Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ ότι, ενώ επί μήνες διεξάγονταν συζήτηση μεταξύ του ίδιου του Νίκου Ανδρουλάκη και κορυφαίου κυβερνητικού στελέχους κοντά στον πρωθυπουργό και είχε επέλθει συμφωνία ως προς τα πρόσωπα που θα τοποθετούνταν επικεφαλής του Συνηγόρου του Πολίτη και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, αίφνης η αξιωματική αντιπολίτευση υπαναχώρησε στη Βουλή για να “κλείσει το μάτι”, όπως είπε, στην ελάσσονα αντιπολίτευση. Και ο εκπρόσωπος Τύπου της Χαριλάου Τρικούπη τον διέψευσε κατηγορηματικά, λέγοντας πώς το ΠΑΣΟΚ “δεν κάνει παζάρια”.

Ποιός λέει αλήθεια και ποιός ψέματα το γνωρίζουν μόνο κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση. Όμως, η απάντηση της δεύτερης πάσχει ως προς την ουσία: τι σημαίνει “παζάρια” σε μία διαδικασία που για να τελεσφορήσει απαιτεί τα 3/5 της διάσκεψης των προέδρων στη Βουλή; Διότι η συνεννόηση που εμπεριέχεται ως υποχρεωτική στη συνταγματική πρόβλεψη δεν πρέπει να θεωρείται κάτι τέτοιο, ούτε φυσικά να ενοχοποιείται πολιτικά.

Εάν η κυβέρνηση άλλα συμφώνησε και άλλα προώθησε, τότε το ΠΑΣΟΚ οφείλει να το δηλώσει καθαρά και να το εξηγήσει. Εκτός εάν δεν συνέβη ποτέ αυτή η επικοινωνία και προσπάθεια συνεννόησης μεταξύ του προέδρου του κόμματος και του Μεγάρου Μαξίμου. Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να σταθεί η κατηγορία περί ψευδών. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν συνάγεται από την διάψευση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Είναι πασιφανές ότι η πόλωση και δη σε προεκλογικό χρόνο “χτυπάει κόκκινο“. Γίνεται εύκολα αντιληπτό πώς το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να αποφύγει κάθε ίχνος υποψίας πώς συνεννοείται σε οτιδήποτε με τη Ν.Δ, παρότι κατέστησε σαφές και μάλιστα με συνεδριακή απόφαση ότι δεν υπάρχει η παραμικρή πιθανότητα μετεκλογικής κυβερνητικής σύμπραξης. Άρα, δεν θα έπρεπε να έχει κάτι να φοβάται. Μάλλον όμως συμβαίνει το αντίθετο, ιδιαίτερα τώρα που νοιώθει την πίεση από τα δύο υπό ίδρυση νέα κόμματα (Τσίπρα, Καρυστιανού) και ιδιαίτερα αυτό του πρώην πρωθυπουργού.

Από την άλλη, τέτοιες συνεννοήσεις για τις Ανεξάρτητες Αρχές έγιναν και στο παρελθόν και δη σε πολύ πιό ταραγμένες πολιτικά περιόδους. Με πιό ενδεικτική ίσως τη συμφωνία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με τη Ν.Δ (2016) για την τοποθέτηση του Θανάση Κουτρομάνου στο ΕΣΡ, κατόπιν συναινετικής πρότασης του τότε προέδρου της Βουλής Νίκου Βούτση, σε συνεννόηση με τη Ν.Δ. Κακώς; Το αντίθετο, άριστα. Ακόμα κι αν τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν ομαλά στη συνέχεια, η “συναίνεση” που επιτεύχθηκε υιοθετούσε τις αρχές του Συντάγματος και του θεσμικού συμφέροντος.

Δεν θα μεμφόταν, λοιπόν, κανείς σώφρων το ΠΑΣΟΚ εάν και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις των Αρχών που παραμένουν ακέφαλες για πάνω από ένα χρόνο κατέληγε σε συμφωνία με την κυβερνητική πλειοψηφία.

Αντιθέτως, η σύγκρουση υποδηλώνει πολιτική ακινησία και θεσμική παραλυσία σε (προ) εκλογικό χρόνο. Πώς, αλήθεια, θα μπορούσαν να προκύψουν συγκλίσεις για μείζονες αλλαγές στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης ως προετοιμασία του πλαισίου για την επόμενη Αναθεωρητική Βουλή, αν κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση δεν δύνανται να συμφωνήσουν για τον Συνήγορο του Πολίτη; Ρητορικό το ερώτημα, την απάντηση την γνωρίζουμε όλοι…

Αντίθετα, η Όλγα Γεροβασίλη από τους “87”, όπως και ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος κινήθηκαν σε άλλη γραμμή. Μάλιστα οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυρία Τζάκρη έστειλε και σχετική επιστολή στον Πρόεδρο της Βουλής υποστηρίζοντας τη θέση της. 

Τελικά από τη Διάσκεψη των Προέδρων δεν βγήκε λευκός καπνός με τον Θεόφιλο Ξανθόπουλο να δηλώνει πώς «ως ΣΥΡΙΖΑ επικουρούμε το αίτημα της αναβολής, καθώς και εμείς βρισκόμαστε σε μεταβατική φάση» αναφερόμενος στο κενό εξουσίας στον ΣΥΡΙΖΑ.

Μέχρι νεοτέρας ο Ανδρέας Ποττάκης η θητεία του οποίου έχει λήξει από τον Ιούνιο του 2022 παραμένει στη θέση του. Η πρόταση της πλειοψηφίας, όπως εκφράστηκε από τον πρόεδρο της Βουλής Κωνσταντίνο Τασούλα είναι ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος, ένα πρόσωπο το οποίο αρχικά έδειχνε να απολαμβάνει τη συναίνεση και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Άλλωστε τον περασμένο Ιούλιο ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά έγερναν προς το υπέρ, στάση που δεν επιβεβαιώθηκε σήμερα. 

Με ορατό το ενδεχόμενο να μην συγκεντρώσει η συγκεκριμένη πρόταση την απαιτούμενη πλειοψηφία των 3/5 που απαιτείται, η Διάσκεψη αποφάσισε την αναβολή της συνεδρίασης με τον Πρόεδρο της Βουλής να σκέφτεται ακόμα και αλλαγή του προτεινόμενου για τη θέση προσώπου.

Παράταση της θητείας του Ανδρέα Ποττάκη εισηγήθηκε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου. Όπως σημείωσε μιλώντας σε κοινοβουλευτικούς συντάκτες, πρόκειται για ένα πρόσωπο ανεξάρτητο που έχει δώσει δείγματα γραφής.

Όλοι γνώριζαν πως το σκάφος με τους εκατοντάδες μετανάστες στα ανοιχτά της Πύλου βρισκόταν σε κίνδυνο και ότι χρειαζόταν βοήθεια, ωστόσο δεν την έλαβε ποτέ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 600 άνθρωποι. Αυτό υπογραμμίζει μεταξύ άλλων η Ευρωπαία Συνήγορος του Πολίτη, Emily O’Reilly, σχετικά με το ναυάγιο της Πύλου.

Οι ισχύοντες κανόνες, τονίζει η O’Reilly, υπαγορεύουν ότι η Frontex δεν είχε τη δυνατότητα να μεταβεί στη θέση του Adriana σε κρίσιμες στιγμές, χωρίς την άδεια των ελληνικών αρχών.

Κατά συνέπεια, όπως επισημαίνει, η υπηρεσία βρέθηκε στον τόπο του ναυαγίου μόνο δύο φορές – μία φορά για μικρό διάστημα με αεροπλάνο, δύο ώρες αφότου οι ιταλικές αρχές ειδοποίησαν για πρώτη φορά για το Adriana και στη συνέχεια 18 ώρες αργότερα με drone αφού το σκάφος είχε ήδη βυθιστεί.

Τα κενά στη νομοθεσία

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι η Frontex δεν έχει εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές για την έκδοση σημάτων έκτακτης ανάγκης (π.χ. κλήσεις Mayday) και ότι δεν διασφαλίζεται ότι οι παρατηρητές θεμελιωδών δικαιωμάτων της υπηρεσίας συμμετέχουν επαρκώς στη λήψη αποφάσεων για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στη θάλασσα.

«Πρέπει να αναρωτηθούμε γιατί ένα σκάφος που τόσο προφανώς χρειαζόταν βοήθεια, δεν την έλαβε ποτέ, παρά το γεγονός ότι ένας οργανισμός της ΕΕ, οι αρχές δύο κρατών μελών, η κοινωνία των πολιτών και ιδιωτικά πλοία γνώριζαν την ύπαρξή του», σημειώνει με νόημα.

«Γιατί οι αναφορές για υπερπληθυσμό, προφανή έλλειψη σωσίβιων γιλέκων, παιδιά στο πλοίο και πιθανά θύματα δεν προκάλεσαν έγκαιρες προσπάθειες διάσωσης που θα μπορούσαν να σώσουν εκατοντάδες ζωές», προσθέτει.

«Η Frontex περιλαμβάνει την “ακτοφυλακή” στο όνομά της, αλλά η τρέχουσα εντολή και αποστολή της σαφώς υπολείπονται αυτής. Εάν η Frontex έχει καθήκον να συμβάλει στη διάσωση ζωών στη θάλασσα, αλλά τα εργαλεία για αυτό λείπουν, τότε αυτό είναι ξεκάθαρα ένα θέμα για τους νομοθέτες της ΕΕ.

Υπάρχει προφανής σύγκρουση μεταξύ των υποχρεώσεων της Frontex όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα και του καθήκοντός της να υποστηρίζει τα κράτη μέλη στον έλεγχο της διαχείρισης των συνόρων», αναφέρει ακόμη.

Επιπλέον, η Συνήγορος του Πολίτη, υπογραμμίζει πως «η συνεργασία με τις εθνικές αρχές, όταν υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων έρευνας και διάσωσης που έχουν αναλάβει, ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει την ΕΕ συνένοχη σε ενέργειες που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα και κοστίζουν ζωές».

«Θα χρειαστούν νομικές αλλαγές σε επίπεδο ΕΕ για να επιτραπεί στην Frontex να ενεργεί με δική της πρωτοβουλία σε καταστάσεις έρευνας και διάσωσης και να εξισορροπηθεί εκ νέου η κατανομή των ευθυνών μεταξύ της ΕΕ και των κρατών μελών της. Στον απόηχο της τραγωδίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε να διαπιστωθούν όλα τα γεγονότα, αλλά δεν υπάρχει ενιαίος μηχανισμός λογοδοσίας για να το πράξει» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οκτώ μήνες μετά δεν έχουν γίνει οι αναγκαίες αλλαγές

Πέρα από την έρευνα και τις προτάσεις σχετικά με τον Frontex, η Ευρωπαία Συνήγορος του Πολίτη κατέληξε σε συμπεράσματα σχετικά με ευρύτερα συστημικά προβλήματα.

Συγκεκριμένα γράφει: «Ο Έλληνας Συνήγορος του Πολίτη και το ελληνικό Ναυτοδικείο ερευνούν χωριστά τις ενέργειες του λιμενικού, το οποίο αρνήθηκε να κινήσει εσωτερική έρευνα. “Υπό το πρίσμα του τεράστιου αριθμού θανάτων στη Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια, καλώ την ΕΕ να ξεκινήσει μια εξεταστική επιτροπή για τους παράγοντες που προκάλεσαν αυτήν την ανθρωπιστική κρίση»

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαία Συνήγορος του Πολίτη, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Επιτροπή να συστήσουν μια ανεξάρτητη επιτροπή έρευνας για να αξιολογήσει τους λόγους για τον μεγάλο αριθμό θανάτων στη Μεσόγειο και να αντλήσει διδάγματα από το ναυάγιο της Adriana.

«Σχεδόν οκτώ μήνες μετά το περιστατικό του Adriana, δεν έχουν γίνει αλλαγές για να αποφευχθεί η επανάληψη ενός τέτοιου περιστατικού», γράφει.

«Μας έπιασε η ψυχή μας με αυτά που είδαμε, όταν συνοδεύσαμε τους αρμόδιους φορείς περιφέρειας σε έλεγχο σε Μονάδα Φροντίδας Ηλικιωμένων» περιέγραψε την κατάσταση η ειδικός επιστήμονας στον Συνήγορο του Πολίτη Ιωάννα Αρσενοπούλου, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε η ανεξάρτητη διοικητική αρχή στη Θεσσαλονίκη, με θέμα: «Ο Συνήγορος του Πολίτη για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες – ο ιστοχώρος www.synigoros-solidarity.gr».

Όπως είπε χαρακτηριστικά, ο Συνήγορος, μετά από αναφορές για Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ) -κυρίως ιδιωτικές, διαπίστωσε συνθήκες κάτω από το αποδεκτό επίπεδο διαβίωσης, με ελλείψεις στη διατροφή, κακή καθαριότητα των χώρων, ανύπαρκτη κίνηση και φυσιοθεραπεία των ηλικιωμένων, απουσία ανθρώπινης επαφής και επικοινωνίας και χαμηλή ποιότητα εργαζομένων, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι ήταν ελάχιστοι. Ως παράδειγμα απαξιωτικής συμπεριφοράς, η κ. Αρσενοπούλου ανέφερε περίπτωση στην οποία αφαιρέθηκαν όλα τα ρούχα ηλικιωμένων και τους έδωσαν πίσω κάποια άλλα, δίνοντας όμως γυναικεία ρούχα σε άνδρα.

«Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις ΜΦΗ που κρίνονται ακατάλληλες, αν και υπάρχει σχετική εντολή, δεν γίνεται σφράγιση γιατί δεν υπάρχουν άλλες Μονάδες να δεχθούν τους ηλικιωμένους και έτσι μένει μόνο στα χαρτιά και δεν εκτελείται» σημείωσε.

Για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, ο Συνήγορος του Πολίτη δέχθηκε αναφορές για δυσχέρεια σε προγραμματισμό ραντεβού με γιατρό ειδικότητας σε αρκετά Κέντρα Υγείας της Αττικής, της Πάτρας και της Μακεδονίας εξαιτίας αδυναμίας τηλεφωνικού προγραμματισμού λόγω έλλειψης εξειδικευμένων γιατρών.

«Παράλληλα διαπιστώσαμε ακατάλληλη ιατρική φροντίδα σε ηλικιωμένο, ο οποίος εισήχθη σε νοσοκομείο μετά από εγκεφαλική κάκωση, έλαβε ελλιπή ιατρική φροντίδα και εστάλη πίσω χωρίς την απαραίτητη εξέταση της αξονικής τομογραφίας. Κατέληξε λίγες ώρες μετά από εγκεφαλική αιμορραγία… Σε άλλη περίπτωση, ηλικιωμένη που μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας, αφέθηκε δεμένη για ώρες με την αιτιολογία της έλλειψης προσωπικού, με αποτέλεσμα, επειδή ήταν διαβητική, να της προκληθεί υπογλυκαιμία λόγω της απουσίας φαγητού».

Γενικότερα, μιλώντας για την περίθαλψη των ηλικιωμένων στην Ελλάδα, η κ. Αρσενοπούλου τόνισε την έλλειψη σεβασμού της προσωπικότητάς τους, την παραμέληση και την απουσία εξειδικευμένου προσωπικού.

«Ο Συνήγορος του Πολίτη για την προστασία ηλικιωμένων προχωρά στη διόρθωση οργανωτικών και νομοθετικών αστοχιών ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ανάγκες και συντελεί στη στήριξη μεμονωμένων δικαιωμάτων ηλικιωμένων» κατέληξε η κ. Αρσενοπούλου.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση έκαναν ο Ανδρέας Ποττάκης, Συνήγορος του Πολίτη, η Lajla Brandt Jakhelln, Α.Ε. Πρέσβης της Νορβηγίας στην Ελλάδα και η Nicole Romain, επικεφαλής τομέα επικοινωνίας και εκδηλώσεων του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – FRA.

Η συνάντηση αποτέλεσε μία από τις ενέργειες της πράξης «Δράσεις του Συνηγόρου του Πολίτη για την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης, της λογοδοσίας και καταπολέμησης της κακοδιοίκησης στον δημόσιο τομέα». Η πράξη συγχρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Προγράμματος «Χρηστή Διακυβέρνηση, Θεσμοί, Διαφάνεια» των EEA Grants (Χρηματοδοτικός Μηχανισμός ΕΟΧ) που αντιπροσωπεύουν τη συμβολή της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν και της Νορβηγίας για μια πράσινη, ανταγωνιστική Ευρώπη χωρίς αποκλεισμούς.

Η Ολλανδία έχει χρηματοδοτήσει έργα σε δομές φιλοξενίας προσφύγων και δη ανηλίκων και το βασιλικό ζεύγος θέλει να ελέγξει την κατάστασή τους. Οι δε συναντήσεις που θα κάνει το βασιλικό ζεύγος αιφνιδιάζουν ως προς τα καθ’ ημάς ισχύοντα: Θα είναι, βέβαια με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αλλά και, κατά σειρά, με τον Συνήγορο του Πολίτη, Ανδρέα Ποττάκη και, στην Τεχνόπολη, με τον δήμαρχο Αθήνας Κώστα Μπακογιάννη.

Όπως αναφέρει η “Καθημερινή”:

Επίσημη επίσκεψη στην Ελλάδα από τις 30 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου θα πραγματοποιήσουν ο Βασιλιάς Γουλιέλμος-Αλέξανδρος (Willem-Alexander) και η Βασίλισσα Μάξιμα (Máxima) της Ολλανδίας, μετά από πρόσκληση της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου.

To πρόγραμμα του βασιλικού ζεύγους της Ολλανδίας στην Αθήνα θα ξεκινήσει την Δευτέρα 31 Οκτωβρίου με την κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη και στη συνέχεια θα μεταβούν στις 09.35 στο Προεδρικό Μέγαρο, όπου θα λάβει χώρα η επίσημη Τελετή Υποδοχής, καθώς και η Τελετή παρασημοφόρησης του Βασιλιά και της Βασίλισσας της Ολλανδίας και της Προέδρου της Δημοκρατίας.

Ακολούθως, στις 09:45 θα πραγματοποιηθεί η κατ’ ιδίαν συνάντηση της Πρόεδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου και του κυρίου Παύλου Κοτσώνη με τον Βασιλιά Γουλιέλμο-Αλέξανδρο και την Βασίλισσα Μάξιμα της Ολλανδίας. 

Στη συνέχεια, στις 10.30, το βασιλικό ζεύγος θα έχει συνάντηση με τους Συνηγόρους του Πολίτη Ελλάδας και Ολλανδίας στο Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών και στις 13.30 θα επισκεφθεί τον Αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.

Στις 15.00 θα συναντηθούν με τον Δήμαρχο Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη στην Τεχνόπολη και θα ακολουθήσει δεξίωση της Ολλανδικής κοινότητας.

Το βράδυ στις 20:00 η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου θα παραθέσει επίσημο Δείπνο στο Προεδρικό Μέγαρο προς τιμήν του Βασιλιά και της Βασίλισσας της Ολλανδίας.

Η δεύτερη ημέρα της επίσημης επίσκεψης, περιλαμβάνει στις 09.35 συμμετοχή του Βασιλιά και της Βασίλισσας της Ολλανδίας, μαζί με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης για τη βία κατά των γυναικών, στο φουαγιέ της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Αμέσως μετά στις 11.00 θα παραστούν στον 14ο Διαγωνισμό καινοτομίας και νεοφυούς επιχειρηματικότητας «The Squeeze» στον Φάρο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Στις 12.25 είναι προγραμματισμένη επίσκεψη του βασιλικού ζεύγους της Ολλανδίας στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων «Ελπίδα» και στις 15.00 σε σχολική μονάδα και δομές φιλοξενίας ανηλίκων.

Στις 20:00 θα πραγματοποιηθεί η Ανταποδοτική εκδήλωση του Βασιλιά και της Βασίλισσας της Ολλανδίας προς τιμήν της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου στο Μέγαρο Μουσικής.

Την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου, ο Βασιλιάς Γουλιέλμος-Αλέξανδρος και η Βασίλισσα Μάξιμα της Ολλανδίας θα μεταβούν από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη για να συνεχίσουν και να ολοκληρώσουν την επίσημη επίσκεψή τους στη χώρα μας. 

Μεταξύ άλλων, οι υποθέσεις που υποβλήθηκαν από την ΕΛΑΣ αυξήθηκαν κατά 20% το 2020, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και όσες καταγγέλθηκαν από τους πολίτες κατά 75%. Τα στοιχεία αυτά και ειδικά η αξιοσημείωτη αύξηση του αριθμού των καταγγελιών από πολίτες είναι, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, Ανδρέα Ποττάκη, «ενδεικτικά του ευρύτερου φαινομένου, του “γκρίζου αριθμού” των περιστατικών αυθαιρεσίας, για τα οποία η έλλειψη εμπιστοσύνης του φερόμενου θύματος για ουσιαστικούς και αποτελεσματικούς ποινικούς και πειθαρχικούς ελέγχους, αποτελεί καθοριστικό ανασταλτικό παράγοντα για την εξάσκηση του δικαιώματος του αναφέρεσθαι».
Αύξηση των υποθέσεων που υποβάλλονται στον Συνήγορο του Πολίτη, ως Εθνικό Μηχανισμό Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας, κατά 26% διαπίστωσε η Ανεξάρτητη Αρχή στην ετήσια έκθεσή της για το 2020.

Μεταξύ άλλων, οι υποθέσεις που υποβλήθηκαν από την ΕΛΑΣ αυξήθηκαν κατά 20% το 2020, σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και όσες καταγγέλθηκαν από τους πολίτες κατά 75%.

Τα στοιχεία αυτά και ειδικά η αξιοσημείωτη αύξηση του αριθμού των καταγγελιών από πολίτες είναι, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, Ανδρέα Ποττάκη, «ενδεικτικά του ευρύτερου φαινομένου, του “γκρίζου αριθμού” των περιστατικών αυθαιρεσίας, για τα οποία η έλλειψη εμπιστοσύνης του φερόμενου θύματος για ουσιαστικούς και αποτελεσματικούς ποινικούς και πειθαρχικούς ελέγχους, αποτελεί καθοριστικό ανασταλτικό παράγοντα για την εξάσκηση του δικαιώματος του αναφέρεσθαι».

Στην τρίτη κατά σειρά έκθεσή του με την ειδική αρμοδιότητα του Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας για πράξεις ή παραλείψεις του ένστολου προσωπικού της Αστυνομίας, του Λιμενικού, της Πυροσβεστικής και των υπαλλήλων των καταστημάτων κράτησης, ο Συνήγορος αναφέρει ότι το 2020 υποβλήθηκαν συνολικά 263 υποθέσεις, στη συντριπτική τους πλειονότητα από την ΕΛΑΣ (209 υποθέσεις) και ακολουθούν οι υποθέσεις από πολίτες (53).

Από πλευράς θεματικής, οι προσβολές σωματικής ακεραιότητας ή υγείας αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο ποσοστό των υποθέσεων που υποβλήθηκαν (45%), ενώ αυξήθηκαν οι φερόμενες προσβολές προσωπικής ελευθερίας (25% του συνόλου).

Ο Εθνικός Μηχανισμός διαπιστώνει ότι συχνά τα καταγγελλόμενα περιστατικά αυθαιρεσίας αφορούν σε πρόσωπα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, ιδίως άτομα νεαρής ηλικίας ή αλλοδαπούς, “ενώ σε λιγότερες αλλά ενδεικτικές περιπτώσεις” εμφανίζεται το στοιχείο της διάκρισης κατά προσώπων λόγω φυλετικής καταγωγής (Ρομά), σεξουαλικού προσανατολισμού, χαρακτηριστικών ή ταυτότητας φύλου.

Επίσης, καταγράφεται ότι οι καταγγελίες για άσκηση βίας κατά τον έλεγχο τήρησης των μέτρων κατά του COVID-19 φέρονται να αφορούν κατά κύριο λόγο αιτούντες άσυλο και άλλες ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.