Ρούλα Σκουρογιάννη

Αυτή η ασφυκτική πίεση δεν αποτελεί απλώς ένα επιχειρηματικό πρόβλημα, αλλά μια άμεση απειλή για τους ίδιους τους ασθενείς, οι οποίοι κινδυνεύουν να στερηθούν τα φάρμακα του μέλλοντος. 

Η αποτυχία των μέτρων συγκράτησης και το ιστορικό υψηλό του 80,7%

Τα δεδομένα που έρχονται στο φως για το πρώτο εξάμηνο του 2025 αποκαλύπτουν μια ζοφερή πραγματικότητα και επιβεβαιώνουν ότι το σύστημα αποζημίωσης των νοσοκομειακών φαρμάκων βρίσκεται σε οριακό σημείο. Το clawback εκτινάχθηκε στο πρωτοφανές 80,7%, καταγράφοντας νέα άνοδο σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να διαψεύσει πλήρως τις κυβερνητικές δεσμεύσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση του μέτρου, οι οποίες είχαν καλλιεργήσει προσδοκίες για μια πορεία σταθεροποίησης, συμβατή με τη γενικότερη οικονομική πρόοδο της χώρας.

Αντίθετα, η συνεχιζόμενη επιδείνωση αποδεικνύει ότι τα μέτρα και οι ρυθμίσεις που ανακοινώθηκαν την τελευταία διετία με σκοπό τη συγκράτηση της δαπάνης δεν έχουν επιφέρει κανένα απολύτως αποτέλεσμα. Αυτό που κάποτε θεσπίστηκε ως έκτακτο μέτρο σε μια εποχή λιτότητας —την οποία η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της— έχει μετατραπεί πλέον σε μια δομική κρίση χρηματοδότησης. Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) και το PhARMA Innovation Forum (PIF) υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση και κοινή δράση από την πολιτεία και τον κλάδο, καθώς οι μέχρι τώρα μεταρρυθμίσεις έχουν αποτύχει να φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα και ο μηχανισμός πρέπει να περιοριστεί σε πραγματικά βιώσιμα επίπεδα.

Το κόστος της καινοτομίας μεταφέρεται στις επιχειρήσεις

Η δραματική υποχρηματοδότηση της νοσοκομειακής δαπάνης αποτυπώνεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο στη δήλωση της Προέδρου του PhARMA Innovation Forum και Διευθύνουσας Συμβούλου της Roche Ελλάδας & Κύπρου, κας Kavita Patel. Όπως εξηγεί η ίδια, το 80,7% αποτελεί ένα εξαιρετικά ανησυχητικό ορόσημο, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι για κάθε 10 καινοτόμα φάρμακα που έχουν ανάγκη οι Έλληνες ασθενείς για σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή τους ασθένειες, το κράτος καλύπτει λιγότερα από δύο.

Το σύνολο του υπόλοιπου κόστους μετακυλίεται αναγκαστικά στις εταιρείες που επενδύουν και εισάγουν αυτές τις θεραπείες. Το γεγονός αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις αν αναλογιστεί κανείς ότι συμβαίνει σε μια χώρα που διατηρεί μερικές από τις χαμηλότερες τιμές φαρμάκων στην Ευρώπη. Τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2025 δικαιώνουν τις έγκαιρες προειδοποιήσεις που είχε απευθύνει το PIF, αναδεικνύοντας την απόλυτη ανάγκη για άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις απέναντι σε ένα μοντέλο που δεν είναι πλέον βιώσιμο.

Μια ανησυχητική θεσμική πρωτοτυπία

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η τοποθέτηση του Προέδρου του ΣΦΕΕ και Γενικού Διευθυντή της Novo Nordisk Ελλάδας και Κύπρου, κ. Ολύμπιου Παπαδημητρίου, ο οποίος κάνει λόγο για μια πραγματική πανευρωπαϊκή, αν όχι παγκόσμια πρωτοτυπία. Ο κ. Παπαδημητρίου στηλιτεύει την απροθυμία της πολιτείας να αναλάβει την παραμικρή δέσμευση για την πορεία της φαρμακευτικής δαπάνης, ακόμη και μέσα στο ελεγχόμενο περιβάλλον των δημόσιων νοσοκομείων. Αυτή η στάση οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη στέρηση μελλοντικών θεραπειών από τους Έλληνες πολίτες και φανερώνει έναν επικίνδυνο εφησυχασμό των αρχών σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται.

Η πραγματικότητα δείχνει ότι αυτή τη στιγμή οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις στηρίζουν τη φαρμακευτική περίθαλψη των Ελλήνων πολιτών σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι το ίδιο το κράτος. Προκειμένου να αναστραφεί αυτή η πορεία, ο ΣΦΕΕ και το PIF ζητούν την έναρξη ενός ειλικρινούς και εποικοδομητικού διαλόγου με την πολιτεία, ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο πλαίσιο που θα λειτουργεί δίκαια, αποτελεσματικά και με γνώμονα το συμφέρον των ασθενών.

Ανοιχτή πρόσκληση για ένα βιώσιμο σύστημα υγείας

Η έξοδος από αυτό το τέλμα απαιτεί τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών. Οι δύο θεσμικοί φορείς, αναγνωρίζοντας το μέγεθος του προβλήματος, επιδιώκουν να λειτουργήσουν ως αρωγοί της πολιτείας για την εφαρμογή ουσιαστικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και για την ορθολογική κατανομή των πόρων, διασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των εταιρειών και την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.

Με αυτό το σκεπτικό, απευθύνουν ανοιχτή πρόσκληση προς την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Οικονομικών για μια άμεση, θεσμική συνάντηση. Στόχος της πρόσκλησης είναι η συνδιαμόρφωση ενός βιώσιμου, προβλέψιμου και δίκαιου συστήματος φαρμακευτικής δαπάνης μέσα από έναν ειλικρινή διάλογο. Μόνο μέσα από μια τέτοια κοινή προσπάθεια και πραγματική σύμπραξη μπορούν να βρεθούν λύσεις που θα ανταποκρίνονται τόσο στις σύγχρονες ανάγκες των ασθενών όσο και στις πραγματικές δυνατότητες του εθνικού συστήματος υγείας.

Εκεί, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) ανέδειξε το πρόβλημα, με αποτέλεσμα την ομόφωνη έκδοση ψηφίσματος που καταδικάζει τον μηχανισμό αυτό. Η διεθνής κοινότητα ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση στην Ευρώπη που εφαρμόζει ένα τόσο επαχθές μέτρο σε ατομικούς παρόχους υγείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Φυσικοθεραπείας:

• Δεν υπάρχει ανάλογο διεθνώς: Καμία άλλη χώρα δεν επιβάλλει αναδρομικές περικοπές σε ανεξάρτητα εργαστήρια φυσικοθεραπείας.
• Άδικο ρίσκο: Ο συνδυασμός κλειστού προϋπολογισμού και υποχρεωτικών επιστροφών μεταφέρει όλο το οικονομικό ρίσκο της πολιτικής υγείας από το κράτος στους ίδιους τους θεραπευτές.
• Λανθασμένη εφαρμογή: Ακόμη και σε χώρες όπου εφαρμόστηκαν παρόμοια μέτρα, αυτά αφορούσαν μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες και όχι κλινικούς επαγγελματίες υγείας.

Παγκόσμια κινητοποίηση στο πλευρό των Ελλήνων φυσικοθεραπευτών

Η στήριξη στον αγώνα των Ελλήνων επιστημόνων δεν έμεινε στα λόγια. Η ηγεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού –ο Πρόεδρος Mike Landry και ο CEO Sidy Ousmane Dieye– καθώς και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας Esther-Mary D’Arcy, δεσμεύτηκαν για ενεργή θεσμική συνδρομή.

Δεν πρόκειται για μια απλή δήλωση συμπάθειας, αλλά για μια επίσημη θέση ενός οργανισμού που εκπροσωπεί 600.000 φυσικοθεραπευτές σε 129 χώρες, ο οποίος ζητά πλέον από την ελληνική κυβέρνηση να διασφαλίσει δίκαιες και προβλέψιμες αμοιβές.

Πώς το clawback εξαντλεί τον κλάδο και δημιουργεί χρέη που κληρονομούνται

Το clawback σχεδιάστηκε ως ένα προσωρινό μνημονιακό εργαλείο για τη συγκράτηση των δημόσιων δαπανών, όμως σήμερα λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που αποσταθεροποιεί τα εργαστήρια και υποβαθμίζει την πρωτοβάθμια φροντίδα.

Στην καθημερινότητα, ο μηχανισμός αυτός:

• Μειώνει απρόβλεπτα την πραγματική αμοιβή ανά συνεδρία.
• Αναγκάζει τους φυσικοθεραπευτές να χρηματοδοτούν οι ίδιοι τις ελλείψεις του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ.
• Δημιουργεί ένα τεχνητό λογιστικό χρέος, το οποίο, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, μεταφέρεται ακόμα και στους κληρονόμους των φυσικοθεραπευτών.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, μόνο για το έτος 2025 το ύψος του clawback στη φυσικοθεραπεία ανήλθε σε 25.266.046 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 2 εκατομμύρια απαραίτητες συνεδρίες για τους ασθενείς αποζημιώθηκαν τελικά σε επίπεδα κάτω από το πραγματικό τους κόστος.

Η φυσικοθεραπεία είναι επένδυση, όχι κόστος

Ο ΠΣΦ έχει ήδη προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), παρουσιάζοντας πλήρη νομική και επιστημονική τεκμηρίωση που αποδεικνύει ότι το μέτρο πλήττει την επαγγελματική ελευθερία και δεν εφαρμόζεται σε κανένα άλλο ευρωπαϊκό σύστημα υγείας.

Την ίδια στιγμή, επιστημονική μελέτη του ΠΣΦ σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) καταδεικνύει τη βαθιά αξία της φυσικοθεραπείας για το σύστημα υγείας, καθώς:

• Μειώνει τις μακροχρόνιες νοσοκομειακές δαπάνες.
• Περιορίζει την ανάγκη για φάρμακα και επεμβατικές πράξεις.
• Βοηθά στην ταχύτερη επανένταξη και ενισχύει την παραγωγικότητα των πολιτών.

Απόλυτη διαφάνεια με ψηφιακά «φίλτρα»

Για να αποκλειστεί κάθε υπόνοια για άσκοπες συνταγογραφήσεις, ο ίδιος ο κλάδος έχει θεσπίσει ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια ελέγχου στην Ελλάδα:

• Σύστημα OTP: Κάθε συνεδρία επιβεβαιώνεται με μοναδικό κωδικό που έρχεται στο κινητό του ασθενούς.
• Μηνιαίο πλαφόν: Υπάρχει ανώτατο όριο εκτέλεσης παραπεμπτικών ανά εργαστήριο, ανάλογα με το προσωπικό του.

Τα μέτρα αυτά αποδεικνύουν ότι οι υπερβάσεις του προϋπολογισμού δεν οφείλονται σε σπατάλη, αλλά στο γεγονός ότι οι πραγματικές ανάγκες των Ελλήνων για φυσικοθεραπεία είναι πολύ μεγαλύτερες από τα χρήματα που επενδύει το κράτος.

Η υγεία των πολιτών στο επίκεντρο

Η κατάργηση του clawback και του rebate στη φυσικοθεραπεία δεν είναι ένα απλό συντεχνιακό αίτημα, αλλά μια κοινωνική αναγκαιότητα. Η φυσικοθεραπεία πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμη επένδυση για την ποιότητα ζωής των πολιτών και όχι ως μια λογιστική μεταβλητή.

Η συνέχιση της υποχρηματοδότησης και των αναγκαστικών επιστροφών απειλεί άμεσα τη βιωσιμότητα των εργαστηρίων της γειτονιάς και, κατ’ επέκταση, την πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες αποκατάστασης. Ο ΠΣΦ ξεκαθαρίζει ότι θα συνεχίσει να διεκδικεί ένα δίκαιο, ευρωπαϊκό και βιώσιμο πλαίσιο, μακριά από μνημονιακές στρεβλώσεις.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το ιστορικό μιας στρεβλής δημοσιονομικής πραγματικότητας

Ο μηχανισμός του Clawback (αυτόματη επιστροφή της υπέρβασης της δαπάνης) και του Rebate (υποχρεωτική κλιμακωτή έκπτωση) εισήχθη στην ελληνική πραγματικότητα την περίοδο των μνημονίων ως προσωρινό μέτρο δημοσιονομικής εξυγίανσης. Στόχος ήταν ο έλεγχος των δαπανών του ΕΟΠΥΥ μέσω της επιβολής ανώτατων ορίων (κλειστοί προϋπολογισμοί).

Ωστόσο, αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτη ανάγκη, εξελίχθηκε σε μια μόνιμη «τιμωρία» για τους παρόχους υγείας. Στην περίπτωση της φυσικοθεραπείας, το μέτρο κρίνεται ιδιαίτερα άδικο, καθώς πρόκειται για παροχή υπηρεσιών και όχι για εμπορεύσιμο προϊόν με περιθώρια κέρδους που επιτρέπουν τέτοιες απώλειες. Παρά τις κατά καιρούς αυξήσεις στα κονδύλια, η αυξημένη ζήτηση για φυσικοθεραπεία —λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της αύξησης των χρόνιων παθήσεων— οδηγεί μαθηματικά σε υπέρβαση του προϋπολογισμού, την οποία καλούνται να καλύψουν οι ίδιοι οι φυσικοθεραπευτές από την τσέπη τους.

Η ώρα της Δικαιοσύνης: Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας

Την προσεχή Δευτέρα, 4 Μαΐου, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) πρόκειται να εκδικάσει την προσφυγή του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (Π.Σ.Φ.). Η νομική αυτή κίνηση στοχεύει στην οριστική κατάργηση των μέτρων Rebate και Clawback, εστιάζοντας στις επιστροφές που επιβλήθηκαν για το έτος 2024.

Ο Π.Σ.Φ. έχει τεκμηριώσει την αντισυνταγματικότητα του μέτρου, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, καθώς υποχρεώνει τους επιστήμονες να εργάζονται χωρίς αμοιβή για ένα μεγάλο μέρος του έργου τους.

Τα νούμερα που προκαλούν: Δωρεάν περίθαλψη με έξοδα των παρόχων

Η οικονομική επιβάρυνση του κλάδου δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά αποτυπώνεται σε σκληρά δεδομένα. Για το έτος 2025, τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

• Συνολική κατατεθειμένη δαπάνη: 104.966.046,50€
• Επιτρεπόμενη δαπάνη (Προϋπολογισμός): 79.700.000€
• Ύψος Clawback (Επιστροφή): 25.266.046€

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι το 2025 παρασχέθηκαν στους πολίτες 1.981.605 συνεδρίες φυσικοθεραπείας εντελώς δωρεάν από τους ιδιώτες φυσικοθεραπευτές, αφού ο ΕΟΠΥΥ αρνήθηκε να τις αποζημιώσει, επικαλούμενος την υπέρβαση του κλειστού προϋπολογισμού.

Πέτρος Λυμπερίδης: «Παρέχουμε υγεία, όχι εμπορεύματα»

Ο Πρόεδρος του Π.Σ.Φ., κος Πέτρος Λυμπερίδης, με δήλωσή του υπογραμμίζει την κρισιμότητα της κατάστασης, επισημαίνοντας τη διεθνή απομόνωση της Ελλάδας σε αυτό το ζήτημα: «Η κατάργηση του μνημονιακού μέτρου των υποχρεωτικών επιστροφών αποτελεί την ύψιστη προτεραιότητά μας. Είναι αδιανόητο ένας κλάδος που αποδεδειγμένα ενισχύει το σύστημα υγείας και εξοικονομεί πόρους μέσω της πρόληψης και της αποκατάστασης, να αντιμετωπίζεται ως έμπορος προϊόντων. 

Ο μηχανισμός του Clawback δεν εφαρμόζεται σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ούτε σε καμία άλλη συγκρίσιμη χώρα διεθνώς. Έχοντας την αμέριστη στήριξη της Παγκόσμιας και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φυσικοθεραπείας, προσέρχόμαστε στη Δικαιοσύνη με απόλυτη εμπιστοσύνη, διεκδικώντας το αυτονόητο: δίκαιη αμοιβή για την εργασία μας».

Οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την οικονομία

Η συνέχιση αυτής της πολιτικής δημιουργεί ένα επικίνδυνο «ντόμινο» επιπτώσεων:

1. Υποβάθμιση Υπηρεσιών: Η οικονομική εξάντληση των εργαστηρίων φυσικοθεραπείας δυσχεραίνει την επένδυση σε νέο εξοπλισμό και τεχνολογίες.
2. Κίνδυνος Λουκέτων: Μικρά και μεσαία εργαστήρια αδυνατούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα, απειλώντας την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες στις γειτονιές τους.
3. Brain Drain: Νέοι επιστήμονες αναγκάζονται να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, όπου η φυσικοθεραπεία αναγνωρίζεται και αμείβεται αξιοπρεπώς.

Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας αναμένεται με αγωνία, καθώς θα καθορίσει αν η Φυσικοθεραπεία στην Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί πυλώνα της Δημόσιας Υγείας ή αν θα λυγίσει υπό το βάρος αναχρονιστικών δημοσιονομικών εργαλείων.

Το δυσβάσταχτο βάρος των οφειλών που πνίγει τους ιατρούς

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναδείχθηκε το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι επαγγελματίες υγείας λόγω της συσσώρευσης παλαιών και νέων υποχρεώσεων. Οι εκπρόσωποι των φορέων έκαναν λόγο για ένα “τοξικό μείγμα” επιβαρύνσεων, όπου το Clawback του 2023 έρχεται να προστεθεί στα ανείσπρακτα χρέη παλαιότερων ετών, αλλά και στην προείσπραξη του 2026.

Αυτή η αλληλεπικάλυψη οφειλών δημιουργεί μια πρωτοφανή οικονομική ασφυξία. Στην πράξη, οι ιατροί καλούνται να παρέχουν υπηρεσίες υψηλού κόστους και ευθύνης, μένοντας στο τέλος του μήνα χωρίς ουσιαστικό εισόδημα, καθώς οι κρατήσεις “εξανεμίζουν” κάθε κέρδος.

Η στάση του ΙΣΑ και η αναμονή για το Υπουργείο Οικονομικών

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εξέφρασαν την πλήρη και αμέριστη στήριξή τους στα αιτήματα του κλάδου. Ο ΙΣΑ δεν περιορίζεται μόνο στη λεκτική συμπαράσταση, καθώς έχει ήδη προχωρήσει σε επανειλημμένες θεσμικές παρεμβάσεις και έχει εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο ένδικο μέσο για τη δικαίωση των εργαστηριακών ιατρών.

Ωστόσο, το “κλειδί” των εξελίξεων φαίνεται πως βρίσκεται στο Υπουργείο Οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι ο ΙΣΑ έχει αιτηθεί επίσημα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για να αναζητηθούν άμεσες και ρεαλιστικές λύσεις, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία ανταπόκριση. Η καθυστέρηση αυτή προκαλεί έντονη νευρικότητα στον κλάδο, με τους ιατρούς να προειδοποιούν ότι οι δυναμικές κινητοποιήσεις είναι πλέον ο μόνος δρόμος που τους απομένει.

Νέα διεκδίκηση: Αμοιβή για τη γνωμάτευση και την αιμοληψία

Μια σημαντική παράμετρος που συζητήθηκε και στηρίχθηκε ομόφωνα από το ΔΣ του ΙΣΑ είναι η θεσμοθέτηση αμοιβής για το αμιγώς ιατρικό έργο. Συγκεκριμένα, θεωρείται δίκαιο και επιβεβλημένο οι εργαστηριακοί ιατροί να αμείβονται ξεχωριστά για:

• Την αιμοληψία.
• Την επιστημονική γνωμάτευση.

Πρόκειται για διακριτές ιατρικές πράξεις που απαιτούν χρόνο, εξειδίκευση και ευθύνη, και δεν μπορούν να θεωρούνται “συμπεριλαμβανόμενες” στο κόστος της εργαστηριακής εξέτασης.

Γ. Πατούλης: “Κινδυνεύει η απρόσκοπτη παροχή υπηρεσιών υγείας”

Σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ ήταν σαφής ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης:
«Οι εργαστηριακοί ιατροί αντιμετωπίζουν μια οικονομική θηλιά που απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα των ιατρείων τους. Παρά τις κάποιες παρεμβάσεις του Υπουργείου Υγείας που μείωσαν εν μέρει το Clawback, το ύψος του παραμένει μη διαχειρίσιμο.

Δεν είναι δυνατόν να λειτουργούν υπό καθεστώς συνεχών προεισπράξεων που εκμηδενίζουν το εισόδημά τους. Ζητάμε άμεση συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών για ένα δίκαιο πλαίσιο. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατάρρευση των εργαστηρίων θα έχει σοβαρές συνέπειες στην εξυπηρέτηση των πολιτών και στη δημόσια υγεία».

Ποιοι συμμετείχαν στη σύσκεψη

Στη συνάντηση, η οποία είχε έντονο κλίμα διεκδίκησης, συμμετείχαν εκπροσωπώντας τους εργαστηριακούς ιατρούς οι:

• Θ. Χατζηπαναγιώτου, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΟΣΙΠΥ).
• Ι. Κλεινάκης, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Βιοπαθολόγων (ΠΕΕΒΙ).
• Ρ. Γεωργακοπούλου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτών Εργαστηριακών Ιατρών Δυτικής Ελλάδος (ΣΙΔΕΙΔΙΚΑ).

Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του, καθώς για άλλη μια φορά διαπιστώνει πως οι τεκμηριωμένες προτάσεις του για την προσέλκυση κλινικών μελετών στην Ελλάδα αγνοήθηκαν επιδεικτικά από την Πολιτεία.

Μια χαμένη ευκαιρία για την εγχώρια έρευνα και ανάπτυξη

Παρά το γεγονός ότι οι εκπρόσωποι της φαρμακευτικής έρευνας είχαν προχωρήσει σε έναν κύκλο εξαντλητικών επαφών με την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, αλλά και με τα συναρμόδια Υπουργεία Ανάπτυξης και Οικονομικών, το αποτέλεσμα δεν ήταν το προσδοκώμενο. Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει πως οι εισηγήσεις του —που κατατέθηκαν τόσο εγγράφως όσο και σε δια ζώσης συναντήσεις— αποτελούσαν έναν ρεαλιστικό οδικό χάρτη για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ερευνητικό κέντρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Το βασικό επιχείρημα του Συνδέσμου είναι ότι η υιοθέτηση ισχυρότερων κινήτρων θα οδηγούσε σε μια πιο ισορροπημένη και ορθολογική κατανομή των κονδυλίων. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούσαν να ενισχυθούν παράλληλα τόσο οι παραγωγικές επενδύσεις όσο και ο κρίσιμος τομέας της Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D). Ωστόσο, η κυβέρνηση φαίνεται να εμμένει σε ένα πλαίσιο που ο κλάδος χαρακτηρίζει ως «στενό», αρνούμενη να αναγνωρίσει τα χειροπιαστά και μετρήσιμα οφέλη που αποφέρουν οι κλινικές μελέτες στην εθνική οικονομία και, κυρίως, στη δημόσια υγεία.

Το τίμημα για τους ασθενείς και το μέλλον της καινοτομίας

Η ανησυχία του ΣΦΕΕ ξεπερνά τα στενά οικονομικά όρια και αγγίζει τον πυρήνα της φροντίδας των πολιτών. Η προειδοποίηση των εκπροσώπων του κλάδου είναι σαφής: η απουσία ενός ελκυστικού περιβάλλοντος για την έρευνα δεν πλήττει μόνο τις επιχειρήσεις, αλλά υποθηκεύει την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε πρωτοποριακές θεραπείες.

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται σκληρά για να προσελκύσουν ερευνητικά προγράμματα, η Ελλάδα κινδυνεύει να διολισθήσει στις τελευταίες θέσεις της κατάταξης. Οι κλινικές μελέτες δεν είναι απλώς «επενδυτικά σχήματα»· είναι η μοναδική δίοδος για χιλιάδες ανθρώπους να λάβουν έγκαιρα φάρμακα τελευταίας γενιάς, τα οποία συχνά αποτελούν τη μόνη τους ελπίδα για επιβίωση ή βελτίωση της ποιότητας ζωής τους. Όπως χαρακτηριστικά τονίζεται στην ανακοίνωση, η δυσκολία πρόσβασης στην καινοτομία δεν είναι ένα στατιστικό μέγεθος, αλλά ένα ζήτημα που «δεν πρέπει να αποβεί μοιραία για κανέναν ασθενή».

Η ανάγκη για μια γενναία αναθεώρηση του πλαισίου

Ο ΣΦΕΕ απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση να επανεξετάσει τις αποφάσεις της και να δείξει την απαιτούμενη πολιτική βούληση για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου. Η επένδυση στην Έρευνα και Ανάπτυξη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια στρατηγική εθνική επιλογή και όχι ως ένα απλό λογιστικό εργαλείο για τον συμψηφισμό των υπέρμετρων επιστροφών (clawback).

Η κατακλείδα της ανακοίνωσης αποτυπώνει την αγωνία του κλάδου, αλλά και της ίδιας της κοινωνίας: σε μια εποχή που η επιστήμη προοδεύει με γεωμετρική πρόοδο, η ελληνική Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης δεν θα στερηθεί το δικαίωμα στη μελλοντική θεραπεία λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων ή έλλειψης κινήτρων. Η ελπίδα όλων είναι το νέο αυτό ΦΕΚ να μην αποτελέσει το οριστικό εμπόδιο που θα στερήσει από τη χώρα μας την καινοτομία που τόσο έχει ανάγκη.

Ωστόσο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαστηριακών Ιατρών (Π.Ο.ΕΡΓ.Ι.) παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση, υπογραμμίζοντας ότι η κριτική αυτή παραβλέπει τη συστημική στρέβλωση που ταλανίζει την ΠΦΥ εδώ και δεκαετίες: την απουσία ελέγχου στην πηγή της δαπάνης.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η ανατομία μιας χρόνιας στρέβλωσης στην ΠΦΥ

Για την Π.Ο.ΕΡΓ.Ι., το διακύβευμα δεν είναι η μείωση του κόστους εις βάρος της υγείας, αλλά η μετάβαση από ένα άναρχο μοντέλο σε ένα σύστημα τεκμηριωμένης ιατρικής (Evidence-Based Medicine). Η χώρα μας επέτρεψε επί χρόνια ένα καθεστώς «ανεξέλεγκτης παραγωγής» παραπεμπτικών, όπου η συνταγογράφηση λειτουργούσε χωρίς συνεκτικό πλαίσιο και χωρίς εφαρμογή διεθνών κλινικών πρωτοκόλλων.

Αυτό που βαφτίζεται από ορισμένους ως «ελευθερία ιατρικής κρίσης», στην πραγματικότητα αποτελούσε συχνά διοικητική ανεπάρκεια, οδηγώντας σε:

• Υπερδιάγνωση και άσκοπη ταλαιπωρία των ασθενών.
• Σπατάλη δημόσιων πόρων που θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε ουσιαστικές ανάγκες.
• Οικονομική αιμορραγία των εργαστηριακών ιατρών, οι οποίοι μέσω του rebate και του clawback καλούνται να «εξισορροπήσουν» την υπέρβαση που προκαλεί η αλόγιστη συνταγογράφηση τρίτων.

Ψηφιακό αποθετήριο: Η θωράκιση της διαφάνειας

Η θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής καταχώρησης των αποτελεσμάτων στο Ψηφιακό Αποθετήριο (ΦΕΚ Β’ 1503/17.03.2026) αποτελεί, κατά την Π.Ο.ΕΡΓ.Ι., μια κομβική μεταρρύθμιση. Δεν πρόκειται απλώς για μια γραφειοκρατική διαδικασία, αλλά για ένα εργαλείο ουσίας:

1. Κλινική συνέχεια: Ο θεράπων ιατρός έχει πλέον μπροστά του το πλήρες ψηφιακό ιστορικό, αποφεύγοντας αλληλοεπικαλυπτόμενους ελέγχους.
2. Ελεγκτικός μηχανισμός: Ο ΕΟΠΥΥ αποκτά τη δυνατότητα να διασταυρώνει αν οι αποζημιούμενες εξετάσεις πράγματι εκτελέστηκαν, εξαλείφοντας την εικονική ζήτηση.
3. Μετάβαση στον ποιοτικό έλεγχο: Επιτρέπει στον οργανισμό να ανιχνεύει αποκλίσεις από τα πρωτόκολλα, αντί να επιβάλλει τυφλές οικονομικές ποινές στο σύνολο των παρόχων.

Η πολιτική ευθύνη και το ζήτημα της «συμμετρικής ευθύνης»

Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. ξεκαθαρίζει ότι η στήριξη των επιστημονικών φίλτρων δεν αποτελεί λευκή επιταγή προς την πολιτική ηγεσία. Διαχρονικά, οι κυβερνήσεις επέλεξαν τον εύκολο δρόμο: αντί να ελέγξουν τη συνταγογράφηση (την πηγή), περιέκοπταν την αποζημίωση των εργαστηρίων (την εκτέλεση).

Είναι ζήτημα στοιχειώδους δικαιοσύνης να σταματήσει η μονομερής μετακύλιση της οικονομικής υπέρβασης. Όσοι αντιδρούν στην εισαγωγή κανόνων ορθολογικής επανάληψης εξετάσεων, ουσιαστικά αποδέχονται ένα σύστημα όπου ο ένας «παράγει» δαπάνη και ο άλλος υποχρεούται να την «πληρώσει» μέσω περικοπών.

Το «αγκάθι» των εξειδικευμένων εξετάσεων εκτός ΠΦΥ

Μια κρίσιμη παράμετρος που αναδεικνύει η Ομοσπονδία είναι η τεχνητή διόγκωση του συνταγολογίου που ξεκίνησε την περίοδο 2015-2019. Η ένταξη ιδιαίτερα εξειδικευμένων εξετάσεων (βιταμίνες, ειδικά ανοσολογικά πάνελ) που δεν αφορούν το screening της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας, χωρίς την αντίστοιχη αύξηση του προϋπολογισμού, δημιούργησε μια μόνιμη οικονομική «φούσκα».

Παρά τις δεσμεύσεις της παρούσας ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας για πλήρη αφαίρεση αυτών των εξετάσεων από το συνταγολόγιο της ΠΦΥ, παρατηρείται μια υπαναχώρηση προς «τεχνικούς περιορισμούς» συχνότητας. Η Π.Ο.ΕΡΓ.Ι. καλεί το Υπουργείο να τηρήσει τις δεσμεύσεις του: Οι εξετάσεις που δεν ανήκουν στην ΠΦΥ πρέπει να βγουν από το συνταγολόγιό της.

Ποιότητα έναντι ασυδοσίας

Η ορθολογική συνταγογράφηση δεν είναι εχθρική προς τον ασθενή: εχθρική είναι η σπατάλη που υπονομεύει τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Η ολοκλήρωση της εφαρμογής των διαγνωστικών πρωτοκόλλων και η λογοδοσία στην πηγή της δαπάνης είναι ο μόνος δρόμος για μια δίκαιη και επιστημονικά έγκυρη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Επίσης για δεύτερη μέρα απεργούν οι νοσοκομειακοί γιατροί με απόφαση της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (ΟΕΝΓΕ). Οι γιατροί θα πραγματοποιήσουν συγκέντρωση στο υπουργείο Υγείας, στις 12:00, ενώ ζητούν και συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας. Τονίζουν ότι η απεργιακή κινητοποίηση έχει στόχο την ανάδειξη της πραγματικής κατάστασης στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και τη διεκδίκηση ενός σχεδίου ουσιαστικής ενίσχυσης του δημόσιου τομέα υγείας.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) εκφράζει τη στήριξή του στους νοσοκομειακούς ιατρούς και στους εργαζόμενους του Εθνικού Συστήματος Υγείας και καλεί τα μέλη του να συμμετάσχουν στις πανελλαδικές κινητοποιήσεις.

Τα αιτήματα των εργαζομένων του ΕΣΥ, σύμφωνα με τον ΙΣΑ, είναι:

* Αύξηση του κρατικού προϋπολογισμού για την υγεία

* Μαζικές προσλήψεις μόνιμου ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού

* Αναβάθμιση των αμοιβών και των συνθηκών εργασίας, ανάλογη της προσφοράς και της ευθύνης των επαγγελματιών υγείας.

Ο ΙΣΑ καλεί την πολιτεία να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στον τομέα της υγείας, προκειμένου να διασφαλιστεί η αξιοπρεπής εργασία των λειτουργών της και η υψηλής ποιότητας φροντίδα για όλους τους πολίτες.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ) το χαρακτηρίζει ανοιχτά «άδικο και ανήθικο μέτρο», υπογραμμίζοντας πως έχει οδηγήσει σε οικονομική εξουθένωση τους εργαστηριακούς ιατρούς και σε μαρασμό ολόκληρους κλάδους της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Γιατί θεωρείται άδικο το Claw Back

Το claw back είναι ένας μηχανισμός αυτόματης επιστροφής χρημάτων από τους παρόχους υπηρεσιών υγείας (όπως τα εργαστήρια, οι ιδιώτες ιατροί, τα διαγνωστικά κέντρα) προς το κράτος, όταν οι δαπάνες του ΕΟΠΥΥ ξεπερνούν τον προϋπολογισμό.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και αν οι ιατροί παρέχουν νόμιμα και εγκεκριμένα από τον ΕΟΠΥΥ παραπεμπτικά, στο τέλος του έτους το κράτος παρακρατεί σημαντικό μέρος των δεδουλευμένων τους για να “ισοσκελίσει” τη δαπάνη.

Όπως σημειώνει ο ΠΙΣ, η πρακτική αυτή συνιστά “υφαρπαγή δεδουλευμένων”, αφού οι γιατροί καλούνται να επιστρέψουν χρήματα για υπηρεσίες που έχουν ήδη προσφέρει, χωρίς να φέρουν καμία ευθύνη για την υπέρβαση του προϋπολογισμού.

Εργαστήρια σε οριακό σημείο – Η βιοπαθολογία σε κρίση

Τα περισσότερα μικροβιολογικά και βιοπαθολογικά εργαστήρια στη χώρα βρίσκονται πλέον σε οικονομικό αδιέξοδο. Οι συνεχείς παρακρατήσεις claw back έχουν οδηγήσει σε υπερχρέωση, με πολλούς επαγγελματίες να αδυνατούν να καλύψουν βασικά λειτουργικά έξοδα ή να συντηρήσουν σύγχρονο εξοπλισμό.
Η κατάσταση αυτή έχει ως αποτέλεσμα η ειδικότητα της βιοπαθολογίας να καθίσταται ολοένα και λιγότερο ελκυστική για νέους γιατρούς, γεγονός που δημιουργεί ανησυχητικά κενά στην Πρωτοβάθμια Υγεία.

Αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις που δεν εφαρμόζονται

Παρότι υπάρχουν απλές ρυθμιστικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να μειώσουν τη δαπάνη και να εξορθολογίσουν τη λειτουργία του ΕΟΠΥΥ, το υπουργείο Υγείας δεν τις έχει ενεργοποιήσει.
Μεταξύ αυτών:

·         Ανακατανομή πόρων ανά νομό, ώστε να υπάρχει δικαιότερη κατανομή των κονδυλίων.

·         Πίστωση μη καταναλωθέντων πόρων, ώστε τα αδιάθετα ποσά να επιστρέφουν στο σύστημα.

·         Εφαρμογή OTP (One Time Password) στη συνταγογράφηση και στα παραπεμπτικά, ένα μέτρο που θα μπορούσε να μειώσει τη συνολική δαπάνη κατά 20%.

Το OTP, ήδη επιτυχημένο σε άλλες υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ όπως στις φυσικοθεραπείες ή στα γυαλιά οράσεως, παραμένει ανεφάρμοστο στα εργαστηριακά διαγνωστικά, χωρίς καμία τεκμηριωμένη εξήγηση.

Όταν η αυθαιρεσία βαφτίζεται “χρέος”

Σύμφωνα με τον ΠΙΣ, η πολιτεία εξισώνει λανθασμένα το claw back με “οφειλές” των γιατρών προς το Δημόσιο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: το ποσό που παρακρατείται δεν αποτελεί χρέος, αλλά προϊόν μιας αυθαίρετης κρατικής πολιτικής. Οι γιατροί δεν υπερέβησαν κάποιο όριο, απλώς υπηρέτησαν τις ανάγκες των ασθενών τους στο πλαίσιο ενός δημόσιου συστήματος που ζητά υπηρεσίες χωρίς να διαθέτει επαρκή χρηματοδότηση.

Ο ΠΙΣ χαρακτηρίζει αυτή την ταύτιση ως «ανήθικη πρακτική» και ζητά την πλήρη απαλλαγή των εργαστηριακών ιατρών από τις σωρευμένες επιβαρύνσεις προηγούμενων ετών.

Ένα οικονομικό αδιέξοδο με πολιτικές προεκτάσεις

Η διατήρηση του claw back δεν είναι απλώς μια λογιστική επιλογή, είναι ένα πολιτικό αδιέξοδο.
Η Πολιτεία μπορεί να θεωρεί ότι «βολεύεται» με ένα μέτρο που αποδίδει άμεσα, όμως στην πραγματικότητα διαλύει τη βάση του συστήματος Υγείας.
Όσο τα εργαστήρια συρρικνώνονται και οι νέοι γιατροί αποθαρρύνονται, τόσο η πρόσβαση των πολιτών σε αξιόπιστες διαγνωστικές υπηρεσίες τίθεται σε κίνδυνο.

Η πρόταση του ΠΙΣ: Δίκαιη χρηματοδότηση από τα καπνικά προϊόντα

Ως ρεαλιστική και ηθικά δίκαιη λύση, ο ΠΙΣ επαναφέρει την πρότασή του για ενίσχυση του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ μέσω της φορολογίας καπνικών προϊόντων.
Η χώρα υποχρεώνεται ήδη από την ΕΕ να αναπροσαρμόσει τις τιμές των καπνικών· συνεπώς, η συγκυρία είναι ιδανική για να αξιοποιηθεί αυτή η πηγή εσόδων προς όφελος της δημόσιας Υγείας.
Κάθε λεπτό ευρώ φόρου στα καπνικά μπορεί να αποφέρει πολλά εκατομμύρια ετησίως, χρηματοδοτώντας ουσιαστικά τον ΕΟΠΥΥ χωρίς να επιβαρύνει τους επαγγελματίες υγείας.

Ο στόχος, σύμφωνα με τον ΠΙΣ, είναι σαφής: κατάργηση του claw back και αντικατάστασή του με ένα σταθερό και δίκαιο μηχανισμό χρηματοδότησης που θα ενισχύει την Υγεία, όχι θα την αποδυναμώνει.

Κάλεσμα για πολιτική βούληση και θεσμική δικαιοσύνη

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος επαναλαμβάνει ότι βρίσκεται στο πλευρό των εργαστηριακών ιατρών, υποστηρίζοντας ενεργά τα αιτήματά τους.
Καλεί την κυβέρνηση και το υπουργείο Υγείας να εγκαταλείψουν τη λογική της «εύκολης λύσης» και να προχωρήσουν σε μια θεσμική μεταρρύθμιση που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη και τη βιωσιμότητα του συστήματος.

Η εξάλειψη του claw back, σύμφωνα με τον ΠΙΣ, δεν είναι μόνο οικονομική ανάγκη, αλλά ζήτημα πολιτικής ηθικής και δημοκρατικής ευθύνης.
Ένα βιώσιμο και αποτελεσματικό σύστημα Υγείας δεν μπορεί να στηρίζεται στην οικονομική αιμορραγία των ανθρώπων που το υπηρετούν.

Περίπου δύο ώρες διήρκεσε η χθεσινή (3 Νοεμβρίου 2025) κρίσιμη σύσκεψη στο υπουργείο Υγείας υπό τον Άδωνι Γεωργιάδη με τους εκπροσώπους των φορέων του φαρμακευτικού κλάδου — Pharma Innovation Forum (PIF), Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) και Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) — με κεντρικό θέμα το νοσοκομειακό clawback για τα φάρμακα. Η πίεση είναι μεγάλη: όπως ανακοινώθηκε πρόσφατα, για το 2024 το ποσοστό αυτό διαμορφώθηκε στο υψηλό, περίπου 75,4%, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες για τη βιωσιμότητα των εταιρειών και θέτοντας σε κίνδυνο την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Παράλληλα, δεν πρέπει να υποτιμάται και το ζήτημα της ελκυστικότητας της χώρας για κλινική έρευνα και επενδύσεις.  

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της αναζήτησης «ρεαλιστικής αποκλιμάκωσης» του ποσοστού του clawback, με πολλούς φορείς να εκτιμούν ότι πρόκειται για ορόσημο που μπορεί να καθορίσει τον προσανατολισμό της φαρμακευτικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.

Τα κρίσιμα νούμερα και η πίεση στην αγορά

Κεντρικό ζήτημα είναι το γεγονός ότι το clawback —η υποχρεωτική επιστροφή τμήματος της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης από τις εταιρείες— έχει φτάσει σε επίπεδα που οι ίδιοι οι εκπρόσωποι του κλάδου χαρακτηρίζουν «μη βιώσιμα». Σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές πληροφορίες:

·         Το οριζόντιο ποσοστό για το σύνολο του 2024 αναφέρεται περίπου στο 67,8%, συμπεριλαμβάνοντας φάρμακα κάτω των 30 €.

·         Για τα φάρμακα κατηγορίας Δ (άνω των 30 €) που διατίθενται στα νοσοκομεία, το μεσοσταθμικό ποσοστό φτάνει γύρω στο 75 %.

·         Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στα υψηλά ποσοστά αλλά και στην καθυστέρηση στην εξόφληση των οφειλών προς τις εταιρείες, με τις πληρωμές να καθυστερούν μήνες.

Αυτά τα στοιχεία ενισχύουν την ανησυχία ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει επενδύσεις, κλινικές μελέτες και πρωτοποριακά φάρμακα λόγω της υπερβολικής επιβάρυνσης. Η ΠΕΦ ιδίως υποστηρίζει ότι οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες αντιμετωπίζουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος, γεγονός που περιορίζει την παραγωγή και δημιουργεί κινδύνους για θέσεις εργασίας.

Τα αιτήματα και οι θέσεις των φορέων

Στη συνάντηση, οι εκπρόσωποι των φορέων έθεσαν εκ νέου βασικά αιτήματα:

·         Το PIF επισημαίνει ότι χωρίς προβλεψιμότητα και σταθερό πλαίσιο δεν υπάρχει κίνητρο επένδυσης: ζητά τριετές σταθερό πλαίσιο, συμψηφισμό R&D επενδύσεων και μειωμένα ποσοστά για φάρμακα υψηλής καινοτομίας.

·         Ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι το clawback λειτουργεί ως μετακύλιση κόστους στις εταιρείες, και όχι ως μέτρο εξορθολογισμού. Ζητά αύξηση του νοσοκομειακού προϋπολογισμού, διαφανείς μηχανισμούς ανά κατηγορία, και προβλεψιμότητα στον οικονομικό προγραμματισμό.

·         Η ΠΕΦ υπογραμμίζει ότι η ελληνική παραγωγή έχει «στραγγαλιστεί»: ζητά ανακατανομή του clawback ώστε τα γενόσημα χαμηλού κόστους να επιβαρύνονται λιγότερο, ευνοϊκότερο πλαίσιο για παραγωγικές μονάδες στην Ελλάδα και πρόγραμμα τριετούς μείωσης υπερφορολόγησης.

Ο υπουργός Υγείας ανάφερε ότι στις προθέσεις του υπουργείου είναι να μπει «κόφτης» στο clawback για τα νοσοκομειακά ώστε να μην υπερβεί το 70% για το 2025. Ωστόσο το θέμα δεν αφορά μόνο το υπουργείο Υγείας.
Οι εταιρείες επιμένουν ότι η Ελλάδα έχει περιοριστεί σε «μία από τις πλέον δυσμενείς αγορές στην Ευρώπη», εφόσον εφαρμόζει υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές ενώ παράλληλα επιθυμεί την καινοτομία.

Η θέση της κυβέρνησης και το επόμενο βήμα

Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, αναγνώρισε ότι η κατάσταση είναι «δύσκολη και μη βιώσιμη», αλλά υπογράμμισε παράλληλα ότι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί δεν επιτρέπουν άμεσες θεαματικές μειώσεις.

Πληροφορίες θέλουν τον προϋπολογισμό των νοσοκομειακών φαρμάκων να αυξάνεται κατά περίπου 15 εκατ. € για το 2024, αν και οι εκπρόσωποι των εταιρειών χαρακτηρίζουν το ποσό «σταγόνα στον ωκεανό».

Παράλληλα, αναμένεται να ανακοινωθεί νέα συνάντηση, του υπουργού Υγείας με τη συμμετοχή του υπουργού Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, και του υφυπουργού, Θάνου Πετραλιά, προκειμένου να συντονιστούν τα ανάλογα υπουργεία και να εξευρεθούν τα απαιτούμενα κεφάλαια.

Όπως τόνισε, το Clawback 2024-2025 στα διαγνωστικά κέντρα, με τα μέτρα που ψήφισε μόνη της η ΝΔ, το έχουν ρίξει «κατά είκοσι πέντε μονάδες μεσοσταθμικά. Είτε τώρα εσείς φωνάζετε, είτε δε φωνάζετε, αυτός που έχει διαγνωστικό κέντρο ξέρει ότι πληρώνει είκοσι πέντε μονάδες μικρότερο Clawback από ό,τι πλήρωνε πριν από έναν χρόνο. Άρα, τα μέτρα που λαμβάνουμε, δουλεύουν, όσο και να φωνάζετε».

Απαντώντας σε αναφορά της βουλευτού ότι δε δουλεύουν τα κίνητρα που θέσπισε η κυβέρνηση για την κάλυψη θέσεων γιατρών σε άγονες περιοχές, είπε: «Τα κίνητρα που θεσπίσαμε ήταν με νόμο που ψήφισα πέρυσι το καλοκαίρι, τον Ιούλιο. Έχουν κλείσει ένα χρόνο ακριβώς, και με μία κοινή υπουργική απόφαση με τον υπουργό Οικονομικών που την εκδώσαμε τον Σεπτέμβριο.

Από τότε έχουμε κάνει τρεις προσκλήσεις όπου μαζέψαμε όλες τις θέσεις που έβγαιναν άγονες στα περιφερειακά νοσοκομεία επί μια πενταετία τουλάχιστον. Τις κάναμε ένα καλάθι. Ήταν περίπου τριακόσιες στο σύνολο. Τις βγάλαμε μία φορά, δεύτερη φορά, τρίτη φορά.

Στην τελευταία πρόσκληση που τελείωσε τον μήνα Μάιο, αυτή για την οποία μιλάμε τώρα εδώ που γίνονται τώρα οι δύο διορισμοί, είχαμε ενδιαφέρον, αιτήσεις συμμετοχής δηλαδή, στο σύνολο 82%.

Δηλαδή, 82% από τις θέσεις που βγαίνανε επί πέντε χρόνια άγονες 100%, έχουν καλυφθεί. Από αυτό καταλαβαίνετε εσείς ότι τα μέτρα που πήραμε δε λειτουργούν; Γιατί εγώ καταλαβαίνω το ακριβώς αντίθετο, ότι λειτουργούν. Θα μου πείτε ότι δεν έχουμε φτάσει στο 100%. Θέλω να είμαι ειλικρινής.Δεν είχα ελπίδα ότι θα φτάσω στο 100%, γιατί καμία πολιτική δε φτάνει στο 100%.

Είναι, όμως, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό επιτυχίας και δεσμεύομαι – και το έχω αποδείξει – ότι μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία διορισμού αυτής της πρόσκλησης – μέχρι το τέλος Ιουλίου θα έχει ολοκληρωθεί σε όλα τα νοσοκομεία – με το που γυρνάμε από διακοπές τον Σεπτέμβριο θα ξανακάνουμε προκήρυξη τις θέσεις που είναι άγονες. Βουλή – Άδ. Γεωργιάδης: Τα μέτρα της κυβέρνησης έριξαν το clawback κατά 25 μονάδες στα διαγνωστικά κέντρα.    

Αν με αυτόν τον ρυθμό συνεχίσουμε να καλύπτουμε θέσεις, του χρόνου το καλοκαίρι θα είμαστε πολύ καλύτερα από ό,τι είμαστε φέτος».

Κλείνοντας, και απευθυνόμενος σε όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ο κ. Γεωργιάδης είπε:

«Δεν αναγνωρίσατε, ποτέ, ότι η κατάσταση στα νησιά με τα κενά στα νοσοκομεία πέρσι με φέτος είναι πολύ καλύτερη. Το έχουν παραδεχθεί δημοσίως μέχρι και συνδικαλιστές που δε με συμπαθούν και ιδιαίτερα, γιατί πράγματι τα κίνητρα που θεσπίσαμε δουλεύουν».