Η δημοσιοποίηση αυτής της συνέντευξης έγινε ενώ το Ιράν ανακοίνωσε σήμερα ότι απάντησε στην τελευταία αμερικανική πρόταση, η οποία έχει στόχο να τερματισθεί η σύγκρουση που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου από το Ιράν και τις ΗΠΑ.

Trump sobre o estado das forças do Irã: "Eles estão militarmente derrotados. Talvez não saibam disso em suas próprias mentes, mas eu acho que sabem, porque lido com eles." pic.twitter.com/Glq5Rlpel8

— Vox Liberdade  (@VoxLiberdade) May 10, 2026

«Έχουν ηττηθεί στο στρατιωτικό επίπεδο, ίσως να μην το αντιλαμβάνονται, όμως πιστεύω ότι το γνωρίζουν», διαβεβαίωσε ο Ντόναλντ Τραμπ τη δημοσιογράφο.

«Αυτό δεν σημαίνει ωστόσο ότι έχουν πει την τελευταία λέξη τους», πρόσθεσε.

”Μπορούμε να μείνουμε εκεί δύο επιπλέον εβδομάδες”

Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε «να παραμείνει επιτόπου δύο επιπλέον εβδομάδες και να πλήξει όλους τους στόχους. Είχαμε υπόψη ορισμένους στόχους και έχουμε πλήξει πιθανόν 70% απ’ αυτούς, όμως υπάρχουν και άλλοι που θα μπορούσαμε να πλήξουμε, δεν θα ήταν παρά η τελική πινελιά», δήλωσε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε εξάλλου για το ΝΑΤΟ, το οποίο συνέκρινε άλλη μια φορά με «χάρτινη τίγρη», διαμαρτυρόμενος ότι οι σύμμαχοί του δεν ήταν «εκεί για να βοηθήσουν».

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιο καυτή εσωτερική διαμάχη των τελευταίων ετών: αν το Ιράν πρέπει να διαπραγματευθεί για το πυρηνικό του πρόγραμμα ή να γυρίσει οριστικά την πλάτη σε κάθε απόπειρα συνεννόησης.

Η σύγκρουση εκδηλώνεται δημόσια στο κοινοβούλιο και στα κρατικά ΜΜΕ, όπου οι υπερσυντηρητικοί –ιδίως η ισχυρή φράξια Paydari– επιτίθενται στον πρόεδρο της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, κατηγορώντας τον ότι ξεπέρασε τις «κόκκινες γραμμές» στις μυστικές συνομιλίες με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζει Ντι Βανς στο Πακιστάν.

Βουλευτές όπως ο Μαχμούντ Ναμπαβιάν χαρακτηρίζουν τις διαπραγματεύσεις «καθαρή ζημιά» και «στρατηγικό λάθος», υπονοώντας ότι δεν αποτυπώνουν τις πραγματικές εντολές του νέου ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Την ίδια ώρα, ο Γκαλιμπάφ, ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και η ηγεσία της δικαιοσύνης προσπαθούν να δείξουν ότι στο Ιράν δεν υπάρχουν «σκληροπυρηνικοί» και «μετριοπαθείς», αλλά ένα ενωμένο μέτωπο γύρω από τον ανώτατο ηγέτη.

Η εσωτερική μάχη εξουσίας στο Ιράν

Η απουσία του Μοτζταμπά Χαμενεΐ από το δημόσιο προσκήνιο από την αρχή του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, λόγω τραυματισμού στις επιθέσεις που σκότωσαν τον πατέρα του, τον επί δεκαετίες ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τροφοδοτεί επιπλέον την αβεβαιότητα.

Η δολοφονία κορυφαίων στελεχών έχει αφήσει το Ιράν να κυβερνάται από μια νέα γενιά αξιωματούχων χωρίς την εμπειρία του παλαιού ηγέτη στη διαχείριση εσωτερικών συγκρούσεων, γεγονός που δυσκολεύει τον συντονισμό σε συνθήκες κρίσης.

Παρότι ο νέος ανώτατος ηγέτης έχει εκδώσει δήλωση στήριξης στις συνομιλίες, διπλωμάτες εκτιμούν ότι η «ημι-αφανής» του παρουσία κάνει σχεδόν αδύνατη ακόμη και την ελάχιστη επικοινωνία με τις βαθμίδες της εξουσίας.

Ο Λευκός Οίκος αξιοποιεί αυτή την εικόνα ρευστότητας. Ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε πρόσφατα νέα αποστολή Αμερικανών διαπραγματευτών στο Πακιστάν, υποστηρίζοντας ότι επικρατεί «τεράστια εσωτερική διαμάχη και σύγχυση στην ηγεσία» του Ιράν και ότι «κανείς δεν ξέρει ποιος βρίσκεται πραγματικά στο τιμόνι».

Στην Τεχεράνη, όμως, κορυφαία στελέχη και στενοί συνεργάτες του καθεστώτος επιμένουν ότι δεν υπάρχει «καμία μάχη εξουσίας» και ότι ο ανώτατος ηγέτης «ελέγχει πλήρως» το σύστημα.

Ωστόσο, η ίδια η ένταση με την οποία εκδηλώνονται οι δημόσιες επιθέσεις των υπερσυντηρητικών δείχνει ότι στο παρασκήνιο διεξάγεται ένας σκληρός αγώνας επιρροής για το ποιος θα καθορίσει τη γραμμή του καθεστώτος στη μετά-Χαμενεΐ εποχή.

Το Ιράν ανάμεσα σε διαπραγμάτευση και σύγκρουση

Τα επίδικα είναι τεράστια: η Τεχεράνη ζητεί την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ ως προϋπόθεση για να συνεχιστούν οι συνομιλίες, τη δυνατότητα να επιβάλλει τέλη στη ναυσιπλοΐα, καθώς και τη διατήρηση του δικαιώματός της να εμπλουτίζει ουράνιο χωρίς να μεταφέρει τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού στις ΗΠΑ.

Η ακύρωση δεύτερου γύρου συνομιλιών στο Πακιστάν, μετά την επιμονή του Ιράν σε αυτές τις προϋποθέσεις, έδειξε πόσο εύθραυστη είναι η διπλωματική διαδικασία και πόσο εύκολα μπορεί να οδηγήσει σε νέο αδιέξοδο και κλιμάκωση.

Ήδη ξένοι διπλωμάτες προειδοποιούν ότι οι διαφορές ανάμεσα σε κυβέρνηση, κοινοβούλιο και Φρουρούς της Επανάστασης είναι μεν υπαρκτές, αλλά δεν συνιστούν (ακόμη) «βαθιά ρήγματα» που θα οδηγούσαν σε κατάρρευση του συστήματος.

Ωστόσο, στο εσωτερικό του Ιράν πληθαίνουν οι φόβοι για επιστροφή σε ανοιχτή σύγκρουση με ΗΠΑ και Ισραήλ, αν οι συνομιλίες ναυαγήσουν και οι σκληροπυρηνικοί συνεχίσουν να «ανεβάζουν τη θερμοκρασία» για να κατοχυρώσουν την πολιτική τους επιρροή.

Μεταρρυθμιστές πολιτικοί προειδοποιούν ότι η καμπάνια της Paydari κατά των αποφάσεων της ανώτατης ηγεσίας συνιστά «αυτοϋπονόμευση» και αποσκοπεί στο να ανοίξει χώρο για τις φιλοδοξίες τους στο μέλλον.

Σε αυτό το περιβάλλον, η μάχη για το αν το Ιράν θα επιλέξει τον δρόμο της διαπραγμάτευσης ή της σύγκρουσης δεν είναι μόνο στρατηγική επιλογή εξωτερικής πολιτικής, αλλά και το κλειδί για το ποιος θα κυριαρχήσει στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό τα επόμενα χρόνια.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε εκτενώς στα Στενά του Ορμούζ, ωστόσο με πολύ έξυπνο τρόπο άφησε αιχμές για την πολιτική κατάσταση στο Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει «κενό εξουσίας» λόγω της ηχηρής απουσίας του Μοτζταμπά Χαμενεΐ, κάτι που έχει προκαλέσει «εμφύλια διαμάχη».

Αρχικά είπε: «Έχουν τεράστιο πρόβλημα στο Ιράν γιατί δεν ξέρουν ποιος είναι ο ηγέτης τους. Είναι τρελή η εσωτερική διαμάχη μεταξύ των “σκληροπυρηνικών” που έχασαν με άσχημο τρόπο στο πεδίο της μάχης και των “μετριοπαθών” που δεν είναι καθόλου μετριοπαθείς αλλά κερδίζουν σεβασμό».

Έπειτα, τόνισε: «Έχουμε τον απόλυτο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Κανένα πλοίο δεν μπορεί να μπει ή να βγει χωρίς την έγκριση του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού. Είναι “ερμητικά κλειστό” μέχρι το Ιράν να κάνει συμφωνία».

Οι αιχμές του Αμερικανού προέδρου μόνο τυχαίες δεν είναι αφού, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν ασκεί την διακυβέρνηση με τον τρόπο που το έκανε ο πατέρας του, ο Αλί Χαμενεΐ, με την εξουσία να μετατοπίζεται σε ανώτερους διοικητές του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

«Η πρόσβαση στον Μοτζταμπά Χαμενεΐ είναι εξαιρετικά δύσκολη και περιορισμένη τώρα», αναφέρει το ρεπορτάζ. «Περιβάλλεται κυρίως από μια ομάδα γιατρών και ιατρικού προσωπικού που περιθάλπουν τα τραύματα» που υπέστη στις αεροπορικές επιδρομές στην αρχή του πολέμου.

Το ρεπορτάζ των New York Times βασίζεται σε συνεντεύξεις με νυν και πρώην Ιρανούς αξιωματούχους, μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, έναν ανώτερο κληρικό και άτομα που γνωρίζουν τον Χαμενεΐ και την ηγετική δομή της χώρας.

Ο Αμπντολρεζά Νταβάρι, πρώην σύμβουλος του πρώην προέδρου του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, λέει ότι ο νεότερος Χαμενεΐ – ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί ή ακουστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Μάρτιο μετά τον θάνατο του πατέρα του σε αεροπορική επιδρομή ΗΠΑ-Ισραήλ, κατά την οποία τραυματίστηκε και ο ίδιος – «διοικεί τη χώρα σαν να είναι ο διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου», προσθέτοντας ότι «βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις συμβουλές και την καθοδήγηση των μελών του διοικητικού συμβουλίου… Οι στρατηγοί είναι τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου».

«Ο Μοτζτάμπα δεν έχει ακόμη πλήρη διοίκηση ή έλεγχο», λέει ο Σανάμ Βακίλ, διευθυντής της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής για το Chatham House, με επαφές στο Ιράν, προσθέτοντας ότι του παρουσιάζονται σε μεγάλο βαθμό αποφάσεις «τετελεσμένων γεγονότων».

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φέρεται να κρύβεται από τότε που τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στις 28 Φεβρουαρίου 2026 σκότωσαν τον πατέρα του και τον άφησαν σοβαρά τραυματισμένο, με σοβαρά εγκαύματα και τραυματισμούς που περιόρισαν την ικανότητά του να μιλάει. Η επικοινωνία μαζί του πραγματοποιείται μέσω χειρόγραφων μηνυμάτων που διαβιβάζονται μέσω ταχυμεταφορών, αναφέρει το δημοσίευμα.

Αξιωματούχοι που αναφέρονται στην έκθεση λένε ότι ο Χαμενεΐ απέφυγε να κοινοποιήσει δηλώσεις βίντεο ή ήχου μέχρι στιγμής, επιδιώκοντας να αποφύγει να φανεί αποδυναμωμένος ή ευάλωτος στην πρώτη του δημόσια ομιλία.

Ο συνδυασμός των τραυμάτων του, των ανησυχιών για την ασφάλεια και της περιορισμένης πρόσβασης φέρεται να τον οδήγησε να αναθέσει την εξουσία στους στρατηγούς των IRGC, οι οποίοι τώρα κυριαρχούν στις αποφάσεις για τη στρατηγική και τη διπλωματία εν καιρώ πολέμου.

Ο Αλί Βαέζ, διευθυντής της Διεθνούς Ομάδας Κρίσεων για το Ιράν, αναφέρει: «Ο Μοτζτάμπα είναι υποταγμένος στους Φρουρούς της Επανάστασης», αποκαλώντας τον μόνο κατ’ όνομα ηγέτη.

Κατά το ίδιο δημοσίευμα, οι στρατηγοί έχουν ηγηθεί βασικών αποφάσεων εν καιρώ πολέμου, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων στο Ισραήλ ή του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Οι διαφωνίες λέγεται ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εντός της ηγεσίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των συνομιλιών με την Ουάσιγκτον, αλλά το ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι στρατηγοί έχουν επικρατήσει έναντι πολιτικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης απόφασης να σταματήσουν οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ εν μέσω εντάσεων για θαλάσσιο αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε το άνοιγμα των Στενών μόλις τέθηκε σε εφαρμογή η εκεχειρία στον Λίβανο, αλλά μόλις λίγη ώρα αργότερα οι Φρουροί της Επανάστασης ακύρωσαν την απόφαση αυτή, σφίγγοντας τον κλοιό τους.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε: «Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι υπήρξε επίθεση εναντίον του ελληνικού φορτηγού πλοίου, αλλά δεν μπορώ να επιβεβαιώσω ότι αυτό έχει κατασχεθεί από τους Ιρανούς».

«Υπάρχουν, επομένως, εκτεταμένες ζημιές, αλλά προς το παρόν δεν έχει κατασχεθεί», πρόσθεσε.

• Σημειώνεται ότι νωρίτερα, το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ξεκαθάρισε ότι, σε αντίθεση με τις ιρανικές ανακοινώσεις, το containership «Epaminondas» δεν έχει τεθεί υπό κράτηση, όπως είχαν ανακοινώσει οι Φρουροί της Επανάστασης. Το «Epameinondas, όπως και το επίσης ελληνόκτητο «Euphoria» δέχθηκαν τα πυρά του Ιράν ενώ διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, «το πλοίο δεν έχει κρατηθεί», με την Αθήνα να αποδίδει τις σχετικές δηλώσεις της Τεχεράνης σε ανακριβή πληροφόρηση.

Όπως μετέδωσε το Tasnim «η διοίκηση των ναυτικών δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης ανακοίνωσε ότι κατέσχεσε δύο σκάφη που παραβίαζαν τους κανόνες, το «MSC-FRANCESCA» (που συνδέεται με την σιωνιστική οντότητα) και το «EPAMINONDAS», και τα οδήγησε στις ιρανικές ακτές, επειδή έπλευσαν χωρίς τις απαραίτητες άδειες και παραβίασαν τα συστήματα πλοήγησης».

Υπενθυμίζεται ότι το πλοίο με διεθνή ταυτότητα IMO: 9153862 βρίσκεται υπό τη διαχείριση της Maersk, σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλειας Diaplous. Το μήκος του (LOA) είναι 299,9 μέτρα και το πλάτος του είναι 42,8 μέτρα.

Είχε αποπλεύσει από το λιμάνι του Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με προορισμό τη Mudra της Ινδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

• Το πλοίο δέχθηκε πλήγμα όταν οπλισμένο ταχύπλοο των Φρουρών της Επανάστασης προσέγγισε το πλοίο χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και στη συνέχεια άνοιξε πυρ. Η ιρανική πλευρά, σύμφωνα με το Tasnim, σημειώνει ότι το πλοίο είχε «αγνοήσει τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις» του ιρανικού στρατού.

Ο UKMTO δήλωσε ότι «ο πλοίαρχος ενός πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ανέφερε ότι το πλοίο προσεγγίστηκε από ένα πυροβόλο του IRGC» το οποίο «στη συνέχεια πυροβόλησε εναντίον του πλοίου» και «προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη γέφυρα».

«Δεν αναφέρθηκαν πυρκαγιές ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Όλο το πλήρωμα ανέφερε ότι είναι ασφαλές» ανέφερε.

Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Fars, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ένα από τα πλοία που επλήγησαν είναι το «Euphoria», το οποίο φέρεται να έχει προσαράξει στα ανοικτά των ιρανικών ακτών μετά την επίθεση.

Παράλληλα, ιρανικά μέσα μεταδίδουν ότι δύο ακόμη πλοία, τα «MSC Francesca» και του «Epaminondas», κατασχέθηκαν και οδηγήθηκαν προς το Ιράν, επικαλούμενα δήλωση του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης.

Σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση από το υπουργείο Ναυτιλίας, το ελληνόκτητο πλοίο «Epaminondas» δεν έχει καταληφθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Οι ίδιες πηγές δεν δίνουν περαιτέρω λεπτομέρειες για τις συνθήκες της επιχείρησης ή για την κατάσταση των πληρωμάτων, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των πληροφοριών.

Ωστόσο και η Technomar, η πλοιοκτήτρια εταιρεία του «Epaminondas» δεν επιβεβαιώνει τις πληροφορίες περί κατάσχεσης του πλοίου.

Ship bridge takes heavy damage after being fired upon by IRGC gunboat.

Could be either of these:

EPAMINONDAS IMO: 9153862
EUPHORIA IMO: 9235828 https://t.co/m01RqTwB7H pic.twitter.com/VPkMNqGzdd

— AtlasObserver (@AtlasObserver) April 22, 2026

Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλειας Diaplous ο πλοίαρχος του «Epaminondas» (IMO 9153862), σημαίας Λιβερίας και υπό διαχείριση της Maersk, ανέφερε ότι πολεμική λέμβος των Φρουρών της Επανάστασης προσέγγισε το πλοίο χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και στη συνέχεια άνοιξε πυρ.

Το πλοίο το οποίο ανήκει στην ελληνικών συμφερόντων εταιρεία Technomar του Γιώργου Γιουρούκου, έχει 21 μέλη πληρώματος και πρόκειται για Ουκρανούς και Φιλιππινέζους.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από την επίθεση προκλήθηκαν μικρές υλικές ζημιές στη γέφυρα του πλοίου παρά τις αρχικές αναφορές για σοβαρότερο πλήγμα, ενώ σύμφωνα με την ίδια αναφορά, όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή.

Το πλοίο είχε αποπλεύσει από το λιμάνι του Τζεμπέλ Αλί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με προορισμό τη Μούρντα της Ινδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.

Πριν από δύο ημέρες πάντως, Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι καλά στην υγεία του και ηγείται της χώρας, αποδίδοντας την απουσία του από τη δημόσια σκηνή σε λόγους ασφαλείας.

Σπύρος Σιδέρης

Σε μια περίοδο έντονης στρατιωτικής αντιπαράθεσης και διεθνούς πίεσης, η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στα θεσμικά αξιώματα αλλά κυρίως στο εσωτερικό ενός μικρού κύκλου επιρροής γύρω από τον νέο ανώτατο ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος φαίνεται να καθορίζει την κατεύθυνση της χώρας.

Το ιδιόμορφο σύστημα εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας

Το πολιτικό σύστημα του Ιράν αποτελεί ένα ιδιόμορφο μίγμα θεοκρατίας και περιορισμένης δημοκρατίας. Τυπικά, υπάρχει πρόεδρος, κοινοβούλιο και εκλεγμένα όργανα. Ωστόσο, η πραγματική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του ανώτατου ηγέτη, ο οποίος βρίσκεται στην κορυφή του πολιτικού και στρατιωτικού συστήματος.

Ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελικό λόγο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, στρατηγικής άμυνας, πυρηνικού προγράμματος και πολέμου. Διορίζει επίσης τους επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, της δικαιοσύνης και σημαντικών κρατικών θεσμών.

Παράλληλα λειτουργεί το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, το οποίο συντονίζει τη στρατηγική ασφάλειας της χώρας. Αν και τυπικά συμμετέχουν πολιτικοί αξιωματούχοι, στην πράξη η στρατιωτική ηγεσία και οι σύμβουλοι του ανώτατου ηγέτη έχουν καθοριστική επιρροή.

Η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Στο επίκεντρο της εξουσίας βρίσκεται σήμερα ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του ιστορικού ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ. Αν και για χρόνια παρέμενε σχετικά διακριτικός στο δημόσιο πεδίο, διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι είχε ήδη σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων μέσα στο γραφείο του πατέρα του.

Η επιρροή του βασίζεται κυρίως σε δύο στοιχεία:
πρώτον, στις στενές του σχέσεις με την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης, και δεύτερον, στο δίκτυο πολιτικών και στρατιωτικών συμβούλων που τον περιβάλλει.

Αυτός ο στενός κύκλος αποτελεί ουσιαστικά το κέντρο όπου λαμβάνονται οι στρατηγικές αποφάσεις για τον πόλεμο, τις διαπραγματεύσεις και τη συνολική περιφερειακή πολιτική του Ιράν.

Οι άνθρωποι του συστήματος εξουσίας

Μεταξύ των σημαντικότερων προσώπων που επηρεάζουν τις αποφάσεις συγκαταλέγεται ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ένας από τους πιο έμπειρους στρατηγούς της χώρας. Πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, θεωρείται ένας από τους βασικούς στρατιωτικούς συμβούλους της ηγεσίας. Στη δεκαετία του 1980 είχε σημαντικό ρόλο στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ και παραμένει μία από τις πιο ισχυρές μορφές του στρατιωτικού κατεστημένου. Για την ιστορία, ο Ρεζαΐ που περιγράφεται και ως «πολεμιστής», λέγεται ότι συμβούλεψε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί τη δεκαετία του ’80 να αποδεχτεί την εκεχειρία με το Ιράκ, αφού οι ιρανικές δυνάμεις ένιωσαν εξαντλημένες μετά από 8 χρόνια πολέμου.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι επίσης ο Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης. Θεωρείται ένας από τους βασικούς πολιτικούς παράγοντες που γεφυρώνουν την πολιτική εξουσία με τη στρατιωτική ηγεσία.

Παράλληλα, ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, αποτελεί έναν από τους πιο έμπειρους πολιτικούς του συστήματος και συχνά εμφανίζεται δημόσια ως το πρόσωπο που εξηγεί τη στρατηγική της Τεχεράνης.

Οι στρατηγοί που κρατούν το «κλειδί» του πολέμου

Η πραγματική στρατιωτική ισχύς βρίσκεται στους διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι αποτελούν το ισχυρότερο στρατιωτικό σώμα της χώρας.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες μορφές είναι ο στρατηγός Αχμάντ Βαχιντί, ένας από τους ιστορικούς διοικητές του σώματος και πρώην υπουργός Άμυνας. Υπήρξε επίσης από τους πρώτους διοικητές της Δύναμης Κουντς, της μονάδας που διαχειρίζεται τις επιχειρήσεις του Ιράν στο εξωτερικό.

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης ο στρατηγός Γιαχία Ραχίμ Σαφαβί, βασικός στρατιωτικός σύμβουλος της ηγεσίας και από τους πιο έμπειρους στρατηγικούς αναλυτές του καθεστώτος.

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, ιδιαίτερη επιρροή έχουν ο στρατηγός Αλί Αμπντολαχί, επικεφαλής επιχειρήσεων στο γενικό επιτελείο, καθώς και οι διοικητές των στρατηγικών όπλων του Ιράν.

Ο στρατηγός Ματζίντ Μουσαβί θεωρείται ο άνθρωπος πίσω από το πυραυλικό πρόγραμμα των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ ο ναύαρχος Αλί Ρεζά Τανγκσιρί διοικεί τις ναυτικές δυνάμεις του σώματος που επιχειρούν στον Περσικό Κόλπο.

Η στρατηγική της «ακριβής σύγκρουσης»

Παρά τις ισχυρές στρατιωτικές πιέσεις που δέχεται, το ιρανικό σύστημα εξουσίας δείχνει μέχρι στιγμής να διατηρεί την ιεραρχική συνοχή του. Σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, η ηγεσία είχε προετοιμαστεί για ένα ενδεχόμενο ευρύτερου πολέμου εδώ και χρόνια.

Η βασική στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην ιδέα ότι οποιαδήποτε σύγκρουση πρέπει να γίνει εξαιρετικά δαπανηρή για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία.

Αυτό επιτυγχάνεται με δύο βασικούς τρόπους. Ο πρώτος είναι η απειλή επέκτασης της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο, μέσω πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ο δεύτερος αφορά τη δυνατότητα δημιουργίας σοβαρής αναταραχής στη ναυσιπλοΐα του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου.

Το κρίσιμο ερώτημα: πόσο θα αντέξει το σύστημα

Παρά την πολεμική ένταση, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι το ιρανικό καθεστώς θα αρχίσει να εξετάζει σοβαρά ένα πλήρες καθεστώς κατάπαυσης του πυρός μόνο όταν η ηγεσία αισθανθεί ότι η χώρα έχει φτάσει στα όρια της στρατιωτικής και οικονομικής της αντοχής.

Η ιστορία του Ιράν δείχνει ότι ακόμη και τα πιο σκληρά καθεστώτα μπορούν τελικά να υποχωρήσουν όταν η επιβίωση του ίδιου του συστήματος τίθεται σε κίνδυνο.

Σήμερα, λοιπόν, το πραγματικό κέντρο εξουσίας στο Ιράν δεν βρίσκεται μόνο στα επίσημα κρατικά αξιώματα. Βρίσκεται σε ένα σφιχτό δίκτυο πολιτικών και στρατηγών που κινούνται γύρω από τον ανώτατο ηγέτη και καθορίζουν τη στρατηγική της χώρας.

Και όσο οι συγκρούσεις συνεχίζονται και οι βομβαρδισμοί κλιμακώνονται, αυτός ο στενός κύκλος εξουσίας θα είναι εκείνος που θα αποφασίσει τελικά αν το Ιράν θα συνεχίσει τον δρόμο της σύγκρουσης ή αν θα αναζητήσει μια δύσκολη διέξοδο προς την αποκλιμάκωση.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ εμφανίζεται σε μια επίσκεψή του σε καφέ, με ειρωνικό ύφος, να λέει: «Πεθαίνω για… καφέ», χρησιμοποιώντας μια κοινή εβραϊκή φράση που μεταφράζεται περίπου ως να αγαπάς κάτι μέχρι θανάτου.

אומרים שאני מה? צפו >> pic.twitter.com/ijHPkM3ZHZ

— Benjamin Netanyahu – בנימין נתניהו (@netanyahu) March 15, 2026

«Αγαπώ το έθνος μου μέχρι θανάτου», λέει, «και τον τρόπο που συμπεριφέρονται».

Στη συνέχεια μάλιστα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έδειξε τα δάχτυλά του για να δείξει ότι είναι 5 και όχι 6 σε κάθε χέρι και πως η εμφάνισή του την Πέμπτη σε συνέντευξη Τύπου ήταν αληθινή.

Όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, αξιωματούχος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης υποστήριξε ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη χρησιμοποιήσει πυραύλους νέας γενιάς στη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, οι πύραυλοι που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου ήταν από τα έτη 2012, 2013 και 2014. Πρόσθεσε ότι η γραμμή συναρμολόγησης πυραύλων στο Ιράν «ήταν πάντα ενεργή» και ότι η παραγωγή πυραύλων συνεχίζεται ταυτόχρονα και αδιάκοπα.

Όπως είπε, τις επόμενες ημέρες «θα τεθεί στην ημερήσια διάταξη ένα νέο είδος επιθέσεων με τη χρήση προηγμένων και λιγότερο χρησιμοποιούμενων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς».

Ο ταξίαρχος Αλί Μοχάμεντ Ναεΐνι δήλωσε ότι «οι εχθροί του Ιράν θα πρέπει να περιμένουν οδυνηρά πλήγματα στο επερχόμενο νέο κύμα επιθέσεων».

Παρά τους ιρανικούς ισχυρισμούς, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ από την Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού δήλωσε ότι οι επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους από το Ιράν έχουν μειωθεί κατά 90%, ενώ οι επιθέσεις με drones κατά 83% από την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ κατάφεραν να βυθίσουν 30 ιρανικά πλοία, μαζί με ένα πλοίο μεταφοράς drones.

Σπύρος Σιδέρης

Όμως η ιδέα μιας «κληρονομικής μετάβασης» ακουμπά τη βαθύτερη αντίφαση του συστήματος: ένα θεοκρατικό-επαναστατικό οικοδόμημα που θεμελιώθηκε ως αντι-μοναρχικό μετά το 1979, δύσκολα αντέχει πολιτικά την εικόνα μιας δυναστικής συνέχειας.

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ (γεν. 1969) περιγράφεται τα τελευταία χρόνια ως πρόσωπο με υπόγεια αλλά αποφασιστική επιρροή στο εσωτερικό της εξουσίας. Με περιορισμένη δημόσια έκθεση, καλλιεργεί προφίλ κληρικού με οργανική σχέση με τον μηχανισμό ασφαλείας, ενώ κατά καιρούς εμφανίστηκε σε εκδηλώσεις πλάι σε πολιτικές φιγούρες που θεωρούνται πιο «μετριοπαθείς» ή πραγματιστές, όπως ο Χασάν Ροχανί, ο Αλί Λαριτζανί και ο Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ. Αυτές οι εμφανίσεις τροφοδότησαν δύο αντίθετες αναγνώσεις: για τους υποστηρικτές του, συνιστούν ένδειξη ικανότητας να λειτουργήσει ως γέφυρα· για τους επικριτές του, αποτελούν μέρος μιας μεθοδικής προετοιμασίας για την κορυφή.

Τι «ζυγίζει» στη διαδοχή: θεσμός, στρατός, νομιμοποίηση

Τυπικά, ο νέος Ανώτατος Ηγέτης επιλέγεται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων. Στην πράξη, η ισορροπία ισχύος διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από το σύμπλεγμα ασφάλειας και ιδίως από τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC), που λειτουργούν ως πυλώνας επιβίωσης του συστήματος. Σε συνθήκες πολέμου, ο παράγοντας «εσωτερική σταθερότητα» αποκτά υπαρξιακό χαρακτήρα: το καθεστώς χρειάζεται μια επιλογή που να εξασφαλίζει συνέχεια διοίκησης, να περιορίζει τις φυγόκεντρες τάσεις και να διατηρεί τη συνοχή του μηχανισμού.

Εδώ, ο Μοτζτάμπα φέρεται να πλεονεκτεί για τρεις λόγους: πρώτον, για την εγγύτητα στον πυρήνα αποφάσεων του πατέρα του· δεύτερον, για τις σχέσεις με το δίκτυο ασφαλείας· τρίτον, για την «κληρονομιά» του ονόματος Χαμενεΐ σε μια περίοδο που το σύστημα χρειάζεται συμβολική συνέχεια. Δεν είναι τυχαίο ότι αναλυτές στην ιρανική δημόσια σφαίρα τον περιγράφουν ως πρόσωπο που μπορεί να λάβει αποφάσεις υψηλού ρίσκου –από τη συνέχιση μέχρι τη διαχείριση ενός τέλους της σύγκρουσης– με μεγαλύτερη πιθανότητα να τις «περάσει» ως επιλογές εθνικής ανάγκης.

Η «οικογενειακή τραγωδία» ως πολιτικό κεφάλαιο

Το πιο σκοτεινό –και πολιτικά καθοριστικό– στοιχείο είναι το πώς μπορεί να λειτουργήσει το πένθος. Σύμφωνα με αναφορές ιρανικών κρατικών μέσων που μεταδόθηκαν διεθνώς, στην ίδια αλυσίδα χτυπημάτων σκοτώθηκαν συγγενικά πρόσωπα του Αλί Χαμενεΐ, ενώ η σύζυγός του, η Μανσουρέ Χοτζαστέχ Μπαγκερζαντέχ, φέρεται επίσης να υπέκυψε σε τραύματα μετά τα πλήγματα. Παράλληλα, διεθνή μέσα αναφέρουν ότι σκοτώθηκε η σύζυγος του Μοτζτάμπα, η Ζαχρά Χαντάντ-Αντέλ (κόρη του Γκολάμ-Αλί Χαντάντ-Αντέλ), καθώς και ένας γιος του.

Επειδή οι πληροφορίες για τα μέλη της οικογένειας Χαμενεΐ συχνά κινούνται ανάμεσα σε επίσημες ανακοινώσεις, διαρροές και προπαγάνδα πολέμου, το κρίσιμο για την πολιτική τους αξιοποίηση δεν είναι μόνο η «κυριολεκτική» αλήθεια, αλλά το πώς αυτές οι απώλειες αφηγούνται. Σε ένα σιιτικό πολιτικό σύστημα που επενδύει διαχρονικά στη συμβολική γλώσσα της θυσίας και του μαρτυρίου, η εικόνα μιας οικογένειας που «πληρώνει αίμα» μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο συσπείρωσης, απονομιμοποιώντας εκ των προτέρων κάθε εσωτερική αμφισβήτηση ως «διχασμό την ώρα της μάχης».

Το μεγάλο ρίσκο: «Δυναστεία» σε αντι-μοναρχικό σύστημα

Το επιχείρημα κατά του Μοτζτάμπα είναι απλό και ισχυρό: αν η διαδοχή αποκτήσει χαρακτηριστικά κληρονομικής μετάβασης, το καθεστώς κινδυνεύει να θυμίσει αυτό που υποτίθεται ότι ανέτρεψε.

Η Ισλαμική Επανάσταση οικοδομήθηκε πάνω στην απόρριψη της δυναστικής λογικής· μια «οικογενειακή διαδοχή» θα μπορούσε να ανοίξει ρωγμές νομιμοποίησης όχι μόνο στην κοινωνία, αλλά και στο εσωτερικό της ελίτ.

Γι’ αυτό, ακόμη κι αν τελικά ο Μοτζτάμπα επιλεγεί, η διαδικασία θα χρειαστεί να «ντυθεί» με θεσμικό μανδύα, επίκληση ανάγκης και ευρεία στήριξη του μηχανισμού ασφαλείας.

Η Ουάσιγκτον παρεμβαίνει στο αφήγημα

Η εξωτερική διάσταση τροφοδοτεί επίσης τη φωτιά. Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να δήλωσε ότι ο Μοτζτάμπα είναι ο επικρατέστερος υποψήφιος, αλλά χαρακτήρισε ένα τέτοιο αποτέλεσμα «απαράδεκτο», επιχειρώντας να εντάξει τη διαδοχή στο πεδίο της πίεσης και της απονομιμοποίησης. Για την Τεχεράνη, τέτοιες δηλώσεις –ανεξαρτήτως ουσίας– μπορούν να λειτουργήσουν ως βολικό υλικό: να παρουσιαστεί ο διάδοχος ως στόχος ξένης παρέμβασης και άρα ως πρόσωπο που «δικαιούται» συσπείρωση.

Τι σημαίνει τελικά μια πιθανή ανάδειξη Μοτζτάμπα

Αν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρεθεί στην κορυφή, το πιθανότερο είναι ότι θα δούμε ένα μοντέλο συνέχειας με σκληρό πυρήνα ασφάλειας, με περιορισμένα περιθώρια για θεαματικές μεταρρυθμίσεις στην αρχική φάση.

Το κεντρικό του καθήκον θα είναι η ανασυγκρότηση της νομιμοποίησης σε συνθήκες πολέμου και πένθους: να κρατήσει το σύστημα ενωμένο, να ισορροπήσει ανάμεσα σε «γεράκια» και πραγματιστές, και –κυρίως– να αποτρέψει το ενδεχόμενο η διαδοχή να εκληφθεί ως «τέλος εποχής» και αρχή εσωτερικής αποσταθεροποίησης.

Σε μια χώρα όπου οι θεσμοί λειτουργούν μέσα από συσχετισμούς ισχύος, ο θάνατος του Αλί Χαμενεΐ δεν κλείνει απλώς ένα κεφάλαιο. Μπορεί να ανοίγει ένα νέο, όπου το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει, αλλά με ποιο αφήγημα, με ποια συμμαχία και με ποιο τίμημα για την πολιτική αρχιτεκτονική της Ισλαμικής Δημοκρατίας.