Για το ζήτημα αυτό θα γίνει αναλυτική ενημέρωση αύριο Τρίτη από το Yπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και την ΑΑΔΕ.

   Ως προς την ευλογιά των αιγοπροβάτων, σημειώθηκε πως τις τελευταίες τρεις εβδομάδες έχει εντοπιστεί ιδιαίτερα μικρός αριθμός κρουσμάτων, όμως επισημάνθηκε ότι είναι απαραίτητη η πιστή και συνεχής εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να αποτραπεί τυχόν ανατροπή της θετικής πορείας προς την εκρίζωση της νόσου. Στο πλαίσιο αυτό, τονίστηκε πως η στενή συνεργασία με την Αστυνομία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση παράνομων μεταφορών ζώων.

   Σε ό,τι αφορά τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, έγινε επισκόπηση των μέτρων στήριξης που έχουν ληφθεί για τους κτηνοτρόφους αλλά και τους τυροκόμους του νησιού, τόσο με τη μορφή άμεσων ενισχύσεων και αποζημιώσων όσο και με τη μορφή φορολογικών ελαφρύνσεων. Υπογραμμίστηκε η ανάγκη να συνεχιστούν τα μέτρα βιοασφάλειας και η επιτήρηση στο πεδίο, με ενδελεχή χαρτογράφηση της διασποράς της νόσου.

   Στη σύσκεψη έλαβαν μέρος ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, οι υφυπουργοί Γιάννης Ανδριανός και Θανάσης Καββαδάς, οι γενικοί γραμματείς του υπουργείου Σπύρος Πρωτοψάλτης, Αντώνης Φιλιππής και Αργυρώ Ζέρβα, ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ Ανδρέας Λυκουρέντζος και ο προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμων (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ, Γιάννης Καββαδάς.

Μέχρι στιγμής, δεν έχει εκδοθεί κάποια επίσημη ανακοίνωση από πλευράς εταιρίας, ωστόσο σύμφωνα με τις πληροφορίες, αυτή η πιθανότητα ενδέχεται να συμβεί λόγω της αύξησης στο μίσθωμα της σύμβασης που έχει υπογράψει η Aegean με την Fraport για την χρήση του αεροδρομίου.

Στο μεταξύ το θέμα συζητήθηκε σε έκτακτη σύσκεψη εργασίας που συγκάλεσε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης με τη συμμετοχή της Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού Βίκυς Χατζηβασιλείου, της Αντιδημαρχίας Τουρισμού, του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης και υπηρεσιακών παραγόντων, ενώ αναμένεται νέα σύσκεψη στο τέλος της εβδομάδας.

• Υπήρξε άμεση επικοινωνία με τον Γενικό Γραμματέα του ΕΟΤ Ανδρέα Φιορεντίνο, ώστε να υπάρξει ο βέλτιστος δυνατός συντονισμός για τη διαχείριση του θέματος.
• Μετά από αίτημα του Δημάρχου που υπεβλήθη το πρωί της Δευτέρας, υπήρξε άμεση απάντηση και συμφωνήθηκε να πραγματοποιηθεί αύριο Τρίτη 5 Μαΐου στις 16.00 διαδικτυακή σύσκεψη με μέλη της διοίκησης της Ryanair, ώστε να εξακριβωθούν ακριβώς οι προθέσεις της εταιρείας και να υπάρξει επίσημη ενημέρωση, για το τι πραγματικά έχει συμβεί.
• Εστάλη επιστολή στην Fraport, με την οποία ζητήθηκε να υπάρξει σχετική ενημέρωση για το αν έχουν αλλάξει οι όροι συνεργασίας με τη Ryanair και αν έχουν γνωστοποιηθεί στη διαχειρίστρια εταιρεία οι προθέσεις της Ryanair.
• Εστάλη επιστολή στην Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ώστε να ενημερωθεί για την κατάσταση που έχει ανακύψει.
• Τέλος, συμφωνήθηκε πως θα ακολουθήσει μέχρι το τέλος της εβδομάδας διευρυμένη σύσκεψη όλων των φορέων της πόλης, ώστε να παρατεθούν και να αξιολογηθούν όλα τα στοιχεία και τα δεδομένα και να υπάρξει κοινός συντονισμός.

Το δυσβάσταχτο βάρος των οφειλών που πνίγει τους ιατρούς

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναδείχθηκε το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι επαγγελματίες υγείας λόγω της συσσώρευσης παλαιών και νέων υποχρεώσεων. Οι εκπρόσωποι των φορέων έκαναν λόγο για ένα “τοξικό μείγμα” επιβαρύνσεων, όπου το Clawback του 2023 έρχεται να προστεθεί στα ανείσπρακτα χρέη παλαιότερων ετών, αλλά και στην προείσπραξη του 2026.

Αυτή η αλληλεπικάλυψη οφειλών δημιουργεί μια πρωτοφανή οικονομική ασφυξία. Στην πράξη, οι ιατροί καλούνται να παρέχουν υπηρεσίες υψηλού κόστους και ευθύνης, μένοντας στο τέλος του μήνα χωρίς ουσιαστικό εισόδημα, καθώς οι κρατήσεις “εξανεμίζουν” κάθε κέρδος.

Η στάση του ΙΣΑ και η αναμονή για το Υπουργείο Οικονομικών

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εξέφρασαν την πλήρη και αμέριστη στήριξή τους στα αιτήματα του κλάδου. Ο ΙΣΑ δεν περιορίζεται μόνο στη λεκτική συμπαράσταση, καθώς έχει ήδη προχωρήσει σε επανειλημμένες θεσμικές παρεμβάσεις και έχει εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο ένδικο μέσο για τη δικαίωση των εργαστηριακών ιατρών.

Ωστόσο, το “κλειδί” των εξελίξεων φαίνεται πως βρίσκεται στο Υπουργείο Οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι ο ΙΣΑ έχει αιτηθεί επίσημα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για να αναζητηθούν άμεσες και ρεαλιστικές λύσεις, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία ανταπόκριση. Η καθυστέρηση αυτή προκαλεί έντονη νευρικότητα στον κλάδο, με τους ιατρούς να προειδοποιούν ότι οι δυναμικές κινητοποιήσεις είναι πλέον ο μόνος δρόμος που τους απομένει.

Νέα διεκδίκηση: Αμοιβή για τη γνωμάτευση και την αιμοληψία

Μια σημαντική παράμετρος που συζητήθηκε και στηρίχθηκε ομόφωνα από το ΔΣ του ΙΣΑ είναι η θεσμοθέτηση αμοιβής για το αμιγώς ιατρικό έργο. Συγκεκριμένα, θεωρείται δίκαιο και επιβεβλημένο οι εργαστηριακοί ιατροί να αμείβονται ξεχωριστά για:

• Την αιμοληψία.
• Την επιστημονική γνωμάτευση.

Πρόκειται για διακριτές ιατρικές πράξεις που απαιτούν χρόνο, εξειδίκευση και ευθύνη, και δεν μπορούν να θεωρούνται “συμπεριλαμβανόμενες” στο κόστος της εργαστηριακής εξέτασης.

Γ. Πατούλης: “Κινδυνεύει η απρόσκοπτη παροχή υπηρεσιών υγείας”

Σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ ήταν σαφής ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης:
«Οι εργαστηριακοί ιατροί αντιμετωπίζουν μια οικονομική θηλιά που απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα των ιατρείων τους. Παρά τις κάποιες παρεμβάσεις του Υπουργείου Υγείας που μείωσαν εν μέρει το Clawback, το ύψος του παραμένει μη διαχειρίσιμο.

Δεν είναι δυνατόν να λειτουργούν υπό καθεστώς συνεχών προεισπράξεων που εκμηδενίζουν το εισόδημά τους. Ζητάμε άμεση συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών για ένα δίκαιο πλαίσιο. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατάρρευση των εργαστηρίων θα έχει σοβαρές συνέπειες στην εξυπηρέτηση των πολιτών και στη δημόσια υγεία».

Ποιοι συμμετείχαν στη σύσκεψη

Στη συνάντηση, η οποία είχε έντονο κλίμα διεκδίκησης, συμμετείχαν εκπροσωπώντας τους εργαστηριακούς ιατρούς οι:

• Θ. Χατζηπαναγιώτου, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΟΣΙΠΥ).
• Ι. Κλεινάκης, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Βιοπαθολόγων (ΠΕΕΒΙ).
• Ρ. Γεωργακοπούλου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτών Εργαστηριακών Ιατρών Δυτικής Ελλάδος (ΣΙΔΕΙΔΙΚΑ).

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι έγινε ενημέρωση για την πορεία των τιμών, τους εντατικούς ελέγχους και την επίδραση των πρόσφατων πρωτοβουλιών της κυβέρνησης στην πασχαλινή αγορά, στα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης, καθώς επίσης και στην αγορά των καυσίμων.

Επισημαίνεται ότι η σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό για την πορεία της αγοράς και την αντιμετώπιση της ακρίβειας γίνεται και θα συνεχίσει να γίνεται σε εβδομαδιαία βάση και για όσο διαρκεί η κρίση.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ο γγ Εμπορίου, Ναπολέων Μαραβέγιας, η πρόεδρος της Αρχής για την Προστασία του Καταναλωτή και την Εποπτεία της Αγοράς, Δέσποινα Τσαγγάρη και ο προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρού.

Η σύσκεψη θα πραγματοποιηθεί υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τη συμμετοχή του οικονομικού επιτελείου, σε μια συγκυρία όπου το κόστος φαίνεται να ανεβαίνει και οι ανησυχίες για την αγορά εντείνονται.

Στη σύσκεψη θα λάβουν μέρος ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος και η επικεφαλής της ανεξάρτητης Αρχής για την Εποπτεία της Αγοράς και την Προστασία του Καταναλωτή Δέσποινα Τσαγγάρη, με βασικό στόχο την αποτίμηση των δεδομένων και τον καθορισμό των επόμενων κινήσεων.

Παράλληλα, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, τέθηκαν ζητήματα που σχετίζονται με την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι, τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, αλλά και θέματα που αφορούν την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, τις αποζημιώσεις για ζωοτροφές και τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης.

Ο κ. Τσιάρας υπογράμμισε την ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων βιοασφάλειας που προβλέπει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2020/687, ως βασικό εργαλείο για τον περιορισμό της διασποράς των επιζωοτιών, ενώ τόνισε ότι το Υπουργείο βρίσκεται σε διαρκή συνεργασία με τους παραγωγούς και τους φορείς τους, προκειμένου να διαμορφώνονται και να υλοποιούνται στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης.

Όπως σημείωσε, βασική προτεραιότητα αποτελεί η στήριξη της ελληνικής κτηνοτροφίας και η διασφάλιση της συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας, μέσα από ένα πλέγμα μέτρων που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.

Μετά το πέρας της συνάντησης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, δήλωσε ότι, κατά τη διάρκεια της ευρείας συζήτησης με την Πανελλήνια Ένωση Κτηνοτρόφων, τέθηκαν όλα τα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο τόσο σε σχέση με την έξαρση των επιζωοτιών, όσο και με τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επιπτώσεις της ευλογιάς και των πρόσφατων κρουσμάτων αφθώδους πυρετού, τα οποία, όπως σημείωσε, «χτυπούν ένα καμπανάκι κινδύνου για την ελληνική κτηνοτροφία».

Επίσης, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση έχει αποδείξει διαχρονικά πως στέκεται δίπλα στους παραγωγούς, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης, επιδιώκοντας με κάθε τρόπο τη στήριξη του κλάδου.

Ο κ. Τσιάρας τόνισε ότι η προσπάθεια του Υπουργείου επικεντρώνεται στη δημιουργία ενός «διχτύου ασφαλείας», με βασικό άξονα την αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας, προκειμένου να περιοριστεί η διασπορά των επιζωοτιών.

Αναφερόμενος στην περίοδο του Πάσχα, σημείωσε ότι έχει ενισχυθεί η δυνατότητα διενέργειας ελέγχων πριν από τη σφαγή με την προσθήκη νέου εργαστηρίου, στοιχείο που ενισχύει την ασφάλεια και την ταχύτητα των ελέγχων.

Κλείνοντας, είπε ότι, μέσα από τη συνεργασία και τη συνεχή επικοινωνία με τους κτηνοτρόφους, στόχος είναι αφενός μεν ο περιορισμός της διασποράς των νόσων αφετέρου δε η ουσιαστική στήριξη των ανθρώπων του πρωτογενούς τομέα, οι οποίοι «μοχθούν, παράγουν και δημιουργούν προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία».

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι προτάσεις ήταν σε τρία επίπεδα: άμεσες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες. Μεταξύ άλλων συμπεριλάβουν τα εξής:

Στις άμεσες: Μέτρα μείωσης κυκλοφορίας των φορτηγών στον Κηφισό (όχι πλήρους απαγόρευσης) και καλύτερης διαχείρισης των καθημερινών περιστατικών που δημιουργούν καθυστερήσεις.

Στις μεσοπρόθεσμες: Το μέτρο των έξυπνων φαναριών που έχει αποδώσει στη Θεσσαλονίκη θα εξεταστεί και για την Αττική, ενώ μέχρι τέλους του 2026 αναμένεται σημαντική βελτίωση στη συχνότητα των δρομολογίων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς της Αττικής.

Στις μακροπρόθεσμες: Νέοι παρακαμπτήριοι οδικοί άξονες, ολοκλήρωση της γραμμής 4 του Μετρό και δημιουργία ποδηλατοδρόμων.

Οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν σήμερα θα τεθούν για περαιτέρω επεξεργασία από τα συναρμόδια υπουργεία, ώστε να πάρουν την τελική μορφή τους και να παρουσιαστούν σύντομα.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Για σήμερα είναι προγραμματισμένη σύσκεψη για το ζήτημα αυτό υπό τον πρωθυπουργό με τους  συναρμόδιους  υπουργούς, η οποία θα είναι κλειστή και εντάσσεται, σύμφωνα με συνεργάτες του πρωθυπουργού, στο πλαίσιο των πολλών συσκέψεων που κάνει καθημερινά ο κ. Μητσοτάκης για ενημέρωση, σχεδιασμό και προετοιμασία. 

Όσον αφορά τις υπό συζήτηση άμεσες παρεμβάσεις στην κατεύθυνση της αποσυμφόρησης, η απαγόρευση κυκλοφορίας φορτηγών στην εθνική από τις 7 έως τις 10 το πρωί είναι μία από τις πολλές προτάσεις που βρίσκονται πάνω στο τραπέζι, όπως έχει πει και ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κώστας Κυρανάκης, εξηγώντας πάντως ότι για να καταστεί δυνατόν να γίνει πράξη θα πρέπει να προηγηθούν μία σειρά από αλλαγές στην τροφοδοσία. Στόχος, οι βασικές τροφοδοσίες να γίνονται βράδυ και σχετικές διαβουλεύσεις για το θέμα αυτό γίνονται με το υπουργείο Ανάπτυξης.

•  Ενδεικτικό του μεγέθους του προβλήματος είναι το γεγονός ότι ο αριθμός των αυτοκινήτων, όπως τόνισε πρόσφατα ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, από περίπου 1,5 εκατομμύριο το 2004, σήμερα είναι 5,5 εκατομμύρια.

Αναφερόμενος στο σχέδιο για την αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, ο κ. Χρυσοχοίδης έχει αναφερθεί από την πλευρά του και στην αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας, με drones. Επίσης σε έξοδο μεγάλου αριθμού στελεχών της Τροχαίας στους δρόμους, κυρίως με δίκυκλα, καθώς και σε Κέντρο Επιχειρήσεων που θα έχει ρόλο συντονισμού, ο οποίος θα γίνεται με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για άμεσο εντοπισμό των σημείων που χρειάζεται παρέμβαση όχι μόνο σε κεντρικές λεωφόρους, αλλά και σε κάθετους ή παράλληλους δρόμους.

• Πολύ ψηλά στον κυβερνητικό προγραμματισμό παραμένουν όμως και μετά τον τερματισμό των αγροτικών κινητοποιήσεων, τα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα.

Η χθεσινή, δεύτερη εντός λίγων ημερών, σύσκεψη υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη για την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων ανέδειξε την κρισιμότητα του επόμενου τριμήνου και την ανάγκη οριζόντιας και αυστηρής εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας ώστε να αξιοποιηθεί η αποκλιμάκωση των κρουσμάτων που έχει καταγραφεί τον χειμώνα.

Σύμφωνα με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα αυτή τη στιγμή είμαστε στο χαμηλότερο σημείο της καμπύλης και υπάρχει πολύ μικρός αριθμός κρουσμάτων, ενώ και ο Πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, Χαράλαμπος Μπιλλίνης τόνισε πως αυτή τη στιγμή το νόσημα, λόγω του καιρού και λόγω των μέτρων, έχει μια μεγάλη κάμψη και τους επόμενους δυόμιση μήνες είναι η χρυσή ευκαιρία να μπορέσουμε να το εξαλείψουμε από τη χώρα.

• Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έβαλε εκ νέου φρένο σε συζητήσεις περί εμβολιασμού, δηλώνοντας εξαρχής πως δεν συζητάμε καθόλου ζητήματα εμβολιασμού, επικαλούμενος τις υποδείξεις των ειδικών  και τονίζοντας ότι “εμείς ακούμε πάντα την επιστήμη”. 

Η συζήτηση και για το ζήτημα της ευλογιάς θα συνεχιστεί το επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της επόμενης σύσκεψης υπό τον κ. Μητσοτάκη, η οποία προγραμματίζεται για την επόμενη εβδομάδα, με αντικείμενο το μέλλον συνολικά του κτηνοτροφικού τομέα στη χώρα μας.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης τονίστηκε η κρισιμότητα του επόμενου τριμήνου και η ανάγκη οριζόντιας και αυστηρής εφαρμογής των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να αξιοποιηθεί η αποκλιμάκωση των κρουσμάτων που έχει καταγραφεί τον χειμώνα.

 Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ: «στη σύσκεψη επισημάνθηκε πως είναι επιβεβλημένη η συνέχιση και ενίσχυση της ήδη υπάρχουσας συνεργασίας μεταξύ των Περιφερειών και των αρμόδιων υπηρεσιών των Υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Προστασίας του Πολίτη, με έμφαση τους ελέγχους στα σφαγεία, για παράνομες μετακινήσεις ζώων.

 Προς την κατεύθυνση αυτή ιεραρχήθηκε ως κεντρική προτεραιότητα η ύπαρξη περισσότερων κτηνιάτρων στο πεδίο και στο πλαίσιο αυτό έχουν ήδη δρομολογηθεί η ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με στρατιωτικούς κτηνιάτρους, εξουσιοδοτημένους ιδιώτες κτηνιάτρους και έκτακτο προσωπικό, καθώς και η αξιοποίηση και νέων εργαστηρίων (ΕΛΓΟ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και ΕΚΕΤΑ). 

Σημειώθηκε επίσης ότι, όπως έχει συμπεράνει η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, η αυστηρή εφαρμογή των επιστημονικά τεκμηριωμένων μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εκρίζωση της ζωονόσου, ενώ αντίθετα τυχόν μαζικός εμβολιασμός θα επιβάρυνε την κατάσταση σε συνθήκες ανεπαρκούς βιοασφάλειας, καθώς ενέχει τον κίνδυνο περαιτέρω εξάπλωσης αντί περιορισμού, με δεδομένο τα υφιστάμενα εμβόλια περιέχουν ζωντανό ιό μειωμένης λοιμογόνου δύναμης και η ευλογιά είναι νόσος με ισχυρό παθογόνο δυναμικό.

Επιπλέον, δεν υπάρχει μέθοδος που να διαφοροποιεί τα εμβολιασμένα ζώα από τα νοσούντα. Η συζήτηση θα συνεχιστεί στο επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της σύσκεψης που θα έχει ο Πρωθυπουργός για το μέλλον συνολικά του κτηνοτροφικού τομέα στη χώρα μας. Για τη στήριξη των κτηνοτρόφων καταβάλλονται ήδη αποζημιώσεις για την απώλεια εισοδήματος ενώ προωθείται πρόγραμμα επιδοτήσεων για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης, η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αθανασιάδου-Αηδονά, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης, ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, καθώς και ο Περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, στην περιοχή του οποίου η ζωονόσος έχει αντιμετωπιστεί και εκλήθη στη σύσκεψη προκειμένου να ενημερώσει σχετικά με το πώς αντιμετώπισε το πρόβλημα.

Συμμετείχαν επίσης ο Πρόεδρος της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), Καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών νοσημάτων και Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η Προϊσταμένη του Τμήματος Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων της Διεύθυνσης Υγείας των Ζώων, της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Ανθούλα Λάγιου.

Κατά την έναρξη της σύσκεψης, ο Πρωθυπουργός δήλωσε: «Καλή σας ημέρα, κυρία και κύριοι Περιφερειάρχες. Ήθελα να κάνουμε τη σημερινή συνάντηση για να είμαστε απολύτως σίγουροι ότι είμαστε όλοι στο ίδιο μήκος κύματος κι έχουμε μία συντονισμένη στρατηγική, έτσι ώστε να μπορέσουμε να φτάσουμε στον τελικό στόχο, που δεν είναι άλλος από την εκρίζωση της ευλογιάς. Θα έχουν την ευκαιρία στη συνέχεια ο Υπουργός και ο Γενικός Γραμματέας να παρουσιάσουν το σχέδιό μας, έτσι όπως το έχουμε δρομολογήσει.

Είναι σαφές ότι για να μπορούμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο θα χρειαστούμε να είμαστε απολύτως συντονισμένοι και να υπάρχει συνεργασία μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων αλλά και των δικών σας Διευθύνσεων. Είναι επίσης τελείως ξεκάθαρο για την κυβέρνηση ότι αυτή τη στιγμή η μόνη προτεραιότητα και η μόνη στρατηγική είναι η πλήρης εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας.

Έχουμε μπροστά μας ένα παράθυρο -αυτά τουλάχιστον μας λένε οι ειδικοί και θα μιλήσουν στη συνέχεια- δύο, τριών μηνών, έτσι ώστε να «χτίσουμε» πάνω στην πτώση των περιστατικών, όπως αυτή τουλάχιστον καταγράφεται τους τελευταίους μήνες, για να φτάσουμε στον τελικό στόχο, ώστε να αφήσουμε για τα καλά πίσω μας αυτή την περιπέτεια και να μην κινδυνεύσει σε βάθος χρόνου η βιωσιμότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας. 

Θέλω να είμαι απολύτως σαφής, για εμάς υπάρχει μία στρατηγική μόνο: δεν συζητάμε καθόλου ζητήματα εμβολιασμού, αυτό μας υποδεικνύουν οι ειδικοί εξάλλου. Εμείς ακούμε πάντα την επιστήμη. Ξέρετε, σε αυτό το τραπέζι έχω κάνει πάρα πολλές συσκέψεις, ημερήσιες, όταν κληθήκαμε να διαχειριστούμε τη μεγάλη κρίση του Covid.

Πάντα πηγαίναμε με γνώμονα αυτό το οποίο μας λέει η επιστήμη, το οποίο σημαίνει ότι για εμάς η εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας είναι μονόδρομος. Έχουμε εξηγήσει πολλές φορές γιατί ο εμβολιασμός δεν είναι η ενδεδειγμένη λύση, στον βαθμό που δεν μπορούμε να εντοπίζουμε και να ξεχωρίζουμε αν ένα ζώο είναι άρρωστο ή πραγματικά εμβολιασμένο. Ο δε κίνδυνος ο οποίος υπάρχει για τον περιορισμό ή την απαγόρευση των εξαγωγών μας σε ευρωπαϊκές και άλλες χώρες είναι προφανώς τεράστιος. 

Άρα, εγώ θέλω να ζητήσω εισαγωγικά την πλήρη συνεργασία μας, να συμφωνήσουμε ότι αυτή είναι η σωστή στρατηγική, να μην έχουμε αποκλίσεις, να μην ακούγονται διαφορετικές φωνές. Και βέβαια, θα ζητήσω -θα μιλήσει και ο Υπουργός στη συνέχεια- για το ζήτημα των παράνομων εμβολιασμών και των παράνομων εμβολίων που διακινούνται, να υπάρχει απόλυτη εξάντληση της αυστηρότητας. Το νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει και προφανώς θα γίνουν και από την Αστυνομία οι σχετικοί έλεγχοι, και για τις εισαγωγές τους και για τη διακίνησή τους».

Κώστας Τσιάρας – Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης

«Μόλις ολοκληρώθηκε η σύσκεψη υπό τον Πρωθυπουργό με τους Περιφερειάρχες των περιοχών όπου καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός κρουσμάτων ευλογιάς. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και στον τρόπο με τον οποίο η χώρα μας θα αντιμετωπίσει τη νόσο, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα επιδημιολογικά της χαρακτηριστικά, αλλά και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Συμφωνήσαμε ότι το επόμενο διάστημα τα μέτρα βιοασφάλειας θα ενταθούν ακόμη περισσότερο, με συγκεκριμένες κατευθύνσεις και στενή συνεργασία της Πολιτείας με τις Περιφέρειες και το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Με ελέγχους και συστηματική προσπάθεια, στόχος είναι ο περιορισμός και η εκρίζωση της νόσου, ώστε η ελληνική κτηνοτροφία να παραμείνει βιώσιμη, ανθεκτική και παραγωγική».

Απαντώντας σε ερώτηση για την πορεία του προβλήματος, ο κ. Τσιάρας σημείωσε:

«Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο χαμηλότερο σημείο της καμπύλης, με πολύ μικρό αριθμό κρουσμάτων, αντίστοιχο με την ίδια περίοδο πέρυσι. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα. Γι’ αυτό και είναι κρίσιμο να εντείνουμε τα μέτρα βιοασφάλειας, ώστε έως το καλοκαίρι, μέσα από συγκεκριμένο σχεδιασμό, να περιορίσουμε και να εξαλείψουμε τη νόσο».

Σε ερώτηση για την αποτελεσματικότητα των μέτρων, υπογράμμισε:

«Η επιτυχία τους είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του Υπουργείου, των Περιφερειών και των ίδιων των κτηνοτρόφων, με καθοριστικό ρόλο και στους εντατικούς ελέγχους από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Με το υφιστάμενο και το ενισχυμένο νομοθετικό πλαίσιο, στόχος είναι η πλήρης εκρίζωση της νόσου. Πρόκειται για ζήτημα εθνικής σημασίας, ώστε να προστατευθούν οι εξαγωγές, η προστιθέμενη αξία των ελληνικών προϊόντων – κυρίως της φέτας – και οι τοπικές οικονομίες».

Δημήτρης Κουρέτας – Περιφερειάρχης Θεσσαλίας

«Είχαμε μια ουσιαστική και συντονισμένη συζήτηση με τους Υπουργούς και τους Περιφερειάρχες ενόψει της περιόδου που έρχεται, για την αντιμετώπιση της ευλογιάς. Ένα από τα βασικά ζητήματα που μας απασχολούν, τόσο εμάς όσο και την κυβέρνηση, είναι η αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου.

Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να γίνει άμεση εισαγωγή ζώων σε εκτροφές όπου υπήρξαν θανατώσεις λόγω ευλογιάς. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί εκτενώς την επόμενη εβδομάδα, καθώς στόχος είναι οι κτηνοτρόφοι να μη φύγουν από το επάγγελμα και να στηριχθεί ουσιαστικά η κτηνοτροφία».

Χαράλαμπος Μπιλλίνης – Πρόεδρος Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς

«Το μήνυμα προς τις Περιφέρειες με τα περισσότερα κρούσματα είναι ξεκάθαρο: αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας. Αν αυτά τηρηθούν σε ποσοστό άνω του 90%, η νόσος μπορεί να εξαλειφθεί.

Αυτή την περίοδο, λόγω καιρού αλλά και των μέτρων που εφαρμόζονται, η ευλογιά βρίσκεται σε σημαντική κάμψη. Οι επόμενοι δυόμισι μήνες αποτελούν τη χρυσή ευκαιρία για να εξαλειφθεί το νόσημα από τη χώρα».

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της επιζωοτίας, επισημαίνει ότι η παραπληροφόρηση υπονομεύει τον έλεγχο της νόσου και προαναγγέλλει νεότερη ενημέρωση στα επόμενα 24ωρα.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Γιώργος Μυλωνάκης, ο Γενικός Γραμματέας Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης, ο Καθηγητής Ιολογίας και Ιογενών Νοσημάτων και Πρύτανης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ Χαράλαμπος Μπιλλίνης και η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Κτηνιατρικής του Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κατερίνα Μαρίνου.

Το μήνυμα που εκπέμφθηκε είναι σαφές: η ευλογιά αιγοπροβάτων, ως νόσημα Κατηγορίας Α στην ΕΕ, αντιμετωπίζεται με stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός, σύμφωνα με τις επιστημονικές και θεσμικές εισηγήσεις, δεν αποτελεί βασική στρατηγική και ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την εκρίζωση και το εμπόριο.

Τι ακριβώς ισχύει – Όλες οι απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις

Ακολουθεί ένα Q&A, βάσει των επισημάνσεων της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς

1: Υπάρχει πράγματι “εύκολη λύση” με εμβολιασμό αντί για μέτρα βιοασφάλειας;

Όχι. Η ευλογιά αιγοπροβάτων είναι νόσημα Κατηγορίας Α στην ΕΕ, με στόχο την πλήρη εκρίζωση. Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει stamping out, ζώνες προστασίας και αυστηρούς περιορισμούς μετακινήσεων. Ο εμβολιασμός οδηγεί σε απώλεια του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές χωρών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ.

2: Αν εμβολιάσουμε, δεν τελειώνει πιο γρήγορα η επιδημία;

Όχι. Ο εμβολιασμός δεν σταματά αυτόματα τη διασπορά ούτε αίρει την ανάγκη για βιοασφάλεια. Αντίθετα, μπορεί να «καλύψει» υποκείμενες λοιμώξεις, να δυσχεράνει τη διάγνωση και να παρατείνει την επιζωοτία. Γι’ αυτό και όπου εφαρμόστηκε διεθνώς, η ευλογιά (Ινδία, Τουρκία, Ιορδανία, Αίγυπτος, Ισραήλ), δεν εκριζώθηκε αλλά έγινε ενδημική, με συνεχιζόμενες θανατώσεις και απώλειες παραγωγής. Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως ενδημική θα επηρεάσει και τις εξαγωγές φέτας, που σήμερα φθάνουν το 1 δις ετησίως.
Ο εμβολιασμός δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις. Θα εμβολιάζουμε και παράλληλα θα θανατώνουμε κι επειδή δεν υπάρχει μέθοδος που διαχωρίζει τα θετικά ζώα από τα εμβολιασμένα μπορεί τα εμβολιασμένα που εμφανίζουν συμπτώματα να θεωρούνται θετικά.

3: Υπάρχουν εγκεκριμένα και ασφαλή εμβόλια στην Ευρώπη;

Όχι. Μέχρι σήμερα ούτε και από τον δικό μας ΕΟΦ. Δεν έχει εγκριθεί εμβόλιο για χρήση στην ΕΕ. Κανένα εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων δεν είναι αδειοδοτημένο στην ΕΕ. Η EFSA έχει ξεκαθαρίσει ότι η χρήση τους θα επέφερε άμεσους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων τους. Η εισαγωγή ή χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων είναι παράνομη και επικίνδυνη.

4. Η θέση του ΕΟΦ ποια είναι;

Ο ΕΟΦ, με έγγραφό του στις 22/10, διευκρινίζει πως δεν υπάρχει αδειοδοτημένο εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

5. Οι Κτηνιατρικές Σχολές της Ελλάδος, τι θέση έχουν λάβει;

Τόσο η Κτηνιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όσο και του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, έχουν πάρει θέση κατά του εμβολίου. Πρόεδρος δε της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ) είναι ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο οποίος έχει ξεκαθαρίσει ότι μόνο με την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας μπορεί να εκριζωθεί η ευλογιά.

6: Τα εμβόλια που υπάρχουν στην ΕΕ τι είναι;

Τα 400.000 εμβόλια που υπάρχουν στην τράπεζα εμβολίων της ΕΕ, είναι ιορδανικά, καλύπτουν μόνο το 60% του «πληθυσμού» που εμβολιάζεται και εμπεριέχουν ζωντανό στέλεχος του ιού, που σημαίνει περαιτέρω μετάδοση. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δε, με ευθύνη του κάθε κράτους – μέλους, μόνο ως έσχατη λύση και χωρίς να αίρει την ανάγκη θανάτωσης των ζώων.

7: Μπορεί κάποιος να “βοηθήσει” κάνοντας μόνος του εμβόλιο;

Αντιθέτως, πρόκειται για πρακτική που σαμποτάρει τον έλεγχο της νόσου. Τα υπάρχοντα εμβόλια, δεν επιτρέπουν διάκριση μολυσμένων και εμβολιασμένων ζώων (DIVA), καταστρέφουν την επιτήρηση και οδηγούν τελικά σε υποχρεωτική θανάτωση όλου του κοπαδιού. Δεν προστατεύουν τον κτηνοτρόφο· τον εκθέτουν σε μεγαλύτερες απώλειες.

8: Μήπως τα μέτρα βιοασφάλειας δεν αποδίδουν και άρα χρειάζεται εμβολιασμός;

Απαιτείται αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, αρμόδιες για την εφαρμογή των οποίων, σύμφωνα με το νόμο, είναι οι περιφέρειες. Σε περιόδους κρίσης δεν νοείται έγκριση αδειών απουσίας σε συνεργεία απολύμανσης και χρειάζεται η μέγιστη εγρήγορση απ’ όλους.
Η εξάπλωση συνδέεται με παραβιάσεις, καθυστερημένες δηλώσεις και παράνομες μετακινήσεις. Καμία στρατηγική δεν λειτουργεί χωρίς καθολική συμμόρφωση. Η βιοασφάλεια δεν είναι εναλλακτική του εμβολιασμού – είναι η βάση κάθε ελέγχου. Οι παράνομες μετακινήσεις / εμπόριο και η μη τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας είναι τα σημαντικότερα αίτια.

9: Ο Επίτροπος Βάρχελι δεν πρότεινε τον εμβολιασμό;

Όχι. Η επίκληση της λεγόμενης «επιστολής Βάρχελι» είναι αποσπασματική και παραπλανητική. Η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως διατυπώθηκε και δημόσια από τον Επίτροπο Χάνσεν, είναι ότι ο εμβολιασμός αποτελεί ύστατο μέτρο και όχι βασική στρατηγική. Οι αποφάσεις λαμβάνονται θεσμικά, βάσει EFSA και ευρωπαϊκού δικαίου, όχι βάσει μεμονωμένων αναγνώσεων επιστολών.

10. Αληθεύει ότι οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα έχουν θανατωθεί δεν έχουν λάβει αποζημιώσεις;

Όχι. Οι αποζημιώσεις που δίνονται (έως 250 € το ζώο) είναι οι μεγαλύτερες στην ΕΕ, όπου ο Μέσος Όρος βρίσκεται τα 90€. Παράλληλα η κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους κτηνοτρόφους για αγορά ζωοτροφών.
Στο πλαίσιο των ενισχύσεων για επιζωοτίες και ζωονόσους (κυρίως για την ευλογιά), το 2025 έχουν καταβληθεί συνολικά 167,4 εκατ. ευρώ, ως εξής:
• Αποζημιώσεις για ζωοτροφές: 69,7 εκατ. ευρώ
• Αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα: 62,0 εκατ. ευρώ
• Αποζημιώσεις για χαμένο εισόδημα: 28,5 εκατ. ευρώ
• Λειτουργικές δαπάνες για τις Περιφέρειες: 7,2 εκατ. ευρώ