Σ’ ό,τι αφορά τις πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας «στα τέλη του 2026 θα εκτιμηθούν τα νέα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, μέσα σε μια τριετία δεν καταγράφονται τεράστιες μεταβολές και οι όποιες αλλαγές, αν υπάρξουν, πιθανότατα θα είναι σχετικά μικρές».

Ο κ. Τσακλόγλου κατανοώντας τις δυσκολίες αλλά και τα προβλήματα τονίζει τέλος ότι «η δημιουργία του ΕΦΚΑ ήταν καίριας σημασίας προκειμένου να θεσμοθετηθούν ενιαίοι κανόνες για όλους τους ασφαλισμένους, ενισχύοντας το αίσθημα της ισότητας καθώς και την αποτελεσματικότητα του σε επιχειρησιακό επίπεδο».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε υπουργέ, το συνταξιοδοτικό μοιάζει μ’ ένα πρόβλημα που έχει ιδιαίτερες δυσκολίες στην αντιμετώπισή του. Συνδέεται με τη μείωση του πληθυσμού της χώρας και άρα των εργαζομένων, συνδέεται με τη γραφειοκρατία και την σταθερή αντίσταση κάποιων ανθρώπων να φέρουν σε πέρας τη δουλειά τους σε κανονικούς ρυθμούς εργασίας και φυσικά με όλο αυτό το χαρτομάνι που συγκεντρώνεται σε αποθήκες υπηρεσιών. Μπορεί να γίνει κάτι αποτελεσματικό τελικά; Πώς και πότε;

Πράγματι, το συνταξιοδοτικό είναι ένα σύνθετο ζήτημα που απασχολεί όχι μόνο την Ελλάδα αλλά το σύνολο των αναπτυγμένων χωρών, λόγω της δημογραφικής γήρανσης του πληθυσμού. Σε όλες σχεδόν τις αναπτυγμένες χώρες, ο πυρήνας του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι διανεμητικός, δηλαδή οι συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων πληρώνονται από τις εισφορές των τωρινών εργαζομένων. Τα συστήματα αυτά λειτουργούν καλά όταν η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχων είναι υψηλοί – πολλοί αναφέρουν τον «κανόνα» 4 εργαζόμενοι για 1 συνταξιούχο.  Όμως, σε όλες τις χώρες η αναλογία αυτή έχει ανατραπεί προ πολλού.  Για παράδειγμα, σήμερα στην Ελλάδα αντιστοιχούν 1,7 εργαζόμενοι για κάθε συνταξιούχο.  Προφανώς, κάτω από αυτές τις συνθήκες, αν οι κανόνες δεν τροποποιηθούν, το σύστημα καθίσταται μη βιώσιμο και μεταφέρεται δυσανάλογο βάρος στις νεότερες γενιές.

Σε κάθε περίπτωση, μέσα σε μια τριετία δεν καταγράφονται τεράστιες μεταβολές και οι όποιες αλλαγές, αν υπάρξουν, πιθανότατα θα είναι σχετικά μικρές

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έλαβαν μέτρα εδώ και δεκαετίες. 

• Πρώτον, μέτρα ανάσχεσης της αύξησης της συνταξιοδοτικής δαπάνης (π.χ. εξάλειψη πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, αναπροσαρμογή συντελεστών αναπλήρωσης, σύνδεση ορίων συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο της επιβίωσης, κλπ).  
• Δεύτερον, με την ενίσχυση ή δημιουργία συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων κεφαλαιοποιητικής μορφής, που δεν είναι εκτεθειμένα στο δημογραφικό κίνδυνο.  Η χώρα μας αποτέλεσε εξαίρεση σε αυτό τον κανόνα.  Όλοι θυμόμαστε τις αντιδράσεις στην προσπάθεια του Τάσου Γιαννίτση να βάλει φρένο στην αύξηση των ελλειμμάτων του ασφαλιστικού συστήματος.  Μέτρα της πρώτης μορφής – συχνά επώδυνα – ελήφθησαν στα χρόνια των Μνημονίων. Μέτρα της δεύτερης μορφής ελήφθησαν τα τελευταία χρόνια με την ίδρυση του Ταμείου Κεφαλαιοποιητικής Επικουρικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) και τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για την επαγγελματική ασφάλιση.  Παρότι ακόμα και σήμερα τα ελλείματα του ασφαλιστικού συστήματος είναι μεγάλα, υφιστάμενες αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι, αν διατηρήσουμε τους υφιστάμενους κανόνες, αυτά σταδιακά μειώνονται σε βάθος χρόνου και το σύστημα είναι βιώσιμο.

Σε ό,τι αφορά στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στον εκσυγχρονισμό του e-ΕΦΚΑ προκειμένου να μειωθεί η γραφειοκρατία και να επιταχυνθεί η απονομή συντάξεων, με θεαματικά αποτελέσματα.  Με τα δύο μεγάλα projects που τρέχουν αυτή τη στιγμή, τη δημιουργία ενός νέου πραγματικά ενιαίου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος και την ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού ιστορικού των εργαζομένων που αυτή τη στιγμή είναι, σε μεγάλο βαθμό, έγχαρτο, οδεύουμε προς μίας οριστική λύση του προβλήματος.

–Πριν από λίγες ημέρες δηλώσατε ότι τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, μέχρι το 2027, θα παραμείνουν αμετάβλητα και θα εξεταστούν εκ νέου στα τέλη του 2026. Ποιους αφορά αυτό; Όλους τους εργαζόμενους; Ακόμη και εκείνους που είναι κοντά στην σύνταξη;

Για να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της γήρανσης στο συνταξιοδοτικό σύστημα, η Ελλάδα από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας με τον ν. 3863/2010 έχει υιοθετήσει τη σύνδεση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής στα 65 χρόνια, χωρίς να κάνει διαχωρισμό μεταξύ νεότερων και γηραιότερων εργαζόμενων. 

Η θεσμοθέτηση των ηλεκτρονικών ραντεβού είχε άμεσο θετικό αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση του πολίτη, καθώς και στην καθημερινή λειτουργία του Φορέα

 Σύμφωνα με τη νομοθεσία τα όρια ηλικίας για τη συνταξιοδότηση θα επαναπροσδιορίζονται κάθε τρία χρόνια.  Κατά την προηγούμενη περίοδο αναφοράς το προσδόκιμο αυτό δεν μεταβλήθηκε και, επομένως, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης θα παραμείνουν αμετάβλητα μέχρι το 2027.  Στα τέλη του 2026 θα εκτιμηθούν τα νέα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, μέσα σε μια τριετία δεν καταγράφονται τεράστιες μεταβολές και οι όποιες αλλαγές, αν υπάρξουν, πιθανότατα θα είναι σχετικά μικρές.

-Η ψηφιοποίηση και η δημιουργία του e–ΕΦΚΑ θεωρείτε ότι θα βοηθήσει τους ασφαλισμένους; Σας ρωτώ γιατί π.χ. στον Τομέα της Υγείας η ψηφιοποίηση των ραντεβού δεν έχει θετικά αποτελέσματα. Σε κάποιες περιπτώσεις δεν βρίσκεις ραντεβού ποτέ και σε κάποιες άλλες μετά από μήνες. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στις εφορίες. Και δεν υπάρχει δυνατότητα να μιλήσεις μ’ έναν υπάλληλο να σου δώσει λύση. Αντί να πάμε μπροστά μένουμε πίσω…

Νομίζω ότι δεν θα συμφωνήσω μαζί σας κύριε Διαμαντόπουλε.  Η ψηφιοποίηση έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές προς το καλύτερο. Η ψηφιοποίηση του e-ΕΦΚΑ βασίζεται σε μια ολιστική προσέγγιση με στόχο την ταχεία και αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη με τη βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων. Η θεσμοθέτηση των ηλεκτρονικών ραντεβού είχε άμεσο θετικό αντίκτυπο στην εξυπηρέτηση του πολίτη, καθώς και στην καθημερινή λειτουργία του Φορέα. Είναι χαρακτηριστικό ότι κλείνονται περίπου 1,7 εκατομμύρια ηλεκτρονικά ραντεβού κάθε χρόνο. Μπορείτε να αναλογιστείτε τι θα σήμαινε αυτό αν έπρεπε οι πολίτες αυτοί να καλούν στα τηλέφωνα στα κατά τόπους υποκαταστήματα του e-ΕΦΚΑ, ή να συνωστίζονται σε ουρές χωρίς να έχουν προκαθορισμένο ραντεβού; Με τα ηλεκτρονικά ραντεβού οι πολίτες και ο Φορέας γλιτώνουν χρόνο, πόρους και ενέργεια.

Πέρα από τα ηλεκτρονικά ραντεβού, μέσω εφαρμογών όπως το myEFKAlive που παρέχει τη δυνατότητα τηλεδιάσκεψης του πολίτη με υπάλληλο του Φορέα ή το «ψηφιακό δωμάτιο επικοινωνίας», μία σύγχρονη εφαρμογή, η οποία αποτελεί το μέσο άμεσης επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ των πολιτών και του ΕΦΚΑ σε «πραγματικό χρόνο», καθώς υπάρχει η δυνατότητα της αποστολής μηνυμάτων και της διαβίβασης εγγράφων, διευκολύνονται πολύ οι ασφαλισμένοι όσο και οι εργαζόμενοι του Φορέα. Και, φυσικά, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τόσο το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα όσο και την ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού ιστορικού μας που ανέφερα προηγουμένως, τα οποία θα επιταχύνουν ακόμα περισσότερο την έκδοση συντάξεων αλλά και θα κάνουν το σύστημα διαφανέστερο για τον ασφαλισμένο.

–Έχει δημιουργηθεί μια νέα γενιά εργαζομένων με ελάχιστα εργασιακά δικαιώματα. Αυτό που έχει ονομαστεί «ελαστικές σχέσεις εργασίας», με κυρίως νέους που απασχολούνται με τετράωρα και αμείβονται με πολύ λίγα χρήματα.  Πως μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να τα βγάλουν πέρα οικονομικά; Μήπως πρέπει να αλλάξει κάτι;

Η χώρα μας πρόσφατα βίωσε μία οικονομική κρίση ανάλογη της οποίας δεν έχει βιώσει άλλη προηγμένη χώρα σε καιρό ειρήνης. Το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά τη διάρκεια της κρίσης συρρικνώθηκε κατά περίπου 26%, ενώ η ανεργία έφτασε το 28%. Όμως, τα τελευταία χρόνια, η οικονομική ανάπτυξης της Ελλάδας είναι πολύ υψηλότερη από το μέσο όρο της ΕΕ και, σύμφωνα με τις προβλέψεις διεθνών οίκων και οργανισμών, αυτό θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια.  Το ποσοστό ανεργίας μειώνεται με ταχείς ρυθμούς, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αποκλιμακώνεται και η χώρα μας έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, με ευεργετικές συνέπειες για το κόστος δανεισμού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Η δημιουργία του ΕΦΚΑ ήταν καίριας σημασίας προκειμένου να θεσμοθετηθούν ενιαίοι κανόνες για όλους τους ασφαλισμένους, ενισχύοντας το αίσθημα της ισότητας καθώς και την αποτελεσματικότητα του σε επιχειρησιακό επίπεδο

Ήδη από το 2019 έως σήμερα, ο κατώτατος και ο μέσος μισθός έχουν αυξηθεί κατά 28% και 19% αντιστοίχως, ποσοστά πολύ υψηλότερα από τη σωρευτική αύξηση του πληθωρισμού κατά την ίδια περίοδο. Μάλιστα, όσο η ανεργία μειώνεται, και παρατηρούνται στενότητες στην αγορά εργασίας η αύξηση στα εισοδήματα από εργασία θα συνεχιστεί.

Όσον αφορά τη μερική απασχόληση, με βάση τα τελευταία δημοσιοποιημένα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το Δ’ τρίμηνο του 2023 δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι νέες θέσεις εργασία που δημιουργούνται είναι κυρίως θέσεις πλήρους απασχόλησης. Οι θέσεις μερικής απασχόλησης αντιστοιχούν στο 7,5% της συνολικής απασχόλησης, ενώ σε ετήσια βάση μειώθηκαν κατά 6,3%. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε ότι η χώρα μας έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά μερικής απασχόλησης στη Ευρώπη. Δεν πρέπει, επίσης, να παραβλέπουμε το γεγονός πως η μερική απασχόληση μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό όχημα ασφαλισμένης εργασίας το οποίο επιτρέπει σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, όπως οι φοιτητές, κατηγορίες γυναικών, αρκετοί συνταξιούχοι που επιθυμούν να εργαστούν ή μερίδα ατόμων με αναπηρία, να αυξήσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας αλλά και το εισόδημά τους.

–Πάντως με κάποιο τρόπο και το κράτος οφείλει να αναγνωρίσει ότι στο πλαίσιο μιας ψηφοθηρικής πολιτικής έκανε «εγκλήματα» εις βάρος κάποιων Ταμείων. Για παράδειγμα στο παρελθόν το Ταμείο των κληρικών – λεγόταν ΤΠΟΕΚΕ – με υπουργικές αποφάσεις, και με απαίτηση της διοικούσας εκκλησίας παραχώρησε την περιουσία του στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Περιουσία που αν αξιοποιούνταν για τους ασφαλισμένους κληρικούς, θα έφερνε έσοδα και σίγουρα από εκεί θα μπορούσαν να λάβουν ένα μέρος της σύνταξής τους. Τέτοιου είδους ζητήματα υπάρχει πρόθεση να τα αντιμετωπίσετε;

Πριν από τη θεσμοθέτηση του ΕΦΚΑ στη χώρα μας υπήρχαν πάνω από 300 Ταμεία κύριας και επικουρικής ασφάλισης, τα περισσότερα εκ των οποίων ενσωματώθηκαν σε μεγαλύτερους ασφαλιστικούς φορείς, συνήθως μεταφέροντας σε αυτούς τα σωρευμένα ελλείμματά τους. Από την άλλη, όντως υπήρχαν κάποια ταμεία που η περιουσία τους ίσως τους εξασφάλιζε την απρόσκοπτη λειτουργία τους για ορισμένα χρόνια, αλλά αυτή ήταν η εξαίρεση και όχι ο κανόνας.

• Ας μην ξεχνάμε ότι περίπου τα 2/3 της αύξησης του δημοσίου χρέους κατά τη δεκαετία πριν από την κρίση αντιστοιχούσαν σε μεταβιβάσεις του κρατικού προϋπολογισμού για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος. Ακόμα και σήμερα, παρά τις σημαντικές και επίπονες προσπάθειες που έχουν γίνει, ένα μεγάλο μέρος των καταβαλλομένων συντάξεων καλύπτεται από τον προϋπολογισμό και, μάλιστα, αυτό δεν αφορά μόνο τις εθνικές συντάξεις αλλά και τμήμα των ανταποδοτικών συντάξεων.

Η δημιουργία του ΕΦΚΑ ήταν καίριας σημασίας προκειμένου να θεσμοθετηθούν ενιαίοι κανόνες για όλους τους ασφαλισμένους, ενισχύοντας το αίσθημα της ισότητας καθώς και την αποτελεσματικότητα του σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Πάντως, αν ομάδες εργαζομένων το επιθυμούν μπορούν να συστήσουν επαγγελματικά ταμεία, εκμεταλλευόμενοι τις δυνατότητες που τους δίνει το προσφάτως αναμορφωμένο νομοθετικό πλαίσιο. Η εθελοντική συνταξιοδοτική αποταμίευση αυτών των ταμείων βοηθά τόσο στην επιτάχυνση του ρυθμού μεγέθυνσης της Ελληνικής οικονομίας όσο και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ασφαλισμένων κατά τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού τους βίου.

Σε ερώτηση σχετικά με τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ο υφυπουργός Εργασίας απάντησε τα εξής: «Η πίεση που έχουμε στο ασφαλιστικό μας σύστημα, λόγω δημογραφικού, είναι μεγάλη και αυτό δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης των περισσοτέρων χωρών είναι κατά βάση διανεμητικά, δηλαδή οι εισφορές των τωρινών εργαζομένων πληρώνουν για τις συντάξεις των τωρινών συνταξιούχων. Τα συστήματα αυτά δουλεύουν καλά, όταν έχουμε πολλούς εργαζόμενους και λίγους συνταξιούχους. Όταν ανατρέπεται αυτός ο κανόνας, αρχίζουν τα προβλήματα.

Γι’ αυτό και όλες ανεξαιρέτως οι χώρες έχουν λάβει μία σειρά μέτρων, τα οποία έχουν να κάνουν είτε με την ίδια τη συνταξιοδοτική δαπάνη είτε με τη διαφοροποίηση του ασφαλιστικού κινδύνου.

Στην Ελλάδα, μέτρα λάβαμε τα τελευταία χρόνια και από ό,τι δείχνουν οι αναλογιστικές μελέτες, παρότι το σύστημά μας εξακολουθεί να δημιουργεί μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, με τους υφιστάμενους κανόνες μακροχρονίως φαίνεται να πετυχαίνουμε τη σταθερότητα που επιθυμούμε.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα όρια συνταξιοδότησης, αυτά εξετάζονται ανά τριετία. Έγινε πρόσφατα η εξέταση και οι διαφοροποιήσεις ήταν μηδαμινές. Αυτός είναι και ο λόγος που, μέχρι το 2027, δεν πρόκειται να γίνει καμία μεταβολή στα όρια αυτά».

Για το ΤΕΚΑ, ο κ. Τσακλόγλου σημείωσε τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με το πρόσφατο Ageing Report της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τα ποσοστά αναπλήρωσης της Ελλάδας αναμένεται να μειωθούν ελαφρά τις επόμενες δεκαετίες, όταν αρχίζουν να καταβάλλονται και οι συντάξεις του ΤΕΚΑ, τότε αυτά ανεβαίνουν σημαντικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μία σχετικά συντηρητική προσέγγιση και υπολογίζει ότι οι πραγματικές αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων των αντίστοιχων ταμείων θα είναι περίπου 2%. Τα ιστορικά στοιχεία του ΟΟΣΑ για μεγάλες περιόδους φαίνεται να δείχνουν ότι το ποσοστό το οποίο πετυχαίνουν συνταξιοδοτικά συστήματα κεφαλαιοποιητικής μορφής είναι κοντύτερα στο 3%. Ενώ η διαφορά φαίνεται μικρή, σε βάθος 40 ετών, μπορεί να δώσει σημαντικά διαφορετικές σωρευτικές αποδόσεις».

Όσον αφορά τη συμμετοχή των νέων στο ταμείο, ο υφυπουργός Εργασίας διευκρίνισε αρχικά ότι ο νέος πυλώνας ασφάλισης είναι υποχρεωτικός για όσα άτομα εισέρχονται στην αγορά εργασίας από το 2021 και μετά και έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης, αφορά δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των νέων ασφαλισμένων. Ο κ. Τσακλόγλου αναφέρθηκε επίσης στην καμπάνια ενημέρωσης που «τρέχει» για το ΤΕΚΑ, η οποία αναμένεται να αυξήσει τα ποσοστά προαιρετικής συμμετοχής.

Αναφορικά με την απασχόληση συνταξιούχων, ο υφυπουργός Εργασίας τόνισε ότι, με το προηγούμενο καθεστώς, αν κάποιος ήθελε να απασχοληθεί έστω και μία ώρα, υπήρχε περικοπή της σύνταξής του κατά 30%. «Μάλιστα, πριν από το 2019 η αντίστοιχη περικοπή ήταν 60%. Με τον νόμο, που ψηφίστηκε την προηγούμενη χρονιά, οι συνταξιούχοι οι οποίοι επιθυμούν να εργαστούν λαμβάνουν την πλήρη σύνταξή τους και υπάρχει ένας πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, που αντιστοιχεί στο 10% των απολαβών που θα έχουν από τη μισθωτή απασχόλησή τους και κάτι αντίστοιχο για τους αυτοαπασχολούμενους. Τα πρώτα στοιχεία που έχουμε είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά και πολύ πέρα και από τις προσδοκίες μας. Ενώ, προηγουμένως, υπήρχαν γύρω στις 36.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι, σύμφωνα με το τελευταία στοιχεία, έχουν εγγραφεί στην αντίστοιχη πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ σχεδόν 80.000 συνταξιούχοι, νούμερο που συνεχώς ανεβαίνει. Με το μέτρο αυτό, αυξάνεται τόσο το τωρινό εισόδημα των συνταξιούχων, όσο και το μελλοντικό, καθότι αυτοί καταβάλλουν εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, οι οποίες θα οδηγήσουν σε προσαύξηση στη σύνταξή τους μελλοντικά, όταν θα σταματήσουν να εργάζονται» αποσαφήνισε ο κ. Τσακλόγλου.

Σχετικά με την εξαήμερη εργασία, ο υφυπουργός υπογράμμισε: «Δεν πρόκειται για ένα μέτρο γενικευμένο, αλλά αφορά είτε κλάδους συνεχούς ροής ή κλάδους όπου υπάρχει μια έκτακτη ανάγκη. Η έκτακτη απασχόληση είναι 40% ακριβότερη για τον εργοδότη, γι’ αυτό και την εφαρμόζουν μόνο όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ανάγκες, ενώ τόσο ο τουρισμός όσο και η εστίαση εξαιρούνται από αυτό το μέτρο».

Για τις ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό, ο κ. Τσακλόγλου δήλωσε: «Παρότι τα ποσοστά ανεργίας έχουν μειωθεί σημαντικά την τελευταία πενταετία, ταυτόχρονα παρατηρούνται και μεγάλες ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας, όπως ο αγροτικός τομέας, ο τουρισμός και κάποια κομμάτια της μεταποίησης. Όπου υπάρχει ανάγκη η οποία δεν μπορεί να καλυφθεί από το εγχώριο εργατικό δυναμικό, προσπαθούμε να την καλύψουμε με μετακλήσεις με διακρατικές συμφωνίες αμοιβαία επωφελείς και για τη δική μας οικονομία, αλλά και για τους μετακλητούς εργαζόμενους».

Για το επίδομα μητρότητας, ο υφυπουργός Εργασίας σημείωσε ότι, κατά την προηγούμενη τετραετία, η κυβέρνηση επέκτεινε χρονικά το επίδομα μητρότητας για τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα στους εννέα μήνες, και τώρα επεκτείνει την παροχή και στις ελεύθερες επαγγελματίες, τις αυτοαπασχολούμενες και τις αγρότισσες.

Όπως είπε, “η προϋπόθεση είναι να είναι ασφαλιστικά ενήμερες. Αν τυχόν δεν είναι ασφαλιστικά ενήμερες, η αντίστοιχη πλατφόρμα βγάζει ένα μήνυμα που τους λέει ‘παρακαλώ, είτε πληρώστε, είτε ρυθμίστε το χρέος σας, ώστε να μπορέσετε να λάβετε το επίδομα μητρότητας”.

Πρόκειται για ένα ασφαλιστικό και όχι προνοιακό επίδομα. Οι αυτοαπασχολούμενοι καταβάλλουν μηνιαία εισφορά, ύψους 10 ευρώ, που παλαιότερα κάλυπτε μόνο τον κίνδυνο της ανεργίας. Διαπιστώσαμε ότι υπήρχε ο δημοσιονομικός χώρος, ώστε να καλυφθεί και το επίδομα μητρότητας, το οποίο και κάναμε.

Το επίδομα έχει δύο στόχους. Πρώτον να ενισχύσει την οικογένεια, σε μία περίοδο στην οποία πραγματικά είναι πολύ χρήσιμο η μητέρα ή κάποιος από τους γονείς να μείνει με το παιδί του και, ταυτόχρονα, διευκολύνει τις γυναίκες να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας, ενθαρρύνει τις οικογένειες οι οποίες θέλουν αποκτήσουν παιδιά, να το κάνουν, συμφιλιώνοντας τον εργασιακό με τον οικογενειακό βίο”.

Σε ερώτηση σχετικά με την εξαήμερη εργασία, ο κ. Τσακλόγλου απάντησε τα εξής: “Έχει νομοθετηθεί για ορισμένους ακόμα κλάδους, όπου η παραγωγή είναι ‘συνεχούς ροής’, τους οποίους δεν είχαμε καλύψει προηγουμένως και δίνει δικαίωμα στον εργοδότη να ζητήσει από τον εργαζόμενο να εργαστεί και έκτη ημέρα με τις μισθολογικές απολαβές που προβλέπει ο νόμος. Το μέτρο καλύπτει σχετικά μικρό αριθμό εργαζομένων και, σίγουρα, δεν πρόκειται για γενίκευση του μέτρου σε όλους τους μισθωτούς”.

Αναφορικά με το πότε μπορεί κάποιος να πάρει σύνταξη, ο υφυπουργός Εργασίας διευκρίνισε ότι, για να μπορεί κάποιος να πάρει σύνταξη, πρέπει να έχει τουλάχιστον 15 έτη ασφαλιστικών εισφορών και να είναι τουλάχιστον 62 ετών.  Αν έχει 40 χρόνια εισφορών, η σύνταξη καταβάλλεται χωρίς καμία περικοπή.  Αν δεν έχει 40 χρόνια εισφορών και θελήσει να βγει στη σύνταξη, μετά τα 62 και πριν τα 67, υφίσταται περικοπή ίση με 1/240 της εθνικής σύνταξης για κάθε μήνα από τη διαφορά από το θεωρητικό μέγιστο των 40 ετών. Στα 67 έτη, κάποιος που πληροί τις προϋποθέσεις της 15ετίας συνταξιοδοτείται, χωρίς περικοπή της εθνικής σύνταξης.

Σε πλήρη σύνταξη νωρίτερα από την ηλικία των 62, ετών μπορούν να βγουν όσοι είναι στις ένοπλες δυνάμεις και στα σώματα ασφαλείας, όπου το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι στα 60 έτη, καθώς και οι εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

Τέλος, για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, ο κ. Τσακλόγλου ανέφερε τα ακόλουθα: “Στη νομοθεσία μας, το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι συνδεδεμένο με το προσδόκιμο της επιβίωσης στα 65 χρόνια. Η εξέταση του αντιστοίχου ορίου γίνεται κάθε τρία χρόνια. Έγινε πέρυσι και διαπιστώθηκε ότι το προσδόκιμο της επιβίωσης στα 65 έτη δεν αυξήθηκε στην Ελλάδα, λόγω της πανδημίας. Η επόμενη επανεξέταση θα γίνει το 2027 και, μέχρι τότε, δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα απολύτως

Αν και η συνταξιοδοτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα είναι υψηλότερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου, οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι αυτή σταδιακά θα συγκλίνει προς τον μέσο όρο της ΕΕ. Ταυτόχρονα, αναμένεται και σταδιακή μείωση των μεταβιβάσεων του προϋπολογισμού για την κάλυψη των ελλειμμάτων της κοινωνικής ασφάλισης, παρότι οι μεταβιβάσεις αυτές θα παραμείνουν υψηλότερες του ευρωπαϊκού μέσου όρου».

Τσακλόγλου: Οι συντάξει θα αυξάνονται διαχρονικά

Ερωτηθείς αν υπάρχει κίνδυνος να μειωθούν οι συντάξεις, ο υφυπουργός Εργασίας απάντησε τα εξής: «Οι διαθέσιμες εκτιμήσεις δείχνουν ότι, με βάση τους υφιστάμενους κανόνες, οι συντάξεις θα αυξάνονται διαχρονικά. Το ύψος της αύξησης εξαρτάται από τον ρυθμό της μεταβολής της παραγωγικότητας της εργασίας, αλλά, σε βάθος χρόνου, από τις αποδόσεις των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων της κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Πάντως, πρέπει να επισημανθούν και δύο επιμέρους σημεία.

Πρώτον, ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, σημαντικό ρόλο για τη μελλοντική σύνταξή τους παίζει η επιλογή της ασφαλιστικής κλάσης. Η συντριπτική πλειονότητα των ελευθέρων επαγγελματιών επιλέγει την κατώτατη ασφαλιστική κλάση, καταβάλλοντας χαμηλότερες εισφορές από αυτές του αμειβόμενου με τον κατώτατο μισθό. Αυτό, όμως, μελλοντικά οδηγεί σε χαμηλή σύνταξη και χαμηλό βιοτικό επίπεδο κατά τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού βίου.

Δεύτερον, η συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση στη χώρα μας είναι πολύ χαμηλή σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Πρόσφατα, ψηφίστηκε νόμος που εκσυγχρονίζει τη νομοθεσία της επαγγελματικής ασφάλισης, με σκοπό την ανάπτυξη του τομέα. Αν ο στόχος αυτός επιτευχθεί, αυξάνεται η μακροχρόνια συνταξιοδοτική αποταμίευση και, συνακόλουθα, αυξάνονται οι συντάξεις και το βιοτικό επίπεδο των νυν εργαζομένων και μελλοντικών συνταξιούχων».

Τι είπε σχετικά με το δημογραφικό

Αναφερόμενος στο δημογραφικό πρόβλημα και στους τρόπους με τους οποίους μπορεί να αυξηθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ο κ. Τσακλόγλου είπε τα ακόλουθα: «Το δημογραφικό είναι ίσως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Είναι αυτονόητο ότι θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν, ώστε διευκολύνουμε τα νέα ζευγάρια να αποκτούν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν. Όμως, αν κρίνουμε από τις πρόσφατες εμπειρίες των άλλων χωρών, δεν υπάρχει καμία χώρα στην οποία να έπεσε το ποσοστό γονιμότητας αρκετά κάτω από το 2,1, που είναι το απαραίτητο για τη σταθερότητα του γηγενούς πληθυσμού και η χώρα να ανέκαμψε δημογραφικά αργότερα.

Επίσης, το ποσοστό ανεργίας είναι υψηλό, παρά τη σημαντική πτώση του κατά την τελευταία πενταετία, αλλά ήδη παρατηρούμε σημαντικές στενότητες σε τμήματα της αγοράς εργασίας. Για τον λόγο αυτό, έχουμε λάβει μέτρα, για να ωθήσουμε περισσότερους ανθρώπους προς την αγορά εργασίας τόσο γυναίκες όσο και νέους και άτομα με αναπηρία, αλλά και άτομα μεγάλης ηλικίας, ενδεχομένως συνταξιούχους. Σε όλες αυτές τις κατηγορίες τα ποσοστά συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό στη χώρα μας είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι στην ΕΕ».

Τέλος, πρόοδος παρατηρείται τόσο στις εκκρεμείς παράλληλες συντάξεις όσο και στα εφάπαξ, ενώ πρόσφατα δόθηκαν και πολλά αναδρομικά συντάξεων που δεν είχαν επανυπολογιστεί.

Για το ΤΕΚΑ

Το ΤΕΚΑ, αυτή τη στιγμή έχει γύρω στις 350.000 ασφαλισμένους, 140.000 εργοδότες και γύρω στα 110 – 120 εκατομμύρια υπό διαχείριση. Όπως τόνισε ο κος Τσακλόγλου ένα κομμάτι από τις εισφορές τις οποίες θα συλλέξει το ΤΕΚΑ θα κατευθυνθεί σε επενδύσεις στην ελληνική οικονομία, με αποτέλεσμα της αύξηση της παραγωγικότητας, των μισθών και της απασχόλησης και, συνακόλουθα, των δημοσιονομικών εσόδων. Σύμφωνα με υφιστάμενες μελέτες, ακριβώς λόγω των επενδύσεων του ΤΕΚΑ στην Ελληνική οικονομία, σε βάθος 50ετίας τα ΑΕΠ θα είναι κατά περίπου 7% υψηλότερο απ’ ότι θα ήταν χωρίς τις επενδύσεις αυτές.

Για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος

Κάθε φορά που γίνεται μια αλλαγή στο συνταξιοδοτικό μας σύστημα εκπονείται καινούργια αναλογιστική μελέτη, ενώ σε τακτική βάση τέτοιες μελέτες εκπονούνται ανά τριετία. Οι μελέτες αυτές δείχνουν ότι αν διατηρήσουμε τους υφιστάμενους κανόνες, το σύστημά μας είναι βιώσιμο. Σταδιακά μειώνεται η συνταξιοδοτική δαπάνη ως ποσοστό του ΑΕΠ ενώ αναμένεται και μείωση της συμβολής του κράτους, δηλαδή του κρατικού προϋπολογισμού, προς το ασφαλιστικό σύστημα.

Για το δημογραφικό

Η επιδείνωση των δημογραφικών είναι συνέπεια δυο παραγόντων. Ο πρώτος είναι ότι μειώνεται ο αριθμός των γεννήσεων. Το ποσοστό γονιμότητας, δηλαδή ο αριθμός των παιδιών που γεννά μία γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας στην Ελλάδα κάνει περίπου 1,4 παιδιά, όταν για να μείνει σταθερός ο πληθυσμός ο αριθμός αυτός πρέπει να είναι 2,1. Τέτοιο νούμερο καταγράφηκε στη χώρα μας τελευταία φορά στις αρχές της δεκαετίας του ΄80. Ο δεύτερος, και ιδιαίτερα ευχάριστος λόγος, είναι το ότι αυξάνεται το προσδόκιμο της επιβίωσης, ζούμε δηλαδή περισσότερα χρόνια. Συνδυαστικά, γινόμαστε λιγότεροι και γηραιότεροι. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι η βέλτιστες πολιτικές σε αυτό το πεδίο είναι αυτές που οδηγούν σε συμφιλίωση της επαγγελματικής με την οικογενειακή ζωή, ώστε να αυξηθεί η γονιμότητα. Σε αυτό τον τομέα πολλά έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια (αύξηση θέσεων σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς και ολοήμερα σχολεία, αλλά και επίδομα γέννας, επιδόματα μητρότητας, νταντάδες της γειτονιάς, γονικές άδειες, κλπ).

Για τους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ

Όπως υπογράμμισε ο Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρότι η καταγραφείσα αύξηση του ΑΕΠ την προηγούμενη χρονιά είναι χαμηλότερη της πρόβλεψης του προϋπολογισμού (2,0% αντί 2,4%), στην πραγματικότητα, η απόδοση της οικονομίας ήταν καλύτερη του αναμενόμενου. Ο λόγος είναι ότι, όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες, ένα απροσδόκητο, οξύτατο αλλά μη επαναλαμβανόμενο φαινόμενο, η κακοκαιρία Daniel που χτύπησε τη Θεσσαλία, αφαίρεσε περίπου 0,6% από το ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, χωρίς την αυτό το απροσδόκητο φαινόμενο ο ρυθμός ανάπτυξης θα ήταν υψηλότερος αυτού που είχε προβλεφθεί.

«Αυτό που κάναμε είναι και είναι εφάπαξ, κατεβάζουμε το όριο από τα 7 χρόνια στα 3 χρόνια για άτομα τα οποία αποδεδειγμένα μένουν στην Ελλάδα παράτυπα και ουσιαστικά τους βγάζουμε από τη “μαύρη” οικονομία, και να πληρώσουν τις εισφορές, τους φόρους τους και να καλύψουμε ανάγκες στον πρωτογενή τομέα. Αυτό θα ισχύει για όσο διάστημα έχουν εργασία», είπε αρχικά.

Η απάντηση στην κριτική Σαμαρά

Αναφερόμενος στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο κ. Τσακλόγλου επανέλαβε πως «δεν πρόκειται για ελληνοποιήσεις. Τους βγάζουμε από τη “μαύρη” εργασία και τους βάζουμε να δουλεύουν νόμιμα. Είδαμε τα πενιχρότατα αποτελέσματα από τα μέτρα που πήραμε. Αυτά τα άτομα που θα νομιμοποιηθούν είναι ότι κατά μέσο όρο οι νομιμοποιήσεις είναι 7.000 και θα επηρεάσει περίπου 25.000 άτομα».

»Το ζήτημα των απελάσεων έχει συζητηθεί, είναι λίγα αυτά που μπορούμε να κάνουμε. Τους περισσότερους από αυτούς τους ανθρώπους, δεν τους δέχονται πίσω οι χώρες που προέρχονται. Τα προβλήματα του αγροτικού τομέα θα ελαφρυνθούν αλλά δεν θα λυθούν. Ήδη έχουμε υπογράψει συμβάσεις με χώρες για μετάκληση υπάλληλων για εργασία νόμιμα, για συγκεκριμένο διάστημα και με συγκεκριμένους όρους», πρόσθεσε.

Για την προσωπική διαφορά

Για το ζήτημα της προσωπικής διαφοράς και τον νόμο Κατρούγκαλου, ο κ. Τσακλόγλου σημείωσε: «Ποτέ δεν ειπώθηκε από το πρόγραμμα της ΝΔ ή από τον πρωθυπουργό περί κατάργησης του νόμου Κατρούγκαλου. Στον νόμο αυτόν έχουν γίνει πολλές τροποποιήσεις, οπότε βλέπουμε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που είχε ψηφιστεί αρχικά. Το να κόψουμε την προσωπική διαφορά, μπαίνει και το ζήτημα ότι μπαίνει ένα υπερβολικά ακριβό μέτρο. Έχουμε υποσχεθεί πως οποτεδήποτε έχουμε υπεραπόδοση ένα κομμάτι θα επιστρέψει στους πολίτες εφάπαξ. Δίνουμε επιδόματα και στους χαμηλοσυνταξιούχους και για την προσωπική διαφορά. Αν στο τέλος στη χρονιάς έχουμε αντίστοιχο δημοσιονομικό πλεόνασμα, βεβαίως και θα στηρίξουμε παραπάνω τους πολίτες».

Ουσιαστικά αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον το 50% του ποσού της ενίσχυσης ή του επιδόματος θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ηλεκτρονικές πληρωμές και αγορές, ενώ για το υπόλοιπο ποσό παρέχεται η δυνατότητα ανάληψης μετρητών.

Έτσι επί της ουσίας αυτό σημαίνει ότι το μηνιαίο ποσό του επιδόματος ανεργίας των 479 ευρώ περιορίζεται στο μισό (239,5) όσον αφορά τα χρήματα που θα μπορεί να πάρει στο χέρι ο άνεργος, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα έχει πιστωθεί στην προπληρωμένη κάρτα και θα εξαργυρώνεται αποκλειστικά για αγορές και πληρωμή λογαριασμών.

Το ζήτημα προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στην Επιτροπή της Βουλής καθώς οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, καταλόγισαν στον υφυπουργό Κοινωνικών Ασφαλίσεων Παναγιώτη Τσακλόγλου ότι με τα όσα προβλέπονται στο νομοσχέδιο το επίδομα ανεργίας χάνει τον ανταποδοτικό του χαρακτήρα.

Και αυτό επειδή όπως επισημαίνουν το μισό του επιδόματος δεν θα καταβάλλεται σε χρήμα, αλλά ο δικαιούχος θα το λαμβάνει μέσω προπληρωμένης κάρτας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ακόμα ένα pass για τα σούπερ μάρκετ ή για την πληρωμή λογαριασμών του (π.χ., λογαριασμούς ενέργειας κ.λπ).

Η ανακοίνωση της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος:

«Ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης επιχείρησε να απαξιώσει το δικηγορικό σώμα – Ο πρωθυπουργός οφείλει να τον αποπέμψει πάραυτα. Η Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, που συνεδρίασε σήμερα (25/11), στην Αθήνα, καταδικάζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τις απαράδεκτες δηλώσεις του υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με τις οποίες επιχείρησε να προσβάλει και απαξιώσει το δικηγορικό σώμα.

Ο αλαζών, καιροσκόπος και διανομέας αθλιοτήτων της εξουσίας υφυπουργός, με τη συμπεριφορά του αυτή προσβάλλει ευθέως το Κράτος Δικαίου, αναγκαίο και αναπόσπαστο τμήμα του οποίου αποτελούν οι δικηγόροι, ως συλλειτουργοί της Δικαιοσύνης. Προσβάλλει και υποτιμά τη Δικαιοσύνη και τη διαδικασία απονομής της. Προσβάλλει όλους τους νέους επιστήμονες που έχουν αφιερώσει χρόνο και έχουν καταβάλει μεγάλη προσπάθεια για να εκπληρώσουν τα επαγγελματικά τους όνειρα. Ο πρωθυπουργός οφείλει να τον αποπέμψει πάραυτα».

Ταυτόχρονα στηλιτεύει την δήλωση του υφ. Εργασίας Πάνου Τσακλόγλου σε τηλεοπτική εκπομπή για την οποία πάντως ο ίδιος ζήτησε «συγγνώμη».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ:

Ο Υπουργός Επικρατείας, Μάκης Βορίδης, χθες στη Βουλή επιδόθηκε σε ένα κρεσέντο προκλήσεων καθοδηγώντας τη στάση συγκάλυψης των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, που απέρριψαν τη διερεύνηση της τραγωδίας των Τεμπών στη βάση της δικογραφίας του Ευρωπαίου Εισαγγελέα.

Μάλιστα, χειροκρότησαν θερμά τον πρώην Υπουργό, που είναι υπεύθυνος για τη μη έγκαιρη ολοκλήρωση του έργου της τηλεδιοίκησης, που θα εγγυόνταν την ασφάλεια των πολιτών.

Ο Υφυπουργός Εργασίας, Παναγιώτης Τσακλόγλου, που «ανεβοκατεβάζει» τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στα τηλεοπτικά παράθυρα, απαξίωσε χθες τους επιστήμονες ελεύθερους επαγγελματίες.

Είναι αυτοί, που μπαίνουν στο στόχαστρο της φορολογικής ατζέντας, που επιμελώς απέκρυψε προεκλογικά η Κυβέρνηση έχοντας το θράσος να επιτίθεται στο ΠΑΣΟΚ που πρότεινε τη φορολόγηση όσων κατέχουν μετοχές και ακίνητα αξίας εκατομμυρίων ευρώ, και όχι των αδύναμων και της μεσαίας τάξης.

Ας μην έχουν όμως αυταπάτες: Τώρα είναι αντιμέτωποι με τα προβλήματα που δεν έλυσαν και όσα οι ίδιοι δημιούργησαν».

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η δήλωση Τσακλόγλου ήταν ατυχέστατη. Το αντιλήφθηκε και ο ίδιος και ζήτησε συγγνώμη. Δε νομίζω ότι υπάρχει πολύ μεγάλο περιθώριο για ανάλυση και μάλιστα επειδή μιλάμε και για έναν άνθρωπο- γιατί πρέπει να κοιτάμε και τον πρότερο έντιμο βίο του ανδρός- ταπεινό, που αφοσιώνεται στο έργο του όλα αυτά τα χρόνια στο υπουργείο Εργασίας. Για εμένα είναι σημαντικό ότι μετά από λίγη ώρα είπε συγγνώμη γιατί μάλιστα νομίζω ότι ένα πρόβλημα που δημιουργείται από αυτές τις δηλώσεις είναι ότι δημιουργούνται και λάθος εντυπώσεις» δήλωσε.