Βίαιες διαδηλώσεις ξέσπασαν στη Βόρεια Ιρλανδία το βράδυ της Τρίτης, μετά από κάλεσμα ακροδεξιών ακτιβιστών για κινητοποιήσεις ως απάντηση σε αιματηρή επίθεση με μαχαίρι που καταγράφηκε σε σοκαριστικό βίντεο. Συγκεντρωμένοι, μεταξύ των οποίων και κουκουλοφόροι, έβαλαν φωτιά σε οχήματα και σπίτια, ενώ διέκοψαν την κυκλοφορία εντός και γύρω από το Μπέλφαστ, λίγες ώρες αφότου οι Elon Musk, Tommy Robinson και άλλοι υποκινητές κάλεσαν τον κόσμο να κατέβει στους δρόμους.

Οι διαδηλωτές κατέλαβαν και πυρπόλησαν λεωφορείο τύπου Glider στην οδό Newtownards στην ανατολική πλευρά του Μπέλφαστ, ενώ αυτοκίνητα τυλίχθηκαν στις φλόγες κοντά στη Shankill Road και στο Newtownabbey. Πυκνοί καπνοί σκέπασαν την περιοχή, ενώ σειρήνες ηχούσαν και ελικόπτερο της αστυνομίας πετούσε από πάνω. Αστυνομικά οχήματα δέχθηκαν επίθεση από τους διαδηλωτές.

Σοβαρός τραυματισμός και συλλήψεις μετά την επίθεση

Η ένταση κορυφώθηκε λίγες ώρες αφότου η αστυνομία απήγγειλε κατηγορίες για απόπειρα ανθρωποκτονίας σε έναν 30χρονο αιτούντα άσυλο από το Σουδάν, σχετικά με την επίθεση που σημειώθηκε το βράδυ της Δευτέρας στη βόρεια πλευρά του Μπέλφαστ και άφησε έναν άνδρα σε κρίσιμη κατάσταση. Ο ύποπτος αναμένεται να παρουσιαστεί στο δικαστήριο του Μπέλφαστ την Τετάρτη.

Ο βοηθός αρχηγός της αστυνομίας, Ryan Henderson, απηύθυνε έκκληση για ψυχραιμία: «Εστίες ταραχών εκδηλώθηκαν σε διάφορες περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας, με εμπρησμούς οχημάτων. Καλούμε όλους να παραμείνουν ψύχραιμοι, να ενεργούν υπεύθυνα και να αποφεύγουν ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τον εαυτό τους ή άλλους». Παρότρυνε παράλληλα τις τοπικές κοινότητες να ενισχύσουν τη φωνή υπέρ των ειρηνικών διαμαρτυριών και κατά της βίας.

Πολιτικοί στη Βόρεια Ιρλανδία και σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο απηύθυναν επίσης εκκλήσεις για ηρεμία.

Καταδίκες από πολιτικούς – Στόχος οι μειονότητες

Η πρώτη υπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας, Michelle O’Neill, καταδίκασε τη βία και προειδοποίησε για «επικίνδυνες προσπάθειες εκμετάλλευσης» της επίθεσης, δηλώνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ομάδες κουκουλοφόρων που καίνε οικογένειες έξω από τα σπίτια τους είναι ακραία δειλία. Δεν έχει σχέση με την κοινότητα – είναι καθαρός τραμπουκισμός».

Η O’Neill είχε ήδη καλέσει το κοινό να μην παρασύρεται από λογαριασμούς στα social media που υποκινούν ταραχές: «Όσοι ανεβάζουν την ένταση στα κοινωνικά δίκτυα δεν μας εκπροσωπούν. Είμαστε καλοί άνθρωποι και δεν θέλω κανείς να ζει με τον φόβο».

Ο βουλευτής του Sinn Féin για τη βόρεια πλευρά του Μπέλφαστ, John Finucane, χαρακτήρισε τις σκηνές «ντροπιαστικές», προσθέτοντας: «Δεν έχουν θέση στους δρόμους μας. Επιθέσεις σε σπίτια οικογενειών και επιχειρήσεις, αυτοκίνητα και λεωφορεία στις φλόγες – μέρη της κοινότητάς μας καίγονται». Υπογράμμισε πως κανείς δεν έχει δικαίωμα να σπείρει τον φόβο ή να φέρνει ανομία στους δρόμους.

Η υπουργός Δικαιοσύνης του κόμματος Alliance, Naomi Long, δήλωσε πως οι διαδηλωτές επιδιώκουν να καταστρέψουν τις ίδιες κοινότητες που ισχυρίζονται πως προστατεύουν.

Εμπρησμοί καταστημάτων – Στόχος μειονότητες

Τα επεισόδια συνεχίστηκαν με ομάδες ανδρών –μερικοί με καλυμμένα πρόσωπα– να ρίχνουν πυροτεχνήματα και να βάζουν φωτιά σε κάδους, λεωφορεία και σπίτια. Κοντά στη Shankill Road, ομάδα εισέβαλε σε σπίτι που φαίνεται πως ανήκε σε οικογένεια μειονοτικής καταγωγής, ισχυριζόμενη ότι το «απελευθερώνει».

Αργότερα στην ίδια περιοχή δύο καταστήματα κινητής τηλεφωνίας λεηλατήθηκαν, ενώ ένα αφρικανικό κατάστημα πυρπολήθηκε. Καπνοί κάλυψαν τον δρόμο καθώς πυροσβεστικά οχήματα έφταναν στο σημείο κι ελάχιστοι περαστικοί παρακολουθούσαν τις προσπάθειες των πυροσβεστών υπό βροχή.

Πιο ήπιες διαμαρτυρίες σημειώθηκαν σε Antrim, Bangor και Ballymena, ενώ δύο αυτοκίνητα τυλίχθηκαν στις φλόγες στο Newtownabbey. Στο Λονδίνο, περίπου 60 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Parliament Square κατηγορώντας την αστυνομία ως «προδότες» και προσπαθώντας να προκαλέσουν τους αστυνομικούς. Κάποιοι φώναζαν συνθήματα κατά των μεταναστών επικαλούμενοι τη δολοφονία του Henry Nowak και την επίθεση στο Μπέλφαστ, ωστόσο η πλειονότητα παρέμεινε ειρηνική.

Ρόλος ακροδεξιάς & διεθνείς αντιδράσεις

Πολιτικοί και κοινοτικοί ηγέτες κατηγόρησαν την ακροδεξιά ότι υποκινεί ταραχές στη Βόρεια Ιρλανδία αλλά και ευρύτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο γνωστός ακροδεξιός υποκινητής Stephen Yaxley-Lennon (γνωστός ως Tommy Robinson) ανέβασε το βίντεο της επίθεσης στο Μπέλφαστ καλώντας σε διαδηλώσεις στο κέντρο του Λονδίνου αλλά και αλλού στη χώρα.

Η επίθεση σημειώθηκε γύρω στις 10:30 μμ της Δευτέρας έξω από συγκρότημα κατοικιών στη βόρεια πλευρά του Μπέλφαστ. Σε βίντεο που κυκλοφόρησε στα social media φαίνεται ένας άντρας να χτυπά επανειλημμένα άλλον άντρα στο κεφάλι και τον λαιμό. Στο σημείο εντοπίστηκε μαχαίρι κουζίνας. Το θύμα, ηλικίας περίπου 40 ετών, υπέστη σοβαρά τραύματα στα μάτια, το πρόσωπο και την πλάτη.

Το βίντεο έδειξε πολίτες να παρεμβαίνουν για να σταματήσουν την επίθεση, ανάμεσά τους τον Maitiu Mag Tighearnan που χρησιμοποίησε μπαστούνι χέρλινγκ εναντίον του δράστη επανειλημμένα.

Τα στοιχεία του υπόπτου & ανησυχίες κοινοτήτων

Εκτός από απόπειρα ανθρωποκτονίας, ο ύποπτος κατηγορείται για κατοχή αιχμηρού αντικειμένου σε δημόσιο χώρο και απειλές κατά ζωής. Ο αρχηγός της αστυνομίας της Βόρειας Ιρλανδίας Jon Boutcher, ανέφερε ότι ο ύποπτος είχε λάβει άδεια παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 28 Σεπτεμβρίου 2023. Σύμφωνα με τον ίδιο, ταξίδεψε αρχικά από το Σουδάν στο Παρίσι (σε άγνωστη ημερομηνία), έπειτα αεροπορικώς στο Δουβλίνο κι από εκεί με λεωφορείο έφτασε στο Μπέλφαστ στις 10 Φεβρουαρίου 2023, όπου υπέβαλε αίτηση ασύλου.

Όπως διευκρινίζει η αστυνομία, δεν υπάρχει καταγραφή του υπόπτου στις βάσεις δεδομένων εθνικής ασφάλειας ούτε ήταν γνωστός στις υπηρεσίες της Βόρειας Ιρλανδίας. Ο Boutcher επικοινώνησε άμεσα με τον επικεφαλής αντιτρομοκρατικής του Ηνωμένου Βασιλείου, διευκρινίζοντας ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία τρομοκρατικού κινήτρου.

Ο αρχηγός της αστυνομίας κάλεσε τους πολίτες να μην παρασύρονται από διαδικτυακές προτροπές: «Άγνωστοι υποκινητές παίζουν με τα αισθήματα ενός λαμπρού τόπου – μην ξεγελιέστε».

Aνησυχία μεταναστευτικών κοινοτήτων & διεθνείς αντιδράσεις

Kοινότητες μεταναστών εξέφρασαν φόβους πως θα γίνουν στόχος επιθέσεων. Ιδιοκτήτες σουδανικών καταστημάτων στην περιοχή Sandy Row έκλεισαν τα μαγαζιά τους νωρίς το απόγευμα τοποθετώντας μεταλλικά ρολά ασφαλείας κι επέλεξαν να παραμείνουν σπίτι τους τη νύχτα. Το Belfast Islamic Centre ακύρωσε τις βραδινές προσευχές ζητώντας από τα μέλη του να επιστρέψουν σπίτι με τα παιδιά τους και να εμπιστεύονται τις αρχές.

Ameer Ibrahim, project manager που μίλησε προσωπικά, τόνισε: «Μην κυκλοφορείτε έξω, προσέχετε τα παιδιά σας, μην διαδίδετε φήμες – ακούστε τις αρχές».

Ο επικεφαλής των Εργατικών Keir Starmer χαρακτήρισε «αποτροπιαστική» την επίθεση της Δευτέρας: «Δεν ανέχομαι τέτοιες σκηνές βίας στους δρόμους μας. Οι σκέψεις μου είναι με το θύμα κι ευχαριστώ τόσο τους διασώστες όσο και τους πολίτες που παρενέβησαν».

Aντιδράσεις διεθνώς & πολιτικές επισημάνσεις

Kατά τη διάρκεια πορείας νωρίτερα την Τρίτη σημειώθηκαν συγκρούσεις διαδηλωτών με την αστυνομία. Σχολιαστές της δεξιάς από Αγγλία και ΗΠΑ –ανάμεσά τους ο βουλευτής Rupert Lowe κι ο δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης του X Elon Musk– σχολίασαν δημόσια την επίθεση. Ο Musk κοινοποίησε λίστα πιθανών περιοχών διαμαρτυρίας στο Ηνωμένο Βασίλειο γράφοντας: «Μόνο με ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΤΕΣ διαμαρτυρίες θα αλλάξει κάτι!».

Kαυστικός ήταν ο σχολιασμός του εκπροσώπου Εσωτερικών Υποθέσεων του κόμματος Reform UK Zia Yusuf: «Η φρίκη όσων είδατε στο Μπέλφαστ είναι άμεσο αποτέλεσμα της προδοτικής μεταναστευτικής πολιτικής των Τόρις και των Εργατικών. Ήδη έχουμε ανακοινώσει καθολική απαγόρευση θεωρήσεων για πολίτες από το Σουδάν. Ως εδώ!».

Διαβάστε το αρχικό άρθρο εδώ.

Από το δημοψήφισμα του Brexit το 2016 μέχρι σήμερα, η Βρετανία έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς — Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ και Κιρ Στάρμερ — ενώ δεν αποκλείεται σύντομα να υπάρξει και έβδομη αλλαγή ηγεσίας. Μαζί με τους πρωθυπουργούς άλλαξαν και δεκάδες υπουργοί, δημιουργώντας ένα περιβάλλον μόνιμης αστάθειας που, σύμφωνα με πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους, ακυρώνει κάθε δυνατότητα σοβαρού μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ο πρώην γενικός γραμματέας της κυβέρνησης, Γκας Ο’Ντόνελ, περιγράφει μια δημόσια διοίκηση που αναγκάζεται συνεχώς να προσαρμόζεται σε νέες πολιτικές ηγεσίες, την ώρα που κρίσιμοι τομείς, όπως το ασφαλιστικό και η κοινωνική πρόνοια, μένουν στάσιμοι. Όπως σημειώνει, υπήρξε περίοδος κατά την οποία η χώρα άλλαξε εννέα υπουργούς Συντάξεων μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.

Η πολιτική παράλυση εντάθηκε μετά το Brexit, όταν η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην επιβίωσή της και στην επίτευξη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει σήμερα και ο Κιρ Στάρμερ, ο οποίος εξελέγη με βασικό σύνθημα τον «τερματισμό του χάους», αλλά πλέον κατηγορείται ότι αδυνατεί να προσφέρει σταθερότητα και ξεκάθαρο πολιτικό όραμα.

Η βαθύτερη αιτία της κρίσης

Σύμφωνα με την ανάλυση, η βαθύτερη αιτία της κρίσης βρίσκεται στον πολυκερματισμό της βρετανικής κοινωνίας. Οι διαιρέσεις γύρω από το Brexit, οι πολιτισμικές συγκρούσεις, οι ανισότητες ανάμεσα στις γενιές και οι αντιπαραθέσεις για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής έχουν διασπάσει το εκλογικό σώμα, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη τη δημιουργία σταθερών κυβερνητικών συμμαχιών.

Την ίδια στιγμή, η οικονομική στασιμότητα μετά την κρίση του 2008, η πίεση των αγορών και η αδυναμία των κυβερνήσεων να προχωρήσουν σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις — από το φορολογικό μέχρι το συνταξιοδοτικό — ενισχύουν την αίσθηση πολιτικής αδράνειας.

Η Βρετανία δεν χρειάζεται απλώς νέα πρόσωπα στην εξουσία, αλλά ηγεσίες ικανές να χτίσουν ευρείες κοινωνικές συμμαχίες και να πείσουν τους πολίτες ότι οι μεγάλες αλλαγές απαιτούν χρόνο, συνέπεια και πολιτικό θάρρος, όπως αναφέρει η ανάλυση του Guardian.

Ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης, Αλέν Μπερσέ, δήλωσε στον Guardian ότι το ζήτημα των λεγόμενων «return hubs» θα τεθεί σε πολυμερές επίπεδο κατά τη σύνοδο υπουργών στο Κισινάου της Μολδαβίας την Παρασκευή. Όπως ανέφερε, πρόκειται για μια «σημαντική εξέλιξη», καθώς μέχρι σήμερα τέτοιες συζητήσεις διεξάγονταν κυρίως σε εθνικό επίπεδο.

Παράλληλα, οι υπουργοί αναμένεται να προχωρήσουν σε πολιτική διακήρυξη που θα αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών να ελέγχουν αυστηρότερα τα σύνορά τους. Η πρωτοβουλία έρχεται μετά από πιέσεις αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) έχει δυσκολέψει την απέλαση παράτυπων μεταναστών και αλλοδαπών εγκληματιών.

Μεταξύ όσων ζητούν αλλαγές στον τρόπο ερμηνείας της ΕΣΔΑ βρίσκεται και η Βρετανίδα Υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση της Σύμβασης θα μπορούσε να πλήξει τις πιο ευάλωτες ομάδες, ιδιαίτερα ανθρώπους που εγκαταλείπουν εμπόλεμες περιοχές ή διώξεις.

Ο Μπερσέ τόνισε πάντως ότι οποιοδήποτε σύστημα μεταφοράς μεταναστών σε τρίτες χώρες θα πρέπει να παραμείνει συμβατό με την ΕΣΔΑ. «Μιλάμε για ανθρώπους που βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος και προστατεύονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων», υπογράμμισε.

Η συζήτηση θυμίζει το αποτυχημένο σχέδιο της προηγούμενης βρετανικής κυβέρνησης να στέλνει αιτούντες άσυλο στη Ρουάντα. Το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε αφού το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η Ρουάντα δεν αποτελούσε ασφαλή χώρα, παρά το γεγονός ότι είχαν ήδη δαπανηθεί περίπου 715 εκατ. στερλίνες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ευρωπαϊκές συνομιλίες επικεντρώνονται σε 12 πιθανές χώρες υποδοχής, μεταξύ των οποίων η Ρουάντα, η Γκάνα, η Τυνησία, η Λιβύη, η Αίγυπτος και η Ουγκάντα. Στις διαπραγματεύσεις συμμετέχουν χώρες όπως η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελλάδα.

Οι υποστηρικτές των «return hubs» υποστηρίζουν ότι το σημερινό σύστημα επιστροφών δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, κάθε χρόνο έως και 500.000 υπήκοοι τρίτων χωρών λαμβάνουν εντολή να εγκαταλείψουν την ΕΕ, όμως λιγότεροι από τους μισούς επιστρέφουν τελικά.

Η στρατηγική επικεντρώνεται επίσης στην εξάλειψη των «βίαιων αριστερών εξτρεμιστών», συμπεριλαμβανομένων των «ριζοσπαστικά φιλο-τρανς» ομάδων, καθώς η συντηρητική κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τις πολιτικές της επιθέσεις εναντίον των αντιπάλων.

Τοποθετεί επίσης τα καρτέλ ναρκωτικών της Αμερικής στο επίκεντρο των προσπαθειών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Ωστόσο, μερικές από τις πιο σκληρές εκφράσεις προορίζονται για την Ευρώπη, την πατρίδα πολλών συμμάχων των ΗΠΑ, οι οποίοι θα είναι επιφυλακτικοί να δουν την ήπειρο για άλλη μια φορά στο στόχαστρο της κυβέρνησης Τραμπ.

«Είναι σαφές σε όλους ότι καλά οργανωμένες εχθρικές ομάδες εκμεταλλεύονται τα ανοιχτά σύνορα και τα συναφή παγκοσμιοποιητικά ιδανικά. Όσο περισσότερο αναπτύσσονται αυτές οι ξένες κουλτούρες και όσο περισσότερο επιμένουν οι τρέχουσες ευρωπαϊκές πολιτικές, τόσο περισσότερο εξασφαλίζεται η τρομοκρατία», αναφέρει η στρατηγική.

«Ως λίκνο του δυτικού πολιτισμού και αξιών, η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα και να θέσει τέλος στην εκούσια παρακμή της», αναφέρει η στρατηγική, που συντονίζεται από τον συντονιστή αντιτρομοκρατίας, Σεμπάστιαν Γκόρκα.

Η έκθεση σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν «οι κορυφαίοι και μακροπρόθεσμοι εταίροι των Ηνωμένων Πολιτειών στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας», αλλά προσθέτει: «Ο κόσμος είναι ασφαλέστερος όταν η Ευρώπη είναι ισχυρή, αλλά η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές και αποτελεί ταυτόχρονα στόχο τρομοκρατίας και εστία τρομοκρατικών απειλών».

Η νέα κριτική κατά της Ευρώπης έρχεται λίγους μήνες αφότου η νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Τραμπ ανέφερε ότι η ήπειρος αντιμετωπίζει «την παρακμή του πολιτισμού» λόγω της μετανάστευσης.

Ο Τραμπ επέκρινε επίσης πρόσφατα τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ επειδή δεν τον υποστήριξαν στον πόλεμό του εναντίον του Ιράν.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει λάβει επιθετικά μέτρα για να αναδιαμορφώσει την περιοχή του Δυτικού Ημισφαιρίου, με την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την προεδρία της Βενεζουέλας, δεκάδες στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ σε ύποπτα πλοία διακίνησης ναρκωτικών που διαχειρίζονταν καρτέλ και νέες πιέσεις στην κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας.

Η εκστρατεία της κυβέρνησης για την καταστροφή ύποπτων πλοίων διακίνησης ναρκωτικών στα ύδατα της Λατινικής Αμερικής συνεχίζεται από τις αρχές Σεπτεμβρίου και έχει σκοτώσει συνολικά τουλάχιστον 191 άτομα.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ προσπάθησε να πιέσει τους περιφερειακούς ηγέτες να συνεργαστούν στενότερα με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταπολέμηση των καρτέλ και να αναλάβουν οι ίδιοι στρατιωτική δράση εναντίον των εμπόρων ναρκωτικών και των διεθνικών συμμοριών που, όπως λέει, αποτελούν «απαράδεκτη απειλή» για την εθνική ασφάλεια του ημισφαιρίου.

Ο Γκόρκα δήλωσε ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης θα συναντηθούν με συμμάχους αργότερα αυτή την εβδομάδα για να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης των στρατηγικών τους για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

«Όπως έχει καταστήσει πολύ σαφές ο πρόεδρος, θα αξιολογήσουμε τη σοβαρότητά σας ως εταίρου και συμμάχου με βάση το πόσο συνεισφέρετε», δήλωσε στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες περιμένουν «περισσότερα» από τους εταίρους τους.

Οι αριστερές ομάδες παραμένουν μια σημαντική ανησυχία για την κυβέρνηση του Ρεπουμπλικάνου προέδρου και η στρατηγική στοχεύει σε αυτό που αποκαλεί «βίαιους αριστερούς εξτρεμιστές, συμπεριλαμβανομένων αναρχικών και αντιφασιστών».

Δηλώνει ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας θα «δώσουν προτεραιότητα στον γρήγορο εντοπισμό και την εξουδετέρωση βίαιων κοσμικών πολιτικών ομάδων των οποίων η ιδεολογία είναι αντιαμερικανική, ριζικά φιλο-τρανς και αναρχική».

Από την ανάληψη των καθηκόντων του πέρυσι, ο Τραμπ έχει δαιμονοποιήσει κάθε αναγνώριση της ποικιλομορφίας των φύλων και των τρανς ατόμων.

Καυχιέται τακτικά ότι η κυβέρνησή του έχει απαγορεύσει τις τρανς γυναίκες από γυναικείους αθλητικούς αγώνες και, λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που δηλώνει ότι υπάρχουν μόνο δύο φύλα.

Με τις τιμές των καυσίμων να έχουν διπλασιαστεί μέσα σε λίγους μήνες, τον πλανήτη αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία και τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ να παραμένει περιορισμένη, τα ερωτήματα για το μέλλον των πτήσεων γίνονται ολοένα και πιο πιεστικά, όπως σημειώνει ο Guardian.

Παρά τα σενάρια καταστροφής, ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι απίθανο να «στεγνώσει» πλήρως η αγορά καυσίμων. Ο Ρίτσαρντ Γκριν, καθηγητής βιώσιμης ενέργειας στο Imperial College London, εξηγεί ότι το παγκόσμιο σύστημα διαθέτει ακόμη περιθώρια προσαρμογής: «Ο κόσμος καταναλώνει περίπου 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα… η πραγματική μείωση είναι πέντε ή δέκα στα 100», τονίζοντας ότι μέρος της ροής μπορεί να ανακατευθυνθεί μέσω αγωγών ή άλλων διαδρομών.

Ωστόσο, ακόμη κι αν δεν υπάρξει φυσική έλλειψη καυσίμων, το κόστος αποτελεί τον βασικό κίνδυνο.

Ο Ραφαέλ Παλάσιος, επικεφαλής του τμήματος Αεροναυπηγικής στο ίδιο πανεπιστήμιο, σημειώνει: «Τα καύσιμα αεροσκαφών έχουν διπλασιαστεί σε τιμή τους τελευταίους δύο μήνες, κάτι που είναι τρομακτικό», υπογραμμίζοντας ότι η επιβάρυνση για τις αεροπορικές εταιρείες είναι ήδη δυσβάσταχτη.

Την ίδια στιγμή, η Αμρίτα Σεν, ιδρύτρια της Energy Aspects, προειδοποιεί για ένα πιο ακραίο σενάριο, δηλώνοντας στους Financial Times: «Ουσιαστικά μπορείς να διαλέξεις οποιαδήποτε τιμή για το πετρέλαιο. Δεν θα έχουμε πλέον κανένα περιθώριο ασφαλείας».

Ακυρώσεις πτήσεων, αυξήσεις ναύλων και στροφή των ταξιδιωτών σε πιο κοντινούς προορισμούς

Οι συνέπειες της κρίσης έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές. Μεγάλες αεροπορικές εταιρείες περιορίζουν δρομολόγια, ενώ οι τιμές των εισιτηρίων κινούνται ανοδικά.
Ο Στέφαν Κρόιτσπαιντνερ, ανώτερος αντιπρόεδρος της Lufthansa, εξηγεί ότι το πρόβλημα είναι διπλό: «Όταν μιλάμε για καύσιμα, υπάρχουν δύο ζητήματα: το ένα είναι η αύξηση των τιμών… το άλλο είναι η ίδια η διαθεσιμότητα καυσίμου, γιατί ανεφοδιάζεσαι στον προορισμό».

Η διάσταση αυτή αναδεικνύει πόσο ευάλωτες είναι οι παγκοσμιοποιημένες αερομεταφορές: ακόμη κι αν υπάρχει επάρκεια καυσίμου σε μια χώρα, η έλλειψη στον προορισμό μπορεί να οδηγήσει σε ακυρώσεις πτήσεων. Ο ίδιος προσθέτει ότι πολλές περικοπές δρομολογίων σχετίζονται και με την οικονομική βιωσιμότητα: «Από εμπορική άποψη, θέλαμε να αφαιρέσουμε πτήσεις που δεν ήταν πλέον κερδοφόρες».

Παράλληλα, οι ταξιδιώτες προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους. Όπως επισημαίνει η Τζένι Σάουθαν, ιδρύτρια της Globetrender, «οι ταξιδιώτες αντιδρούν καθυστερώντας τις κρατήσεις και περιμένοντας μεγαλύτερη σαφήνεια», ενώ τονίζει ότι η κρίση «επηρεάζει ταυτόχρονα τις διαδρομές, τις τιμές και την εμπιστοσύνη».

Ήδη καταγράφεται στροφή προς πιο «ασφαλείς» και κοντινούς προορισμούς, με τα μακρινά και πιο περίπλοκα ταξίδια να δέχονται μεγαλύτερη πίεση.

Η κρίση στα καύσιμα δεν περιορίζεται στον κλάδο των αερομεταφορών, αλλά επηρεάζει το σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και χώρες που δεν αντιμετωπίζουν άμεσες ελλείψεις, υφίστανται τις συνέπειες μέσω αυξημένων τιμών.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κρίση ενδέχεται να λειτουργήσει ως επιταχυντής για τη μετάβαση σε πιο «καθαρές» μορφές αερομεταφορών.

Οι εναλλακτικές, όπως τα συνθετικά καύσιμα ή το υδρογόνο, απαιτούν τεράστιες επενδύσεις και ριζικές αλλαγές στις υποδομές, καθώς, όπως σημειώνει, «όλη η υποδομή 100 χρόνων των αερομεταφορών είναι χτισμένη γύρω από ένα συγκεκριμένο καύσιμο».

Ωστόσο, τέτοιου είδους κρίσεις μπορεί να επιταχύνουν τις εξελίξεις: «Οι κρίσεις μπορούν να επιταχύνουν τις αλλαγές… Πιστεύω ότι πριν πεθάνω θα δούμε αυτές τις τεχνολογίες σε μεγάλη κλίμακα».

Ένα πιθανό αποτέλεσμα της κρίσης είναι η περαιτέρω αύξηση του κόστους των αεροπορικών ταξιδιών, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε αυτά.

Ήδη, ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δεν ταξιδεύει αεροπορικώς και οι εξελίξεις ενδέχεται να ενισχύσουν αυτή την τάση, καθιστώντας τις πτήσεις «προνόμιο» για ολοένα και λιγότερους.

«Αν κάποιος έρθει για να σε σκοτώσει, σκότωσέ τον πρώτος, αυτός είναι ο κανόνας της Μέσης Ανατολής, έτσι σκοτώνουμε όπως δεν έχουμε κάνει από το 1967» παραδέχτηκε ενώ ομολόγησε και τους θανάσιμους πυροβολισμούς Παλαιστινίων που πετούσαν πέτρες.

Αν και ο Μπλουθ υπερασπίστηκε τη χρήση πραγματικών πυρών κατά των Παλαιστινίων που πετούν πέτρες, υποστήριξε ότι η χρήση τους από τα στρατεύματα των IDF εναντίον άλλων Εβραίων θα είχε «κοινωνιολογικές συνέπειες», σύμφωνα με την Haaretz, η οποία επικαλείται μια ηχογραφημένη συνομιλία ή αντίγραφο των δηλώσεων του ανώτερου αξιωματικού των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων. Ο Μπλουθ δεν αρνήθηκε τα αποσπάσματα που του αποδίδονται στο ρεπορτάζ.

Κάθε άλλο. Υπερηφανεύτηκε για το γεγονός ότι χαλάρωσε τους κανόνες εμπλοκής των IDF εναντίον των Παλαιστινίων, ιδίως εκείνων που προσπαθούν να διασχίσουν παράνομα το φράγμα ασφαλείας της Δυτικής Όχθης, ανέφερε η Haaretz.

Ο Μπλουθ, που γεννήθηκε σε οικισμό της Δυτικής Όχθης και σπούδασε σε μια θρησκευτική στρατιωτική ακαδημία στα κατεχόμενα εδάφη, μίλησε απερίφραστα για τη μεροληπτική στρατιωτική δικαιοσύνη που εφαρμόζουν οι στρατιώτες του. Είπε ότι είχαν πυροβολήσει 42 Παλαιστίνιους που πετούσαν πέτρες στους δρόμους της Δυτικής Όχθης πέρυσι και επέμεινε πως τέτοιες πράξεις ισοδυναμούσαν με τρομοκρατία.

Σημείωσε ακόμα πως ο στρατός δεν πυροβολεί Εβραίους μαχητές εποίκων επειδή έκαναν το ίδιο πράγμα. Το αιτιολόγησε λέγοντας πως σε μία περίπτωση, όπου ένας έποικος, που πετούσε πέτρες σε οδηγούς τραυματίστηκε από πυρά του στρατού, υπήρξε δημόσιος «σάλος».

«Οποιοδήποτε ανάλογο περιστατικό έχει σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνική προοπτική. είπε και ξεκάθαρα ομολόγησε πως «Ναι, υπάρχει διάκριση. Σημειώνεται ότι οι Παλαιστίνιοι υπόκεινται σε στρατιωτικό νόμο στη Δυτική Όχθη και υποβάλλονται σε μακρά κράτηση χωρίς δίκη, ενώ την ίδια ώρα για τα ίδια αδικήματα, οι Ισραηλινοί δικάζονται από πολιτικά δικαστήρια.

«Στο διαχωριστικό φράγμα στη Δυτική Όχθη, επιτρέπεται προς το παρόν η κράτηση ενός υπόπτου πυροβολώντας τον στο γόνατο ή κάτω από αυτό για να δημιουργηθεί «επίγνωση του φράγματος»», είπε ο Μπλουθ, προσθέτοντας ότι αυτό λειτουργεί ως αποτρεπτικό μέσο. «Υπάρχουν πολλά «λειψά μνημεία» σε παλαιστινιακά χωριά για όσους προσπάθησαν να διασχίσουν το φράγμα, οπότε υπάρχει ένα τίμημα που πληρώνεται», παραδέχτηκε.

Σε ό,τι αφορά σε όσους πετούν πέτρες κατά των στρατευμάτων, ο Μπλουθ τόνισε ότι κάθε παράνομος Παλαιστίνιος είναι εν δυνάμει τρομοκράτης και χαρακτήρισε τις πράξεις των IDF ως μέρος του «αγώνα επιβίωσης του ισχυρότερου».

Η προσέγγισή του τύπου «απαρτχάιντ», σύμφωνα με την οποία ο στρατός πυροβολεί μόνο Παλαιστίνιους που πετούν πέτρες, όχι Εβραίους, δικαιολογήθηκε με βάση τις «κοινωνιολογικές συνέπειες» των πυροβολισμών εναντίον των τελευταίων, ανέφερε η Haaretz σε κύριο άρθρο της και διερωτάται «έλαβε υπόψη τις «κοινωνιολογικές συνέπειες» αυτών των «άθλιων μνημείων» στους Παλαιστίνιους;».

Σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, περίπου 230 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί στην Δυτική Όχθη από ισραηλινές δυνάμεις και εποίκους μόνο το 2025.

Ο Μπλουθ αποκάλυψε τώρα αυτό που όλοι ήδη γνώριζαν: ότι δηλαδή οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις συνεργάζονται με τους εποίκους που πραγματοποιούν τα καθημερινά πογκρόμ», σχολίασε η Haaretz. «Ο Μπλουθ το αποκαλεί ισραηλινή τρομοκρατία, αλλά όχι μόνο δεν προσπαθεί να την αποτρέψει με τον ίδιο τρόπο που οι IDF αποτρέπουν την παλαιστινιακή τρομοκρατία, αλλά στην πραγματικότητα την υποκινεί».

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η συμμαχία έχει ήδη διοργανώσει τρεις τέτοιες συναντήσεις σε Λος Άντζελες, Βρυξέλλες και Παρίσι, ενώ σχεδιάζει να συνεχίσει τη «σειρά ιδιωτικών συζητήσεων» τον επόμενο μήνα στο Λονδίνο, με τη συμμετοχή μελών της Ένωσης Σεναριογράφων Μεγάλης Βρετανίας (WGGB), που εκπροσωπεί επαγγελματίες συγγραφείς στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η επικείμενη συνάντηση στο Λονδίνο έχει προκαλέσει αντιδράσεις ορισμένων εκ των προσκεκλημένων, οι οποίοι θεωρούν ότι καλούνται να «συμβάλουν σε προπαγάνδα υπέρ του ΝΑΤΟ».

Η συζήτηση, που θα διεξαχθεί υπό τον κανόνα Chatham House -δηλαδή με δυνατότητα χρήσης των πληροφοριών αλλά χωρίς αποκάλυψη των συμμετεχόντων- θα επικεντρωθεί «στην ασφάλεια, όπως αυτή διαμορφώνεται στην Ευρώπη αλλά και πέραν αυτής».

Στις συζητήσεις αυτές αναμένεται να συμμετάσχει ο πρώην εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Τζέιμς Απαθουράι, νυν αναπληρωτής βοηθός γενικός γραμματέας για υβριδικές απειλές, κυβερνοασφάλεια και νέες τεχνολογίες, μαζί με άλλα στελέχη της συμμαχίας.

Σε email της WGGB που ήρθε σε γνώση της βρετανικής εφημερίδας, αναφέρεται ότι από αυτές τις συναντήσεις έχουν ήδη προκύψει «τρία ξεχωριστά πρότζεκτ» υπό εξέλιξη, κάποια εκ των οποίων «προέκυψαν από αυτές τις συζητήσεις».

Το ίδιο μήνυμα σημειώνει ότι το ΝΑΤΟ «χτίστηκε στην πεποίθηση ότι η συνεργασία και ο συμβιβασμός, η καλλιέργεια φιλικών σχέσεων και συμμαχιών, είναι ο δρόμος που θα μας βγάλει μπροστά».

«Ξεκάθαρη προπαγάνδα»

Ο σεναριογράφος Άλαν Ο’ Γκόρμαν, δημιουργός της ταινίας «Christy», η οποία κέρδισε το βραβείο καλύτερης ταινίας στα Ιρλανδικά Βραβεία Κινηματογράφου και Τηλεόρασης 2026, χαρακτήρισε τη συνάντηση «εξοργιστική» και μια «ξεκάθαρη προπαγάνδα». «Μου φάνηκε παράλογο και εκτός τόπου να παρουσιάζεται ως θετική δυνατότητα.

Πολλοί από εμάς έχουμε φίλους ή οικογένεια από χώρες εκτός ΝΑΤΟ, που έχουν υποφέρει από πολέμους στους οποίους συμμετείχε ή που προώθησε η συμμαχία», δήλωσε. Κατά την άποψή του, οι συναντήσεις αυτές αποτελούν προσπάθεια του ΝΑΤΟ να «περάσει το μήνυμά του μέσω κινηματογράφου και τηλεόρασης».«Υπάρχει αυτή τη στιγμή ένα κλίμα φόβου στην Ευρώπη ότι οι άμυνές μας είναι ανεπαρκείς», είπε.

Ο σεναριογράφος και παραγωγός Φαϊζάλ Α. Κουρέσι, με πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας στον χώρο, είχε δηλώσει συμμετοχή στις συναντήσεις, για να δει «από πρώτο χέρι» τη διαδικασία, αλλά τελικά δεν μπόρεσε να παραστεί. Όπως ανέφερε, «ο κίνδυνος για έναν δημιουργό που έρχεται σε επαφή με αυτόν τον κόσμο των ανώνυμων πληροφοριών και των στρατιωτικών ενημερώσεων είναι ότι μπορεί να παρασυρθεί και να πιστέψει ότι κατέχει κάποια μυστική γνώση», προσθέτοντας ότι δημιουργείται η αίσθηση πως «υπάρχει μια γκρίζα ζώνη όπου η ηθική κάμπτεται και οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων δικαιολογούνται για το ‘ευρύτερο καλό’».

Ο ίδιος αμφισβητεί κατά πόσο οι δημιουργοί θα ασκήσουν επαρκή κριτική στις πληροφορίες που τους παρέχονται, δεδομένου ότι αυτές φέρουν «το κύρος μιας αρχής που σπάνια απευθύνεται στο κοινό», δημιουργώντας ταυτόχρονα μια αίσθηση προνομιακής πρόσβασης.

Υποστηρικτές του ΝΑΤΟ, ωστόσο, έχουν κατά περιόδους ταχθεί υπέρ μιας στενότερης συνεργασίας με τον χώρο του πολιτισμού. Έκθεση του thinktank Centre for European Reform η οποία πραγματοποιήθηκε φέτος κάλεσε τις κυβερνήσεις να εμπλακούν με πολιτιστικούς φορείς, προκειμένου να ενισχυθεί η δημόσια υποστήριξη για αυξημένες αμυντικές δαπάνες και να «αφηγηθούν καλύτερα» την ανάγκη να γίνουν αυτές οι επενδύσεις.

Υπενθυμίζεται τέλος ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που το ΝΑΤΟ πραγματοποιεί συναντήσεις με ανθρώπους του θεάματος. Το 2024, οκτώ σεναριογράφοι, μεταξύ των οποίων ο δημιουργός και εκτελεστικός παραγωγός της σειράς «Friends» επισκέφθηκαν τα κεντρικά του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, κατόπιν πρόσκλησης του αμερικανικού Center for Strategic and International Studies, για να ενημερωθούν σχετικά με ζητήματα ασφάλειας. Εκεί συναντήθηκαν και με τον τότε γενικό γραμματέα της συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ.

Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια, είπε, «κάτι συμβαίνει. Κάτι κινείται». Όπως αναφέρει στην ανάλυσή του ο διπλωματικός συντάκτης, Πάτρικ Γουίντουρ στον Guardian, αυτή η αλλαγή γίνεται ήδη αντιληπτή.

Δύο πόλοι στον «παγκόσμιο βορρά»

Η αλλαγή που μπορούσε να διακρίνει ο Πατριότα στον «παγκόσμιο βορρά» ήταν μια νέα διαίρεση σε «δύο πόλους, από τη μία μια μονομερής υπερδύναμη και από την άλλη μια πλειοψηφία πολυμερών κρατών». «Ο εξαιρετικά αντιδημοφιλής και παράνομος πόλεμος στο Ιράν γίνεται γρήγορα ένα ζωντανό παράδειγμα του χάους και της αστάθειας που γεννά ο μονομερής τρόπος δράσης», είπε. «Αποκαλύπτει την αντίληψη ότι ο κόσμος δεν θα γίνει ξανά μονοπολικός».

Κερδίζει έδαφος το επιχείρημα ότι η σημερινή σκοτεινή εποχή της αμερικανικής μονομέρειας και του ανεξέλεγκτου στρατιωτισμού μπορεί να φτάνει πρόωρα στο τέλος της, βυθιζόμενη κάτω από τα νερά των Στενών του Ορμούζ, καθώς άλλες δυτικές χώρες ανακτούν την αυτοκυριαρχία τους και τοποθετούν μακροπρόθεσμα στοιχήματα ότι δεν μπορούν πλέον να παραμένουν κάτω από την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.

Έχουν δει πόσο περιορισμένη προστασία παρείχε αυτή η ομπρέλα στις μοναρχίες του Κόλπου και πόσο λίγο προώθησε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα στην Ουκρανία, και πολλοί έχουν τελικά συνειδητοποιήσει ότι είναι προτιμότερο να έχουν διαφορετικά, πολυδιάστατα δίκτυα συμμαχιών.

Πολλαπλασιασμός πόλων ισχύος και ευημερίας

Σε πρόσφατη ομιλία του στην Κίνα, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, εξήγησε ότι «αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν είναι μεταβίβαση ηγεμονιών. Είναι πολλαπλασιασμός πόλων – όχι μόνο ισχύος αλλά και ευημερίας». Αυτό, είπε, είναι κάτι που πρέπει να γιορταστεί. «Για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία, η πρόοδος αναπτύσσεται ταυτόχρονα σε πολλά σημεία του πλανήτη. Αυτό συμβαίνει εδώ στην Κίνα, στην Ασία. Αλλά και στην αφρικανική ήπειρο και σε μια περιοχή πολύ κοντά στην Ισπανία: τη Λατινική Αμερική».

Αλλά δεν είναι μόνο οι αριστεροί που υποστηρίζουν ότι η εποχή της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας φθίνει. Η άποψη αυτή είναι ενσωματωμένη στη σκέψη του Παρισιού, των Βρυξελλών, της Βαρσοβίας και ακόμη και του Βερολίνου.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, αρχικά ουδέτερος ως προς τη νομιμότητα της αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ υφίστανται ταπείνωση από το Ιράν και παρομοίασε το λάθος του Ντόναλντ Τραμπ να εξαπολύσει την επίθεση στην Τεχεράνη με εκείνα των προκατόχων του στις εισβολές στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Παράκαμψη της Αμερικής και νέες ισορροπίες

Αντί να υποχωρούν, να διαφωνούν ή να ελπίζουν ότι οι επιθέσεις του Τραμπ προς τους «τζαμπατζήδες» της Ευρώπης είναι παροδικές, πολλές ευρωπαϊκές χώρες υιοθετούν τη συμβουλή του να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά τους. Ως αποτέλεσμα, κατασκευάζεται μια παράκαμψη γύρω από την Αμερική.

Παράλληλα, σε παγκόσμιο επίπεδο αυξάνονται οι απαιτήσεις οι δυτικές δυνάμεις – όχι μόνο οι ΗΠΑ – να εγκαταλείψουν τη δυσανάλογη εκπροσώπησή τους στους διεθνείς θεσμούς υπέρ του παγκόσμιου νότου.

Λίγες από αυτές τις αλλαγές θα συμβούν άμεσα ή θα αποδειχθούν γραμμικές. Όμως το Ιράν και οι αμοιβαίες δυσαρέσκειες που προκαλεί μεταξύ Τραμπ και Ευρώπης επιταχύνουν τη διαδικασία απομάκρυνσης.

Μείωση αξιοπιστίας των ΗΠΑ

Ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Στίβεν Γουόλτ, εξήγησε ότι αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι η αμερικανική επιρροή δεν είναι μόνο συνάρτηση του πλούτου ή της ισχύος της. Είναι επίσης συνάρτηση του πώς γίνεται αντιληπτή. Είναι σημαντικό, είπε, οι σύμμαχοι «να πιστεύουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ξέρουν τι κάνουν… ότι μπορούν να εκτελέσουν ένα σχέδιο με ικανότητα».

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει στείλει το μήνυμα ότι αυτό δεν ισχύει πλέον, πράγμα που σημαίνει ότι άλλα κράτη θα είναι λιγότερο πρόθυμα να βασίζονται στις αμερικανικές συμβουλές στο μέλλον, τουλάχιστον για κάποιο διάστημα.

Ο Γουόλτ πρόσθεσε ότι «το άλλο μήνυμα αυτού του πολέμου είναι ότι η κυβέρνηση ενδιαφερόταν πραγματικά μόνο για μία άλλη χώρα στον κόσμο, το Ισραήλ», εις βάρος άλλων συμμάχων στην Ευρώπη και την Ασία, λόγω της τεράστιας οικονομικής ζημιάς που προκάλεσε ο πόλεμος και της έλλειψης διαβούλευσης πριν από την έναρξή του.

Κριτική από Αμερικανούς αξιωματούχους

Η πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Λονδίνο, Τζέιν Χάρτλεϊ, δήλωσε για τον Βρετανό πρωθυπουργό: «Προς υπεράσπιση του Κιρ Στάρμερ, ποιος ήταν ο στόχος μας στο Ιράν; Ποια ήταν η νομική βάση αυτού του πολέμου; Ποιο ήταν το σχέδιο Β; Ποια ήταν η στρατηγική εξόδου; Δεν μπορούσαμε να απαντήσουμε σε καμία από αυτές τις ερωτήσεις. Αλλά το πιο ανησυχητικό είναι το κοινό. Γιατί το κοινό δεν θεωρεί πλέον την Αμερική δύναμη του καλού».

Δημιουργία νέων συμμαχιών

Για να είναι αυτό κάτι περισσότερο από ένα προσωρινό επεισόδιο αμερικανικής υποχώρησης, απαιτείται κάτι περισσότερο από αλλαγή στάσης. Απαιτείται σοβαρή προσπάθεια οικοδόμησης άλλων πόλων και εναλλακτικών μορφών συνεργασίας πέρα από τις ΗΠΑ. Αυτή η διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, παρουσίασε την ιδέα μιας ομάδας «μεσαίων δυνάμεων», και ο Καναδάς έχει ήδη υπογράψει περισσότερες από 20 οικονομικές και αμυντικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένων και με την Κίνα, για να αυξήσει τις εξαγωγές του εκτός της αμερικανικής του βάσης.

Νέες ad hoc συμμαχίες και εμπορικοί διάδρομοι που δεν περνούν από την Ουάσινγκτον διαμορφώνονται. Από τη βραζιλιάνικη οπτική πρόκειται για νέους «συνασπισμούς των υπεύθυνων», με «συντονισμό μεταξύ περιοχών, πολιτισμών και πολιτικών συστημάτων».

Νέες πολιτικές συμμαχίες

Ο Πατριότα επαίνεσε επίσης τις νέες, πιο δυναμικές και πολιτικές ομάδες που αμφισβητούν τον λαϊκισμό και τον αμερικανικό στρατιωτισμό. Η πρώτη συνάντηση της Global Progressive Mobilisation στη Βαρκελώνη τον Απρίλιο συγκέντρωσε ηγέτες όπως ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ, ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόζα, η πρωθυπουργός των Μπαρμπάντος Μία Μότλεϊ, καθώς και φυσικά τον Σάντσεθ.

Ο Σάντσεθ κάλεσε τους προοδευτικούς να έχουν αυτοπεποίθηση παρά τον «ορίζοντα γεμάτο αβεβαιότητα» και «τον θόρυβο της υποταγμένης δεξιάς». «Μην ξεγελιέστε», είπε. «Η ακροδεξιά και η δεξιά δεν φωνάζουν επειδή κερδίζουν· φωνάζουν επειδή ξέρουν ότι ο χρόνος τους τελειώνει».

Σύγκρουση με τον Τραμπ και το ΝΑΤΟ

Η προθυμία του να χαρακτηρίσει τον πόλεμο στο Ιράν παράνομο εξόργισε τον Τραμπ, αλλά ο Σάντσεθ γνωρίζει — όπως και η ευρωπαϊκή δεξιά — ότι ο Τραμπ έχει γίνει εκλογικό βάρος. Ακόμη και ο Νάιτζελ Φάρατζ τον αποκηρύσσει.

Η απάντηση του Τραμπ είναι να απειλεί ότι θα αποβάλει την Ισπανία από το ΝΑΤΟ ή ότι θα αποσύρει στρατεύματα από τη Γερμανία. Η αμερικανική δέσμευση στο ΝΑΤΟ γίνεται διαπραγματευτικό χαρτί. Αντί να επαινεί τη Γερμανία για την αύξηση των στρατιωτών της κατά 75.000 έως τη δεκαετία του 2030, απειλεί. Σαν πυρομανής, καίει συμμαχίες για διασκέδαση.

Ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι αυτή η στάση «αδειάζει το ΝΑΤΟ από περιεχόμενο».

Ευρωπαϊκή άμυνα και Ουκρανία

Η ιδέα μιας Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης ενισχύεται. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, την υποστηρίζει.

Ο Τζον Λοφ εξηγεί ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να ενσωματώσει την Ουκρανία στο αμυντικό της σύστημα, καθώς διαθέτει τον μεγαλύτερο στρατό και σημαντική εμπειρία, καθώς και προηγμένη τεχνολογία drones.

Η ανθρωπότητα σε κίνδυνο

Η μεταμόρφωση δεν αφορά μόνο την άμυνα της Ευρώπης αλλά και το αν αυτή η αλλαγή θα αξιοποιηθεί για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κρίσης.

Ο επικεφαλής του ανθρωπιστικού προγράμματος του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, δήλωσε: «Η διεθνής τάξη δεν βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης — έχει ήδη καταρρεύσει».

Η γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, Ανιές Καλαμάρ, χαρακτήρισε το 2025 «χρονιά των θηρευτών».

Σε μια έκθεση άνω των 500 σελίδων, η Διεθνής Αμνηστία κατέγραψε «γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα», «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» στην Ουκρανία, εξωδικαστικές εκτελέσεις από τις ΗΠΑ και επιθέσεις σε Βενεζουέλα και Ιράν.

Μια εποχή αταξίας

Ο αναλυτής Μαρκ Λέοναρντ περιγράφει τον κόσμο ως εποχή «αταξίας». Προειδοποιεί ότι «το να μιλάμε για αταξία προϋποθέτει ότι υπάρχει τάξη. Αλλά οι κανόνες δεν παραβιάζονται — αγνοούνται ως άνευ σημασίας. Δεν υπάρχει σταθερή ισορροπία ισχύος. Δεν υπάρχει συμφωνία για το ποιοι είναι οι κανόνες». Πρόσθεσε: «Η δυσκολία είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι η εσωτερική τους ισχύς, και όχι οι διεθνείς θεσμοί ή οι παγκόσμιες συμμαχίες, αποτελεί τη βάση της ασφάλειάς τους».

Ένας κόσμος σε πλήρη μετάβαση

Ωστόσο, όπως είπε ο Πατριότα, κάτι κινείται ή πρόκειται να κινηθεί. Οι μονοπολιστές — οι ΗΠΑ, η Ρωσία και το Ισραήλ — διατηρούν τη δύναμή τους να τιμωρούν και να εκδικούνται. Ο Τραμπ εξακολουθεί να μαγνητίζει κάθε κύκλο ειδήσεων. Στη Γαλλία και τη Γερμανία, η λαϊκιστική δεξιά βρίσκεται σε άνοδο.

Αλλά ταυτόχρονα, οι μονοπολιστές αποτελούν μια πιεζόμενη μειοψηφία ακόμη και στις ίδιες τους τις χώρες και δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να βρουν συμμάχους ή να επιβάλουν τη βούλησή τους.

Ένας νέος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ το επόμενο έτος θα έχει τουλάχιστον την ευκαιρία να αμφισβητήσει το σημερινό μη αντιπροσωπευτικό Συμβούλιο Ασφαλείας — που αποτελείται από τους νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Κίνα, Γαλλία, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ — και να προωθήσει μεταρρυθμίσεις μετά από 30 χρόνια αποτυχίας.

Σε αυτόν τον μετα-ρήξη κόσμο, όπου η αξιοπιστία της Ουάσινγκτον δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και όπου η συνεργασία με το Πεκίνο, όσο περίπλοκη κι αν είναι, δεν μπορεί να απορριφθεί, όλα είναι ξαφνικά ανοιχτά.

Μια αμερικανική υποχώρηση στο Ιράν μπορεί να μην έχει τον οπτικό συμβολισμό της αποχώρησης από τη Σαϊγκόν ή την Καμπούλ, αλλά οι επιπτώσεις της μπορεί να αποδειχθούν εξίσου εκτεταμένες.

Όπως αναφέρει, ενώ όλα κυλούσαν κανονικά μέσα στη μεγάλη αίθουσα, λίγο μετά τις 20:30 ακούστηκαν ξαφνικά πυροβολισμοί. «Μπαμ! Μπαμ! Τι ήταν αυτό; Πού ήταν;», περιγράφει, σημειώνοντας ότι μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα επικράτησαν πανικός και σύγχυση.

Καλεσμένοι με επίσημη ενδυμασία άρχισαν να πέφτουν κάτω από τα τραπέζια, ενώ ακούγονταν φωνές «Πέστε κάτω!» και «Μείνετε κάτω!». Ο ίδιος, όπως σημειώνει, ακολούθησε το ένστικτό του και κρύφτηκε, περιγράφοντας την εμπειρία ως «σκηνή από ταινία του Χόλιγουντ που όμως αυτή τη φορά ήταν πραγματική».

Την ίδια στιγμή, πράκτορες της Μυστικής Υπηρεσίας εισέβαλαν στον χώρο με όπλα, ενώ λίγα λεπτά αργότερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και η σύζυγός του απομακρύνθηκαν εσπευσμένα.

«Βρισκόμασταν στο κέντρο  του κυκλώνα χωρίς να ξέρουμε τι συμβαίνει»

Ο Ντέιβιντ Σμιθ περιγράφει ότι για αρκετή ώρα κανείς δεν είχε σαφή εικόνα για το τι είχε συμβεί. «Βρισκόμασταν στο κέντρο του κυκλώνα χωρίς να ξέρουμε πόσο μεγάλος ήταν», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Στην αίθουσα επικράτησε μια απόκοσμη σιωπή, ενώ τέσσερις αστυνομικοί με κράνη και όπλα πήραν θέση μπροστά από τη σκηνή. Την ίδια ώρα, ένας ηλικιωμένος άνδρας απομακρύνθηκε υποβασταζόμενος, χωρίς να είναι σαφές αν είχε τραυματιστεί.

Αργότερα έγινε γνωστό ότι ένας ένοπλος επιχείρησε να περάσει από σημείο ελέγχου της Μυστικής Υπηρεσίας στο λόμπι του ξενοδοχείου. Κατά την επέμβαση των αρχών σημειώθηκαν πυροβολισμοί, ενώ ένας αστυνομικός τραυματίστηκε, αλλά σώθηκε χάρη στο αλεξίσφαιρο γιλέκο που φορούσε.

Σταδιακά, όπως περιγράφει ο ανταποκριτής, η ένταση υποχώρησε και οι παρευρισκόμενοι άρχισαν να επικοινωνούν με τα μέσα τους ή να καταγράφουν όσα συνέβησαν. Οι μαρτυρίες για τον αριθμό των πυροβολισμών διέφεραν, με κάποιους να μιλούν για τέσσερις και άλλους για πέντε.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζέιμι Ράσκιν ανέφερε ότι οι πράκτορες τον έριξαν στο έδαφος για προστασία, λέγοντας: «Οι άνθρωποι ούρλιαζαν και φοβήθηκαν πολύ».

Το περιστατικό σημειώθηκε σε μια ήδη φορτισμένη ατμόσφαιρα, καθώς η παρουσία του Τραμπ στο δείπνο είχε προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και ερωτήματα για τη στάση του απέναντι στα μέσα ενημέρωσης.

Μετά το επεισόδιο, η εκδήλωση αναβλήθηκε και ο πρόεδρος επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, όπου μίλησε σε δημοσιογράφους. Όπως ανέφερε, «οι άνθρωποι που έχουν τη μεγαλύτερη επιρροή είναι αυτοί που στοχοποιούνται», κάνοντας αναφορά και στον Αβραάμ Λίνκολν.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ανταποκριτής του Guardian, το περιστατικό αυτό δεν είναι μεμονωμένο, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα αυξανόμενης πολιτικής βίας στις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία χρόνια.

Από επιθέσεις σε πολιτικές εκδηλώσεις έως την εισβολή στο Καπιτώλιο, η ένταση έχει κλιμακωθεί, δημιουργώντας ένα κλίμα διαρκούς ανησυχίας. Το βράδυ του Σαββάτου, σε μια αίθουσα που θεωρείται από τις πιο ασφαλείς στη χώρα – ενισχυμένη μετά την απόπειρα δολοφονίας του Ρόναλντ Ρίγκαν – το αδιανόητο έγινε πραγματικότητα.

Όπως καταλήγει ο Ντέιβιντ Σμιθ, εκείνη τη στιγμή, πολιτικοί και δημοσιογράφοι «είδαν από κοντά το χείλος της αβύσσου», σε μια ακόμη υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη έχει γίνει η ασφάλεια και η πολιτική σταθερότητα στις ΗΠΑ.

Οι κάρτες Eurail και Interrail απευθύνονται σε χρήστες σιδηροδρομικών μεταφορών, δίνοντας τη δυνατότητα απεριόριστων ταξιδιών σε 33 χώρες της Ευρώπης και σε περισσότερους από 30.000 προορισμούς, που εκτείνονται από τη βόρεια Νορβηγία έως τις νότιες ακτές της Τουρκίας.

Η εταιρεία με έδρα την Ολλανδία, η οποία πωλεί κάρτες Interrail για σιδηροδρομικά ταξίδια σε όλη την Ευρώπη, επιβεβαίωσε ότι τα δεδομένα που κλάπηκαν κατά την παραβίαση – συμπεριλαμβανομένων αριθμών διαβατηρίων, ονομάτων, στοιχείων επικοινωνίας, διευθύνσεων κατοικίας και ημερομηνιών γέννησης – έχουν εμφανιστεί στο διαδίκτυο, με ένα δείγμα δεδομένων να μοιράζεται επίσης στο Telegram.

Οι αρχές σε ορισμένες χώρες έχουν ήδη αρχίσει να εκδίδουν προληπτικές οδηγίες. Το Γραφείο Διαβατηρίων του Ηνωμένου Βασιλείου συμβούλεψε τουλάχιστον έναν πολίτη που επηρεάστηκε από την κυβερνοεπίθεση να ακυρώσει το διαβατήριό του «για να αποτρέψει τη χρήση του για δόλια δραστηριότητα», απαιτώντας επίσης το πλήρες ποσό τελών αντικατάστασης, σύμφωνα με την Guardian.

Παρόμοια μέτρα έχουν αναφερθεί στη Δανία, όπου ταξιδιώτες που έχουν πληγεί ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμη υψηλότερο κόστος αντικατάστασης.

Η διαρροή έχει προκαλέσει απογοήτευση και άγχος σε πελάτες, πολλοί από τους οποίους ανησυχούν για το επίπεδο κινδύνου. «Είναι ένας απόλυτος εφιάλτης», είπε ένας ταξιδιώτης στη βρετανική εφημερίδα, ο οποίος τόνισε ότι η κατάσταση τον τρομάζει καθώς πλησιάζουν τα καλοκαιρινά ταξιδιωτικά σχέδια.

Άλλοι αμφισβήτησαν αν η αντικατάσταση διαβατηρίων είναι απαραίτητη χωρίς σαφέστερες επίσημες οδηγίες. «Ειλικρινά δεν έχω ιδέα πόσο σοβαρό είναι αυτό», ανέφερε ένας άλλος πελάτης, ζητώντας αποζημίωση εάν η αντικατάσταση κριθεί απαραίτητη.

Η Eurail προέτρεψε τους χρήστες να λάβουν προληπτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης για ύποπτες επικοινωνίες, της επικαιροποίησης κωδικών πρόσβασης σε όλες τις πλατφόρμες και της ασφάλειας των οικονομικών λογαριασμών, σύμφωνα με την εφημερίδα.

«Λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την ασφάλεια των δεδομένων σας και λυπούμαστε για οποιαδήποτε ανησυχία μπορεί να προκαλέσει αυτό το περιστατικό», ανέφερε η εταιρεία. Ωστόσο, ορισμένοι πελάτες εξακολουθούν να επικρίνουν την αντίδραση της εταιρείας. «Δεν έλαβαν σοβαρά υπόψη την ασφάλεια των δεδομένων μου και δεν έχει αξία για μένα ότι λυπούνται» είπε ένας ταξιδιώτης που επηρεάστηκε από την κυβερνοεπίθεση, εκφράζοντας ανησυχία για πιθανή κακόβουλη χρήση της ταυτότητά του.

Σε διαδικτυακά φόρουμ έχουν επίσης καταγραφεί εκκλήσεις για συλλογική νομική δράση, με ορισμένους χρήστες να αναφέρουν δικαιώματα αποζημίωσης βάσει του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) της ΕΕ.

Η Eurail δήλωσε ότι συνεχίζει να ειδοποιεί πελάτες που έχουν επηρεαστεί και τόνισε ότι έχουν ήδη επικοινωνήσει με όλους όσων τα δεδομένα τους εμφανίστηκαν ότι διέρρευσαν. Η εταιρεία πρόσθεσε ότι ο μετριασμός των κινδύνων για τους πελάτες παραμένει προτεραιότητα καθώς εξελίσσεται η κατάσταση.