Η προειδοποίηση περιλαμβάνεται στην ετήσια επιστολή του προς τους μετόχους, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμάκωσε την πίεση προς το Ιράν, απειλώντας να στοχοποιήσει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις γέφυρες της χώρας την Τρίτη, εάν δεν επαναλειτουργήσει το Στενό του Ορμούζ, μια θαλάσσια οδό ζωτικής σημασίας.

Ο 70χρονος Ντίμον, ο οποίος ηγείται της JPMorgan -της μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ- εδώ και δύο δεκαετίες, ανέφερε επίσης ότι ο τομέας της ιδιωτικής πίστης «πιθανώς» δεν παρουσιάζει συστημικό κίνδυνο, παρά τις πρόσφατες κινήσεις των επενδυτών να αποσυρθούν από τέτοια κεφάλαια εν μέσω ανησυχιών ότι οι εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) θα πλήξουν τους δανειολήπτες.

«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε όλοι είναι σημαντικές», πρόσθεσε ο Ντίμον, αναφέροντας γεωπολιτικούς κινδύνους όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι ευρύτερες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή και η ένταση με την Κίνα.

«Τώρα, λόγω του πολέμου στο Ιράν, αντιμετωπίζουμε επιπλέον την πιθανότητα για σημαντικά και συνεχή σοκ στις τιμές του πετρελαίου και των εμπορευμάτων, μαζί με την αναδιαμόρφωση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πιο επίμονο πληθωρισμό και τελικά σε υψηλότερα επιτόκια».

Ο χρόνος θα δείξει αν ο πόλεμος στο Ιράν θα επιτύχει τους στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών, είπε ο Ντίμον, συμπληρώνοντας ότι η πυρηνική διάδοση παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος από το Ιράν.

Οικονομική ανθεκτικότητα και προειδοποιήσεις

Οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό που τροφοδοτείται από τον πόλεμο έχουν οδηγήσει τις αγορές να αποκλείσουν σε μεγάλο βαθμό τις μειώσεις επιτοκίων για φέτος. Την περασμένη εβδομάδα, ο δείκτης S&P 500 έκλεισε το χειρότερο τρίμηνο από το 2022, δεχόμενος πιέσεις από τα τέλη Φεβρουαρίου λόγω του πολέμου και της επακόλουθης ανόδου των τιμών της ενέργειας.

Ο Ντίμον σημείωσε ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει ανθεκτική, με τους καταναλωτές να κερδίζουν και να ξοδεύουν και τις επιχειρήσεις να παραμένουν υγιείς. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η οικονομία τροφοδοτήθηκε από μεγάλα ποσά κυβερνητικών ελλειμματικών δαπανών και παλαιότερα πακέτα τόνωσης.

Ιδιωτική πίστη και τραπεζικοί κανόνες

Ο Ντίμον ανέφερε ότι η αγορά ιδιωτικής πίστης ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων είναι σχετικά μικρή. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι μόλις ο πιστωτικός κύκλος εξασθενήσει, οι απώλειες σε όλα τα δάνεια με μόχλευση θα είναι υψηλότερες από το αναμενόμενο.

Τέλος, χρησιμοποίησε την επιστολή για να ασκήσει δριμεία κριτική στους αναθεωρημένους κανόνες κεφαλαίου που πρότειναν οι ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ τον περασμένο μήνα, χαρακτηρίζοντας ορισμένες πτυχές τους ως «παράλογες». Δήλωσε ότι οι προτάσεις (γνωστές ως Basel-III και GSIB) παραμένουν «πολύ ελαττωματικές» και ότι τιμωρούν την επιτυχία της JPMorgan, χαρακτηρίζοντάς τις μάλιστα ως «αντι-αμερικανικές».

Το αίτημά του προς το υπουργείο ήρθε δύο ημέρες αφότου μια Επιτροπή του Κογκρέσου έδωσε στη δημοσιότητα χιλιάδες έγγραφα που εγείρουν νέα ερωτήματα σχετικά με τη σχέση του Τραμπ με τον Επστάιν.

Η υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι είπε ότι ο Τζέι Κλέιτον, ο ανώτατος ομοσπονδιακός εισαγγελέας στο Μανχάταν, θα αναλάβει επικεφαλής της έρευνας. Το σκάνδαλο Επστάιν είναι αγκάθι στο πλευρό του Τραμπ εδώ και μήνες, εν μέρει επειδή ενίσχυσε τις θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφορούν μεταξύ των δικών του υποστηρικτών. Πολλοί ψηφοφόροι του Τραμπ πιστεύουν ότι η Μπόντι και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης συγκαλύπτουν τους δεσμούς του Επστάιν με ισχυρές προσωπικότητες και τις λεπτομέρειες για τον θάνατό του σε φυλακή του Μανχάταν το 2019.

Εκτός από τον Κλίντον, που συναναστρεφόταν με τον Επστάιν στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Τραμπ είπε ότι ζήτησε από το υπουργείο Δικαιοσύνης να ερευνήσει τον πρώην υπουργό Οικονομικών Λάρι Σάμερς και τον Ριντ Χόφμαν, τον ιδρυτή του LinkedIn, ο οποίος είναι επίσης εξέχων δωρητής των Δημοκρατικών. Και οι τρεις άνδρες αναφέρονται στα 20.000 έγγραφα που σχετίζονται με τον Επστάιν που δόθηκαν στη δημοσιότητα από την Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων την Τετάρτη.

«Ο Επστάιν ήταν Δημοκρατικός και είναι πρόβλημα των Δημοκρατικών, όχι των Ρεπουμπλικάνων» έγραψε ο Τραμπ σε ιστοτόπους κοινωνικής δικτύωσης. «Όλοι ξέρουν γι’ αυτόν, μην χάνετε τον καιρό σας με τον Τραμπ. Έχω μια χώρα να κυβερνήσω», πρόσθεσε.

Τον Ιούλιο πάντως, το υπουργείο Δικαιοσύνης και το FBI ανακοίνωσαν ότι αφού μελέτησαν τα έγγραφα που έχουν στην κατοχή τους για την υπόθεση αυτή «δεν βρήκαν αποδείξεις στις οποίες να βασίσουν μια έρευνα σε βάρος ατόμων τα οποία δεν έχουν διωχθεί ποινικά μέχρι τώρα». Αρνήθηκαν επίσης να δώσουν στη δημοσιότητα τον «φάκελο Επστάιν».

Η JPMorgan ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι λυπάται για την προηγούμενη σχέση της με τον Επστάιν, ο οποίος ήταν πελάτης μεταξύ 1998 και 2013, και λέει ότι δεν τον βοήθησε να διαπράξει «αποτρόπαιες πράξεις».

Ο Κλίντον και ο Σάμερς δεν απάντησαν αμέσως στα αιτήματα για σχολιασμό. Δεν ήταν δυνατή η άμεση επικοινωνία με τον Χόφμαν για κάποιο σχόλιο.

Ο Τραμπ και ο Επστάιν ήταν φίλοι κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 και της δεκαετίας του 2000, αλλά ο πρόεδρος λέει ότι διέκοψε τις σχέσεις τους προτού ο Επστάιν να παραδεχτεί την ενοχή του, το 2008, για σωματεμπορία ανηλίκων. Ο Τραμπ αρνείται σταθερά ότι γνώριζε για τη σεξουαλική κακοποίηση ανήλικων κοριτσιών από τον χρηματιστή. Ωστόσο, ορισμένοι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Τραμπ κατηγορούν την κυβέρνησή του για συγκάλυψη. Ο Τραμπ, ο οποίος συναντιέται πολύ συχνά με δημοσιογράφους, αρνείται να δεχτεί ερωτήσεις τους τις τελευταίες μέρες, αφού δημοσιοποιήθηκαν νέες αποκαλύψεις για τον Επστάιν.

Η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικάνους Βουλή των Αντιπροσώπων αναμένεται να ψηφίσει την επόμενη εβδομάδα νόμο που θα αναγκάσει το υπουργείο Δικαιοσύνης να δημοσιοποιήσει όλο το υλικό που διαθέτει για τον Επστάιν, ο οποίος αντιμετώπιζε κατηγορίες σε ομοσπονδιακό επίπεδο για σωματεμπορία ανηλίκων την εποχή που αυτοκτόνησε. Η πρόταση αναμένεται να εγκριθεί, αν και ο πρόεδρος της Βουλής Μάικ Τζόνσον προσπάθησε επανειλημμένα να εμποδίσει την ψηφοφορία.

Μόλις τέσσερις στους δέκα Ρεπουμπλικάνους, σε δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos τον Οκτώβριο, είπαν ότι ενέκριναν τον χειρισμό της υπόθεσης του Επστάιν από τον Τραμπ, πολύ κάτω από τους εννέα στους δέκα που εγκρίνουν τη συνολική του απόδοση στον Λευκό Οίκο.

«Ο Τραμπ σαφώς προσπαθεί απεγνωσμένα να αποσπάσει την προσοχή του από τη δική του παρουσία στα email του Επστάιν», είπε ο Άλαν Ρόζενσταϊν, καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα και πρώην δικηγόρος στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

Η JPMorgan πλήρωσε 290 εκατομμύρια δολάρια το 2023 σε ορισμένα από τα θύματα του Επστάιν για να διευθετήσει τις κατηγορίες ότι είχε κάνει τα στραβά μάτια στα αδικήματά του. Πριν από τη συμφωνία είχε αποκαλυφθεί ότι η τράπεζα αγνόησε τα προειδοποιητικά σημάδια για τον χρηματιστή, ο οποίος ήταν πελάτης της μεταξύ 1998 και 2013.

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Κλίντον, ο Σάμερς ή ο Χόφμαν συμμετείχαν στα ποινικά αδικήματα του Επστάιν. Όλοι έχουν εκφράσει τη λύπη τους για τις σχέσεις τους μαζί του.

Ο Κλίντον πέταξε με το ιδιωτικό τζετ του Επστάιν πολλές φορές πριν από την καταδίκη του το 2008, ενώ ο Σάμερς δεχόταν φιλανθρωπικές δωρεές εκ μέρους του όταν ήταν πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Ο Χόφμαν έχει παραδεχτεί ότι τον συνάντησε πολλές φορές, σε επαγγελματικά πλαίσια.

Πριν από την καταδίκη του το 2008, ο Επστάιν εργαζόταν και συναναστρεφόταν με πολλές γνωστές προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένου του πρώην πρίγκιπα Άντριου του Ηνωμένου Βασιλείου, ο οποίος έχασε τον βασιλικό του τίτλο εν μέρει λόγω της σχέσης του με τον χρηματιστή.

Ο Τραμπ έχει αξιοποιήσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης για να στοχεύσει άλλους πολιτικούς αντιπάλους του, μερικοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν τώρα ποινικές κατηγορίες που για κάποιους ειδικούς είναι πολιτικά υποκινούμενες.

«Είναι εξωφρενικά ανάρμοστο ο πρόεδρος να δίνει εντολές στο Υπουργείο Δικαιοσύνης να ερευνήσει μεμονωμένους πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Πάτρικ Τζ. Κότερ, πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας που τώρα εργάζεται στο δικηγορικό γραφείο UB Greensfelder. «Δεν πρέπει να λειτουργεί έτσι» πρόσθεσε.

Ο Κλέιτον, ο εισαγγελέας που θα ηγηθεί της έρευνας, είναι ανεξάρτητος και προήδρευε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

«Δεν γνωρίζω αν αυτό θα εξελιχθεί σε κρίση μέσα στους επόμενους έξι μήνες ή σε έξι χρόνια», είπε χαρακτηριστικά. «Ελπίζω όμως να αλλάξουμε την πορεία του χρέους και να ενισχύσουμε τον ρόλο των market makers. Δυστυχώς, ίσως χρειαστούμε μια κρίση για να ξυπνήσουμε».

Απώλειες στα αμερικανικά ομόλογα εν μέσω αβεβαιότητας

Όπως  μεταδίδει το Bloomberg, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα οδεύουν προς την πρώτη μηνιαία απώλεια για φέτος, με φόντο τις απρόβλεπτες πολιτικές κινήσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, που έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Η ανησυχία για το δημοσιονομικό έλλειμμα εντάθηκε μέσα στον Μάιο, λόγω νομοσχεδίου για φοροελαφρύνσεις που προχωρά στο Κογκρέσο.

Ο Ντίμον, που έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τις συνέπειες της υπέρμετρης δημοσιονομικής επέκτασης σε παγκόσμιο επίπεδο, ρωτήθηκε εάν επιστρέφουν οι λεγόμενοι «bond vigilantes» — οι επενδυτές που τιμωρούν τις υπεύθυνες κυβερνήσεις απαιτώντας υψηλότερες αποδόσεις. «Ναι», απάντησε χωρίς περιστροφές.

Ρυθμιστικά εμπόδια και κίνδυνος πανικού

Ο ισχυρός άνδρας της JPMorgan επανέλαβε παλαιότερη εκτίμησή του ότι η αγορά των αμερικανικών ομολόγων θα βιώσει ένα «μικρό χάος» (kerfuffle) που θα αναγκάσει τη Fed να παρέμβει. Επέκρινε μάλιστα κανονιστικά πλαίσια, όπως ο συμπληρωματικός δείκτης μόχλευσης (SLR), λέγοντας ότι «πάσχουν από βαθιά ελαττώματα» και αν διορθωθούν, θα επιτρέψουν στις τράπεζες να παίξουν πιο ενεργό ρόλο στη διαμεσολάβηση των συναλλαγών.

«Το λέω στους ρυθμιστές μου», πρόσθεσε με νόημα. «Σας το λέω: θα συμβεί και θα πανικοβληθείτε. Εγώ δεν θα πανικοβληθώ, θα είμαστε καλά. Πιθανότατα θα βγάλουμε και περισσότερα χρήματα. Και μετά κάποιοι φίλοι μου θα πουν ότι μας αρέσουν οι κρίσεις επειδή είναι καλές για την JPMorgan Chase — κάτι που δεν ισχύει φυσικά».

Στην ετήσια επιστολή του προς τους μετόχους, που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα και στην οποία καταπιάνεται εκτενώς με την έννοια της ηγεσίας και τη συνεργασία του κράτους με τον ιδιωτικό τομέα, ο πολύπειρος τραπεζίτης στέκεται σε χώρες που έχουν εφαρμόσει σωστές πολιτικές και ως αποτέλεσμα «είναι ικανές να πετύχουν εντυπωσιακά αποτελέσματα».

«Σκεφτείτε την Ιρλανδία, τη Σιγκαπούρη, τη Νότια Κορέα και τη Σουηδία. Την Ελλάδα ακόμα, η οποία επί χρόνια ήταν η πιο αδύναμη χώρα της Ευρώπης, έχει καταφέρει να αλλάξει πορεία, υπό την καθοδήγηση ενός εξαιρετικού πολιτικού ηγέτη», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ντάιμον, ο οποίος βρίσκεται στο «τιμόνι» της JPMorgan τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Στο κείμενό του, ο Ντάιμον κάνει πολλές αναφορές στις πολιτικές αρετές που χρειάζεται ένας επιτυχημένος ηγέτης. Αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ένας ηγέτης πρέπει να κάνει σωστές επιλογές, σε βαθμό λεπτομέρειας, τόσο στην πολιτική (politics) όσο και στις πολιτικές (policies), ενώ παράλληλα οφείλει να εξηγεί τη στρατηγική του στους πολίτες, όχι απλώς να αντιδρά στις λαϊκές απαιτήσεις.

Ο Ντάιμον έχει συναντηθεί στο παρελθόν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και έχει επισημάνει την επιτυχημένη ανάκαμψη της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια. Στις αρχές του 2024 είχε χαιρετίσει τις «λελογισμένες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις» που έχει υιοθετήσει η χώρα μας, επισημαίνοντας ότι πλέον η Ελλάδα «έχει αγκαλιάσει έναν υγιή δρόμο προς την οικονομική ανάπτυξη» και προσελκύει «έντονο ενδιαφέρον της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας για ελληνικές επιχειρήσεις».

Μηνύματα εκτίμησης και εμπιστοσύνης από ΗΠΑ

Η «ψήφος εμπιστοσύνης» του Τζ. Ντάιμον έρχεται τη στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε το μήνυμα που έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για την δυνατότητα εξεύρεσης αμοιβαία επωφελούς λύσης στην εμπορική διένεξη μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Συμφωνώ», είπε ο Τραμπ, ερωτηθείς για τη δήλωση του πρωθυπουργού περί πιθανής λύσης «win-win», ενώ αναφερόμενος στον Κυριάκο Μητσοτάκη προσέθεσε: «Τον γνωρίζω, είναι καλός άνθρωπος. Εκτιμώ τα σχόλιά του».

Δείτε αναλυτικά την επιστολή του Τζέιμι Ντάιμον:

Εντούτοις, η Goldman Sachs προτείνει ουδέτερη σύσταση με τιμή-στόχο τα 14,5 ευρώ ανά μετοχή, ενώ η JP Morgan σύσταση υπεραπόδοσης με τιμή-στόχο τα 15 ευρώ ανά μετοχή.

Η JPM επισημαίνει ότι η ΔEΗ ξεκίνησε δυναμικά το έτος καταγράφοντας 459 εκατ. ευρώ επαναλαμβανόμενων EBITDA το πρώτο τρίμηνο, ελαφρώς υψηλότερα από τις προβλέψεις της. Η ίδια προχώρησε σε αναβάθμιση στις φετινές εκτιμήσεις για τα EBITDA κατά +6% σε 1,8 δισ. ευρώ έναντι 1,7 δισ. ευρώ προηγουμένως, λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης της παραγωγής, των επενδύσεων, σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο και τα οφέλη που συνδέονται με τη χαμηλότερη τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.

O δείκτης μόχλευσης παρέμεινε υπό έλεγχο στις 2,3 φορές το καθαρό χρέος του ομίλου ως προς τα EBITDA. Ο στόχος μόχλευσης του ομίλου βάσει του guidance είναι στις 3,5 φορές τον δείκτη. Aπό την άλλη, οι ελεύθερες ταμειακές ροές της ΔEΗ ήταν αρνητικές για το πρώτο τρίμηνο, γεγονός όμως που η JPM το χαρακτηρίζει ως «αναμενόμενο». Η διοίκηση σχολίασε επίσης ότι το πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών έως 10% των μετοχών της εταιρείας στο ΧΑ μπορεί ουσιαστικά να παραταθεί για άλλα δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβει όλες τις σχετικές εγκρίσεις.

Η Goldman Sachs, από την πλευρά της, εξηγεί ότι η ΔEΗ ανακοίνωσε ένα ισχυρό σύνολο αποτελεσμάτων για το πρώτο τρίμηνο, χάρη στην υψηλότερη συνεισφορά από τη διανομή, παρά τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Η προσθήκη δραστηριοτήτων στη Ρουμανία ήταν επίσης θετική. Τα επαναλαμβανόμενα EBITDA για το τρίμηνο ανήλθαν σε 459 εκατ. ευρώ.

Τα αναφερόμενα καθαρά κέρδη μετά από μειοψηφίες διαμορφώθηκαν στα 40 εκατ. ευρώ, προσαρμόζοντας τα αρνητικά εφάπαξ του πρώτου τριμήνου. Το καθαρό αποτέλεσμα του πρώτου τριμήνου θα ήταν 88 εκατ. ευρώ χωρίς τα εφάπαξ έξοδα. Το καθαρό χρέος διαμορφώθηκε στα 3,4 δισ. ευρώ, λόγω της επιτάχυνσης των επενδύσεων.

Ο οίκος επισημαίνει ότι η ΔEΗ αύξησε την πρόβλεψη για τα φετινά επαναλαμβανόμενα EBITDA σε 1,8 δισ. ευρώ ή 100 εκατ. ευρώ υψηλότερα, που σηματοδοτεί περιθώρια ανόδου στο consensus των αναλυτών. Κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, η διοίκηση ανέφερε επίσης ότι τα καθαρά κέρδη χρήσης προ μειοψηφίας θα κινηθούν στο ανώτερο άκρο των 300 με 400 εκατ. ευρώ, που είναι το guidance για φέτος.

Η εταιρεία γνωστοποίησε επίσης την πρόθεσή της να ανανεώσει το υφιστάμενο πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών, το οποίο θα ανέλθει στο 10% του μετοχικού κεφαλαίου, καταλήγουν οι αναλυτές.

Πηγή: euro2day.gr

Ειδικότερα, αναφερόμενος στην πορεία της ελληνικής οικονομίας και στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε:

«Αναφερθήκατε στο εξώφυλλο του περιοδικού «Economist». Θυμάμαι ένα ακόμα εξώφυλλο του «Economist» που έδειχνε ένα ελικόπτερο να πετάει πάνω από την Ακρόπολη και ο τίτλος ήταν «Acropolis Now», μια σαφής αναφορά στο «Apocalypse Now», μια ταινία της δεκαετίας του ’70. Δεν μπορούσα παρά να αναλογιστώ την πρόοδο που έχουμε σημειώσει από τότε. Ειδικά από το 2019 και μετά, πιστεύω ότι αυτό που έχουμε πετύχει για λογαριασμό του ελληνικού λαού είναι σημαντικό. Και βέβαια, οι επενδυτές που πίστεψαν στην ιστορία μας από την αρχή επωφελήθηκαν επίσης πάρα πολύ από την ιστορία επιτυχίας της Ελλάδας. Ήρθαμε στην εξουσία το 2019 έχοντας κληρονομήσει πάρα πολλά προβλήματα, αλλά ήμασταν πολύ σαφείς από την αρχή ότι έπρεπε να θέσουμε την οικονομία σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική μας θέση.

Το πετύχαμε αλλάζοντας και τον αναπτυξιακό ιστό της οικονομίας. Δεν πρόκειται πλέον για μια οικονομία που εξακολουθεί να βασίζεται κυρίως στην κατανάλωση, αλλά πολύ περισσότερο στην ανάπτυξη που βασίζεται στις επενδύσεις. Αν δείτε την αλματώδη αύξηση στις ξένες άμεσες επενδύσεις τα τελευταία χρόνια, ήταν εντυπωσιακή.

Θυμάμαι όταν πήγα για πρώτη φορά ως Πρωθυπουργός στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, το 2020, υπήρχε δυσπιστία για τα επιχειρήματά μας σχετικά με την προοπτική ανάπτυξης της χώρας. Τώρα είναι προφανώς πολύ πιο εύκολο και υπάρχει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές, σε όλους τους τομείς, για να επενδύσουν στην Ελλάδα.

Θέλω εδώ να επικεντρωθώ στη διάκριση μεταξύ πολιτικών (policies) και πολιτικής (politics), διότι στην περίπτωσή μας η πολιτική δεν κυριάρχησε ποτέ στη δημόσια συζήτηση, με την έννοια ότι δεν προσκολληθήκαμε σε ιδεολογικές προσεγγίσεις. Επικεντρωθήκαμε σε πρακτικές λύσεις που πράγματι λειτουργούσαν. Αναγνωρίσαμε λάθη, όποτε έγιναν λάθη. Και θεωρώ ότι αυτός είναι, επίσης, ο τρόπος για να οικοδομήσουμε και πάλι την εμπιστοσύνη, η οποία αποτελεί θεμελιώδες συστατικό για την πρόοδο κάθε χώρας.

Πιστεύω ότι οι πολίτες επιβράβευσαν αυτή την εμπιστοσύνη στις πρόσφατες εκλογές. Τηρήσαμε τις υποσχέσεις μας, με το να εστιάζουμε πάντα στα προβλήματα των πολιτών.

Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όλες οι κοινωνικές μας πολιτικές και κάθε πλεόνασμα που καταφέρνουμε να παράγουμε διοχετεύεται στοχευμένα σε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Τέλος, ως εισαγωγική παρατήρηση, σε αντίθεση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουμε μια σταθερή κυβέρνηση με απόλυτη πλειοψηφία, η οποία εξακολουθεί να χαίρει μεγάλης υποστήριξης από τους πολίτες.

Και έχουμε μπροστά μας ένα καθαρό πεδίο, με την έννοια ότι δεν έχουμε εκλογές – έχουμε τις ευρωεκλογές, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξουν τη θεμελιώδη δυναμική. Ταυτόχρονα, παραμένω το ίδιο προσηλωμένος στις μεταρρυθμίσεις όπως ήμουν και το 2019. Άρα, η δέσμευσή μου είναι: «γκάζι» για τις μεταρρυθμίσεις, πάντα με έμφαση στη δημοσιονομική πειθαρχία.

Για το μεταρρυθμιστικό έργο και τους στόχους της κυβέρνησης

Σχετικά με το μεταρρυθμιστικό έργο της κυβέρνησης και τους στόχους που έχει θέσει για τη δεύτερη τετραετία ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:

Ο καθένας που ηγείται ενός μεγάλου οργανισμού ή, στη δική μου περίπτωση, που έχει ηγετικό ρόλο σε μία χώρα γνωρίζει ότι ο εφησυχασμός μπορεί να αποβεί καταστροφικός. Τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο επικίνδυνο για εμάς από το να πούμε: «εντάξει, εξασφαλίσαμε μια δεύτερη θητεία, εξακολουθούμε να έχουμε ένα μεγάλο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, ανακτήσαμε την επενδυτική βαθμίδα, άρα μπορούμε να κατεβάσουμε ρυθμούς». Κάνω ακριβώς το αντίθετο: προχωρώ όλες τις δύσκολες μεταρρυθμίσεις τώρα.

Έχουμε πλήρη επίγνωση ότι χρειάζεται ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, βελτιώνοντας το επιχειρηματικό περιβάλλον. Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης. Ο χρόνος που χρειάζεται μια υπόθεση για να εκδικαστεί στην Ελλάδα δεν είναι κάτι αποδεκτό. Μόλις εγκρίναμε στο Υπουργικό Συμβούλιο μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία για τον εξορθολογισμό του τρόπου λειτουργίας των δικαστηρίων μας και την κατανομή του προσωπικού σε αυτά. Και, φυσικά, επιδιώκουμε να κάνει η χώρα μας άλματα όποτε είναι δυνατό. Στον ψηφιακό τομέα, για παράδειγμα, εισαγάγαμε το gov.gr ως το κεντρικό σημείο επαφής με το κράτος και τώρα είναι το δεύτερο δημοφιλέστερο ελληνικό εμπορικό σήμα (brand).

Έχω θέσει πολύ σαφείς στόχους. Ο πρωταρχικός στόχος μου είναι η αύξηση των πραγματικών μισθών, διότι γνωρίζουμε πως το κόστος ζωής εξακολουθεί να είναι αυξημένο. Καθώς η ανεργία μειώνεται, οι μισθοί αυξάνονται, αυτό είναι καλό, είναι καλό και για τις επιχειρήσεις. Θα πρέπει να πληρώνουν περισσότερα για να προσελκύουν εργαζόμενους υψηλών προσόντων και μπορούν να το κάνουν επειδή μειώσαμε τους φορολογικούς συντελεστές. Η στάση μας όσον αφορά τις επιχειρήσεις ήταν από την αρχή πολύ ξεκάθαρη: μειώνουμε τη φορολογία στα νομικά πρόσωπα και στα μερίσματα, απλοποιούμε το ρυθμιστικό πλαίσιο. Οι επιχειρήσεις επωφελούνται από την γενικότερη καλή πορεία της χώρας. Είμαι βέβαιος ότι το ακροατήριό σας το αναγνωρίζει. Ως επιχειρήσεις, όμως, έχετε και ευθύνες, πρωτίστως απέναντι στους εργαζομένους σας. Πρέπει να τους πληρώνετε καλύτερα απ’ ό,τι στο παρελθόν και, άλλωστε, είστε αναγκασμένοι να το κάνετε για να προσελκύσετε προσωπικό υψηλών προσόντων.

Για την αντιμετώπιση του λαϊκισμού

Αναφορικά με την αντιμετώπιση του λαϊκισμού ο Πρωθυπουργός είπε:

Δύο διδάγματα από την εμπειρία μας με λαϊκιστές, διότι κατά κάποιο τρόπο έχουμε  παρόμοιες εμπειρίες τις οποίες, εκτιμώ, πρέπει να ακούσει κάθε πολιτικός: πρώτον, ποτέ μην συγχέεις τους αντιπάλους σου με τους ψηφοφόρους τους. Τα προβλήματα των πολιτών από τα οποία «τρέφονται» οι λαϊκιστές είναι πραγματικά και πρέπει να αναγνωρίζονται. Δεύτερον, μην προβάλλεις υπέρμετρα τις επιτυχίες σου, ειδικά σε ό,τι αφορά την οικονομία.

Ντάιμον: Η Ελλάδα έχει αγκαλιάσει έναν υγιή δρόμο προς την οικονομική ανάπτυξη

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Διευθύνων Σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, δήλωσε:

«Η Ελλάδα έχει αγκαλιάσει έναν υγιή δρόμο προς την οικονομική ανάπτυξη, ο οποίος υποστηρίζεται από λελογισμένες πολιτικές και μεταρρυθμίσεις που έχουν αποτύπωμα, και έχει πετύχει εντυπωσιακή μείωση της αναλογίας χρέους και ΑΕΠ. Το έντονο ενδιαφέρον της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας για ελληνικές επιχειρήσεις, που βλέπουμε πλέον, αποτελεί απόδειξη της δυναμικής του ιδιωτικού τομέα στη χώρα και ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση της ανάπτυξης στο μέλλον».

Η Ελλάδα έχει ήδη αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο της DBRS στις 8 Σεπτεμβρίου.

«Σύμφωνα με την κατανόησή μας για την ένταξη και τους κανόνες για τους ενεργά παρακολουθούμενους δείκτες ομολόγων στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων, απαιτείται η αξιολόγηση σε καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας από τουλάχιστον δύο από τους τρεις οίκους αξιολογήσεις, S&P, Moody’s και Fitch, προκειμένου να αρχίσουν να περιλαμβάνονται τα ελληνικά κρατικά ομόλογα σε ορισμένους από τους δείκτες ομολόγων.

Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της αξιολόγησης της Ελλάδας από τον οίκο Fitch, με την τρέχουσα αξιολόγηση να είναι ΒΒ+ με σταθερές προοπτικές την 1η Δεκεμβρίου θα είναι κρίσιμη. Αναμένουμε ότι η Fitch θα αναβαθμίσει την Ελλάδα σε επενδυτική βαθμίδα την 1η Δεκεμβρίου», συμπεραίνει η αμερικανική τράπεζα.

Σύμφωνα με το ημερολόγιο δημοπρασιών του δεύτερου 2ου εξαμήνου της φετινής χρονιάς που έχει δημοσιεύσει ο ΟΔΔΗΧ, η χώρα θα πραγματοποιήσει τη μηνιαία δημοπρασία στις 18 Οκτωβρίου. Οι λεπτομέρειες της δημοπρασίας θα ανακοινωθούν αύριο Τρίτη 17 Οκτωβρίου.

Η αμερικανική τράπεζα συνεχίζει να εκτιμά πως η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα κινηθεί στο 2,4% το 2023, με το ΑΕΠ να προσεγγίζει τα 223 δισ. ευρώ και τον πληθωρισμό στο 4,2%, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα διαμορφωθεί στο 1,3% αλλά το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι της τάξεως του 1,9%. Ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ θα διαμορφωθεί σε 160%, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει ελλειμματικό με -9,2% ως προς το ΑΕΠ. Ο δείκτης της ανεργίας, σύμφωνα με την τελευταία μέτρηση της ΕΛΣΤΑΤ, είναι στο 11,95.

Την ίδια χρονική στιγμή, η JP Morgan βλέπει αποκλιμάκωση των spread των ελληνικών ομολόγων έως το τέλος του έτους, αλλά δεν προτείνει κάποιο νέο trade. Ειδικότερα, σύμφωνα με την JP Morgan, το ελληνικό spread, δηλαδή η διαφορά με τις αποδόσεις των γερμανικών ομολόγων, θα υποχωρήσει στις 135 μονάδες μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους και έπειτα θα υποχωρήσει στις 130 μονάδες βάσης, όπου και θα παραμείνει για τουλάχιστον 12 μήνες. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι στα trades που συστήνει, αφού στις 22 Σεπτεμβρίου έκλεισε και την τελευταία long θέση στα ελληνικά ομόλογα.

Υπενθυμίζεται ότι αν και τα ελληνικά ομόλογα βρέθηκαν να έχουν απόδοση 3,6% τον Ιούνιο, πλέον έχει ανέβει στα επίπεδα του 4,27%, λόγω των πιέσεων που έχουν σημειωθεί στις ομολογιακές εκδόσεις, με το spread με το γερμανικό δεκαετές να είναι στις 149 μονάδες βάσης. Το spread με τις αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων ξεπερνά τις 51 μονάδες βάσης, αφού τα δεκαετή της Ιταλίας έχουν αποδόσεις της τάξεως του 4,79%.

Η άνοδος των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων έχει συμπέσει με την επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο DBRS, επιβεβαιώνοντας τους αναλυτές ότι οι τίτλοι διαπραγματεύονταν για αρκετούς μήνες, έχοντας ήδη ενσωματώσει την επενδυτική βαθμίδα στην αποτίμησή τους. Οι αξιολογήσεις των S&P και Fitch αναμένεται να επηρεάσουν καταλυτικά τα επενδυτικά funds των ομολόγων…

Πηγή: euro2day.gr

«Τελικά κάτι θα σπάσει», σημείωσε χαρακτηριστικά στρατηγικός αναλυτής της JPMorgan, προειδοποιώντας ότι η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων θα μπορούσε να προκαλέσει ένα «οικονομικό ατύχημα». Εάν οι τιμές συνεχίσουν να πέφτουν και οι αποδόσεις συνεχίσουν να αυξάνονται, θα μπορούσε να οδηγήσουν ξανά σε μια οικονομική καταστροφή.

Αυτό υποστηρίζει κορυφαίος στρατηγικός αναλυτής της JP Morgan Asset Management σε συνέντευξη που παραχώρησε στο «Bloomberg Surveillance».

• Δεδομένης της αβεβαιότητας σχετικά με το πώς η οικονομία των ΗΠΑ μπορεί να αντιδράσει σε απότομα υψηλότερα επιτόκια, ο David Lebovitz, στρατηγικός αναλυτής της παγκόσμιας αγοράς στην JP Morgan Asset Management, δήλωσε ότι θα περίμενε κανείς πως οι αποδόσεις των ομολόγων θα κινηθούν χαμηλότερα, όχι υψηλότερα.

Εάν οι αποδόσεις συνεχίσουν να ανεβαίνουν, τελικά η Federal Reserve πιθανότατα θα αναγκαστεί να μειώσει τα επιτόκια, σημείωσε ο David Lebovitz. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι θα ήταν ανόητο να περιμένουμε από την κεντρική τράπεζα να μειώσει το κόστος δανεισμού εκτός εάν έχει συγκεκριμένο κίνητρο να το κάνει.

• «Εάν τα επιτόκια συνεχίσουν να αυξάνονται με τον τρόπο που ανέβαιναν, τελικά θα υπάρξει ένα οικονομικό ατύχημα, τελικά κάτι θα σπάσει και αυτό θα κάνει τη Fed να κινηθεί προς την άλλη κατεύθυνση», εξήγησε ο ίδιος.

Αν και οι μετοχές υποχώρησαν τον Σεπτέμβριο, με τον S&P 500 να σημειώνει τη χειρότερη μηνιαία επίδοσή του για το έτος, το γεγονός ότι οι μετοχές παραμένουν σχετικά «αισιόδοξες», αυτό δεν έχει νόημα για τον Lebovitz. «Αλλά φαίνεται ότι η αγορά μετοχών εξακολουθεί να έχει αυτή την ιδέα ότι η Fed θα χαλαρώσει το 2024 και δεν μπορώ να φτάσω εκεί», πρόσθεσε.

Ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase & Co. Jamie Dimon προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι επενδυτές και το ευρύ κοινό δεν είναι προετοιμασμένοι για τα επιτόκια να πάνε στο 7%.

Ωστόσο, ορισμένα από τα κορυφαία μυαλά της JPMorgan αναμένουν ότι η άνοδος των αποδόσεων θα κορυφωθεί τελικά κατά τη διάρκεια του τέταρτου τριμήνου προτού υποχωρήσουν.

«Η τρέχουσα άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων, ακόμη και όταν ξεπουλούν, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένδειξη ότι η αγορά αρχίζει να τιμολογεί με βάση ένα λάθος πολιτικής, ότι πιθανώς η Fed πηγαίνει πολύ μακριά και «υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα». Δεδομένου αυτού, δεν πιστεύουμε ότι οι αποδόσεις των ομολόγων θα είναι σε θέση να συνεχίσουν να ανεβαίνουν για πολύ περισσότερο και πιθανότατα θα πέσουν», ανέφερε ομάδα αναλυτών με επικεφαλής τον Mislav Matejka της JPMorgan, σε πρόσφατο ερευνητικό σημείωμα.

Η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων ήδη βοήθησε στην κατάρρευση της Silicon Valley Bank και άλλων δανειστών στις ΗΠΑ νωρίτερα φέτος. Οι ανησυχίες ότι οι αυξανόμενες αποδόσεις θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν ακόμη πιο εκτεταμένα προβλήματα έχουν επανεμφανιστεί καθώς οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο. Η απόδοση του 30ετούς ομολόγου του δημοσίου στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 85,6 μονάδες βάσης κατά το τρίμηνο που έληξε τον Σεπτέμβριο — η μεγαλύτερη άνοδός του σε οποιοδήποτε τρίμηνο που χρονολογείται από το 2009, σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς Dow Jones. Οι τιμές των ομολόγων κινούνται αντιστρόφως στις αποδόσεις: Μειώνονται καθώς αυξάνονται οι αποδόσεις και αντίστροφα.

• Η άνοδος των αποδόσεων τη Δευτέρα (2/10) άσκησε εκ νέου πίεση στις μετοχές, καθώς το ράλι των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης μετοχών, εμπνευσμένο από μια απροσδόκητη συμφωνία για να αποτραπεί το lockdown της κυβέρνησης στην Ουάσιγκτον, απέτυχε.

Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου αυξήθηκε κατά 6,9 μονάδες βάσης στο 4,641% τη Δευτέρα, πλησιάζοντας το υψηλότερο επίπεδο από τις 16 Οκτωβρίου 2007. Οι αποδόσεις διαπραγματεύονται ήδη στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 16 ετών.

Οι μη πραγματοποιηθείσες απώλειες από επενδυτικούς τίτλους που κατέχουν οι τράπεζες των ΗΠΑ ανήλθαν σε 558 δισεκατομμύρια δολάρια στις 30 Ιουνίου, σύμφωνα με τριμηνιαία στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την Federal Deposit Insurance Corp. Αυτός ο αριθμός ήταν στην πραγματικότητα χαμηλότερος από το υψηλότερο σημείο από το τρίτο τρίμηνο του 2022, κυρίως επειδή πολλές τράπεζες έχουν επιλέξει να μην επανεπενδύσουν τα έσοδα από τα ομόλογα που λήγουν, σύμφωνα με έκθεση της Wall Street Journal.

Ωστόσο, καθώς οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί το καλοκαίρι, πολλοί αναμένουν ότι οι μη πραγματοποιηθείσες απώλειες θα έχουν αυξηθεί.

• Πτώση πάνω από 1% για τους δείκτες, μετά την άνοδο της απόδοσης του αμερικανικού 10ετούς στο υψηλό 16 ετών του 4,75%. Ο Dow Jones διολισθαίνει 1,3% στις 32.988 μονάδες, ο Nasdaq κινείται 1,8% χαμηλότερα στις 13.061 μονάδες, ενώ ο S&P 500 σημειώνει απώλειες 1,52% στις 4.222 μονάδες.

Οι δείκτες διεύρυναν τις απώλειες μετά τα στοιχεία που έδειξαν ότι οι ανοικτές θέσεις εργασίας ενισχύθηκαν στα 9,6 εκατ. από το χαμηλό δύο ετών των 8,9 εκατ. τον Ιούλιο, ενισχύοντας τις προσδοκίες ότι η Fed θα διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια.

H απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου σημείωσε την Τρίτη (3/10) άνοδο 6 μονάδων βάσης στο 4,75%, επίπεδο που αποτελεί νέο υψηλό 16 ετών.

Μετά από ένα εντυπωσιακό πρώτο εξάμηνο που στηρίχτηκε στον ενθουσιασμό για την εξέλιξη των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και το εντυπωσιακό ράλι του Nasdaq, κάποιοι επενδυτές πιστεύουν ότι οι μετοχές μεγάλης κεφαλαιοποίησης θα αρχίσουν να χάνουν momentum καθώς αυξάνονται οι αποδόσεις.

«Είμαστε στη μέση μιας ιστορικής κίνησης στην απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου», δήλωσε ο Ντέιβιντ Ράσελ, υπεύθυνος στρατηγικής στην TradeStation.

Αξιωματούχοι της Fed επανέλαβαν τη Δευτέρα και την Τρίτη την ανάγκη να διατηρηθούν τα επιτόκια σε περιοριστικό επίπεδο για κάποιο διάστημα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω αυξήσεις φέτος. Οι πιθανότητες για αύξηση των επιτοκίων τον Νοέμβριο βρίσκονται στο 26% και στο 45% τον Δεκέμβριο, με βάση τις τοποθετήσεις των traders στην αγορά προθεσμιακών συμβολαίων.

Όλοι οι καταθέτες της First Republic θα γίνουν καταθέτες της JPMorgan Chase και θα έχουν πλήρη πρόσβαση σε όλες τις καταθέσεις τους.

Πρόκειται για την τρίτη μεγάλη αμερικανική τράπεζα που κατέρρευσε μέσα σε δύο μήνες.

Σύμφωνα μετην επίσημη ανακοίνωση, ως μέρος της συμφωνίας, τα 84 γραφεία της First Republic Bank σε οκτώ πολιτείες θα ανοίξουν ξανά ως υποκαταστήματα της JPMorgan , σήμερα κατά τις κανονικές εργάσιμες ώρες.

Οι καταθέσεις θα συνεχίσουν να ασφαλίζονται από την FDIC και οι πελάτες δεν χρειάζεται να αλλάξουν την τραπεζική τους σχέση προκειμένου να διατηρήσουν την ασφαλιστική κάλυψη των καταθέσεων τους μέχρι τα ισχύοντα όρια.

To protect depositors, we entered into an agreement with JP Morgan Chase Bank to purchase and assume all deposits and assets of First Republic Bank. Read more ➡️ https://t.co/8KCKgJ2ZWR. pic.twitter.com/FRrIZk5aBY

— FDIC (@FDICgov) May 1, 2023

Οι πελάτες της First Republic Bank θα πρέπει να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το υπάρχον υποκατάστημά τους έως ότου λάβουν ειδοποίηση από την JPMorgan ότι έχει ολοκληρώσει αλλαγές συστημάτων για να επιτρέψει σε άλλα υποκαταστήματα της να επεξεργάζονται επίσης τους λογαριασμούς τους.

Η FDIC και η JPMorgan συνάπτουν επίσης συναλλαγή με μερίδιο ζημιών για μονοοικογενειακά, οικιστικά και εμπορικά δάνεια που αγόρασε από την πρώην First Republic Bank. Θα συμμετάσχουν στις ζημίες και τις πιθανές ανακτήσεις των δανείων που καλύπτονται από τη συμφωνία ζημίας-μεριδίου. 

Η FDIC εκτιμά ότι το κόστος για το Ταμείο Ασφάλισης Καταθέσεων θα είναι περίπου 13 δισεκατομμύρια δολάρια. 

Η συμφωνία  για την First Republic, η οποία είχε συνολικό ενεργητικό 229,1 δισεκατομμύρια δολάρια στις 13 Απριλίου, έρχεται λιγότερο από δύο μήνες αφότου η Silicon Valley Bank και η Signature Bank κατέρρευσαν εν μέσω φυγής καταθέσεων από τους δανειστές των ΗΠΑ, αναγκάζοντας την Ομοσπονδιακή Τράπεζα να λάβει μέτρα έκτακτης ανάγκης για σταθεροποίηση των αγορών.

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Εάν ξοδέψει κανείς λίγο χρόνο για να μελετήσει τις αναλύσεις και τις προβλέψεις σχετικά με την πορεία της οικονομίας διεθνώς, αλλά και στα καθ’ ημάς, και είναι στοιχειωδώς σοβαρός, αν μη τι άλλο θα προβληματιστεί. Η τελευταία έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, ή οι προβλέψεις της JP Morgan είναι ενδεικτικές. Προσθέστε το φαινόμενο Lehman Brothers που χτυπά τον γερμανικό κολοσσό Uniper και την αλυσίδα κρατικοποιήσεων εταιρειών ενέργειας (ανάλυση Bloomberg) στην Βρετανία, την Γαλλία, την Ιταλία και αλλού. Διαβάστε και την ανάλυση του Economist για την ύφεση μακράς διαρκείας. Και, ακόμα, δείτε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την πορεία του πληθωρισμού, ο οποίος στην Ελλάδα είχε τρεις φορές μεγαλύτερη αύξηση από το μέσο όρο της ευρωζώνης τον προηγούμενο μήνα.

Επιπλέον, νέο συναγερμό σήμανε χθες στην Ευρώπη η ανακοίνωση της Μόσχας ότι ο αγωγός Nord Stream θα παραμείνει κλειστός για δύο εβδομάδες για λόγους συντήρησης (εδώ). Στη Γερμανία, που βρίσκεται ήδη ένα βήμα πριν την επιβολή δελτίου στην κατανάλωση ενέργειας καταστρώνονται σενάρια εκτάκτου ανάγκης ενόψει του δύσκολου χειμώνα. Η αρμόδια γερμανική ρυθμιστική αρχή διευκρίνισε ότι το δελτίο στην κατανάλωση θα προβλέπει περιορισμούς κατ’ αρχήν στις βιομηχανίες ενώ θα διασφαλίζεται η ομαλή τροφοδοσία των νοικοκυριών, των νοσοκομείων, των φαρμακευτικών εταιρειών και της παραγωγής χαρτιού (εδώ).

Τι μας κάνει να πιστεύουμε πως αυτή η “τέλεια καταιγίδα” που άπαντες προβλέπουν ότι καταφθάνει θα αφήσει εκτός πορείας της την Ελλάδα; Όλες οι ευρωπαϊκές οικονομίες προετοιμάζονται για έναν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα, για κατακλυσμιαία φαινόμενα πληθωρισμού, και ελλείψεις στην ενέργεια που θα προκαλέσουν νέα εκτόξευση των τιμών. Όταν η Γερμανία προλειαίνει το έδαφος για δελτίο στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, μπορεί κάποιος σώφρων να πιστεύει στην Ελλάδα θα περάσουμε έναν χειμώνα με όλα τα φώτα αναμένα και την θέρμανση στο φουλ; Και, ακόμα περισσότερο, όσοι εκτιμούν πως θα αντιμετωπίσουμε αυτό το εκρηκτικό μείγμα ακρίβειας και ελλείψεων θεωρούν πως ο μέσος Έλληνας πολίτης θα υπομείνει αγόγγυστα μια τέτοια κατάσταση που θα αναζητά δικαιολογίες στον διεθνή Αρμαγεδδώνα, θα φλερτάρει με την “παροδικότητα” του φαινομένου και θα επιστρατεύει την “ατομική ευθύνη”;

Μετά από 10 χρόνια μνημονίων και κρίσης, με την ανεργία των νέων στα ύψη, και το πορτοφόλι να μένει άδειο από τις 20 του μηνός; Ή μήπως, θα είναι το θαύμα της Μεγαλόχαρης, τον 15Αύγουστο, με την αναμενόμενη σημαντική αύξηση των εσόδων από τον τουρισμό, που θα λύσει …θεϊκά όλα τα παραπάνω προβλήματα;

Τούτων των αδιαμφισβήτητων δοθέντων (και άλλων πολλών που δεν χωρούν σε ένα άρθρο), προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα:

Μπορεί (αυτή) η χώρα να διεξαγάγει μία, δύο, ή και τρεις εκλογικές αναμετρήσεις μεταξύ Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου και να περάσει αβρόχοις ποσίν από την θερινή ραστώνη στον εφιαλτικό χειμώνα; Κι αν, ας πούμε το σηκώνει η γαλαντόμα μεσογειακή ψυχολογία μας, το αντέχει, πράγματι, η οικονομία, ή, μήπως, αυτός που θα κληθεί να κυβερνήσει αμέσως μετά το εκλογικό πανηγύρι θα βρεθεί μπροστά σε γιγαντιαία διλήμματα και αποφάσεις που θα προκαλέσουν μεγάλη κοινωνική αναταραχή;

Ορισμένοι παραπέμπουν αβίαστα στη “νωπή λαϊκή εντολή”, όμως καμία λαϊκή εντολή δεν δίνεται για να διαχειριστεί μια κυβέρνηση τα χειρότερα. Δίνεται με την -ενίοτε ψευδή ή ουτοπική- ελπίδα να φέρει τα καλύτερα. Κι εδώ προκύπτει το δεύτερο ερώτημα: μπορούν να είναι καλύτερα αυτά που έρχονται απ΄ αυτά που ήδη περάσαμε;

Η κυβέρνηση “παίζει” με τις δημοσκοπήσεις και επιδιώκει πάση θυσία να κρατήσει την διαφορά σε εκείνα τα ποσοστά που θα της επιτρέπουν να έχει “προβολή αυτοδυναμίας”. Η αξιωματική αντιπολίτευση δείχνει να αξιολογεί πως διαθέτει παράθυρο ευκαιρίας για μια πολιτική ρεβάνς, ή έστω για την δρομολόγηση μιας σχετικά σύντομης επιστροφής στην εξουσία. Εκείνο με το οποίο ελάχιστα ασχολούνται, τόσο η κυβέρνηση, όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης (κι ακόμα περισσότερο οι “στρατοί”), είναι το σχέδιο για την διαχείριση των δεινών που φαίνονται ήδη στον (χειμερινό) ορίζοντα.

Ας υποθέσουμε πως τα σενάρια εξελίσσονται κατ’ ευχήν για τη Ν.Δ. Πείθει τους ψηφοφόρους της πως δεν πρέπει να της στείλουν μήνυμα δυσαρέσκειας στην πρώτη κάλπη της απλής αναλογικής (δύσκολο), και επιτυγχάνει ποσοστό αρκετά πάνω από το 30%, το οποίο της επιτρέπει να διεκδικήσει την αυτοδυναμία (με πάνω από 37,5%) στην δεύτερη κάλπη με τον δικό της εκλογικό νόμο. Θα είναι πιθανότατα μία οριακή αυτοδυναμία που θα την εισάγει σε μία περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας με πιέσεις πανταχόθεν (εσωκομματικές, από το εξωτερικό, από ομάδες οικονομικών συμφερόντων κ.ά). Υπό αυτές τις συνθήκες θα κληθεί να λάβει πολύ σκληρές αποφάσεις και είναι βέβαιο πως θα βρεθεί πολύ γρήγορα πολιτικά ξέπνοη.

Σε μία άλλη περίπτωση, που δεν συγκεντρώσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία μόνη της (πιθανότερο), θα κληθεί να συγκυβερνήσει με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ. Ας υποθέσουμε πως ο Νίκος Ανδρουλάκης δέχεται να βάλει το κεφάλι του στη λαιμητόμο και να δει το κόμμα του -το οποίο θα έχει συρρικνωθεί στην δεύτερη κάλπη- να ταράζεται συθέμελα, ίσως και να διασπάται. Πόσες πολιτικές αντοχές θα έχει μία τέτοια συγκυβέρνηση;

Παρότι πολύ λιγότερο πιθανό, μεγάλα διλήμματα θα έχει να αντιμετωπίσει και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εάν έρθουν έτσι τα πράγματα και επιστρέψει τώρα στην διακυβέρνηση, με την συνδρομή του ΠΑΣΟΚ ή και άλλων κομμάτων. Ο Αλέξης Τσίπρας, λένε κάποιοι, κατέβαλε τα πολιτικά επίχειρα της βιασύνης του να αναλάβει την εξουσία το 2015, αντί να περιμένει να κλείσει τον κύκλο της η συγκυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά με κάποια συμφωνία με τους δανειστές στη βάση του “μέϊλ Χαρδούβελη” και την υλοποίηση της 5ης αξιολόγησης. Η ιστορία, σε μία τέτοια περίπτωση, μπορεί να επιστρέψει εκδικητικά. Πόσο εύκολο είναι μία νέα κυβέρνηση Τσίπρα (με φρέσκο πολιτικό προσωπικό στις κρίσιμες θέσεις) να κατορθώσει να κάνει “μαγικά” εν μέσω καταιγίδας; Ρητορική η ερώτηση…

Σε ένα τέτοιο κλίμα, κάποιοι θα βάλουν πονηρά στο τραπέζι τις έκτακτες συνθήκες και τις έκτακτες ανάγκες που απορρέουν απ΄ αυτές. Δεν θα εκπλαγεί κανείς εάν υπάρξουν πιέσεις από το εξωτερικό και το εσωτερικό για μία κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Κάποιες πληροφορίες ανέφεραν, πριν λίγο καιρό, πως στις Βρυξέλλες δεν απορρίπτουν ένα τέτοιο σενάριο, κάποιες άλλες φέρουν την επίτροπο Βεστάγκερ να έχει μεταφέρει, πρόσφατα, μήνυμα του τύπου “τι τις θέλετε τώρα τις εκλογές”;

Εν κατακλείδι, όμως, ο προβληματισμός δεν πρέπει να απορρίπτεται. Σε μία κανονική χώρα που θα πήγαινε στις κάλπες χωρίς τοξικότητες και ειδικά δικαστήρια και με σαφή σχέδια αντιμετώπισης της κρίσης που έρχεται, αυτή η συζήτηση ίσως να μην είχε νόημα. Σε αυτή τη χώρα όμως;

Ίσως, λοιπόν, αποδειχθεί επιζήμιο και εξαιρετικά επικίνδυνο να φτάσουμε στις κάλπες χωρίς σχέδια επόμενης μέρας, με απειλές και ύβρεις να εκτοξεύονται και με επικοινωνιακά κόλπα που κρύβουν την ζοφερή πραγματικότητα κάτω από το χαλί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρέπει να το σκεφτεί δύο και τρεις φορές εάν πρέπει να προκηρύξει εκλογές το φθινόπωρο, χωρίς να έχει προετοιμαστεί και να έχει προετοιμάσει τον κόσμο για όσα θα ακολουθήσουν. Οι νωπές λαϊκές εντολές εύκολα καίγονται. Μία θεσμική αντιμετώπιση που θα αναγνωρίζει τους μεγάλους κινδύνους και θα προτείνει λύσεις για όσο το δυνατόν λιγότερα θύματα, και ταυτόχρονα με μετάθεση της λαϊκής ετυμηγορίας στον απώτερο (συνταγματικά) χρόνο, είναι ίσως ορθότερη.

Εάν επιλέξει αυτόν τον δυσκολότερο δρόμο, όμως, πρέπει να το κάνει και να το δείξει άμεσα…