Ρούλα Σκουρογιάννη

Το ερευνητικό έργο με την ονομασία SeA Care εντόπισε γονίδια ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά στη Μεσόγειο, τον Ατλαντικό, τον Αρκτικό Ωκεανό και σε άλλες θαλάσσιες περιοχές.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι υψηλότερες συγκεντρώσεις αυτών των γονιδίων καταγράφηκαν κοντά σε πολυσύχναστες ναυτιλιακές οδούς, καθώς και σε πυκνοκατοικημένες παράκτιες ζώνες.

Οι ωκεανοί ως παγκόσμιες δεξαμενές της στεριανής ρύπανσης

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι ωκεανοί λειτουργούν πλέον ως μια τεράστια, παγκόσμια δεξαμενή για τη ρύπανση που παράγεται στην ξηρά. Οι θάλασσες μεταφέρουν γενετικά ίχνη από τη χρήση αντιβιοτικών και τα αστικά απόβλητα πολύ μακρύτερα από την αρχική πηγή προέλευσής τους.

Αυτή η δυναμική, όπως επισημαίνει η επιστημονική ομάδα, ενδέχεται να διευκολύνει τη διασπορά των ανθεκτικών μικροβίων ακόμη και ανάμεσα σε απομονωμένες ανθρώπινες κοινότητες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές.

Η μελέτη παρουσιάστηκε σε ειδικό φόρουμ για την υγεία των ωκεανών και του ανθρώπου στη Ρώμη, το οποίο φιλοξενήθηκε από το Ανώτατο Ινστιτούτο Υγείας της Ιταλίας (ISS). Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης αποκαλύφθηκε ότι, εκτός από τα γονίδια ανθεκτικότητας, στα ανοιχτά των ωκεανών και σε παρθένες περιοχές ανιχνεύθηκαν επίσης μικροπλαστικά, οι επικίνδυνες χημικές ουσίες PFAS (γνωστές και ως «παντοτινά χημικά»), καθώς και γενετικό υλικό του ιού SARS-CoV-2.

Όπως υπογράμμισε ο Γενικός Διευθυντής του ISS, Αντρέα Πιτσιόλι, η προστασία της ανθρώπινης υγείας στις μέρες μας συνδέεται αναπόσπαστα με τη φροντίδα των θαλασσών και των ωκεανών. Οι ρύποι που απελευθερώνονται στο περιβάλλον δεν χάνονται, αλλά αναδιανέμονται σε ολόκληρο τον πλανήτη μέσα από το νερό, την τροφική αλυσίδα και τα κλιματικά συστήματα.

Μια παγκόσμια συμμαχία για την παρακολούθηση των θαλασσών

Το SeA Care αποτελεί μια καινοτόμα ιταλική πρωτοβουλία που συνδέει άρρηκτα την περιβαλλοντική ισορροπία με την ανθρώπινη ευεξία. Στο πρόγραμμα συνεργάζονται κορυφαίοι φορείς, μεταξύ των οποίων το Ινστιτούτο ISS, το Ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό και διεθνή ερευνητικά κέντρα, με κοινό σκοπό τη δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης των ωκεανών.

Η ιδιοφυΐα του προγράμματος έγκειται στο ότι αξιοποιεί τις ήδη υπάρχουσες ναυτικές διαδρομές και τα επιστημονικά δίκτυα. Η συλλογή των δειγμάτων γίνεται κατά τη διάρκεια προγραμματισμένων, τακτικών αποστολών του ναυτικού, γεγονός που μειώνει δραστικά τόσο το οικονομικό κόστος όσο και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ίδιας της έρευνας.

Μέσα στα πρώτα τρία χρόνια λειτουργίας του προγράμματος, οι επιστήμονες κατάφεραν να συλλέξουν περισσότερα από 4.000 δείγματα θαλασσινού νερού από 140 και πλέον σημεία στρατηγικής σημασίας στον Μεσόγειο, τον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό, τον Αρκτικό και τον Ινδικό Ωκεανό.

Το θαλάσσιο περιβάλλον ως σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης

Η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι το συγκεκριμένο έργο αποδεικνύει περίτρανα πώς οι ωκεανοί μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα ευαίσθητο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τους παγκόσμιους κινδύνους υγείας.

Η ανάλυση των θαλασσών προσφέρει πολύτιμα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, τα οποία μπορούν να καθοδηγήσουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Η έγκαιρη πληροφόρηση είναι το κλειδί για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών στρατηγικών που στοχεύουν στην καταπολέμηση της ρύπανσης, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την αναχαίτιση των αναδυόμενων απειλών για τη δημόσια υγεία, προτού αυτές λάβουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, ο πρωθυπουργός αναμένεται να υπογραμμίσει τη σημασία που αποδίδει η Ελλάδα στην προστασία των ωκεανών και θαλασσών και τα σημαντικά μέτρα που έχει λάβει στην κατεύθυνση της ανάληψης δράσης έναντι των πολλαπλών κρίσεων που αντιμετωπίζουν οι θάλασσες και οι ωκεανοί και να τονίσει ότι η Ελλάδα προχωρά με ταχύτητα σε βιώσιμη και υπεύθυνη διαχείριση των θαλασσίων πόρων της.

Plastic doesn’t just vanish – it breaks into smaller pieces.

These microplastics are now flooding our oceans, harming marine life and entering the food chain.

We need bold solutions to #BeatPlasticPollution.

Learn more ahead of Sunday's #WorldOceansDay: https://t.co/6TfE95hxqQ pic.twitter.com/yGKBkx5ZYE

— UN Development (@UNDP) June 6, 2025

Να σημειωθεί ότι τον Απρίλιο του 2024 η Αθήνα διοργάνωσε την 9η Διάσκεψη για τους Ωκεανούς (Our Ocean Conference), κατά την οποία επιτεύχθηκαν πάνω από 471 νέες δεσμεύσεις -21 νέες δεσμεύσεις από την πλευρά της Ελλάδας- για την προστασία των ωκεανών ύψους 11 δισ. δολαρίων, παραδοτέα που αποτελούν σημαντική συνεισφορά στην UNOC3. Μεταξύ των δεσμεύσεων που ανέλαβε η χώρα μας είναι η δημιουργία δύο Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων, στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, προκειμένου να αυξήσει το μέγεθος των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών της στο 30% των χωρικών υδάτων της.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται ακόμη να αναδείξει το ζήτημα της θαλάσσιας ασφάλειας, κορυφαία προτεραιότητα της θητείας της Ελλάδας ως εκλεγμένου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του OΗΕ (2025-2026), θέμα και της συζήτησης υψηλού επιπέδου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, της οποίας προήδρευσε ο Πρωθυπουργός στις 20 Μαϊου στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.

Στη Νίκαια ο Πρωθυπουργός θα περιγράψει τις νέες προτεραιότητες της Ελλάδας σε σχέση με τις θάλασσες και τους ωκεανούς.

Τέλος, ο κ. Μητσοτάκης θα συμμετάσχει και στη Σύνοδο που διοργανώνει ο Εμανουέλ Μακρόν στο Περιθώριο της UNOC3 «For a more Connected Mediterranean» με θέμα τις συνεργασίες και τις επενδύσεις σε έργα διασυνδεσιμότητας στη Μεσόγειο.

Το Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS) γνωμοδότησε σήμερα για το αν οι χώρες έχουν ευθύνη να μειώσουν τις εκπομπές και να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή—-μια γνωμοδότηση που θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για μελλοντικές υποθέσεις που αφορούν το κλίμα.

Η γνωμοδότηση του δικαστηρίου ζητήθηκε από μια ομάδα νησιωτικών χωρών που αντιμετωπίζουν άνοδο της στάθμης των θαλασσίων υδάτων εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Ενώ η γνωμοδότηση του δικαστηρίου στην υπόθεση δεν θα είναι νομικά δεσμευτική, θα μπορέσει ωστόσο να κατευθύνει τις χώρες στην κλιματική πολιτική που θα ακολουθήσουν και να χρησιμοποιηθεί ως δεδικασμένο σε άλλες υποθέσεις.

Κατά την ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης τον Σεπτέμβριο η Κίνα, ο μεγαλύτερος ρυπαντής διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, είχε αμφισβητήσει το αίτημα των νησιωτικών χωρών υποστηρίζοντας ότι το δικαστήριο δεν έχει γενικώς εξουσία να εκδίδει γνωμοδοτήσεις .

Η απόφαση θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει δύο αναμενόμενες νομικές γνωμοδοτήσεις από το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το Διεθνές Δικαστήριο, τα οποία αμφότερα εξετάζουν υποθέσεις για τις κλιματικές υποχρεώσεις των κρατών.

Ήδη τον περασμένο μήνα το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξέδωσε ιστορική απόφαση υπέρ των εναγόντων που υποστήριξαν ότι η Ελβετία παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματά τους μη κάνοντας αρκετά για να καταπολεμήσει την υπερθέρμανση που οφείλεται στην κλιματική αλλαγή.

«Στη Διάσκεψη αυτή, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη σε κλίμακα Διάσκεψη διεθνούς χαρακτήρα που έχει αναλάβει ποτέ η χώρα μας, είχαμε συμμετοχές περισσότερες από 130 αντιπροσωπείες, από κράτη, από μη κυβερνητικούς οργανισμούς και από διεθνείς οργανισμούς» ανέφερε σε δήλωσή του ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.

«Η Διάσκεψη, για την οποία ο ίδιος ο πρωθυπουργός και η Προεδρία της κυβέρνησης είχαν ιδιαίτερη μέριμνα, στέφθηκε με επιτυχία, τόσο από οργανωτικής, όσο και από ουσιαστικής πλευράς» τόνισε επίσης ο κ. Γεραπετρίτης και πρόσθεσε: «Αποτυπώθηκε η μεγάλη σημασία, η οποία οφείλει να αποδίδεται στην προστασία του περιβάλλοντος και ιδιαίτερα στην προστασία των θαλασσών και των ωκεανών, εν μέσω πολλαπλών κρίσεων από τη διεθνή κοινότητα.

Ιδιαιτέρως θέλω να τονίσω ότι τα μέλη, τα οποία συμμετείχαν δεσμεύτηκαν για περίπου 500 δράσεις. Είχαμε, επίσης, ένα συνολικό ύψος δεσμεύσεων, το οποίο υπερβαίνει τα 11,5 δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία αφορούν ακριβώς τις δεσμεύσεις, οι οποίες υπάρχουν συνολικά για την επένδυση πάνω στους ωκεανούς και τις θάλασσες.

Θα ήθελα από οργανωτικής πλευράς να επισημάνω την εξαιρετική συνεργασία όλων των συναρμόδιων φορέων και των υπηρεσιών του Ελληνικού Δημοσίου. Ιδιαιτέρως, δε, θα ήθελα να αποδώσω τα εύσημα στο προσωπικό και τις υπηρεσίες του Υπουργείου Εξωτερικών που δούλεψαν με πολύ μεγάλη αντοχή και πολύ μεγάλη επιμέλεια για να φέρουν εις πέρας ένα εξαιρετικά σύνθετο και δύσκολο έργο, λόγω της μεγάλης κλίμακας της Διάσκεψης.

Το βέβαιο είναι ότι οι επόμενες γενιές θα πρέπει να έχουν ένα περιβάλλον, ένα θαλάσσιο περιβάλλον, το οποίο θα αξίζει και το οποίο θα μπορεί να είναι βιώσιμο και υγιές».

   Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία θα διεξαχθεί στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ), το διήμερο (16-17/4).

   Προηγήθηκε, σήμερα (15/4, επίσης στο ΚΠΙΣΝ) το 7ο “Our Ocean Youth Leadership Summit”, τις εργασίες του οποίου εγκαινίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, ο οποίος στον χαιρετισμό που απηύθυνε υπογράμμισε την αναγκαιότητα για ενεργό δράση, από πλευράς νέων, με σκοπό την προστασία των θαλασσών.

   «Το 90% περίπου του πληθυσμού των νέων προέρχεται από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες. Και όλοι -αλλά ειδικά οι νέοι- θα αντιμετωπίσουμε μέσα στις επόμενες δεκαετίες τεράστιες προκλήσεις, εξαιτίας της ραγδαίας κλιματικής κρίσης. Τουλάχιστον για τα επόμενα 30-40 χρόνια, το οποίο σημαίνει ότι για τους νέους, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής τους ζωής, θα ζούνε σε αυτό τον κόσμο που αλλάζει. Και είναι μεγάλη η ευθύνη όλων των μεγαλύτερων, αλλά και δική σας, των νέων για το μέλλον των παιδιών και των εγγονιών μας, η ανάληψη πρωτοβουλιών», δήλωσε χαρακτηριστικά.

   «Σε όλη μου τη ζωή πάντα άκουγα τη φράση “σώστε τον πλανήτη”. Ωστόσο, νομίζω ότι η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να σώσουμε την ανθρωπότητα σε αυτόν τον πλανήτη. Η ανθρωπότητα είναι ένα μοναδικό πείραμα στο σύμπαν, από όσο γνωρίζουμε. Και αυτό το μοναδικό πείραμα βρίσκεται σε κίνδυνο. Και θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη νοημοσύνη μας για να κάνουμε αυτόν τον πλανήτη ένα καλύτερο μέρος να ζούμε εμείς, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας», υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

   OOC-9 και στόχοι

   Στόχος της χώρας μας είναι, από τους συμμετέχοντες στο OOC-9, να προκύψουν δεσμεύσεις (commitments) για την προστασία της θαλάσσιας ζωής, αλλά και για την υπεύθυνη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων. Η Διάσκεψη, που γίνεται στην Ελλάδα, έχει πετύχει -προς το παρόν- 439 δεσμεύσεις, με το συνολικό ποσό αυτών να προσεγγίζει τα 11 δισ. δολάρια ΗΠΑ (10.728.283.922 δολ.).

   Αξίζει να επισημανθεί πως από το 2014 που ξεκίνησε ως πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Τζον Κέρι, το OOC μέχρι το 2023 είχε διασφαλίσει περισσότερες από 2.161 δεσμεύσεις, αξίας περί των 130 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, για την προστασία των ωκεανών.

   Η παγκόσμια κοινότητα αναγνωρίζει τις σοβαρές και πολλαπλές απειλές και πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι θάλασσές μας, καθώς και την ανάγκη για άμεσες και αποτελεσματικές ενέργειες. Η Ελλάδα, με την 9η Διάσκεψη “Our Ocean Conference” πρωτοστατεί στη δημιουργία της δυναμικής για την αποτελεσματικότητα αυτών των δράσεων.

Ποιες οι διαστάσεις των ωκεάνιων καυσώνων;

Τον φετινό Ιούλιο, το 44% των ωκεανών του κόσμου αντιμετωπίζει θαλάσσια κύματα καύσωνα, ποσοστό ρεκόρ από το 1991, σύμφωνα με την Ωκεανογραφική Υπηρεσία των ΗΠΑ (NOAA), η οποία εκτιμά ότι το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φτάσει το 50% μέχρι τον Σεπτέμβριο-Οκτώβριο.

Oceans globally are experiencing a marine heat wave, with water near the Florida Keys reaching into the 90s — seven degrees above average. @Ginger_Zee dives into the ocean to see how the temperatures are bleaching the coral reefs at an unprecedented rate. https://t.co/kVyn13Rj8p pic.twitter.com/ENmnSjA1pP

— World News Tonight (@ABCWorldNews) July 21, 2023

Η παγκόσμια θερμοκρασία των ωκεανών αγγίζει το 21°C, κοντά στο απόλυτο ρεκόρ (21,1°C). Ο Βόρειος Ατλαντικός έφτασε τους 24,5 βαθμούς Κελσίου, λόγω του επίμονου καύσωνα που έπληξε από τα τέλη Μαΐου τον Βισκαϊκό Κόλπο και την θαλάσσια περιοχή ανοικτά της Πορτογαλίας.

Στη Μεσόγειο, τοπικά η θερμοκρασία φθάνει μέχρι και τους 30°C (4°C πάνω από το κανονικό) στην περιοχή ανάμεσα στην Σικελία και την Νάπολη, σύμφωνα με τον Τιμπό Γκιναλντό (Thibault Guinaldo), ερευνητή στην Διαστημική Ωκεανογραφία στο Κέντρο Μελετών Δορυφορικής Μετεωρολογίας (CEMS) του Λανιόν.

Πώς εξηγούνται;

“Υπάρχουν πολλές υποθέσεις. Αλλά η βασική θέση είναι ότι η θερμοκρασία του ωκεανού αυξάνεται με την υπερθέρμανση του πλανήτη”, διευκρινίζει ο ερευνητής.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι θαλάσσιοι καύσωνες έχουν διπλασιαστεί σε συχνότητα από την προβιομηχανική εποχή, σύμφωνα με τους ειδικούς για το κλίμα της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC/GIEC).

The oceans are staggeringly hotter than normal this year. Near the Central American Pacific Ocean region it is roughly between 8-9°F hotter than normal for this time of the year. Same for the N. Atlantic and other oceans. Mega heatwave around the Planet!!
pic.twitter.com/wOc63IaFW3

— News That Matter (@jay1stnewyorker) July 21, 2023

Σε αυτό πρέπει να προστεθεί «η φυσική μεταβλητότητα» του κλίματος, σύμφωνα με τον Τιμπό Γκινάλντο. Στον Βόρειο Ατλαντικό, ένας ασθενής άνεμος μείωσε την ανάμειξη των επιφανειακών υδάτων στο πλαίσιο ενός αντικυκλωνικού φαινομένου που ευνοεί την υπερθέρμανση, με λιγότερα σύννεφα να αντανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία.

Στον Ειρηνικό Ωκεανό, είναι μάλλον η άνοδος του περιοδικού κλιματικού φαινομένου El Niño που συμβάλλει στη υπερθέρμανση των νερών.

Πώς αντιδρούν τα οικοσυστήματα;

«Η διαδοχή των κυμάτων καύσωνα τείνει να αποδυναμώνει τα οικοσυστήματα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει την δραματική μείωση των πληθυσμών ή μετατοπίσεις πληθυσμών προς ψυχρότερα νερά», εκτιμά ο Ρολάν Σεφεριάν (Roland Séférian), κλιματολόγος στο Εθνικό Κέντρο Μετεωρολογικών Μελετών (CNRM) στην Τουλούζη.

Κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα 2015-2019 στη Μεσόγειο, περίπου πενήντα είδη (κοράλια, αχινοί, μαλάκια, δίθυρα, ποσειδωνία κ.λπ.) εμφάνισαν μαζική θνητότητα μεταξύ της επιφάνειας και έως βάθος 45 μέτρων, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2022 στην επιστομονική επιθεώρηση Global Change Biology.

Ocean heat wave could devastate marine life: Experts

REALLY❓
Sea life has SURVIVED more than man‼️#TWGRP
Scare tactics 😡😡😡😡
https://t.co/j8VUBS2pLs

— Queen Lou 3 (@dizzyizzu) July 21, 2023

Ορισμένα είδη, όπως τα ψάρια, θα μεταναστεύσουν προς τους πόλους αναζητώντας πιο δροσερά νερά, ενώ άλλα θα «μεταναστεύουν προς τα βάθη», σύμφωνα με τον ερευνητή, ο οποίος ωστόσο υπογραμμίζει τις «γκρίζες ζώνες που συνδέονται με την ικανότητα προσαρμογής, ανθεκτικότητας ή μετανάστευσης» των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

«Υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψουμε γεγονότα μαζικής θνητότητας», προσθέτει ο ερευνητής. Έτσι, «για τα κοράλλια, αν τα κύματα καύσωνα δεν είναι πολύ έντονα και κοντινά μεταξύ τους», «παράγεται κάποιου βαθμού μια ανθεκτικότητα», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη «τείνει να μεταμορφώνει τα οικοσυστήματα σε βάθος».

Ποια ζωή για τους ωκεανούς στο μέλλον;

Υπό την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, τα κύματα καύσωνα θα μπορούσαν να είναι 20 έως 50 φορές πιο συχνά μέχρι το τέλος του αιώνα, σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, σύμφωνα με την IPCC, η οποία επίσης προβλέπει επιδείνωση της έντασης και της έκτασής τους.

«Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν είδη που θα ωφεληθούν από αυτή την αλλαγή. Οι μέδουσες είναι οργανισμοί που θα ωφεληθούν από έναν θερμότερο ωκεανό, θα πολλαπλασιασθούν», σημειώνει ο Ρολάν Σεφεριάν. «Ίσως ο ωκεανός του μέλλοντος να είναι ένας ωκεανός γεμάτος μέδουσες».

Αλλάζει ήδη το οικοσύστημα; Κατά τη διάρκεια επιχείρησης στον Βισκαϊκό Κόλπο, οι επιστήμονες του Ifremer παρατήρησαν με έκπληξη μεγάλες συγκεντρώσεις καβουριών κολυμβητών, καθώς και «μεγάλους πληθυσμούς πλαγκτονικών οργανισμών, κυρίως σαλπών».

«Παρατηρούμε αυτά τα καβούρια κάθε χρόνο, αλλά ποτέ δεν τα έχουμε δει σε τόσο μεγάλους αριθμούς και οργανωμένα», εξηγεί ο Ερουάν Ντυαμέλ ( Erwan Duhamel), ερευνητής αλιείας και συνυπεύθυνος για την εκστρατεία Pelgas.

«Η παρουσία αυτών των καβουριών, μεδουσών και σαλπών σε μεγάλες συγκεντρώσεις υποδηλώνει μια πιθανή αλλαγή στο οικοσύστημα», προσθέτει. «Πριν από μερικά χρόνια, μόνο ένα στα τέσσερα χρόνια θεωρείτο έτος μέδουσας. Τώρα είναι στην πραγματικότητα κάθε χρόνο.»

«Μια μικρή γεύση από το πρώιμο ηλιακό μας σύστημα», δήλωσε την Πέμπτη στο CNN ένα από τους ερευνητές που συμμετείχε στη μελέτη. Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances την Τετάρτη, αποκαλύπτει ότι εξωγήινα πετρώματα μπορεί να έφεραν ζωτικά χημικά συστατικά – όπως το νερό – στον πλανήτη μας πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, δημιουργώντας τους ωκεανούς και όλη τη ζωή στη Γη.

Περίπου το 71% της επιφάνειας της Γης καλύπτεται από νερό, με τους ωκεανούς να κατέχουν περίπου το 96,5% του συνολικού νερού, σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ.

Η απεικόνιση και η χημική ανάλυση του μετεωρίτη Winchcombe – όπως έχει γίνει γνωστός – αποκάλυψε ότι περιέχει περίπου 11% νερό και 2% άνθρακα, καθιστώντας τον τον πρώτο του είδους του που βρέθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η ομάδα, η οποία μέτρησε την αναλογία των ισοτόπων υδρογόνου στο νερό, διαπίστωσε ότι μοιάζει πολύ με τη σύνθεση του νερού στη Γη, σύμφωνα με δελτίο τύπου του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Σε εκχυλίσματα από τον βράχο βρέθηκαν επίσης εξωγήινα αμινοξέα, καθιστώντας τον την ισχυρότερη απόδειξη ότι νερό και οργανικό υλικό παραδόθηκαν στον πλανήτη από αστεροειδείς, όπως αυτός από τον οποίο αποσπάστηκε ο Winchcombe.

Τα πλάνα τράβηξε η εταιρεία OceanGate Expeditions, η οποία ανέλαβε τη λήψη του υλικού. Το βίντεο δείχνει το κύτος του βυθισμένου σκάφους και, σύμφωνα με τον Ρόρι Γκόλντεν, ειδικό της εταιρείας, ο οποίος έχει ολοκληρώσει πολλές καταδύσεις και έχει μελετήσει το ναυάγιο για δεκαετίες, «μερικές ολοκαίνουργιες λεπτομέρειες».

«Για παράδειγμα, δεν είχα δει ποτέ το όνομα του κατασκευαστή άγκυρας, Noah Hingley & Sons Ltd., στην άγκυρα του πλοίου. Είναι συναρπαστικό που, μετά από τόσα χρόνια, μπορεί να έχουμε ανακαλύψει μια νέα λεπτομέρεια που δεν ήταν τόσο προφανής με τις προηγούμενες γενιές τεχνολογιών κάμερας», σημείωσε ο ίδιος.

Οι ιοί RNA είναι περισσότερο γνωστοί για τις ασθένειες που προκαλούν στους ανθρώπους, από το κοινό κρυολόγημα έως την COVID-19. Επίσης, μολύνουν φυτά και ζώα σημαντικά για τον άνθρωπο. Αυτοί οι ιοί μεταφέρουν τις γενετικές τους πληροφορίες σε RNA, αντί για DNA.

Οι RNA ιοί εξελίσσονται με πολύ ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι οι DNA ιοί. Ενώ οι επιστήμονες έχουν καταγράψει εκατοντάδες χιλιάδες ιούς DNA στα φυσικά τους οικοσυστήματα, οι ιοί RNA δεν έχουν μελετηθεί αρκετά.

Ωστόσο, σε αντίθεση με τους ανθρώπους και άλλους οργανισμούς που αποτελούνται από κύτταρα, οι ιοί στερούνται μοναδικών σύντομων τμημάτων DNA που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως γενετικός γραμμωτός κώδικας. Χωρίς αυτόν τον γραμμωτό κώδικα, η προσπάθεια διάκρισης διαφορετικών ειδών ιών στη φύση είναι δύσκολο.

Για να παρακάμψουν αυτό το εμπόδιο, οι ερευνητές αποφάσισαν να εντοπίσουν το γονίδιο που παράγει μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που επιτρέπει σε έναν ιό να αναπαράγει το γενετικό του υλικό. Είναι η μόνη πρωτεΐνη που μοιράζονται όλοι οι RNA ιοί, επειδή παίζει ουσιαστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο πολλαπλασιάζονται. Κάθε RNA ιός, ωστόσο, έχει μικρές διαφορές στο γονίδιο που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν στη διάκριση του ενός τύπου ιού από τον άλλο.

Η επιστημονική ομάδα μελέτησε μια παγκόσμια βάση δεδομένων με αλληλουχίες RNA από πλαγκτόν που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του τετραετούς παγκόσμιου ερευνητικού προγράμματος Tara Oceans expeditions. Το πλαγκτόν είναι οποιοσδήποτε υδρόβιος οργανισμός που είναι μικρός ώστε να κολυμπά ενάντια στο ρεύμα. Αποτελεί ζωτικό μέρος των τροφικών πλεγμάτων των ωκεανών και είναι κοινός ξενιστής RNA ιών. Οι ερευνητές εντόπισαν πάνω από 44.000 γονίδια που παράγουν την πρωτεΐνη του ιού.

Η επόμενη πρόκληση για την ομάδα ήταν να προσδιορίσει τις εξελικτικές συνδέσεις μεταξύ αυτών των γονιδίων. Όσο πιο παρόμοια ήταν δύο γονίδια, τόσο πιο πιθανό ήταν οι ιοί με αυτά τα γονίδια να είχαν στενή συγγένεια. Με τη βοήθεια της μηχανικής μάθησης οργάνωσαν αυτές τις αλληλουχίες και εντόπισαν τις διαφορές.

«Εντοπίσαμε συνολικά 5.504 νέους υδρόβιους RNA ιούς και διπλασιάσαμε τον αριθμό των γνωστών φυλών από 5 σε 10», αναφέρει η ομάδα στο άρθρο της που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο The Conversation.

«Η γεωγραφική χαρτογράφηση αυτών των νέων αλληλουχιών αποκάλυψε ότι οι δύο νέες φυλές ήταν εξαιρετικά διαδεδομένες σε τεράστιες ωκεάνιες περιοχές, με περιφερειακές προτιμήσεις είτε σε εύκρατα και τροπικά ύδατα (Taraviricota), είτε στον Αρκτικό Ωκεανό (Arctiviricota). Πιστεύουμε ότι η Taraviricota μπορεί να είναι ο χαμένος κρίκος στην εξέλιξη των RNA ιών που αναζητούν εδώ και καιρό οι ερευνητές, καθώς συνδέει δύο διαφορετικά είδη γνωστών RNA ιών που έχουν διαφορές στην αναπαραγωγή τους».