“Η πιθανότητα ενός πολέμου είναι μικρή λόγω της αδυναμίας του εχθρού”, δήλωσε ο Μοχαμάντ Ακμπαρζαντέχ, υψηλόβαθμος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Tasnim. Όμως “οι ένοπλες δυνάμεις παραμένουν σε εγρήγορση, με τα όπλα τους γεμάτα”, πρόσθεσε, ενώ υποσχέθηκε να “μετατραπεί η περιοχή” που εκτείνεται από τα ανατολικά ως τα δυτικά του Κόλπου “σε νεκροταφείο για τους επιτιθέμενους”.

Σπύρος Σιδέρης

Όμως, πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις, διπλωματικές πηγές και διεθνείς αναλυτές περιγράφουν μια διαφορετική πραγματικότητα: η εξουσία στην Τεχεράνη δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια του νέου ηγέτη, αλλά σε έναν στενό πυρήνα στρατηγών, ανθρώπων των μυστικών υπηρεσιών και βετεράνων των Φρουρών της Επανάστασης, που λειτουργούν σαν ένα σκληροπυρηνικό «πολεμικό συμβούλιο». Και αυτή ακριβώς η ομάδα φαίνεται να αποφασίζει σήμερα αν το Ιράν θα κινηθεί προς μια νέα συμφωνία με τη Δύση ή προς μια γενικευμένη σύγκρουση.

Ο μυστηριώδης ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανέλαβε την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε μια περίοδο ακραίας αστάθειας. Ωστόσο, η δημόσια απουσία του εδώ και εβδομάδες έχει προκαλέσει έντονη φημολογία στο εσωτερικό και το εξωτερικό.

Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης τραυματίστηκε στο ίδιο ισραηλινό πλήγμα που σκότωσε τον πατέρα του. Από τότε εμφανίζεται ελάχιστα, ενώ οι επαφές του με τον κρατικό μηχανισμό γίνονται μέσω απολύτως ελεγχόμενων διαύλων ασφαλείας, μακριά από ηλεκτρονικά συστήματα επικοινωνίας που θα μπορούσαν να παρακολουθηθούν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η αδυναμία δημόσιας παρουσίας του έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο την επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι πλέον καθορίζουν όχι μόνο τη στρατιωτική αλλά και τη διπλωματική στρατηγική της χώρας.

Οι Φρουροί της Επανάστασης παίρνουν το τιμόνι

Δυτικά μέσα ενημέρωσης περιγράφουν ένα νέο μοντέλο εξουσίας στην Τεχεράνη, στο οποίο κυριαρχεί μια ομάδα βετεράνων του πολέμου Ιράν–Ιράκ. Πρόκειται για πρόσωπα που ανδρώθηκαν πολιτικά και στρατιωτικά μέσα στη λογική της «αντίστασης μέχρι τέλους» και θεωρούν ότι η επιβίωση του καθεστώτος περνά μέσα από τη διαρκή σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Στην κορυφή αυτής της πυραμίδας βρίσκεται ο Αχμάντ Βαχιντί, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης τον Μάρτιο. Πρώην διοικητής της Δύναμης Κουντς και πρώην υπουργός Άμυνας, θεωρείται από τις πιο σκληρές προσωπικότητες του ιρανικού καθεστώτος.

Διπλωματικές πηγές τον παρουσιάζουν ως βασικό δίαυλο επικοινωνίας με ξένους διαπραγματευτές, αλλά ταυτόχρονα και ως τον άνθρωπο που προωθεί τη γραμμή της απόλυτης πίεσης απέναντι στη Δύση. Στο στρατηγικό του δόγμα περιλαμβάνονται η απειλή για κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η κλιμάκωση μέσω περιφερειακών συμμάχων και η πλήρης άρνηση παράδοσης του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου.

Ο πραγματιστής του συστήματος

Δίπλα στον Βαχιντί κινείται ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, πρώην διοικητής της αεροπορίας των Φρουρών και πρώην αρχηγός της αστυνομίας.

Σε αντίθεση με άλλους σκληροπυρηνικούς, ο Καλιμπάφ επιχειρεί να εμφανίζεται ως πιο πραγματιστής και πιο ανοιχτός σε πολιτικές συνεννόησης. Ήταν μάλιστα επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες του Απριλίου με αμερικανική αποστολή υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, οι οποίες όμως κατέληξαν χωρίς αποτέλεσμα.

Παρά τη μετριοπαθέστερη εικόνα του, θεωρείται κρίσιμος κρίκος ανάμεσα στη στρατιωτική και την πολιτική ελίτ της Τεχεράνης.

Η «σκιώδης» ομάδα ασφαλείας

Καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του καθεστώτος διαδραματίζει και ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Ζολγκαντρ, ο οποίος ανέλαβε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας μετά τον θάνατο του Αλί Λαριτζανί.

Η αποστολή του είναι να κρατά συντονισμένους τους πολιτικούς, στρατιωτικούς και δικαστικούς μηχανισμούς του κράτους μέσα σε συνθήκες κρίσης.

Στον ίδιο στενό κύκλο ανήκει και ο επικεφαλής της δικαιοσύνης Γκολάμ Χοσεΐν Μοχσενί Εζεΐ, πρώην υπουργός Πληροφοριών και μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες του εσωτερικού μηχανισμού ασφαλείας.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο βάρος εξακολουθεί να έχει ο Χοσεΐν Ταέμπ, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών των Φρουρών της Επανάστασης. Η επιρροή του συνδέεται άμεσα με τη στενή προσωπική σχέση που διατηρεί εδώ και δεκαετίες με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, καθώς οι δύο άνδρες υπηρέτησαν μαζί στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ.

Το σχέδιο επιβίωσης του καθεστώτος

Κομβική φυσιογνωμία θεωρείται ακόμη ο πρώην αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης Μοχαμάντ Αλί Τζαφαρί, ο άνθρωπος που σχεδίασε τη λεγόμενη «μωσαϊκή στρατηγική».

Πρόκειται για ένα αποκεντρωμένο μοντέλο διοίκησης που επιτρέπει στις ιρανικές δυνάμεις να συνεχίζουν να επιχειρούν ακόμη και σε περίπτωση εξόντωσης της κεντρικής ηγεσίας.

Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό ακριβώς το μοντέλο ενεργοποιήθηκε μετά τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται διεθνή μέσα, ο πρώην Ανώτατος Ηγέτης είχε ήδη προετοιμάσει σχέδιο διασποράς της εξουσίας σε περίπτωση μαζικής επίθεσης κατά της κορυφής του καθεστώτος.

Και αυτό εξηγεί γιατί, παρά τις απώλειες κορυφαίων στελεχών και τις διαρκείς απειλές από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, η Τεχεράνη εξακολουθεί να εμφανίζεται συμπαγής και επιχειρησιακά λειτουργική.

Συμφωνία ή πόλεμος;

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν αυτή η νέα σκληροπυρηνική ηγετική ομάδα θα επιλέξει τον δρόμο της διαπραγμάτευσης ή της ευθείας σύγκρουσης.

Η Ουάσιγκτον στέλνει αντιφατικά μηνύματα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει καθημερινά τους τόνους και το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς στρατιωτικής επιφυλακής.

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, η πραγματική εξουσία στο Ιράν μοιάζει να έχει μεταφερθεί από το γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη σε μια σκληροπυρηνική «αδελφότητα» στρατηγών, οι οποίοι πιστεύουν ότι η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας περνά μέσα από τη σύγκρουση με τη Δύση — ακόμη και στο χείλος ενός γενικευμένου πολέμου.

Η δημοσιοποίηση αυτής της συνέντευξης έγινε ενώ το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι απάντησε στην τελευταία αμερικανική πρόταση, η οποία έχει στόχο να τερματισθεί η σύγκρουση που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου από το Ιράν και τις ΗΠΑ.

Trump sobre o estado das forças do Irã: "Eles estão militarmente derrotados. Talvez não saibam disso em suas próprias mentes, mas eu acho que sabem, porque lido com eles." pic.twitter.com/Glq5Rlpel8

— Vox Liberdade  (@VoxLiberdade) May 10, 2026

«Έχουν ηττηθεί στο στρατιωτικό επίπεδο, ίσως να μην το αντιλαμβάνονται, όμως πιστεύω ότι το γνωρίζουν», διαβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ τη δημοσιογράφο.

«Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι έχουν πει την τελευταία λέξη τους», πρόσθεσε.

”Μπορούμε να μείνουμε εκεί δύο επιπλέον εβδομάδες”

Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε «να παραμείνει επιτόπου δύο επιπλέον εβδομάδες και να πλήξει όλους τους στόχους. Είχαμε υπόψη ορισμένους στόχους και έχουμε πλήξει πιθανόν 70% απ’ αυτούς, όμως υπάρχουν και άλλοι που θα μπορούσαμε να πλήξουμε, δεν θα ήταν παρά η τελική πινελιά», δήλωσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε εξάλλου για το ΝΑΤΟ, το οποίο συνέκρινε άλλη μια φορά με «χάρτινη τίγρη», διαμαρτυρόμενος ότι οι σύμμαχοί του δεν ήταν «εκεί για να βοηθήσουν».

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιο καυτή εσωτερική διαμάχη των τελευταίων ετών: αν το Ιράν πρέπει να διαπραγματευθεί για το πυρηνικό του πρόγραμμα ή να γυρίσει οριστικά την πλάτη σε κάθε απόπειρα συνεννόησης.

Η σύγκρουση εκδηλώνεται δημόσια στο κοινοβούλιο και στα κρατικά ΜΜΕ, όπου οι υπερσυντηρητικοί –ιδίως η ισχυρή φράξια Paydari– επιτίθενται στον πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, κατηγορώντας τον ότι ξεπέρασε τις «κόκκινες γραμμές» στις μυστικές συνομιλίες με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζει Ντι Βανς στο Πακιστάν.

Βουλευτές όπως ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν χαρακτηρίζουν τις διαπραγματεύσεις «καθαρή ζημιά» και «στρατηγικό λάθος», υπονοώντας ότι δεν αποτυπώνουν τις πραγματικές εντολές του νέου ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Την ίδια ώρα, ο Γκαλιμπάφ, ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και η ηγεσία της δικαιοσύνης προσπαθούν να δείξουν ότι στο Ιράν δεν υπάρχουν «σκληροπυρηνικοί» και «μετριοπαθείς», αλλά ένα ενωμένο μέτωπο γύρω από τον ανώτατο ηγέτη.

Η εσωτερική μάχη εξουσίας στο Ιράν

Η απουσία του Μοτζταμπά Χαμενεΐ από το δημόσιο προσκήνιο από την αρχή του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, λόγω τραυματισμού στις επιθέσεις που σκότωσαν τον πατέρα του, τον επί δεκαετίες ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τροφοδοτεί επιπλέον την αβεβαιότητα.

Η δολοφονία κορυφαίων στελεχών έχει αφήσει το Ιράν να κυβερνάται από μια νέα γενιά αξιωματούχων χωρίς την εμπειρία του παλαιού ηγέτη στη διαχείριση εσωτερικών συγκρούσεων, γεγονός που δυσκολεύει τον συντονισμό σε συνθήκες κρίσης.

Παρότι ο νέος ανώτατος ηγέτης έχει εκδώσει δήλωση στήριξης στις συνομιλίες, διπλωμάτες εκτιμούν ότι η «ημι-αφανής» του παρουσία κάνει σχεδόν αδύνατη ακόμη και την ελάχιστη επικοινωνία με τις βαθμίδες της εξουσίας.

Ο Λευκός Οίκος αξιοποιεί αυτή την εικόνα ρευστότητας. Ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε πρόσφατα νέα αποστολή Αμερικανών διαπραγματευτών στο Πακιστάν, υποστηρίζοντας ότι επικρατεί «τεράστια εσωτερική διαμάχη και σύγχυση στην ηγεσία» του Ιράν και ότι «κανείς δεν ξέρει ποιος βρίσκεται πραγματικά στο τιμόνι».

Στην Τεχεράνη, όμως, κορυφαία στελέχη και στενοί συνεργάτες του καθεστώτος επιμένουν ότι δεν υπάρχει «καμία μάχη εξουσίας» και ότι ο ανώτατος ηγέτης «ελέγχει πλήρως» το σύστημα.

Ωστόσο, η ίδια η ένταση με την οποία εκδηλώνονται οι δημόσιες επιθέσεις των υπερσυντηρητικών δείχνει ότι στο παρασκήνιο διεξάγεται ένας σκληρός αγώνας επιρροής για το ποιος θα καθορίσει τη γραμμή του καθεστώτος στη μετά-Χαμενεΐ εποχή.

Το Ιράν ανάμεσα σε διαπραγμάτευση και σύγκρουση

Τα επίδικα είναι τεράστια: η Τεχεράνη ζητεί την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ ως προϋπόθεση για να συνεχιστούν οι συνομιλίες, τη δυνατότητα να επιβάλλει τέλη στη ναυσιπλοΐα, καθώς και τη διατήρηση του δικαιώματός της να εμπλουτίζει ουράνιο χωρίς να μεταφέρει τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού στις ΗΠΑ.

Η ακύρωση δεύτερου γύρου συνομιλιών στο Πακιστάν, μετά την επιμονή του Ιράν σε αυτές τις προϋποθέσεις, έδειξε πόσο εύθραυστη είναι η διπλωματική διαδικασία και πόσο εύκολα μπορεί να οδηγήσει σε νέο αδιέξοδο και κλιμάκωση.

Ήδη ξένοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι οι διαφορές ανάμεσα σε κυβέρνηση, κοινοβούλιο και Φρουρούς της Επανάστασης είναι μεν υπαρκτές, αλλά δεν συνιστούν (ακόμη) «βαθιά ρήγματα» που θα οδηγούσαν σε κατάρρευση του συστήματος.

Ωστόσο, στο εσωτερικό του Ιράν πληθαίνουν οι φόβοι για επιστροφή σε ανοιχτή σύγκρουση με ΗΠΑ και Ισραήλ, αν οι συνομιλίες ναυαγήσουν και οι σκληροπυρηνικοί συνεχίσουν να «ανεβάζουν τη θερμοκρασία» για να κατοχυρώσουν την πολιτική τους επιρροή.

Μεταρρυθμιστές πολιτικοί προειδοποιούν ότι η καμπάνια της Paydari κατά των αποφάσεων της ανώτατης ηγεσίας συνιστά «αυτοϋπονόμευση» και αποσκοπεί στο να ανοίξει χώρο για τις φιλοδοξίες τους στο μέλλον.

Σε αυτό το περιβάλλον, η μάχη για το αν το Ιράν θα επιλέξει τον δρόμο της διαπραγμάτευσης ή της σύγκρουσης δεν είναι μόνο στρατηγική επιλογή εξωτερικής πολιτικής, αλλά και το κλειδί για το ποιος θα κυριαρχήσει στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό τα επόμενα χρόνια.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε εκτενώς στα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο με πολύ έξυπνο τρόπο άφησε αιχμές για την πολιτική κατάσταση στο Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει «κενό εξουσίας» λόγω της ηχηρής απουσίας του Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κάτι που έχει προκαλέσει «εμφύλια διαμάχη».

Αρχικά είπε: «Έχουν τεράστιο πρόβλημα στο Ιράν γιατί δεν ξέρουν ποιος είναι ο ηγέτης τους. Είναι τρελή η εσωτερική διαμάχη μεταξύ των “σκληροπυρηνικών” που έχασαν με άσχημο τρόπο στο πεδίο της μάχης και των “μετριοπαθών” που δεν είναι καθόλου μετριοπαθείς αλλά κερδίζουν σεβασμό».

Έπειτα, τόνισε: «Έχουμε τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Κανένα πλοίο δεν μπορεί να μπει ή να βγει χωρίς την έγκριση του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού. Είναι “ερμητικά κλειστό” μέχρι το Ιράν να κάνει συμφωνία».

Οι αιχμές του Αμερικανού προέδρου μόνο τυχαίες δεν είναι αφού, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν ασκεί την διακυβέρνηση με τον τρόπο που το έκανε ο πατέρας του, ο Αλί Χαμενεΐ, με την εξουσία να μετατοπίζεται σε ανώτερους διοικητές του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

«Η πρόσβαση στον Μοτζταμπά Χαμενεΐ είναι εξαιρετικά δύσκολη και περιορισμένη τώρα», αναφέρει το ρεπορτάζ. «Περιβάλλεται κυρίως από μια ομάδα γιατρών και ιατρικού προσωπικού που περιθάλπουν τα τραύματα» που υπέστη στις αεροπορικές επιδρομές στην αρχή του πολέμου.

Το ρεπορτάζ των New York Times βασίζεται σε συνεντεύξεις με νυν και πρώην Ιρανούς αξιωματούχους, μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, έναν ανώτερο κληρικό και άτομα που γνωρίζουν τον Χαμενεΐ και την ηγετική δομή της χώρας.

Ο Αμπντολρεζά Νταβάρι, πρώην σύμβουλος του πρώην προέδρου του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, λέει ότι ο νεότερος Χαμενεΐ – ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο μετά τον θάνατο του πατέρα του σε αεροπορική επιδρομή ΗΠΑ-Ισραήλ, κατά την οποία τραυματίστηκε και ο ίδιος – «διοικεί τη χώρα σαν να είναι ο διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου», προσθέτοντας ότι «βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις συμβουλές και την καθοδήγηση των μελών του διοικητικού συμβουλίου… Οι στρατηγοί είναι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου».

«Ο Μοτζτάμπα δεν έχει ακόμη πλήρη διοίκηση ή έλεγχο», λέει ο Σανάμ Βακίλ, διευθυντής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής για το Chatham House, με επαφές στο Ιράν, προσθέτοντας ότι του παρουσιάζονται σε μεγάλο βαθμό αποφάσεις «τετελεσμένων γεγονότων».

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φέρεται να κρύβεται από τότε που τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου 2026 σκότωσαν τον πατέρα του και τον άφησαν σοβαρά τραυματισμένο, με σοβαρά εγκαύματα και τραυματισμούς που περιόρισαν την ικανότητά του να μιλάει. Η επικοινωνία μαζί του πραγματοποιείται μέσω χειρόγραφων μηνυμάτων που διαβιβάζονται μέσω ταχυμεταφορών, αναφέρει το δημοσίευμα.

Αξιωματούχοι που αναφέρονται στην έκθεση λένε ότι ο Χαμενεΐ απέφυγε να κοινοποιήσει δηλώσεις βίντεο ή ήχου μέχρι στιγμής, επιδιώκοντας να αποφύγει να φανεί αποδυναμωμένος ή ευάλωτος στην πρώτη του δημόσια ομιλία.

Ο συνδυασμός των τραυμάτων του, των ανησυχιών για την ασφάλεια και της περιορισμένης πρόσβασης φέρεται να τον οδήγησε να αναθέσει την εξουσία στους στρατηγούς των IRGC, οι οποίοι τώρα κυριαρχούν στις αποφάσεις για τη στρατηγική και τη διπλωματία εν καιρώ πολέμου.

Ο Αλί Βαέζ, διευθυντής της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων για το Ιράν, αναφέρει: «Ο Μοτζτάμπα είναι υποταγμένος στους Φρουρούς της Επανάστασης», αποκαλώντας τον μόνο κατ’ όνομα ηγέτη.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, οι στρατηγοί έχουν ηγηθεί βασικών αποφάσεων εν καιρώ πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων στο Ισραήλ ή του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Οι διαφωνίες λέγεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εντός της ηγεσίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των συνομιλιών με την Ουάσιγκτον, αλλά το ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι στρατηγοί έχουν επικρατήσει έναντι πολιτικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης απόφασης να σταματήσουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ εν μέσω εντάσεων για θαλάσσιο αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε το άνοιγμα των Στενών μόλις τέθηκε σε εφαρμογή η εκεχειρία στον Λίβανο, αλλά μόλις λίγη ώρα αργότερα οι Φρουροί της Επανάστασης ακύρωσαν την απόφαση αυτή, σφίγγοντας τον κλοιό τους.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε: «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι υπήρξε επίθεση εναντίον του ελληνικού φορτηγού πλοίου, αλλά δεν μπορώ να επιβεβαιώσω ότι αυτό έχει κατασχεθεί από τους Ιρανούς».

«Υπάρχουν, επομένως, εκτεταμένες ζημιές, αλλά προς το παρόν δεν έχει κατασχεθεί», πρόσθεσε.

• Σημειώνεται ότι νωρίτερα, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ξεκαθάρισε ότι, σε αντίθεση με τις ιρανικές ανακοινώσεις, το containership «Epaminondas» δεν έχει τεθεί υπό κράτηση, όπως είχαν ανακοινώσει οι Φρουροί της Επανάστασης. Το «Epameinondas, όπως και το επίσης ελληνόκτητο «Euphoria» δέχθηκαν τα πυρά του Ιράν ενώ διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, «το πλοίο δεν έχει κρατηθεί», με την Αθήνα να αποδίδει τις σχετικές δηλώσεις της Τεχεράνης σε ανακριβή πληροφόρηση.

Όπως μετέδωσε το Tasnim «η διοίκηση των ναυτικών δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε ότι κατέσχεσε δύο σκάφη που παραβίαζαν τους κανόνες, το «MSC-FRANCESCA» (που συνδέεται με την σιωνιστική οντότητα) και το «EPAMINONDAS», και τα οδήγησε στις ιρανικές ακτές, επειδή έπλευσαν χωρίς τις απαραίτητες άδειες και παραβίασαν τα συστήματα πλοήγησης».

Υπενθυμίζεται ότι το πλοίο με διεθνή ταυτότητα IMO: 9153862 βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Maersk, σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλειας Diaplous. Το μήκος του (LOA) είναι 299,9 μέτρα και το πλάτος του είναι 42,8 μέτρα.

Είχε αποπλεύσει από το λιμάνι του Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με προορισμό τη Mudra της Ινδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

• Το πλοίο δέχθηκε πλήγμα όταν οπλισμένο ταχύπλοο των Φρουρών της Επανάστασης προσέγγισε το πλοίο χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και στη συνέχεια άνοιξε πυρ. Η ιρανική πλευρά, σύμφωνα με το Tasnim, σημειώνει ότι το πλοίο είχε «αγνοήσει τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις» του ιρανικού στρατού.

Ο UKMTO δήλωσε ότι «ο πλοίαρχος ενός πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ανέφερε ότι το πλοίο προσεγγίστηκε από ένα πυροβόλο του IRGC» το οποίο «στη συνέχεια πυροβόλησε εναντίον του πλοίου» και «προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη γέφυρα».

«Δεν αναφέρθηκαν πυρκαγιές ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Όλο το πλήρωμα ανέφερε ότι είναι ασφαλές» ανέφερε.

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ένα από τα πλοία που επλήγησαν είναι το «Euphoria», το οποίο φέρεται να έχει προσαράξει στα ανοικτά των ιρανικών ακτών μετά την επίθεση.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μεταδίδουν ότι δύο ακόμη πλοία, τα «MSC Francesca» και του «Epaminondas», κατασχέθηκαν και οδηγήθηκαν προς το Ιράν, επικαλούμενα δήλωση του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης.

Σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση από το υπουργείο Ναυτιλίας, το ελληνόκτητο πλοίο «Epaminondas» δεν έχει καταληφθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Οι ίδιες πηγές δεν δίνουν περαιτέρω λεπτομέρειες για τις συνθήκες της επιχείρησης ή για την κατάσταση των πληρωμάτων, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των πληροφοριών.

Ωστόσο και η Technomar, η πλοιοκτήτρια εταιρεία του «Epaminondas» δεν επιβεβαιώνει τις πληροφορίες περί κατάσχεσης του πλοίου.

Ship bridge takes heavy damage after being fired upon by IRGC gunboat.

Could be either of these:

EPAMINONDAS IMO: 9153862
EUPHORIA IMO: 9235828 https://t.co/m01RqTwB7H pic.twitter.com/VPkMNqGzdd

— AtlasObserver (@AtlasObserver) April 22, 2026

Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλειας Diaplous ο πλοίαρχος του «Epaminondas» (IMO 9153862), σημαίας Λιβερίας και υπό διαχείριση της Maersk, ανέφερε ότι πολεμική λέμβος των Φρουρών της Επανάστασης προσέγγισε το πλοίο χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και στη συνέχεια άνοιξε πυρ.

Το πλοίο το οποίο ανήκει στην ελληνικών συμφερόντων εταιρεία Technomar του Γιώργου Γιουρούκου, έχει 21 μέλη πληρώματος και πρόκειται για Ουκρανούς και Φιλιππινέζους.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από την επίθεση προκλήθηκαν μικρές υλικές ζημιές στη γέφυρα του πλοίου παρά τις αρχικές αναφορές για σοβαρότερο πλήγμα, ενώ σύμφωνα με την ίδια αναφορά, όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή.

Το πλοίο είχε αποπλεύσει από το λιμάνι του Τζεμπέλ Αλί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με προορισμό τη Μούρντα της Ινδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.

Πριν από δύο ημέρες πάντως, Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι καλά στην υγεία του και ηγείται της χώρας, αποδίδοντας την απουσία του από τη δημόσια σκηνή σε λόγους ασφαλείας.

Σπύρος Σιδέρης

Σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής αντιπαράθεσης και διεθνούς πίεσης, η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στα θεσμικά αξιώματα αλλά κυρίως στο εσωτερικό ενός μικρού κύκλου επιρροής γύρω από τον νέο ανώτατο ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος φαίνεται να καθορίζει την κατεύθυνση της χώρας.

Το ιδιόμορφο σύστημα εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας

Το πολιτικό σύστημα του Ιράν αποτελεί ένα ιδιόμορφο μίγμα θεοκρατίας και περιορισμένης δημοκρατίας. Τυπικά, υπάρχει πρόεδρος, κοινοβούλιο και εκλεγμένα όργανα. Ωστόσο, η πραγματική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του ανώτατου ηγέτη, ο οποίος βρίσκεται στην κορυφή του πολιτικού και στρατιωτικού συστήματος.

Ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελικό λόγο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, στρατηγικής άμυνας, πυρηνικού προγράμματος και πολέμου. Διορίζει επίσης τους επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, της δικαιοσύνης και σημαντικών κρατικών θεσμών.

Παράλληλα λειτουργεί το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, το οποίο συντονίζει τη στρατηγική ασφάλειας της χώρας. Αν και τυπικά συμμετέχουν πολιτικοί αξιωματούχοι, στην πράξη η στρατιωτική ηγεσία και οι σύμβουλοι του ανώτατου ηγέτη έχουν καθοριστική επιρροή.

Η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Στο επίκεντρο της εξουσίας βρίσκεται σήμερα ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του ιστορικού ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ. Αν και για χρόνια παρέμενε σχετικά διακριτικός στο δημόσιο πεδίο, διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι είχε ήδη σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων μέσα στο γραφείο του πατέρα του.

Η επιρροή του βασίζεται κυρίως σε δύο στοιχεία:
πρώτον, στις στενές του σχέσεις με την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης, και δεύτερον, στο δίκτυο πολιτικών και στρατιωτικών συμβούλων που τον περιβάλλει.

Αυτός ο στενός κύκλος αποτελεί ουσιαστικά το κέντρο όπου λαμβάνονται οι στρατηγικές αποφάσεις για τον πόλεμο, τις διαπραγματεύσεις και τη συνολική περιφερειακή πολιτική του Ιράν.

Οι άνθρωποι του συστήματος εξουσίας

Μεταξύ των σημαντικότερων προσώπων που επηρεάζουν τις αποφάσεις συγκαταλέγεται ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ένας από τους πιο έμπειρους στρατηγούς της χώρας. Πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, θεωρείται ένας από τους βασικούς στρατιωτικούς συμβούλους της ηγεσίας. Στη δεκαετία του 1980 είχε σημαντικό ρόλο στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ και παραμένει μία από τις πιο ισχυρές μορφές του στρατιωτικού κατεστημένου. Για την ιστορία, ο Ρεζαΐ που περιγράφεται και ως «πολεμιστής», λέγεται ότι συμβούλεψε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί τη δεκαετία του ’80 να αποδεχτεί την εκεχειρία με το Ιράκ, αφού οι ιρανικές δυνάμεις ένιωσαν εξαντλημένες μετά από 8 χρόνια πολέμου.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι επίσης ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης. Θεωρείται ένας από τους βασικούς πολιτικούς παράγοντες που γεφυρώνουν την πολιτική εξουσία με τη στρατιωτική ηγεσία.

Παράλληλα, ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, αποτελεί έναν από τους πιο έμπειρους πολιτικούς του συστήματος και συχνά εμφανίζεται δημόσια ως το πρόσωπο που εξηγεί τη στρατηγική της Τεχεράνης.

Οι στρατηγοί που κρατούν το «κλειδί» του πολέμου

Η πραγματική στρατιωτική ισχύς βρίσκεται στους διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι αποτελούν το ισχυρότερο στρατιωτικό σώμα της χώρας.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες μορφές είναι ο στρατηγός Αχμάντ Βαχιντί, ένας από τους ιστορικούς διοικητές του σώματος και πρώην υπουργός Άμυνας. Υπήρξε επίσης από τους πρώτους διοικητές της Δύναμης Κουντς, της μονάδας που διαχειρίζεται τις επιχειρήσεις του Ιράν στο εξωτερικό.

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης ο στρατηγός Γιαχία Ραχίμ Σαφαβί, βασικός στρατιωτικός σύμβουλος της ηγεσίας και από τους πιο έμπειρους στρατηγικούς αναλυτές του καθεστώτος.

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, ιδιαίτερη επιρροή έχουν ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, επικεφαλής επιχειρήσεων στο γενικό επιτελείο, καθώς και οι διοικητές των στρατηγικών όπλων του Ιράν.

Ο στρατηγός Ματζίντ Μουσαβί θεωρείται ο άνθρωπος πίσω από το πυραυλικό πρόγραμμα των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ ο ναύαρχος Αλί Ρεζά Τανγκσιρί διοικεί τις ναυτικές δυνάμεις του σώματος που επιχειρούν στον Περσικό Κόλπο.

Η στρατηγική της «ακριβής σύγκρουσης»

Παρά τις ισχυρές στρατιωτικές πιέσεις που δέχεται, το ιρανικό σύστημα εξουσίας δείχνει μέχρι στιγμής να διατηρεί την ιεραρχική συνοχή του. Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, η ηγεσία είχε προετοιμαστεί για ένα ενδεχόμενο ευρύτερου πολέμου εδώ και χρόνια.

Η βασική στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην ιδέα ότι οποιαδήποτε σύγκρουση πρέπει να γίνει εξαιρετικά δαπανηρή για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.

Αυτό επιτυγχάνεται με δύο βασικούς τρόπους. Ο πρώτος είναι η απειλή επέκτασης της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο, μέσω πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο δεύτερος αφορά τη δυνατότητα δημιουργίας σοβαρής αναταραχής στη ναυσιπλοΐα του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου.

Το κρίσιμο ερώτημα: πόσο θα αντέξει το σύστημα

Παρά την πολεμική ένταση, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το ιρανικό καθεστώς θα αρχίσει να εξετάζει σοβαρά ένα πλήρες καθεστώς κατάπαυσης του πυρός μόνο όταν η ηγεσία αισθανθεί ότι η χώρα έχει φτάσει στα όρια της στρατιωτικής και οικονομικής της αντοχής.

Η ιστορία του Ιράν δείχνει ότι ακόμη και τα πιο σκληρά καθεστώτα μπορούν τελικά να υποχωρήσουν όταν η επιβίωση του ίδιου του συστήματος τίθεται σε κίνδυνο.

Σήμερα, λοιπόν, το πραγματικό κέντρο εξουσίας στο Ιράν δεν βρίσκεται μόνο στα επίσημα κρατικά αξιώματα. Βρίσκεται σε ένα σφιχτό δίκτυο πολιτικών και στρατηγών που κινούνται γύρω από τον ανώτατο ηγέτη και καθορίζουν τη στρατηγική της χώρας.

Και όσο οι συγκρούσεις συνεχίζονται και οι βομβαρδισμοί κλιμακώνονται, αυτός ο στενός κύκλος εξουσίας θα είναι εκείνος που θα αποφασίσει τελικά αν το Ιράν θα συνεχίσει τον δρόμο της σύγκρουσης ή αν θα αναζητήσει μια δύσκολη διέξοδο προς την αποκλιμάκωση.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ εμφανίζεται σε μια επίσκεψή του σε καφέ, με ειρωνικό ύφος, να λέει: «Πεθαίνω για… καφέ», χρησιμοποιώντας μια κοινή εβραϊκή φράση που μεταφράζεται περίπου ως να αγαπάς κάτι μέχρι θανάτου.

אומרים שאני מה? צפו >> pic.twitter.com/ijHPkM3ZHZ

— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) March 15, 2026

«Αγαπώ το έθνος μου μέχρι θανάτου», λέει, «και τον τρόπο που συμπεριφέρονται».

Στη συνέχεια μάλιστα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έδειξε τα δάχτυλά του για να δείξει ότι είναι 5 και όχι 6 σε κάθε χέρι και πως η εμφάνισή του την Πέμπτη σε συνέντευξη Τύπου ήταν αληθινή.