Σε ανάρτησή του, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, τόνισε ότι η αδυναμία ασφαλούς διέλευσης πλοίων από το κρίσιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα διαταράσσει καίριους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η βιομηχανική παραγωγή και η τροφοδοσία.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι συνέπειες της κρίσης επιδεινώνονται «με κάθε ώρα που περνά», απευθύνοντας έκκληση για διάλογο και εξεύρεση λύσεων που θα αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση.

Η συνάντηση έγινε την ώρα που η Λευκωσία επιχειρεί να αποτρέψει νέα μετατόπιση των εξελίξεων για αργότερα, στέλνοντας το μήνυμα ότι είναι έτοιμη για επανέναρξη διαπραγματεύσεων ακόμη και άμεσα.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσήλθε στη συνάντηση με βασικό στόχο να ζητήσει επιτάχυνση των προσπαθειών και να καταστήσει σαφές ότι, από ελληνοκυπριακής πλευράς, δεν υπάρχει περιθώριο να χαθεί άλλος χρόνος. Το ραντεβού ζητήθηκε στον απόηχο της επαφής που είχε ο Αντόνιο Γκουτέρες με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στη Νέα Υόρκη τον περασμένο μήνα, αλλά και μετά την εκτίμηση της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ότι ουσιαστικά δύσκολα βήματα δεν θα πρέπει να αναμένονται πριν από τον Ιούλιο.

Η Λευκωσία επιχειρεί ακριβώς αυτό να ανατρέψει. Να μη μείνει, δηλαδή, η διαδικασία σε μια αόριστη κινητικότητα επαφών χωρίς πολιτική κατάληξη, καθώς στο Κυπριακό η φράση «συνεχίζονται οι διαβουλεύσεις» αποτελεί ένδειξη στασιμότητας. Η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης ήθελε από τη συνάντηση να προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα και όχι άλλη μία γενική επιβεβαίωση ενδιαφέροντος.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η πρόταση πέντε σημείων που έχει ήδη καταθέσει ο Κύπριος πρόεδρος και την οποία ανέλαβε να εξηγήσει και προφορικά στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Η πρόταση περιλαμβάνει επαναβεβαίωση της συμφωνημένης βάσης λύσης, δηλαδή της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, αποτύπωση από τα Ηνωμένα Έθνη των συγκλίσεων που είχαν επιτευχθεί έως το Κραν Μοντανά, σύγκληση νέας άτυπης διευρυμένης συνάντησης, ανακοίνωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και συμφωνία για άνοιγμα τεσσάρων σημείων διέλευσης μεταξύ ελευθέρων και κατεχομένων περιοχών.

Η κυβερνητική ανάγνωση στη Λευκωσία είναι ότι αυτό το πακέτο μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για να ξεκλειδώσει η διαδικασία. Δεν πρόκειται για νέα βάση λύσης, αλλά για απόπειρα να ξαναμπεί σε κίνηση ένας μηχανισμός που παραμένει βαλτωμένος, με αναφορά στα ήδη συμφωνημένα και χωρίς άνοιγμα νέας συζήτησης από το μηδέν.

Ο Α. Γκουτέρες έχει δημοσίως δηλώσει τις τελευταίες ημέρες ότι τα Ηνωμένα Έθνη εργάζονται «πολύ εντατικά» για το Κυπριακό, προσθέτοντας ότι δεν είναι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος, αλλά αποφασισμένος να συνεχίσει την προσπάθεια μέχρι το τέλος της θητείας του. Η Λευκωσία αξιολογεί θετικά αυτή τη δήλωση, επειδή τη θεωρεί ένδειξη ότι ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας δεν αντιμετωπίζει το Κυπριακό ως υπόθεση ρουτίνας.

Το γεγονός ότι η συνάντηση έγινε στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο των ευρωπαϊκών διεργασιών, έχει τη σημασία του. Το ημερολόγιο του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα καταγράφει επίσης παρουσία του Α. Γκουτέρες στις Βρυξέλλες το βράδυ της 18ης Μαρτίου, σε μια περίοδο όπου το Κυπριακό επιχειρείται να παραμείνει στην ευρωπαϊκή και διεθνή ατζέντα και να μην υποχωρήσει πίσω από άλλες κρίσεις.

Η ουσία για τη Λευκωσία δεν είναι απλώς να γίνει άλλη μία συνάντηση κορυφής, αλλά να σταλεί το μήνυμα ότι η διαδικασία δεν μετατίθεται ξανά, περιμένοντας καλύτερο πολιτικό κλίμα, πιο βολικές ημερομηνίες ή κάποια νέα πρωτοβουλία που θα έρθει αργότερα. Με αυτό το σκεπτικό, η σημερινή συνάντηση Χριστοδουλίδη – Γκουτέρες αποκτά βάρος μεγαλύτερο από τη διάρκεια της, διότι θα κριθεί από το αν θα παραχθεί συνέχεια και όχι από τις τυπικές διατυπώσεις που συνήθως συνοδεύουν τέτοιες συναντήσεις.

“Η κατάσταση θα μπορούσε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Είναι ώρα να σταματήσουν οι μάχες και να ξεκινήσουν σοβαρές διπλωματικές διαπραγματεύσεις. Το διακύβευμα δεν θα μπορούσε να είναι υψηλότερο” υπογράμμισε.

«Ο γενικός γραμματέας ανησυχεί εξαιρετικά για την ανθρωπιστική κατάσταση στην Κούβα, η οποία θα επιδεινωθεί, αν όχι θα καταρρεύσει, εάν οι ανάγκες της σε πετρέλαιο δεν καλυφθούν», δήλωσε ο εκπρόσωπος Στεφάν Ντουζαρίκ σε δημοσιογράφους στη Νέα Υόρκη.

Η νησιωτική χώρα της Καραϊβικής αντιμετωπίζει ανυπέρβλητες δυσκολίες, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά έχουν διακόψει την παροχή ενέργειας στο νησί στο πλαίσιο μιας εκστρατείας πίεσης.

Η κομμουνιστική Κούβα τελεί υπό εμπορικό εμπάργκο των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες και βασιζόταν στις προμήθειες πετρελαίου από τη Βενεζουέλα μέχρι που ο αμερικανικός στρατός ανέτρεψε τον Νικολάς Μαδούρο τον περασμένο μήνα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έκτοτε ισχυρίστηκε ότι ελέγχει το πετρέλαιο της χώρας και απείλησε να αποκόψει την Κούβα, καθώς και να επιβάλει δασμούς σε οποιοδήποτε άλλο έθνος παρέμβει για να βοηθήσει την Αβάνα.

Έχει δηλώσει ότι θέλει να «κάνει μια συμφωνία» με την ηγεσία της Κούβας, χωρίς να πει πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια συμφωνία.

Ο Τραμπ, ο οποίος έχει χρησιμοποιήσει την οικονομική δύναμη των ΗΠΑ για πολιτικούς σκοπούς, δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Μεξικό θα σταματήσει να στέλνει πετρέλαιο στην Κούβα, την οποία χαρακτήρισε «ένα αποτυχημένο έθνος». Το τέλος των προμηθειών από το Μεξικό θα επιδείνωνε σημαντικά την ήδη σοβαρότερη οικονομική κρίση της Κούβας από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.

Η πρόεδρος Κλαούντια Σάινμπαουμ δήλωσε την Τρίτη ότι το Μεξικό θα στείλει ανθρωπιστική βοήθεια στην Κούβα αυτή την εβδομάδα και επιδιώκει μια συμφωνία με την Ουάσινγκτον που θα της επιτρέψει να στέλνει και πετρέλαιο.

“Το δικαίωμα στη διαμαρτυρία είναι θεμελιώδες” και είναι «απαραίτητο η αστυνομία και άλλες δυνάμεις να επιδείξουν την απαιτούμενη αυτοσυγκράτηση» ώστε «διαδηλωτές να μην πληρώνουν με τη ζωή τους για τη συμμετοχή» σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, δήλωσε ο Γκουτέρες σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη.

«Σε κάθε περίπτωση, ελπίζουμε πως στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, οι έρευνες που έχουν ανακοινωθεί θα μπορέσουν να καταλήξουν σε συμπεράσματα», συμπλήρωσε.

Επισήμανε ότι εδώ και 80 χρόνια έχει συμβάλει στην αποτροπή ενός τρίτου παγκόσμιου πολέμου. Υπογράμμισε ότι το διεθνές σύστημα βασίζεται σε κανόνες που «απαγορεύουν την απειλή ή τη χρήση βίας» και δεσμεύουν όλα τα κράτη «μεγάλου και μικρού μεγέθους, στους ίδιους κανόνες».

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι «σε όλο τον κόσμο, το κράτος δικαίου αντικαθίσταται από τον νόμο της ζούγκλας», καταγγέλλοντας «κατάφωρες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου» από τη Γάζα έως την Ουκρανία και πέραν αυτών.

Όπως ανέφερε, το κράτος δικαίου αντιμετωπίζεται «ως μενού à la carte», με κράτη να ενεργούν «ατιμώρητα μέσω της παράνομης χρήσης βίας, της στοχοποίησης πολιτικών υποδομών, παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της άρνησης παροχής σωτήριας ανθρωπιστικής βοήθειας».

Ο ΓΓ κάλεσε τα κράτη να τηρούν τις δεσμεύσεις τους, τονίζοντας ότι «οι σκοποί και οι αρχές του Καταστατικού Χάρτη δεν είναι προαιρετικοί», και ότι η διεθνής ασφάλεια απαιτεί εμπιστοσύνη και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Παράλληλα, υπογράμμισε τον κεντρικό ρόλο του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο «υπερασπίζεται τη Χάρτα και είναι το όργανο με δεσμευτική εξουσία για όλα τα κράτη», επισημαίνοντας ότι «η μεταρρύθμιση είναι απαραίτητη» για την ενίσχυση της εκπροσώπησης και της αποτελεσματικότητάς του.

«Ανησυχώ βαθύτατα για την πιθανή επιδείνωση της αστάθειας στη χώρα, τον πιθανό αντίκτυπο στην περιοχή και το προηγούμενο που μπορεί να δημιουργήσει για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι σχέσεις μεταξύ κρατών», αναφέρει ο Γκουτέρες σε δήλωση του που παρέδωσε στο συμβούλιο ασφαλείας η επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Ρόζμαρι ΝτιΚάρλο.

Ο Γκουτέρες αναφέρει επίσης στη δήλωση του ότι ανησυχεί για το ότι η επιχείρηση των ΗΠΑ για την σύλληψη του Μαδούρο στο Καράκας το Σάββατο δεν σέβεται τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

«Καλωσορίζω και είμαι έτοιμος να υποστηρίξω όλες τις προσπάθειες που θα βοηθήσουν τους Βενεζουελάνους στην εξεύρεση ενός φιλειρηνικού δρόμου προς τα εμπρός», αναφέρει στην δήλωση του.

Ο κ. Γκουτέρες κάλεσε τις δύο χώρες να «τιμήσουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και οποιουδήποτε άλλου ισχύοντος νομικού πλαισίου, για τη διασφάλιση της ειρήνης στην περιοχή», δήλωσε ο αναπληρωτής εκπρόσωπος Τύπου του ΟΗΕ Φαρχάν Χακ.

«Αυτή η πολύ δημόσια επίσκεψη είναι αν μη τι άλλο ανησυχητική. Καλούμε το Ισραήλ να τηρήσει τη συμφωνία απεμπλοκής του 1974» η οποία οδήγησε στη δημιουργία μιας αποστρατιωτικοποιημένης ουδέτερης ζώνης, δήλωσε ο Στεφάν Ντουζαρίκ στους δημοσιογράφους.

«Ο γενικός γραμματέας καταδικάζει απερίφραστα τους θανάτους που προκάλεσαν τα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σε αμάχους στη Γάζα χθες, ανάμεσά τους πολλά παιδιά. Καταδικάζει όλες τις ενέργειες που υπονομεύουν την εκεχειρία και θέτουν σε κίνδυνο τους αμάχους», δήλωσε στον Τύπο ο Ντουζαρίκ, καλώντας όλες τις πλευρές να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και να αποφύγουν «οποιαδήποτε ενέργεια απειλεί τους αμάχους ή εμποδίζει την ανθρωπιστική βοήθεια».