Στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ για την υπογραφή της σχετικής υπουργικής απόφασης από τον Σταύρο Παπασταύρου, αναφέρεται ότι η ρύθμιση κρίθηκε αναγκαία καθώς «οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονταν σε περίπου 3 δισ. ευρώ. Σημαντικό μέρος τους οφείλεται στο φαινόμενο του “ενεργειακού τουρισμού”, κατά το οποίο καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές μετακινούνται διαδοχικά από έναν προμηθευτή σε άλλον, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες του ισχύοντος πλαισίου».

Στην ανακοίνωση του ΥΠΕΝ αναφέρεται ότι ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή μέχρι την τακτοποίηση των οφειλών του, με πληρωμή ή διακανονισμό, εφόσον έχει επισημανθεί τρεις φορές στο σύστημα. Όμως, το ΥΠΕΝ δεν έδωσε στη δημοσιότητα την υπουργική απόφαση για να δούμε τις λεπτομέρειες της ρύθμισης.

Έτσι μέχρι αυτή τη στιγμή καθώς η υπουργική απόφαση δεν έχει δημοσιευτεί σε ΦΕΚ, δεν είναι γνωστά τα εξής:

1] Εάν οι 3 επισημάνσεις, αφορούν 3 απλήρωτους λογαριασμούς

2] Εάν υπάρχει κατηγοριοποίηση της οικονομικής οφειλής. Εάν δηλαδή, αντιμετωπίζεται το ίδιο όποιος χρωστά 150 ευρώ και όποιος χρωστά 6.000 ευρώ.

3] Εάν οι επισημάνσεις οδηγούν ταυτόχρονα όχι μόνο σε αδυναμία αλλαγής παρόχου αλλά και σε κόψιμο της παροχής ρεύματος.

4] Εάν οι 3 επισημάνσεις θα πρέπει να γίνουν από 3 διαφορετικούς παρόχους ή και από έναν.

Εν αναμονή του κειμένου της υπουργικής απόφασης να σημειώσουμε ότι πληροφορίες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας ανέφεραν τα εξής για την τότε σχεδιαζόμενη ρύθμιση:

1] Μετά από δύο ανεξόφλητους λογαριασμούς ρεύματος, ο προμηθευτής ενέργειας θα ενημερώνει εντός 5 ημερών τον καταναλωτή και θα προτείνει διακανονισμό σε δόσεις, τον οποίο ο καταναλωτής έχει πέντε ημέρες προθεσμία να αποδεχθεί ή όχι.

2] Εάν δεν αποδεχθεί την πρόταση ή αθετήσει τη ρύθμιση, ο σημερινός προμηθευτής θα καταχωρίσει στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ εντολή επισήμανσης του πελάτη ως υπερήμερου και θα υποβάλλει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή.

3] Εάν μέσα σε δέκα ημέρες από την ενημέρωση για το κόψιμο του ρεύματος δεν πληρώσει ή δεν διακανονίσει την οφειλή, η εταιρεία θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση και να δηλώσει παύση εκπροσώπησης της παροχής.

Τι είχε αποφασίσει το ΣτΕ

Με τον τρόπο αυτό το ΥΠΕΝ επιχειρεί να ξεπεράσει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας το οποίο τον Σεπτέμβριο του 2020 είχε κρίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει γενικό και απόλυτο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου μόνο και μόνο επειδή ο καταναλωτής χρωστά στον προηγούμενο πάροχο.

Το σκεπτικό του ΣτΕ ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς δέχθηκε ότι το μέτρο υπηρετούσε θεμιτό σκοπό, δηλαδή, τον περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά έκρινε ότι δεν ήταν αναγκαίο ούτε αναλογικό. Και αυτό γιατί εφαρμοζόταν οριζόντια χωρίς διάκριση ανάλογα με το ύψος της οφειλής ή την περίπτωση του καταναλωτή. Δηλαδή, η απαγόρευση αλλαγής παρόχου επιβαλλόταν είτε κάποιος χρωστούσε 150 ευρώ είτε 6.000 ενώ δεν ελάμβανε υπόψη κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια για τους πολίτες.

Να σημειωθεί ότι η υπουργική απόφαση ελήφθη κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και δημόσιας διαβούλευσης.

Στα πρόσθετα μέτρα είναι η πρόταση της Ρυθμιστικής Αρχής την οποία αποδέχεται και η αγορά για την δημιουργία ενός συστήματος σήμανσης μεταξύ των οφειλετών, το λεγόμενο debt flagging, στο οποίο η φερεγγυότητα του πελάτη θα καθορίζεται με χρωματική σήμανση (κόκκινη για τους υπερήμερους και πράσινη για τους καλοπληρωτές ή όσους ρυθμίζουν χρέη).

Η συγκεκριμένη πρόταση δίνει το ρόλο του λειτουργού της πλατφόρμας αυτής στο ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος ωστόσο δεν εμφανίζεται πρόθυμος να αναλάβει.

Ως πρόσθετο μέτρο οι πάροχοι έχουν προτείνει από καιρό τον ενεργειακό Τειρεσία, η δυστοκία όμως στην εφαρμογή του δείχνει να μην αποτελεί ζήτημα καθολικής αποδοχής του από τον κλάδο της προμήθειας παρότι υπάρχουν εκπρόσωποι της αγοράς που στηρίζουν ως μέτρο.

Στο πλέγμα των αμυντικών μέτρων που προτείνονται είναι η ενεργοποίηση και του νέου παρόχου στον οποίο μετακινείται ένας κακοπληρωτής ώστε να μπορεί να αναλάβει σε συνεννόηση με τον προηγούμενο προμηθευτή τα χρέη ή ακόμη και την αποκοπή της παροχής ρεύματος.

Οι διαβουλεύσεις μεταξύ υπουργείου και της ρυθμιστικής αρχής συνεχίζονται με στόχο να υπάρξει και νέα συνάντηση την επόμενη εβδομάδα, στην οποία θα οριστικοποιηθεί το τελικό σχέδιο.