Ειδικότερα, το Ελεγκτικό Συνέδριο δημοσίευσε έκθεση ελέγχου που πραγματοποίησε σε 14 δήμους σχετικά με την κατάληψη κοινόχρηστων χώρων από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων.

Ο έλεγχος διενεργήθηκε σε 14 δήμους και πραγματοποιήθηκαν επιτόπιοι έλεγχοι σε 476 καταστήματα. Από τους ελέγχους προέκυψε ότι 237 καταστήματα (ποσοστό 50%) καταλάμβαναν κοινόχρηστο χώρο χωρίς άδεια και 129 καταστήματα (ποσοστό 27%) καταλάμβαναν κοινόχρηστο χώρο καθ’ υπέρβαση της σχετικής άδειας, με το συνολικό ποσοστό παραβατικότητας να ανέρχεται στο 77%.

Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, οι μηχανισμοί ελέγχου οι οποίοι εφαρμόζονται από τους δήμους, δεν συμβάλλουν αποτελεσματικά στη διαφύλαξη των κοινόχρηστων χώρων για τους ακόλουθους λόγους:

1. Δεν υφίσταται ενιαίο και συγκροτημένο κανονιστικό πλαίσιο σε τοπικό επίπεδο: Κανονιστικές αποφάσεις δήμων της περιφέρειας, με τις οποίες καθορίζονται οι κοινόχρηστοι χώροι που μπορούν να παραχωρηθούν σε ιδιώτες και οι όροι της παραχώρησης είναι ανεπίκαιρες, ελλιπείς και αποσπασματικές.
2. Δεν υφίσταται ενιαίο και πλήρως ενημερωμένο ηλεκτρονικό αρχείο ούτε διαλειτουργικότητα με τα λοιπά εμπλεκόμενα στην ελεγκτική διαδικασία τμήματα (εσόδων και δημοτικής αστυνομίας).
3. Κατά το στάδιο έκδοσης των αδειών δεν προκύπτει ότι τηρείται η νόμιμη διαδικασία και ότι γίνεται ουσιαστικός έλεγχος, ώστε να προλαμβάνονται φαινόμενα αυθαίρετης κατάληψης κοινόχρηστου χώρου.
4. Ο ελεγκτικός μηχανισμός δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Δεν υφίσταται ορθολογικός προγραμματισμός ελέγχων βάσει αξιολόγησης του κινδύνου αυθαίρετης κατάληψης κοινόχρηστου χώρου ανάλογα με την περιοχή, τη χρονική περίοδο και την επιχείρηση. Διενέργεια ελάχιστων ή και μηδενικών ελέγχων σε δήμους της περιφέρειας.
5. Δεν υφίσταται εύχρηστο σύστημα ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τους όρους παραχώρησης, ώστε να διασφαλίζεται η ενεργός συμμετοχή τους στην προστασία των κοινόχρηστων χώρων. Η ανάπτυξη της εφαρμογής “mystreet” είναι καθοριστικής σημασίας.
6. Για τις παραβάσεις που διαπιστώνονται διατυπώνονται συστάσεις ή επιβάλλονται κυρίως χρηματικές κυρώσεις χωρίς να παρακολουθείται η αποκατάσταση του κοινόχρηστου χώρου. Η απομάκρυνση σταθερών κατασκευών αποδεικνύεται ιδιαίτερα δυσχερής λόγω της εμπλοκής περισσότερων φορέων. Παρατηρείται μεγάλη απόκλιση μεταξύ του ποσού των βεβαιωθέντων προστίμων και του ποσού που τελικά εισπράττεται.

Συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το Ελεγκτικό Συνέδριο απευθύνει προς τους ελεγχόμενους φορείς τις εξής συστάσεις:

1. Να επικαιροποιήσουν και κωδικοποιήσουν τις κανονιστικές αποφάσεις που καθορίζουν τους κοινόχρηστους χώρους εντός της εδαφικής τους περιφέρειας, οι οποίοι δύνανται να παραχωρηθούν στους ιδιώτες καθώς και τους όρους χρήσης αυτών.
2. Να καταρτίσουν και να ενημερώνουν σε διαρκή βάση επικαιροποιημένο μητρώο παραχωρήσεων που θα παρέχει άμεση και αξιόπιστη πληροφόρηση για τις άδειες, τους όρους και τις προϋποθέσεις της παραχώρησης, ιστορικό ελέγχων και παραβάσεων.
3. Κατά το στάδιο έκδοσης των αδειών να γίνονται αυτοψίες, να τηρούνται οι νόμιμες προθεσμίες κατά την ανανέωση των αδειών και να γίνεται ουσιαστικός έλεγχος των δικαιολογητικών.
4. Να προγραμματίζονται και να διενεργούνται κάθε έτος τακτικοί έλεγχοι βάσει κριτηρίων επικινδυνότητας ανάλογα με την περιοχή, τη χρονική περίοδο και την επιχείρηση. Να γίνεται διασταύρωση των επιχειρήσεων που λειτουργούν με τα στοιχεία του επικαιροποιημένου μητρώου. Να επανελέγχονται επιχειρήσεις που έχουν επιδείξει παραβατική συμπεριφορά.
5. Μέχρι να τεθεί σε λειτουργία η εφαρμογή «mystreet», να μεριμνήσουν με κάθε πρόσφορο τρόπο για την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους όρους της άδειας των καταστημάτων που αναπτύσσουν τραπεζοκαθίσματα σε κοινόχρηστο χώρο.
6. Προς διευκόλυνση των ελεγκτών να καταρτισθούν ευσύνοπτα εγχειρίδια ελέγχου με τη βασική μεθοδολογία του ελέγχου. Να εξετασθούν τρόποι με τους οποίους οι ελεγκτές κατά τη διεξαγωγή του ελέγχου θα έχουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία των παραχωρήσεων.
7. Όταν διαπιστώνονται παραβάσεις να επιβάλλονται οι προβλεπόμενες στον νόμο χρηματικές κυρώσεις και τα προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα προς αποκατάσταση του κοινόχρηστου χώρου. Να παρακολουθείται η εφαρμογή των μέτρων. Η βεβαίωση των προστίμων να γίνεται όσο το δυνατόν εγγύτερα χρονικά με τη διαπίστωση της παράβασης. Να επισπεύδονται οι διαδικασίες απομάκρυνσης των αυθαίρετων σταθερών κατασκευών».

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Διεύθυνσης Δημοτικής Αστυνομίας του μεγαλύτερου δήμου της χώρας, το τετράμηνο φέτος έχουν πραγματοποιηθεί 2.738 έλεγχοι σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος (εστιατόρια, μπαρ κ.λπ.) έναντι 2.506, το 2023 (αύξηση 9%).

Παραβάσεις διαπιστώθηκαν σε 1.246 περιπτώσεις και δόθηκε εντολή απομάκρυνσης των τραπεζοκαθισμάτων που καταλάμβαναν αυθαίρετα κοινόχρηστο χώρο, έναντι 809 την ίδια περίοδο το προηγούμενο έτος.

Μόνο για το χρονικό διάστημα 4 έως 21 Απριλίου 2024, δόθηκαν 300 εντολές άρσης αυθαίρετης κατάληψης κοινόχρηστου χώρου έναντι 169 το 2023 και έγιναν 23 επιχειρήσεις απομάκρυνσης τραπεζοκαθισμάτων σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε ο δήμος Αθηναίων, κατά το διάστημα 1/1/2024 – 21/4/2024 έχουν πραγματοποιηθεί:

2.738 έλεγχοι κατάληψης κοινόχρηστου χώρου,

1.246 εντολές ‘Αρσης Αυθαίρετης Κατάληψης Κοινόχρηστου Χώρου,

466 έλεγχοι μουσικής (ηχομετρήσεις) σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος εκ των οποίων διαπιστώθηκαν 136 Παραβάσεις και έχουν συνταχθεί οι αντίστοιχες μηνύσεις προς την Εισαγγελία,

27 σφραγίσεις σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Σε ανάρτησή του στο twitter ο γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή Παναγιώτης Σταμπουλίδης, σημειώνει: «Από αύριο στις περιοχές υψηλού κινδύνου ‪covid19.gov.gr/covid-map/‬ εφαρμόζονται ενδεικτικά: 1) στην εστίαση 50% πληρότητα, 4 καθήμενοι, αποστάσεις στα τραπεζοκαθίσματα, ‪00:00-05:00‬ κλειστά 2) αναλογία τμ/άτομα σε χώρους μουσείων, αρχαιολογικών χώρων κλπ. @MinDevGR @AdonisGeorgiadi».

Σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Σταμπουλίδης τόνισε: «Έχουμε υποχρέωση όλοι μας να οδηγήσουμε τις περιοχές υψηλού επιδημιολογικού φορτίου σε ηπιότερο επίπεδο, προκειμένου να βγούμε από την κρίση με ασφάλεια. Η υπευθυνότητα όλων μας θα κρίνει την απόδοση των μέτρων».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σύμφωνα με τις αποφάσεις, που εξειδικεύτηκαν σε συνεδρίαση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του κεντρικού δήμου της Θεσσαλονίκης, επιτρέπεται η παραχώρηση κοινόχρηστου χώρου σε οποιοδήποτε πεζοδρόμιο, πεζόδρομο ή πλατεία, εφόσον τηρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις: 

   -Σε πεζοδρόμια, το ελάχιστο πλάτος διόδου διέλευσης πεζών είναι 1,50μ.

   -Σε πεζοδρόμια όπου έχουν κατασκευαστεί ράμπες ΑμεΑ, αυτές θα πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους με δίοδο ελεύθερης διέλευσης πλάτους 1,50μ. Αντίστοιχα, ράμπες ΑμεΑ που εξασφαλίζουν πρόσβαση σε κτίρια, θα πρέπει να συνδέονται με δίοδο διέλευσης πεζών ή ζώνη διέλευσης οχημάτων εκτάκτου ανάγκης πλάτους 3,50μ. ή άλλο κοινόχρηστο πεζόδρομο ή πλατεία

   -Οι είσοδοι πολυκατοικιών και κτιρίων θα πρέπει να συνδέονται με την δίοδο διέλευσης πεζών ή με άλλο υφιστάμενο πεζόδρομο ή πλατεία μέσω όδευσης πλάτους τουλάχιστον 1,50μ.

   -Σε πεζοδρόμια, παραπλεύρως των οποίων επιτρέπεται η στάθμευση οχημάτων, επιβάλλεται απόσταση 0,60μ. από το κράσπεδο.

   -Σε πεζοδρόμους και πλατείες, θα πρέπει να παραμένει ελεύθερη ζώνη διέλευσης οχημάτων εκτάκτου ανάγκης (πυροσβεστική, ΕΚΑΒ) πλάτους 3,50μ.

   -Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να παραμένει ελεύθερη κατασκευασμένη όδευση τυφλών. 

   -Θα πρέπει να εξασφαλίζεται η πρόσβαση σε δίκτυα οργανισμών κοινής ωφέλειας (Ο.Κ.Ω.) και ιδιαιτέρως σε εγκαταστάσεις όπως ΚΑΦΑΟ, φρεάτια κλπ.

   -Σε περίπτωση τοποθέτησης κινητών συστημάτων σκίασης ή/και κινητών θερμαντικών σωμάτων, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η ορατότητα σε φωτεινούς σηματοδότες, πινακίδες του Κ.Ο.Κ. και κάθετες οδούς, προς αποφυγή ατυχημάτων.

   -Επιτρέπεται η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε χώρο που χωρίζεται από το κατάστημα μέσω οδού, όπου κινούνται οχήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η διέλευση του προσωπικού θα γίνεται υποχρεωτικά σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ο.Κ., δηλαδή από διαβάσεις πεζών προκειμένου για οδούς του βασικού οδικού δικτύου και ελεύθερα, με επίδειξη προσοχής σε οδούς ήπιας κυκλοφορίας. 

   “Τι δεν επιτρέπεται”

   -Δεν επιτρέπεται η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε χώρους κοινόχρηστου πρασίνου. 

   -Δεν επιτρέπεται η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε οδόστρωμα, όπου κινούνται οχήματα.

   -Δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων σε διαπλατύνσεις πεζοδρομίων στις συμβολές καθέτων οδών.

   -Σε καταστήματα που βρίσκονται εντός παρόδιας στοάς και με την επιφύλαξη των παρακάτω ειδικών ρυθμίσεων, δεν επιτρέπεται η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων εκτός της στοάς.

Οι επιχειρηματίες των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος θα πρέπει να ενημερώσουν μέσω μηνύματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email) τον Δήμο εάν έχουν άδεια και επιθυμούν την επέκταση των τραπεζοκαθισμάτων τους ή και εάν δεν έχουν άδεια για φέτος και καταθέτουν τώρα την αίτηση με βάση τις νέες ρυθμίσεις. Στην περίπτωση που η αίτηση ενός επιχειρηματία δε γίνεται αποδεκτή, είτε ο επιχειρηματίας που έχει άδεια δεν επιθυμεί ανάπτυξη επιπλέον τραπεζοκαθισμάτων, μπορεί να αιτηθεί αναλογικά μείωση ή επιστροφή (έως 50%) τέλους κατάληψης κοινοχρήστων χώρων.

   “Ειδικές οδηγίες για πάρκα, πλατείες, πεζοδρόμους”

Ειδικές οδηγίες εκδόθηκαν για επμέρους περιοχές (εδώ) και συγκεκριμένα για τους πεζοδρόμους Ικτίνου- Ζεύξιδος, τον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας και κάθετες πεζοδρομημένες οδούς, την περιοχή της Ροτόντας, της Λεωφόρου Νίκης, τις πλατείες Ναυαρίνου και Χρηματιστηρίου, τα Λουλουδάδικα, την πλατεία Σταμάτη Καραμανη, το Πάρκο Φωκά, την πλατεία Τσιρογιάννη και το πάρκο Πραξαγόρα.

 Η αίτηση των επιχειρηματιών θα πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά από σχέδιο Διπλωματούχου Μηχανικού, ο οποίος και έχει την ευθύνη της ορθής τήρησης όλων των σχετικών διατάξεων και της ορθής υλοποίησής τους. Με την κατάθεση της αίτησης, αυτή θα θεωρείται κατ’ αρχήν εγκεκριμένη και ο επιχειρηματίας θα μπορεί να προχωρήσει στην υλοποίηση της πρότασής του. Ωστόσο, η Υπηρεσία του Δήμου δύναται να προβεί σε διορθώσεις ή και να απορρίψει την αίτηση μετά από έλεγχο. Βασική προϋπόθεση για την χορήγηση οποιασδήποτε άδειας, είναι ο επιχειρηματίας να είναι ταμειακά ενήμερος. 

Πηγή: ΑΜΠΕ

Όπως αναφέρεται στη σχετική τροπολογία «με την επικείμενη επανέναρξη λειτουργίας των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, τα οποία αναπτύσσουν τραπεζοκαθίσματα σε κοινόχρηστους χώρους, κατά τα προβλεπόμενα από τις οικείες διατάξεις, θα επιβληθούν κανόνες τήρησης αποστάσεων προς περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού Covid-19, με αποτέλεσμα να περιορίζεται δραστικά η ανάπτυξη των τραπεζοκαθισμάτων στον παραχωρηθέντα κοινόχρηστο χώρο, καθιστώντας αναγκαία ειδική νομοθετική ρύθμιση, έτσι ώστε να προβλέπεται δυνατότητα παραχώρησης από τους δήμους πρόσθετου εμβαδού στους εν γένει κοινόχρηστους χώρους, ώστε και η λειτουργία των καταστημάτων να καταστεί βιώσιμη, αλλά και να τηρηθούν οι προβλεπόμενες αποστάσεις μεταξύ των τραπεζοκαθισμάτων».

Περαιτέρω, κρίνεται αναγκαία η πρόβλεψη μείωσης των τελών κατάληψης κοινοχρήστων χώρων, αναλόγως της μείωσης του αριθμού των τραπεζοκαθισμάτων, από τις επιχειρήσεις εκείνες για τις οποίες δεν θα καταστεί δυνατή η αύξηση του εμβαδού του κοινόχρηστου χώρου και οι οποίες κατ’επέκταση θα αναγκαστούν να περιορίσουν τον αριθμό των τραπεζοκαθισμάτων. Επίσης, με απόφαση των αρμόδιων οργάνων, της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του οικείου δήμου ή της οικείας περιφέρειας, κατ΄αντιστοιχία του αρμόδιου ΟΤΑ) και αφού προηγηθεί η έκδοση μελέτης της Τεχνικής Υπηρεσίας, είναι δυνατή η απαγόρευση κυκλοφορίας οχημάτων σε οδούς αρμοδιότητας των αντίστοιχων ΟΤΑ, για σαφώς προσδιορισμένο στην απόφαση χρονικό διάστημα. Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα προσωρινής απαγόρευσης στάσης και στάθμευσης. Σε κάθε περίπτωση λαμβάνεται μέριμνα για την ακώλυτη διέλευση οχημάτων άμεσης ανάγκης και για τη διέλευση, στάση και στάθμευση οχημάτων μόνιμων κατοίκων και ΑΜΕΑ. Οι αποφάσεις αυτές ισχύον προσωρινά και έως τις 31.12.2020.

Ο παραχωρούμενος χώρος μπορεί να εκτείνεται μέχρι του διπλάσιου του χώρου της αρχικής παραχώρησης ή να είναι ικανός για την ανάπτυξη του ίδιου αριθμού τραπεζοκαθισμάτων που προβλέπονται στην ήδη κατεχόμενη άδεια χρήσης και πάντως δεν μπορεί να είναι τριπλάσιος από την αρχική παραχώρηση. Κατά την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων θα πρέπει να εξασφαλίζεται η λωρίδα ελεύθερης όδευσης πεζών τουλάχιστον ενός μέτρου και 50 εκατοστών.

Σημειώνεται ότι ενόψει της επαναλειτουργίας των επιχειρήσεων μαζικής εστίασης από την ερχόμενη Δευτέρα ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) σε συνεργασία με το Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (Σ.Ε.Β.Τ.) και την Ελληνική Ένωση Επιχειρήσεων Οργανωμένης Εστίασης (ΕΠ.Ο.ΕΣ). εξέδωσαν οδηγίες προσαρμογής.

Οι οδηγίες βασίζονται στην ανάλυση του προφίλ επικινδυνότητας του ιού για τους χώρους εστίασης και στις βέλτιστες πρακτικές όπως αυτές αποτυπώνονται σε διεθνείς και εθνικές συστάσεις.

Μεταξύ άλλων στον οδηγό προβλέπονται οργανωτικά μέτρα για τους επιχειρηματίες, συστάσεις για σταδιακή προσέλευση και αποχώρηση των εργαζομένων, ενθάρρυνση των ανέπαφων συναλλαγών, ενημερωτικές πινακίδες.

Επίσης οι υπεύθυνοι καλούνται να ενισχύσουν νέους τρόπους παραγγελιών, όπως για παράδειγμα πίνακες σταθερών μενού ή οθόνες, μενού σε app ή μενού με δυνατότητα λήψης σε smartphones. Επίσης ενθαρρύνεται η χρήση καταλόγων μίας χρήσης, ενώ στο take away ο διανομέας πρέπει να φοράει μάσκα και γάντια.

Σε επικοινωνία που είχε με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Δημήτρη Παπαστεργίου, ο υπουργός Εσωτερικών έθεσε το θέμα και αντιμετωπίζεται θετικά η προοπτική να παραχωρηθεί επιπλέον χώρος, όπου καθίσταται αυτό δυνατόν. «Θα εξετάσουμε με την ΚΕΔΕ τη βέλτιστη λύση, για να στηρίξουμε τους επαγγελματίες. Θα κάνουμε τα πάντα για να διευκολυνθεί ο επαγγελματικός κόσμος», τόνισε στον ΑΝΤ1 και πρόσθεσε ότι «στόχος τής κυβέρνησης είναι να διευκολυνθούν οι επιχειρήσεις, για να μείνουν όρθιες οι ίδιες αλλά και οι θέσεις εργασίας».

Αναφερόμενος στην οικονομία γενικότερα και την ύφεση που δημιουργείται λόγω της κρίσης, ο κ. Θεοδωρικάκος είπε ότι, με τα μέτρα που ανακοίνωσε προ ημερών ο υπουργός Οικονομικών, είναι εφικτή η επιστροφή σε δυναμική ανάπτυξη από το επόμενο έτος. Για τη στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, τόνισε ότι «αν θέλει να είναι πραγματικά χρήσιμη, πρέπει να συμβάλλει με λογικές συνεννόησης και όχι επαναφοράς σε ένα λαϊκίστικό παρελθόν που δεν έχει νόημα».

Σε ό,τι αφορά την ‘Αδεια Ειδικού Σκοπού, ο κ. Θεοδωρικάκος ξεκαθάρισε ότι παρατείνεται τουλάχιστον έως το τέλος Μαΐου για όσους έχουν παιδιά στο Δημοτικό, ενώ για εκείνους που έχουν παιδιά που φοιτούν στο Γυμνάσιο, η ‘Αδεια Ειδικού Σκοπού θα χρησιμοποιείται κατά τις ημέρες που τα παιδιά τους βρίσκονται στο σπίτι, καθώς θα γίνονται εκ περιτροπής τα μαθήματα.

Ο υπουργός διευκρίνισε, επίσης, ότι η μετακίνηση από και προς τα νησιά του Αργοσαρωνικού, θα επιτρέπεται μόνο για εργασία.

Πηγή: ΑΜΠΕ