Έστειλε το μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αποκτήσει τις δικές της παγκόσμιες τεχνολογικές δυνάμεις, οι οποίες θα δημιουργούνται, θα αναπτύσσονται και θα παραμένουν στην Ευρώπη.

Χαρακτήρισε ιστορική την περίοδο που διανύει η Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι η αποστολή του Eurogroup δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας της Ευρωζώνης, αλλά επεκτείνεται στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για τη μελλοντική οικονομική και τεχνολογική ισχύ της Ένωσης.

Ολόκληρη η δήλωση Πιερρακάκη:

«Ο βασικός και -θα έλεγα- ο ιστορικός στόχος του Eurogroup, είναι να διαφυλάσσει τα θεμέλια και τη σταθερότητα της Ευρωζώνης. Και ενώ αυτή η αποστολή είναι απολύτως ουσιώδης και υπαρξιακής σημασίας, στον κόσμο στον οποίο ζούμε, δεν αρκεί.

Δεν αρκεί, επειδή βρισκόμαστε μπροστά στη μεγαλύτερη μεταβολή τεχνολογικής και οικονομικής ισχύος που έχουμε δει εδώ και δεκαετίες. Και, ταυτόχρονα, ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς.

Εμείς, ως υπουργοί Οικονομικών, έχουμε μια πολύ σημαντική ευθύνη: να διαφυλάξουμε τα οικονομικά θεμέλια της ευημερίας, της ανάπτυξης και του αύριο. Υπό αυτή την έννοια, η αποστολή μας έχει διττό χαρακτήρα, αποτυπώνεται στο πρόγραμμα εργασιών μας και στη σημερινή ατζέντα.

Σήμερα, θα συζητήσουμε τη δημοσιονομική κατεύθυνση της Ευρωζώνης σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, επιδιώκοντας να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα παραμείνει σημείο αναφοράς για τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ταυτόχρονα, θα συζητήσουμε και για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία έχει εξαιρετικά σημαντικά οφέλη για τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας: για την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τον συνολικό μετασχηματισμό που μπορεί να επιφέρει σε κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στην Ευρώπη και στον κόσμο συνολικά. Παράλληλα, όμως, ενέχει και ιδιαίτερα σημαντικούς κινδύνους.

Τα πιο πρόσφατα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα που έχουμε δει να αναπτύσσονται – για παράδειγμα το Mythos της Anthropic – δείχνουν ότι μπορούν να αποκαλύψουν τις ευπάθειες σχεδόν κάθε συστήματος στον κόσμο, και ασφαλώς του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού μας οικοσυστήματος. Υπό αυτή την έννοια, πρέπει να έχουμε πλήρη επίγνωση, τόσο των δυνατοτήτων όσο και των κινδύνων. Πρόκειται ασφαλώς για μια συζήτηση που πρέπει να γίνει σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης.

Ανυπομονώ να συζητήσουμε το θέμα αυτό με τον Arthur Mensch, τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Mistral, μιας από τις κορυφαίες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρώπη και, θα έλεγα, ίσως και παγκοσμίως. Θα πρόσθετα, όμως, ότι αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση: αυτήν για την τεχνολογική κυριαρχία και για το πώς η Ευρώπη θα δημιουργήσει τους δικούς της τεχνολογικούς πρωταθλητές.

Σε αυτό το πεδίο πρέπει να γίνουμε πιο φιλόδοξοι, γιατί διαθέτουμε το ανθρώπινο δυναμικό, την επιστημονική έρευνα και τα κεφάλαια. Εξακολουθούμε, όμως, να μην έχουμε την ικανότητα να μετατρέπουμε τα κεφάλαια αυτά σε επενδύσεις και να διασφαλίζουμε ότι αυτές οι εταιρείες, όχι μόνο θα δημιουργούνται στην Ευρώπη, αλλά θα αναπτύσσονται και θα παραμένουν στην Ευρώπη.

Αυτή είναι η συζήτηση που καλούμαστε να κάνουμε.

Και ένα τελευταίο σημείο: η ψηφιακή χρηματοδότηση. Σήμερα το Eurogroup θα καταλήξει εκ μέρους των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών σε κοινή προσέγγιση για το digital finance.

Είχαμε επίσης καλά νέα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το ψηφιακό ευρώ, το οποίο αποτελεί τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας για την ψηφιακή χρηματοδότηση. Και εδώ η στρατηγική μας είναι, και πάλι, διττή.

Από τη μία πλευρά, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρχει ένας ισχυρός δημόσιος πυλώνας, το ψηφιακό ευρώ, το οποίο θα είναι πραγματικότητα έως το 2029. Από την άλλη πλευρά, πιστεύουμε ότι πρέπει να απελευθερωθεί η ιδιωτική καινοτομία γύρω από αυτή τη σημαντική δημόσια υποδομή, καθώς οι τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού (DLTs) και η ψηφιοποίηση περιουσιακών στοιχείων (tokenization) προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες.

Κλείνοντας, δεν επιλέγουμε εμείς τις κρίσεις που θα κληθούμε να διαχειριστούμε. Οι κρίσεις είναι εκείνες που επιλέγουν εμάς.

Αυτό που επιλέγουμε, όμως, είναι οι πολιτικές που θα χρησιμοποιήσουμε και οι πολιτικές που θα εφαρμόσουμε για να τις αντιμετωπίσουμε.

Αυτό ακριβώς σκοπεύουμε να κάνουμε στο Eurogroup. Αυτή ακριβώς είναι η συζήτηση που ξεκινάμε σήμερα εδώ».

Οι απαντήσεις του σε ερωτήσεις δημοσιογράφων:

Ερώτηση: Μιλώντας για κρίσεις, δεδομένης της εκ νέου επιδείνωσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, θεωρείτε ότι αυτό αποτελεί ένδειξη πως η αστάθεια ήρθε για να μείνει, ανεξάρτητα από τις όποιες πολιτικές λύσεις ενδέχεται να βρεθούν;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Επιτρέψτε μου να πω ότι ελπίζουμε η κατάσταση στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή. Όμως, επαναλαμβάνοντας αυτό που ανέφερα προηγουμένως, δεν μπορούμε αυτή τη στιγμή να κάνουμε προβλέψεις. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να βάλουμε το σπίτι μας σε τάξη, να προχωρήσουμε σε όλες τις αναγκαίες αλλαγές, να εφαρμόσουμε όλες τις πολιτικές και όλες τις μεταρρυθμίσεις που θα μας επιτρέψουν να γίνουμε πιο ανθεκτικοί. Η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό είναι ένας αριθμός που έχω αναφέρει πολλές φορές, προερχόμενος από το ΔΝΤ: οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης για εμάς ήταν κατά 12% μικρότερες, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που πραγματοποιήσαμε στις ενεργειακές υποδομές μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Επομένως, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις.

Ερώτηση: Μία ερώτηση σχετικά με την ισπανική πρόταση για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού ομολόγου (European safe asset). Ποια είναι η θέση σας και πιστεύετε ότι θα μπορούσε να συγκεντρώσει ευρεία στήριξη στο Eurogroup;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αναμένω ότι ο καλός συνάδελφος και φίλος μου, Carlos Cuerpo, θα θέσει σήμερα το θέμα αυτό. Δεν περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη, αλλά προφανώς θα συζητηθεί. Ως Πρόεδρος του Eurogroup, μπορώ να αναφερθώ μόνο στα ζητήματα για τα οποία υπάρχει συναίνεση. Ιστορικά, το θέμα ενός κοινού ευρωπαϊκού ομολόγου δεν συγκαταλέγεται σε αυτά. Σε γενικές γραμμές, συμφωνούμε ότι η Ευρώπη έχει αυξημένες επενδυτικές ανάγκες και πιο φιλόδοξους επενδυτικούς στόχους. Δεν συμφωνούμε όμως πάντοτε ως προς τα μέσα με τα οποία θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι επενδύσεις. Βεβαίως, είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε κάθε σχετικό ζήτημα στο επίπεδο του Eurogroup. Ωστόσο, στην παρούσα φάση δεν υπάρχει συναίνεση επί του συγκεκριμένου θέματος.

Ερώτηση: Αύριο θα συναντηθείτε με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen. Ποια θα είναι τα βασικά θέματα της συζήτησής σας;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα συζητήσουμε ασφαλώς το πρόγραμμα εργασίας του Eurogroup, καθώς και τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον τρόπο με τον οποίο το Eurogroup και οι υπουργοί Οικονομικών μπορούν να συμβάλλουν στην υλοποίησή τους, τηρώντας το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Γνωρίζουμε ότι πρέπει να προχωρήσουμε στην υλοποίηση όλων των μεταρρυθμίσεων που μόλις ανέφερα, ιδίως εκείνων που αφορούν την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union – SIU). Έως το τέλος του έτους έχει τεθεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του πακέτου μέτρων σχετικά με την ενοποίηση και την εποπτεία των αγορών, καθώς και των υπόλοιπων πρωτοβουλιών που συνθέτουν την SIU. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει πρωτίστως στο ECOFIN, καθώς οι σχετικές προτάσεις βρίσκονται πλέον στο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Ωστόσο, η συμβολή των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών στην επιτάχυνση της υλοποίησης αυτού του έργου και στην τήρηση των προθεσμιών είναι απολύτως καθοριστική.

Σχετικά ενημέρωσε απαντώντας, κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON), στον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Παπανδρέου, ο οποίος ζήτησε ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα της ΕΚΤ αναφορικά με το ψηφιακό ευρώ .

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής, όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωση του, αφού επεσήμανε πως έχει γίνει σημαντική πρόοδος προς την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ, υπογράμμισε πως δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η ενημέρωση των Ευρωπαίων πολιτών για τη χρήση του.

Οι αλλαγές που φέρνει στις συναλλαγές

Ο κ. Παπανδρέου συγκεκριμένα βλέπει την εφαρμογή του ψηφιακού ευρώ όχι «ως τεχνοκρατικού οργάνου, αλλά ως μέσου για την καθημερινότητα» των καταναλωτών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, απαντώντας ο κ. Τσιπολόνε ανέφερε πως ο Έλληνας ευρωβουλευτής έχει δίκιο να θέτει επιτακτικά το θέμα αυτό και είπε πως το ζήτημα είναι κεντρικό θέμα στις συνεδριάσεις της ΕΚΤ.

Ακόμα, πως ο σχεδιασμός της ΕΚΤ περιλαμβάνει την πιλοτική εφαρμογή του ψηφιακού ευρώ εντός του 2027 για όλο τον πληθυσμό, με έμφαση σε άτομα με αναπηρία και ηλικιωμένους. Τότε, είπε, θα ξεκινήσει και η πρώτη επικοινωνιακή εκστρατεία για την ενημέρωση των πολιτών.

Επίσης, ανάφερε, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Έλληνα ευρωβουλευτή, ότι το 2028 θα υπάρξει η πλήρης επικοινωνιακή καμπάνια σε συνεργασία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και τον ιδιωτικό τομέα».

Νωρίτερα και για διάστημα ενός έτους το ψηφιακό ευρώ θα τεθεί σε πιλοτική κυκλοφορία. Οι offline πληρωμές με το ψηφιακό ευρώ σημαίνουν ότι δεν θα υπάρχει ψηφιακό αποτύπωμα της συναλλαγής των καταναλωτών γεγονός που εξασφαλίζει την απαιτούμενη ιδιωτικότητα, ώστε να καταστεί ανταγωνιστικό απέναντι στα μετρητά.

Σήμερα η όλη διαδικασία έχει περάσει από τη φάση του σχεδιασμού σε αυτήν της τεχνικής υλοποίησης του εγχειρήματος, όπως προκύπτει από το ειδικό κεφάλαιο για τα βήματα προς το ψηφιακό ευρώ που περιλαμβάνεται στην έκθεση του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος που παρουσιάστηκε την προηγούμενη Δευτέρα. Πρόκειται για την τρίτη φάση που περιλαμβάνει το διάστημα Οκτώβριος 2025-Σεπτέμβριος 2027 το οποίο επικεντρώνεται στην περαιτέρω ανάπτυξη και επιχειρησιακή προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ. Οι τρεις άξονες εργασίας περιλαμβάνουν: α) την προώθηση της τεχνικής ετοιμότητας με την ανάπτυξη της υποδομής και των προτύπων, β) την προετοιμασία πιλοτικών δοκιμών και γ) τη στενότερη συνεργασία με φορείς της αγοράς για την οριστικοποίηση του εγχειριδίου κανόνων. Η φάση αυτή είναι κρίσιμη, δεδομένου ότι συνιστά τη γέφυρα μεταξύ σχεδιασμού και πρακτικής εφαρμογής, με την επιδίωξη να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με ασφάλεια, αξιοπιστία και ευρεία αποδοχή σε όλη την ευρωζώνη.

Είχαν προηγηθεί οι δύο πρώτες φάσεις στον δρόμο της δημιουργίας του ψηφιακού ευρώ όπως αυτές καταγράφονται στην έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα:

1. Η φάση διερεύνησης (Οκτώβριος 2020-Οκτώβριος 2023): Η πρώτη φάση επικεντρώθηκε στην εξέταση της σκοπιμότητας και στον καθορισμό των βασικών χαρακτηριστικών του ψηφιακού ευρώ, ορίζοντας και τις θεμελιώδεις αρχές για την υιοθέτηση και χρήση του: μέγιστη προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών, προσβασιμότητα και ευκολία στη χρήση για όλες τις κοινωνικές ομάδες και διασφάλιση ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα μετρητά. Η φάση ολοκληρώθηκε επιτυχώς με την έγκριση ενός ισχυρού στρατηγικού πλαισίου, ανοίγοντας τον δρόμο για τα επόμενα βήματα.

2. Η φάση προετοιμασίας (Νοέμβριος 2023-Οκτώβριος 2025): Η περίοδος αυτή σηματοδότησε τη μετάβαση από τη θεωρητική διερεύνηση στον πρακτικό σχεδιασμό. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, το Ευρωσύστημα εργάστηκε για τον προσδιορισμό των λειτουργικών και τεχνικών χαρακτηριστικών του ψηφιακού ευρώ, τη διερεύνηση πιλοτικών λύσεων και τη συνεργασία με τράπεζες και άλλους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών. Ορόσημο της δεύτερης φάσης αποτέλεσε η πρώτη έκδοση του εγχειριδίου κανόνων (Rulebook) για το ψηφιακό ευρώ, η οποία αποτυπώνει τους βασικούς κανόνες χρήσης και λειτουργίας του, καθώς και τους ρόλους και τις υποχρεώσεις όλων των συμμετεχόντων στο οικοσύστημα του ψηφιακού ευρώ. Το εγχειρίδιο αυτό, η επεξεργασία του οποίου βρίσκεται σε εξέλιξη, λειτουργεί ως κοινό πλαίσιο αναφοράς, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τη συνέπεια, τη νομική ασφάλεια και το στιβαρό πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης.

Στην επόμενη φάση, προβλέπεται να διενεργηθεί η πιλοτική άσκηση (Σεπτέμβριος 2027-Σεπτέμβριος 2028): Εφόσον η δέσμη νομοθετικών μέτρων για το ψηφιακό ευρώ υιοθετηθεί έως το τέλος του 2026, προβλέπεται να διενεργηθεί πιλοτική άσκηση διάρκειας 12 μηνών. Στο πλαίσιο της άσκησης, επιλεγμένοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα συνεργαστούν με το Ευρωσύστημα για τη δοκιμασία της τεχνικής, λειτουργικής και επιχειρησιακής ετοιμότητας του συστήματος σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Μετά από όλα αυτά θα ανοίξει ο δρόμος για την έκδοση ψηφιακού ευρώ (2029 και έπειτα): Οι τελικές αποφάσεις για την επίσημη κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ θα ληφθούν από τα αρμόδια όργανα που θα προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία, εφόσον υιοθετηθεί. Η τελική απόφαση για την έκδοση θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ μόνον αφού η νομοθεσία τεθεί σε ισχύ

Τα πλεονεκτήματα από την δημιουργία του ψηφιακού ευρώ, όπως τα καταγράφει η Τράπεζα της Ελλάδος, είναι τα ακόλουθα:

-Το ψηφιακό ευρώ, αναμένεται να αποτελέσει ένα σύγχρονο μέσο πληρωμής, σχεδιασμένο να καλύπτει τις ανάγκες όλων των Ευρωπαίων πολιτών στην ψηφιακή εποχή.

– Θα είναι προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες της ζώνης του ευρώ, οι οποίοι θα μπορούν να το αποκτούν και να το χρησιμοποιούν με ίσους όρους.

– Θα γίνεται καθολικά αποδεκτό για πληρωμές σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και υπό προϋποθέσεις και σε άλλες χώρες, εντός ή εκτός της ΕΕ.

– Θα αξιοποιεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό υφιστάμενες υποδομές και τεχνικά πρότυπα για την αποδοχή και τον διακανονισμό του, ελαχιστοποιώντας το κόστος προσαρμογής της αγοράς.

-Θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στο ευρωπαϊκό τοπίο πληρωμών, μειώνοντας ταυτόχρονα την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.

– Θα εισαγάγει νέες δυνατότητες χρήσης, όπως οι εκτός σύνδεσης (offline) πληρωμές.

– Θα ωθήσει τις τράπεζες και τους λοιπούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να αναπτύξουν νέα προϊόντα σε συνδυασμό με το ψηφιακό ευρώ.

– Θα λειτουργεί με τα πλέον απαιτητικά πρότυπα ασφάλειας και εντός αυστηρού πλαισίου προστασίας των προσωπικών δεδομένων των χρηστών.

«Το ψηφιακό ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς ενισχύει τη νομισματική κυριαρχία στη ζώνη του ευρώ και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών. Προσφέρει μια αξιόπιστη δημόσια εναλλακτική λύση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας έναντι των διαθέσιμων ιδιωτικών μέσων πληρωμών και στηρίζει την καινοτομία. Παράλληλα, συμβάλλει στη χρηματοοικονομική ένταξη, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία» καταλήγει η Τράπεζα της Ελλάδος στην παρουσίασή της για το ψηφιακό ευρώ.

Το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ έδωσε σήμερα επισήμως το πράσινο φως για την διερευνητική φάση του σχεδίου, που αναμένεται να διαρκέσει 24 μήνες, ενώ θα ακολουθήσει τριετής περίοδος εφαρμογής.

Ο βασικός στόχος της πρωτοβουλίας είναι να μην αφεθούν οι ψηφιακές πληρωμές στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα εάν η χρήση των συμβατικών μετρητών αρχίζει να φθίνει, όπως στη Σουηδία.

«Το έργο μας έχει στόχο να διασφαλίσει ότι στην ψηφιακή εποχή πολίτες και εταιρίες συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στην ασφαλέστερη μορφή χρημάτων, στα χρήματα της κεντρικής τράπεζας», ανέφερε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ.