναλάβει τη νεοσύστατη Γενική Γραμματεία Κρίσιμων Οντοτήτων στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Επιπλέον, εγκρίθηκαν εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων στα οποία αναφέρθηκε σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση ο Νίκος Δένδιας.

«Το ΚΥΣΕΑ σήμερα καθ’ όσον αφορά τις εισηγήσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας πήρε μία σειρά εξαιρετικά σημαντικών αποφάσεων κατ’ αρχάς όσον αφορά τον αντι-drone, αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό θόλο της πατρίδας μας, ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της Ασπίδας του Αχιλλέα. Νομίζω ότι περνάμε σε μία νέα εποχή», σημείωσε ο Νίκος Δένδιας σε δηλώσεις του.

«Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των φρεγατών MEKO συνεχίζεται μετά από πολλά χρόνια και θα έχουμε τέσσερα βαπόρια τα οποία θα μπορούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες συνθήκες», είπε στη συνέχεια.

Επιπλέον, αναφέρθηκε και στις υποδομές για τα F-35 και θύμισε ότι το πρώτο αεροσκάφος θα παραδοθεί στη χώρα μας το 2028. Μίλησε επίσης και για των εκσυγχρονισμό των F-16 50 σε F-16 Viper. «Με αυτά η ΠΑ θα υπερβεί τα 100 και μαζί με τα Rafale και τα F-35 θα είναι μία από τις πιο ισχυρές αεροπορίες στην Ευρώπη», είπε και μίλησε και για τη συντήρηση των μεταγωγικών αεροσκαφών.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν οι επιπτώσεις που ήδη καταγράφονται στο πεδίο της ενέργειας, στην ναυσιπλοϊα και να εξεταστούν  όλα τα σενάρια κλιμάκωσης της κρίσης, στην σκιά πλέον και του αμερικανικού τελεσιγράφου για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ που λήγει απόψε.

Παράλληλα όμως και της εκτόξευσης ιρανικού πυραύλου προς την βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό, ενέργεια που έχει προκαλέσει προβληματισμό σε σχέση με το βεληνεκές του ιρανικού οπλοστασίου και την δυνητική δυνατότητα χτυπήματος ακόμη και επί ευρωπαϊκών χωρών.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξέπεμψε χθες μήνυμα πως η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη και να έχει έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα ακόμη βήμα στην κατεύθυνση που συζητήθηκε στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ όπου αναγνωρίστηκε η ανάγκη να αποκτήσει σύντομα η ΕΕ ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 της ευρωπαϊκής συνθήκης. Άρθρο το οποίο επί της ουσίας ενεργοποιήθηκε όταν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να συνδράμουν την Κύπρο, προσφέροντας αεροναυτική υποστήριξη για την ασφάλειά της.

Πιθανότατα να συζητηθεί και η ελληνική συνεισφορά στην προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών με την παρουσία της συστοιχίας Patriot που βρίσκεται στην Σαουδική Αραβία από το 2021 με απόφαση του ΚΥΣΕΑ και προέβη τις προηγούμενες ημέρες στην αναχαίτιση δύο ιρανικών πυραύλων σε μια αυστηρά αμυντική δράση για την προστασία ενεργειακών εγκαταστάσεων .

Στην ατζέντα του ΚΥΣΕΑ αναμένεται να βρεθεί, σε συνέχεια της συζήτησης και της θετικής στάσης στην επιτροπή εξοπλιστικών της Βουλής, και το εξοπλιστικό πρόγραμμα, ύψους 5 δις ευρώ, που αφορά κυρίως στην αναβάθμιση της αεράμυνας.

Στη σημερινή συνεδρίαση θα εξεταστεί όμως και η παράμετρος ενδεχόμενων μεταναστευτικών ροών σε περίπτωση κλιμάκωσης της κρίσης. Παρά το γεγονός ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν προκύπτουν ενδείξεις αυξημένου κινδύνου, ο Έλληνας πρωθυπουργός υποστήριξε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την ανάγκη να είναι προετοιμασμένη η ΕΕ για όλα τα ενδεχόμενα και να εκπέμψει το μήνυμα ότι θα προστατεύσει τα εξωτερικά της σύνορα και δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος, όπως είχε πει.

Μέτρα στήριξης

Παράλληλα με τις γεωπολιτικές αναταράξεις, άμεση προτεραιότητα για την Αθήνα παραμένει και η διαμόρφωση των επόμενων παρεμβάσεων στο πεδίο της οικονομίας για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Οι προσεχείς ημέρες αναμένεται να είναι καθοριστικές για την λήψη των αποφάσεων καθώς όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν πως θα ανακοινωθούν νέα μέτρα, χωρίς ωστόσο να εξαντληθεί η “εργαλειοθήκη” που έχει στην διάθεσή της η χώρα, ενώ υπάρχει πάντα η προσδοκία ότι δεν θα αργήσουν και οι ευρωπαϊκές αποφάσεις. Σε αυτές προσβλέπει και η Αθήνα για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία.

Η κυβέρνηση δέχεται ήδη έντονη πολιτική πίεση όχι μόνο από την εγχώρια αντιπολίτευση, αλλά και από τα αντανακλαστικά άλλων ευρωπαϊκών χωρών που προχωρούν ήδη στην λήψη μέτρων στήριξης ακόμη και με μειώσεις φόρων (Π Χ Ισπανία, Αυστρία), την ώρα που στην Ελλάδα έχει υπάρξει για την ώρα μόνο το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για την αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας.

Σε αυτή την φάση πιθανότερο είναι να υπάρξουν παρεμβάσεις σε πετρέλαιο κίνησης,  fuel pass, ακτοπλοϊκά εισιτήρια, ενώ στην “εργαλειοθήκη” βρίσκονται επίσης και μπορεί να ενεργοποιηθούν στη συνέχεια ανάλογα με τις εξελίξεις, το market pass, επιδότηση στο ηλεκτρικό ρεύμα, η ενίσχυση στην βιομηχανία, αλλά και η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα εφόσον υπάρξει ρήτρα διαφυγής σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Μετά τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ στο Μέγαρο Μαξίμου, ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, κατέστησε σαφές ότι η απόλυτη προτεραιότητα της κυβέρνησης παραμένει η διαφύλαξη της σωματικής ακεραιότητας των Ελλήνων που βρίσκονται στη ζώνη των επιχειρήσεων.

Συγκεκριμένα, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε: «Ήδη, από το πρωί, βρισκόμαστε σε διαρκή επαφή και συντονισμό με συμμάχους και εταίρους έτσι ώστε να αναπτύξουμε μία κοινή γραμμή. Προτεραιότητα και βασικό μας μέλημα είναι η προστασία των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στις περιοχές αυτές».

Προς αυτή την κατεύθυνση, το Υπουργείο Εξωτερικών έχει θέσει σε λειτουργία ειδικές τηλεφωνικές γραμμές στις διπλωματικές αποστολές, ενώ ο Υπουργός απηύθυνε έκκληση προς τους πολίτες να τηρούν αυστηρά τα μέτρα ασφαλείας και τις οδηγίες των πρεσβειών. Υπογράμμισε μάλιστα πως υπάρχει ήδη διαμορφωμένο σχέδιο για επιχείρηση εκκένωσης, εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Ήδη, λειτουργούν στις διπλωματικές μας αποστολές τηλεφωνικές γραμμές έτσι ώστε να μπορούν να απευθύνονται όλοι οι πολίτες. Καλώ τους Έλληνες πολίτες στην περιοχή να παραμένουν σε ασφαλή τόπο και να ακολουθούν τις οδηγίες των οικείων πρεσβειών μας. Εάν απαιτηθεί, η Ελληνική Πολιτεία, το υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη έτοιμο το πλάνο για την οποιαδήποτε εκκένωση της περιοχής».

Παράλληλα, ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την ελληνική εμπορική ναυτιλία, η οποία βρίσκεται εκτεθειμένη στην καρδιά της κρίσης. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Ναυτιλίας, διατηρείται ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας με τα πλοία υπό ελληνική σημαία που πλέουν στον Περσικό Κόλπο. Όπως επισήμανε ο κ. Γεραπετρίτης: «Θα ήθελα, επίσης, να επισημάνω ότι το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής βρίσκεται σε επαφή με τα πλοία που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο, τα οποία φέρουν ελληνική σημαία και φροντίζει έτσι ώστε να υπάρχει μία διαρκής επικοινωνία».

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη δέσμευση της Αθήνας για μια αταλάντευτη στάση αρχής που θέτει ως επίκεντρο την ασφάλεια των Ελλήνων παγκοσμίως, καταλήγοντας: «Είμαστε σε θέση να διαβεβαιώσουμε ότι η Ελληνική Πολιτεία θα τηρήσει και στην περίπτωση αυτή μία στάση αρχής για την ασφάλεια όλων των Ελλήνων».

Η συνεδρίαση πραγματοποιείται μετά την επίθεση που εξαπέλυσαν σήμερα το πρωί το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά της Τεχεράνης, πρωτεύουσας του Ιράν.

Στη συνεδρίαση στο τραπέζι βρίσκεται το κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών που διαμένουν ή εργάζονται σε περιοχές που επηρεάζονται από τις συγκρούσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει μέτρα για την προστασία και την ενδεχόμενη απομάκρυνσή τους, σε περίπτωση που η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε πριν από λίγο τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον με τον Εμίρη του Κατάρ, Σεϊχη Tamim bin Hamad Al Thani και με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Σεϊχη Mohamed bin Zayed Al Nayhan.

«Σηκώνεται πολύ θόρυβος. Η άσκηση των Ενόπλων Δυνάμεων είναι στον κύκλο των αιφνιδιαστικών ασκήσεων που γίνονται κάθε χρόνο. Το Πίρι Ρέις δεν απασχόλησε το ΚΥΣΕΑ. Δείτε μια φωτογραφία του και θα καταλάβετε γιατί δεν συζητήθηκε σήμερα στο ΚΥΣΕΑ», ανέφερε.

Ο Νίκος Δένδιας πρόσθεσε πως έγινε συζήτηση για την έγκριση της τροποποίησης της δομής των Ενόπλων Δυνάμεων η οποία πέρασε πριν από λίγες ημέρες από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής.

Μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής Αμυνας αναφέρθηκε στην ενδυνάμωση της γενικής επιθεώρησης στρατού η οποία μετακινείται στη Λάρισα και στην δημιουργία μιας συνολικής διεύθυνσης πληροφοριών στο επίπεδο του ΓΕΕΘΑ.

Επίσης είπε ότι έγινε η παρουσίαση της 4ης φρεγάτας Belh@rra «Θεμιστοκλή» καθώς το νομοθέτημα είναι έτοιμο και θα κατατεθεί σήμερα στη Βουλή. «Ο “Θεμιστοκλής” δεν είναι μία 4η φρεγάτα. Ο βασικός τύπος της φρεγάτας, όπως είχε συμφωνηθεί είναι Belh@rra Στάνταρντ 2. Ο Θεμιστοκλής είναι Στάνταρντ 2.++. Έχει μία +10 αυξημένες δυνατότητες», υπογράμμισε ο κ. Δένδιας.

Σημειώνεται πως κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ενημέρωσε για τις τελευταίες διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις.

Επίσης, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, ενημέρωσε για εξοπλιστικά θέματα των Ενόπλων Δυνάμεων και για την εξάσκηση δικαιώματος προαίρεσης για 4η φρεγάτα τύπου FDI.

Τέλος, ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Θάνος Πλεύρης, προχώρησε σε ενημέρωση για το Μεταναστευτικό. Στο επίκεντρο βρέθηκε η έξαρση των ροών προς Κρήτη και Γαύδο και στην παράλληλη επιχείρηση αποσυμφόρησης των περιοχών αυτών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις συζητήσεις με τις λιβυκές αρχές για την ενίσχυση της συνεργασίας, παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν.

Σε ό,τι αφορά το Μεταναστευτικό, υπογραμμίστηκε η ανάγκη συνεργασίας των λιβυκών Αρχών προκειμένου να μην παγιωθεί νέα μεταναστευτική οδός από την Ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη.

Τονίστηκε ακόμη η ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος ενόψει των επικείμενων επισκέψεων στη Λιβύη τόσο του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, όσο και του αρμοδίου Επιτρόπου της ΕΕ Μάγκνους Μπρούνερ.

Συζητήθηκαν επίσης εξοπλιστικά θέματα των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η συνεδρίαση, η οποία αποφασίστηκε το πρωί του Σαββάτου (22/6), είχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στις 19:00 στο Μέγαρο Μαξίμου.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η εκτίμηση της κατάστασης, καθώς και η ενδεχόμενη επίδραση των διεθνών εξελίξεων στην εθνική ασφάλεια και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΚΥΣΕΑ είχε συνεδριάσει εκτάκτως και πριν από περίπου 10 ημέρες, μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν, γεγονός που καταδεικνύει τη συνεχή και έντονη παρακολούθηση των γεγονότων από την ελληνική πλευρά.

Αντίστοιχα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας θα βρεθεί σήμερα και στο Πεντάγωνο προκειμένου, να συζητηθούν όλα τα σενάρια επί του πεδίου.

Υπενθυμίζεται πως ο πρωθυπουργός ξεκίνησε τη νέα εβδομαδιαία ανασκόπησή του στο Facebook καλώντας σε αυτοσυγκράτηση και διεθνή συντονισμό. Όπως επεσήμανε, η Ευρώπη οφείλει να ανταποκριθεί στις περιστάσεις, με τη συζήτηση να μεταφέρεται στα θεσμικά φόρα της ερχόμενης εβδομάδας, στη Διάσκεψη του ΝΑΤΟ και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. «Η Ευρώπη οφείλει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, προς όφελος της διεθνούς ειρήνης και ευημερίας» σημείωσε ο πρωθυπουργός.

Στο επίκεντρο του ΚΥΣΕΑ, που θα συνεδριάσει υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου στις 18:00 το απόγευμα, θα τεθούν οι καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση του Ισραήλ σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Σχετική ανακοίνωση για την κατάσταση ασφαλείας εξέδωσε νωρίτερα την Παρασκευή (13/6) και το Υπουργείο Εξωτερικών:

Το Υπουργείο Εξωτερικών, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που έχει κηρυχθεί στο Ισραήλ, συνιστά στους Έλληνες πολίτες που βρίσκονται στη χώρα να παραμείνουν σε ασφαλές μέρος, πλησίον καταφυγίου, και να ακολουθούν τις οδηγίες των τοπικών Αρχών. Ο εναέριος χώρος του Ισραήλ είναι κλειστός και δεν πραγματοποιούνται, επί του παρόντος, πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο Ben Gurion.

Το Υπουργείο Εξωτερικών έχει ενεργοποιήσει τη Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων. Τηλέφωνα επικοινωνίας: ‪(+30) 210-3681350‬ και ‪(+30) 210-3681730‬. Η Πρεσβεία της Ελλάδας στο Τελ Αβίβ έχει εκδώσει σχετική ανακοίνωση. Παρακολουθείτε τον λογαριασμό της Πρεσβείας στην πλατφόρμα «Χ»: https://x.com/GreeceInTelAviv

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Σύνδεσμοι:https://t.co/XzdJCQuJyjhttps://t.co/e6H2KTGvRz

Τηλέφωνο έκτακτης ανάγκης της Πρεσβείας: +972 546817282 pic.twitter.com/2Pdc5WR41i

— Greece in Israel (@GreeceInTelAviv) June 13, 2025

Σε ετοιμότητα η Κύπρος

Την ίδια στιγμή, η Κύπρος έχει προχωρήσει σε ενεργοποίηση ενός μηχανισμού προσφοράς βοήθειας για την απομάκρυνση πολιτών τρίτων χωρών από την περιοχή, εφόσον ζητηθεί κάτι τέτοιο, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης έχει συγκαλέσει για τις 17:00 συνεδρίαση του κυπριακού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ανέφερε ο εκπρόσωπος σε γραπτή δήλωση.

Λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και στο πλαίσιο της διαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας @Christodulides συγκάλεσε για σήμερα στις 17:00 έκτακτο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.

Το Ειδικό Εθνικό Σχέδιο «ΕΣΤΙΑ» έχει ήδη…

— Λετυμπιώτης Κων/νος (@letymbiotis) June 13, 2025

Γεραπετρίτης: Σημαντική κλιμάκωση η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν

Στην επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν αναφέρθηκε σε συνέντευξη του ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κάνοντας λόγο για σημαντική κλιμάκωση, ενώ αποκάλυψε ότι είναι σε συνεχή επικοινωνία με τους συμμάχους της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή.  

«Τα χαράματα είχαμε την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν έπρεπε πολύ εγκαίρως να δημιουργηθεί ένας ολόκληρος μηχανισμός στο υπουργείο Εξωτερικών, η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τα άμεσα ζητούμενα που είναι η ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών στο Ισραήλ, στο Ιράν και στην ευρύτερη περιοχή», είπε ο υπουργός μιλώντας στο OPEN.

«Νομίζω ήταν μια σημαντική κλιμάκωση και μάλιστα εν μέσω διαπραγματεύσεων οι οποίες γίνονταν μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για τη διαχείριση του πυρηνικού οπλοστασίου, η πραγματικότητα είναι ότι αποτελεί έναν αποσταθεροποιητικό παράγοντα στην περιοχή , Από την άλλη, το ζητούμενο τώρα είναι να υπάρξει ψυχραιμία, χωρίς περαιτέρω κλιμάκωση. Βεβαίως αναμένουμε, όπως αντιλαμβάνεστε, τα αντίποινα του Ιράν. Νομίζω πρέπει να υπάρχει μια μεγάλη κινητοποίηση και σε αυτό θα συμβάλλει και η Ελλάδα ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας», πρόσθεσε.

Ήδη εγώ έχω εκκινήσει τις επικοινωνίες με τους συμμάχους μας στην ευρύτερη περιοχή, οι οποίοι κι εκείνοι βρίσκονται σε μια κατάσταση μεγάλης επαγρύπνησης. Νομίζω απαιτείται μια μεγάλη συμμαχία, ώστε να μπορέσουμε να αποφύγουμε περαιτέρω κλιμάκωση, αυτήν την ώρα όμως επικρατεί πολύ μεγάλη ανησυχία για τις εξελίξεις στην περιοχή. Αποτελεί εν δυνάμει ναρκοπέδιο και καλό είναι αν μπορέσουμε όλοι μαζί πολυμερώς μέσω διεθνών οργανισμών, και οι χώρες που ασκούν ουσιαστική επιρροή, να μπορέσουν να περιορίσουν τη ζημιά.

Τι είπε για τυχόν εμπλοκή των ΗΠΑ

«Υπήρξε ρητή διαβεβαίωση από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι δεν υπάρχει και ούτε πρόκειται να υπάρξει καμία ανάμειξη της Αμερικής. Παραμένουμε στη δήλωση αυτή. Η πραγματικότητα είναι ότι οι ΗΠΑ καταβάλλουν μία σημαντική προσπάθεια να ελεγχθεί η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή και ιδίως σε ό,τι αφορά χώρες που αποτελούν σημαντικό παράγοντα αποσταθεροποίησης, όπως το Ιράν. Νομίζω ότι ο ρόλος των ΗΠΑ πρέπει να είναι ενεργός, αλλά για την ώρα δεν φαίνεται οποιαδήποτε εμπλοκή», τόνισε ακόμη.

«Είναι πολύ σύνθετη η γεωπολιτική κατάσταση. Νομίζω ότι αυτήν την περίοδο, τους τελευταίους 20 μήνες θα έλεγα, βιώνουμε την πιο δύσκολη και επισφαλή κατάσταση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Υπάρχουν πολλές εστίες ανάφλεξης σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι εστίες ανάφλεξης πάντοτε ιστορικά δημιουργούν συνθήκες πολύ μεγάλων συρράξεων. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει η πραγματικότητα στο Ισραήλ που όλοι βιώνουμε, η πραγματικότητα στη Γάζα. Η αίσθησή την οποία αποκομίζω είναι ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να κατευνάσουν κατά το δυνατόν τα πεδία αντιπαραθέσεων. Είχα επαφή και με τον Μάρκο Ρούμπιο τους προηγούμενους μήνες και συζητήσαμε τα θέματα αυτά», υπογράμμισε στη συνέχεια.

«Αισθάνομαι ότι αυτήν τη στιγμή υπάρχει τάση να υπερεκτιμούμε τα εθνικά μας συμφέροντα και να αγνοούμε τους ενδεχόμενους κινδύνους για την παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο μεγάλου κλονισμού, ακόμη και αμφισβήτησης των μεγάλων διεθνών οργανισμών, όπως της Διεθνούς Πολυμέρειας, του ΟΗΕ. Αυτά δυστυχώς δεν είναι καλά μηνύματα και θα πρέπει όλοι να καταβάλλουμε πολύ μεγάλη προσπάθεια. Ο ρόλος που επιτελεί η Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντικός εχθές είχαμε το ψήφισμα για τη Γάζα. Δεν νομίζω να μας κατηγόρησε κανείς ότι είμαστε 100-0 υπέρ του Ισραήλ» ανέφερε ακόμα

«Μην βάζουμε εθνικά θέματα στον μύλο πολιτικής αντιπαράθεσης»

Σε ότι αφορά τα ζητήματα γεωπολιτικά καλό είναι να υπάρχει πάντοτε μια εγκράτεια και να μην μπαίνουν όλα στον μύλο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η Ελλάδα έχει τηρήσει μια στάση αρχής σε όλα τα ζητήματα που αυτήν τη στιγμή ταλανίζουν τον κόσμο και ειδικά στο ζήτημα της Γάζας. Έχουμε υπερψηφίσει όλα τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Η ίδια η Ελλάδα ήταν επισπεύδουσα χώρα στη μεγαλύτερη κοινή δήλωση που έχει υπάρξει ποτέ σε θέματα προστασίας αμάχων. Χθες τοποθετηθήκαμε, πήγαμε με την πλευρά της ειρήνης. Είναι σημαντικό αυτήν τη στιγμή να υπάρξει μια όσο το δυνατόν απρόσκοπτη ανθρωπιστική βοήθεια. Έχουμε χάσει την έννοια του αυτονόητου Αυτό είναι το μεγάλο ζήτημα στα γεωπολιτικά. Η Ελλάδα είναι στρατηγικός εταίρος με το Ισραήλ αλλά έχει και άριστες σχέσεις με όλες τις αραβικές χώρες της περιοχής.

Πίσω από την επίσημη ανακοίνωση για τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ και με δεδομένη την πρώτη επίσημη αντίδραση της Άγκυρας, στην Αθήνα αρχίζουν ήδη να εξετάζονται σενάρια ώστε αφενός να μην υπάρξει κάποια κλιμάκωση στο πεδίο, επιστρέφοντας σε περίοδο έντασης στο Αιγαίο, αφετέρου να συνεχιστεί απρόσκοπτα και ο ελληνοτουρκικός διάλογος.

Η Τουρκία προφανώς γνώριζε ότι η Ελλάδα θα κατέθετε τον χάρτη, καθώς ήταν συμβατική της υποχρέωση μετά την απόφαση του Ευρωδικαστηρίου στο τέλος Φεβρουαρίου που έδινε περιθώριο στη χώρα μας ως το τέλος Απριλίου να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες προσαρμογών των χαρτών που είχαν κατατεθεί παλαιότερα. Υπενθυμίζεται επίσης ότι πριν από περίπου δύο εβδομάδες είχαν συναντηθεί στις Βρυξέλλες ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Χακάν Φιντάν.

Η επίσημη θέση της Αθήνας

Ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης μιλώντας στον ΣΚΑΪ ανέφερε πως «πρόκειται για ένα κείμενο ζωτικής σημασίας για τα ελληνικά συμφέροντα, και αποτελεί ένα πολύμηνο εγχείρημα που διευρύνει το διπλωματικό μας αποτύπωμα».

Σε ό,τι αφορά την αντίδραση της Τουρκίας, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι «υπάρχει μια διαφορετική αφετηρία, η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της προς εξυπηρέτηση του εθνικού της συμφέροντος με βάση αποκλειστικά και μόνο το διεθνές δίκαιο. Από την άλλη πλευρά η Τουρκία έχει τη δική της αντίληψη. Η αντίδραση ήταν αναμενόμενη καθώς είναι γνωστές οι θέσεις της Τουρκίας», ενώ ερωτηθείς για το εάν υπήρχε συνεννόηση είπε ότι «ήταν γνωστό ότι υπάρχει μία απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου με βάση την οποία η Ελλάδα θα έπρεπε έως της 27 Απριλίου να εκδώσει τον θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και έτσι ήταν αναμενόμενο».

Ακολούθως, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι «θέλω να τονίσω ότι εάν αυτή τη στιγμή έχουμε δύο εκδοχές, μία ελληνική και μία τουρκική, υπάρχει μία οδός που θα μπορούσε να το επιλύσει και αυτός είναι ο δρόμος του συνυποσχετικού να επιλυθεί η διαφορά αυτή για τον καθορισμό της ΑΟΖ και αυτό είναι πάντοτε που η Ελλάδα τηρεί».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα ψηλώνει και μεγαλώνει το διπλωματικό της αποτύπωμα. Για πρώτη φορά βρίσκονται καταγεγραμμένα σε χάρτη τα απώτατα όρια της ελληνικής υφαλοκριπίδας, βεβαίως στη βάση τους διεθνούς δικαίου το οποίο επιβάλλει για τον καθορισμό ΑΟΖ να υπάρχει συμφωνία μεταξύ των κρατών που έχουν ακτές δίπλα ή απέναντι».

«Παραταύτα είναι πολύ σημαντικό ότι στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κεκτημένου πλέον, στο πλαίσιο ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η Ελλάδα καταγράφει τη μέγιστη δυνατότητά της στις θαλάσσιες ζώνες και αυτό πλέον αποτελεί την ελληνική τοποθέτηση πάνω στα ζητήματα θαλασσίων ζωνών» πρόσθεσε.

«Όλα τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, θα συνεχίσουν κανονικά και με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, που είναι μονόδρομος», προσέθεσε ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας.

Όσον αφορά τον ελληνοτουρκικό διάλογο, υποστήριξε ότι «είναι επιθυμία μας να συνεχιστεί. Όμως, απαντώ κατηγορηματικά: Δεν υπάρχει κανένας απολύτως δισταγμός. Η Ελλάδα δεν ετεροκαθορίζεται, εμείς καθορίζουμε την εξωτερική μας πολιτική», επανέλαβε.

«Δεν φοβόμαστε οιαδήποτε παρέμβαση από τρίτα κράτη, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν λόγο για αυτό το σχέδιο», σημείωσε επιπλέον ο Γιώργος Γεραπετρίτης. «Η γραμμή της εξωτερικής πολιτικής καθορίζεται από τον πρωθυπουργό και το ΚΥΣΕΑ, δεν χαράζεται από τον υπουργό Εξωτερικών. Υπάρχει μία γραμμή και αυτή είναι πάρα πολύ σαφής. Μεγαλώνουμε το διπλωματικό μας αποτύπωμα, θέλουμε σχέσεις καλής γειτονίας, καμία παραχώρηση σε ό,τι αφορά τα εθνικά μας συμφέροντα», κατέληξε ο υπουργός Εξωτερικών.

Απαντώντας στην κριτική περί καθυστέρησης, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι «άκουσα την αντιπολίτευση να μέμφεται την κυβέρνηση για το θέμα της καθυστέρησης. Θα περίμενα μικρότερη μικροψυχία στο ζήτημα αυτό. Πρέπει να αντιλαμβανόμαστε ότι η Ελλάδα δεν είναι μια περίκλειστη χώρα, έχει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην ΕΕ, έχει 8.5 χιλιάδες νησιά, πράγμα που καθιστά εξαιρετικά σύνθετη την άσκηση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού. Αλλά υπάρχει και κάτι επιπλέον, υπήρξαν οι δύο μεγάλες συμφωνίες που έφερε η κυβέρνηση με την Αίγυπτο και την Ιταλία, οι οποίες θα έπρεπε να μεταφερθούν πλέον και στον χάρτη. Η σημερινή μέρα επελέγη πρωτίστως γιατί σήμερα εκδόθηκε και το πρακτικό επεξεργασίας του Συμβουλίου Επικρατείας με το οποίο ενσωματώνεται ουσιαστικά στην ελληνική έννομη τάξη η ελληνοϊταλική συμφωνία και για αυτό τον λόγο δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να είναι νωρίτερα».

Η αντίδραση του τουρκικού ΥΠΕΞ

Νωρίτερα το τουρκικό ΥΠΕΞ στην επίσημη ανακοίνωσή του χαρακτηρίζει μονομερείς τις ενέργειες της Αθήνας για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ωστόσο, δηλώνει ανοικτή σε διάλογο. Παράλληλα αναφέρει πως «απόπειρες τετελεσμένων, όπως και στο παρελθόν, δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία σήμερα ή στο μέλλον», ενώ σημειώνει πως η Τουρκία «θα υποβάλει το δικό της ΘΧΣ στην UNESCO και στα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ:

Ορισμένες από τις περιοχές που προσδιορίζονται στο «Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο» (ΘΧΣ) που δηλώθηκαν από την Ελλάδα στο πλαίσιο της νομοθεσίας της ΕΕ που παραβιάζει τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας τόσο στο Αιγαίο Πέλαγος όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επαναλαμβάνουμε ότι οι μονομερείς ενέργειες και οι ισχυρισμοί της Ελλάδας δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία.

Υπενθυμίζουμε επίσης ότι οι μονομερείς ενέργειες θα πρέπει να αποφεύγονται σε μια κλειστή ή ημίκλειστη θάλασσα όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος, ότι το διεθνές ναυτικό δίκαιο ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών σε αυτές τις θάλασσες, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών ζητημάτων, και από αυτή την άποψη, η Τουρκία είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα στο Αιγαίο Πέλαγος.

Οι προαναφερθείσες ενέργειες και οι απόπειρες τετελεσμένων, όπως και στο παρελθόν, δεν θα έχουν καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία σήμερα ή στο μέλλον.

Η Τουρκία διατηρεί τη θέση της ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί μια ειλικρινής και ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση των ζητημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο, την ισότητα και την καλή γειτονία, στο πλαίσιο της Διακήρυξης των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία, της 7ης Δεκεμβρίου 2023, η οποία αντικατοπτρίζει το πνεύμα που και τα δύο μέρη επιθυμούν να διατηρήσουν στις τουρκο-ελληνικές σχέσεις. Η Τουρκία θα υποβάλει το δικό της ΘΧΣ στην UNESCO και στα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών.

Τι αναφέρεται στην επίσημη τουρκική ιστοσελίδα

Πάντως έχει τη σημασία του να αναφέρουμε ότι στην επίσημη τουρκική ιστοσελίδα στην οποία έχει αναρτηθεί ο τουρκικός χωροταξικός σχεδιασμός όπου υπάρχει ο χάρτης με τη “διχοτόμηση” του Αιγαίου στην πρώτη παράγραφο αναφέρεται:

“Ο χάρτης αυτός βασίζεται σε δεδομένα ανοικτού κώδικα που μοιράζονται στο διαδίκτυο δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί και εκπρόσωποι του ιδιωτικού τομέα στην Τουρκία. Ο χάρτης αυτός εκπονήθηκε στο πλαίσιο ακαδημαϊκής μελέτης και δεν εκφράζει την επίσημη άποψη της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Οι περιοχές στο χάρτη του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού δείχνουν τις περιοχές υλοποίησης του έργου και δεν υποδηλώνουν τη δικαιοδοσία του κράτους”.

Τουρκικές πηγές αναφέρουν πάντως πως είναι η πρώτη φορά που υιοθετείται επίσημα το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας.

Η τουρκική πλευρά επιμένει να συνδέει τον δικό της Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό με το αφήγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του τουρκικού δόγματος και στον πιο οργανωμένο συντονισμό των δραστηριοτήτων της Τουρκίας στις γύρω θάλασσες. Η τουρκική πλευρά υπενθυμίζει, επίσης, ότι ανάλογα σχέδια εκπονούνται επί του παρόντος και από την πλευρά των κατεχομένων στη βόρεια Κύπρο.

Η επίσημη τουρκική ιστοσελίδα: https://dmpturkiye.dehukam.org/en/home-page/

Το παρασκήνιο στο ΚΥΣΕΑ

Το ζήτημα, αυτονοήτως μετά τις ανακοινώσεις για το ΘΧΣ, βρέθηκε στην ημερήσια διάταξη του ΚΥΣΕΑ γι’ αυτό το λόγο και στη συνεδρίαση συμμετείχε, εκτός του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, και ο συναρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.

Ο κ. Γεραπετρίτης επεσήμανε ότι η κατάθεση των χαρτών και του σκεπτικού που εκτείνεται σε εκατοντάδες σελίδες στην Κομισιόν ήταν προϊόν προετοιμασίας εδώ και αρκετές εβδομάδες και όχι αντίδραση στην τουρκική διαρροή χάρτη στην εφημερίδα Milliyet.

Παράλληλα αξιολογήθηκαν τα σενάρια της τουρκικής αντίδρασης:

• Να υπάρξει μια λεκτική αντίδραση (ήδη εκδόθηκε η ανακοίνωση) από μέρους των αρμόδιων υπουργείων της γείτονος που στη συνέχεια θα αναπαραχθεί ευρέως στα ΜΜΕ της γείτονος, μαζί με τον χάρτη που ήδη έχει παρουσιαστεί και εμφανίζει το μισό Αιγαίο ως περιβάλλον τουρκικών διεκδικήσεων.
• Η Άγκυρα να επιδιώξει να αναζητήσει ένα διεθνές φόρουμ, προφανώς κάποιον σχετικό ή λιγότερο σχετικό οργανισμό, προκειμένου να καταθέσει τον χάρτη της και να επιδιώξει κάποια νομιμοποίηση των διεκδικήσεών της, με δεδομένο ότι η Ελλάδα καταθέτει τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό στην Κομισιόν.

Πράσινο φως στο 12ετές εξοπλιστικό

Το ΚΥΣΕΑ εν τω μεταξύ έδωσε την έγκριση το 12ετές εξοπλιστικό σχέδιο για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους σχεδόν 28 δισ. ευρώ ενώ υπήρξε και η ενημέρωση από τον Υπ. Εθνικής Άμυνας για την 4η φρεγάτα Belharra.

Μάλιστα ο κ. Δένδιας αμέσως μετά εμφανίστηκε ενοχλημένος με τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης αναφέροντας:

• «Με ιδιαίτερη έκπληξη παρατήρησα τις τελευταίες δύο μέρες τις ανακοινώσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης ότι δεν έτυχαν ενημέρωσης ως προς το θέμα της τέταρτης φρεγάτας Belharra. Νομίζω ότι στην παρουσία μου τόσο στο υπουργείο Εξωτερικών όσο και στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα μπορούσα ίσως να κατηγορηθώ για υπερβολική ενημέρωση».

Στον ΜΠΑΕ έχει προϋπολογιστεί δημοσιονομικός χώρος ενός δισ. ευρώ για την αναβάθμιση των 38 μαχητικών, αυξημένος κατά 200 εκατ. σε σχέση με το «ταβάνι» που είχε αρχικώς τεθεί από την ελληνική πλευρά.

Παρά τα χαμόγελα που προκάλεσε αυτή η εξέλιξη στο αεροπορικό επιτελείο, διαπιστώνεται ότι υπάρχει ακόμη σημαντική απόσταση από το 1,5 δισ. ευρώ της άτυπης αμερικανικής προσφοράς για τη μετατροπή των Block 50 σε Viper, με τους κατασκευαστές να υπογραμμίζουν ότι τα περιθώρια μείωσης της τιμής είναι εξαιρετικά περιορισμένα.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν εφαρμοστούν όλες οι πιθανές λύσεις που βρίσκονται στο τραπέζι, η τιμή για τα 38 F-16 δεν αναμένεται να πέσει κάτω από τo 1,2 δισ. ευρώ, όσο σχεδόν κόστισε η αναβάθμιση των 83 F-16 Block 52.