Ωστόσο, εκπαιδεύοντας ρωσικό στρατιωτικό προσωπικό σε επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο, το οποίο στη συνέχεια συμμετέχει στην Ουκρανία, η Κίνα εμπλέκεται πολύ πιο άμεσα στον πόλεμο στην ευρωπαϊκή ήπειρο από ό,τι ήταν γνωστό προηγουμένως, τόνισε ένας αξιωματούχος μιας ευρωπαϊκής μυστικής υπηρεσίας.

Οι μυστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, οι οποίες επικεντρώθηκαν κυρίως στη χρήση drones, συμφωνήθηκαν από ανώτερους Ρώσους και Κινέζους αξιωματικούς στο Πεκίνο στις 2 Ιουλίου 2025.

Η συμφωνία, την οποία εξέτασε το Reuters, ανέφερε ότι περίπου 200 Ρώσοι στρατιώτες θα εκπαιδευτούν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε τοποθεσίες όπως το Πεκίνο και η ανατολική πόλη Ναντζίνγκ.

Η συμφωνία ανέφερε επίσης ότι εκατοντάδες Κινέζοι στρατιώτες θα εκπαιδευτούν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Ρωσία.

Η Κίνα επιμένει ότι είναι «ουδέτερη»

Τα ρωσικά και κινεζικά υπουργεία Άμυνας δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

«Σχετικά με την κρίση στην Ουκρανία, η Κίνα έχει διατηρήσει σταθερά μια αντικειμενική και αμερόληπτη στάση και έχει εργαστεί για την προώθηση των ειρηνευτικών συνομιλιών, κάτι που είναι συνεπές και σαφές και το έχει διαπιστώσει η διεθνής κοινότητα», ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας σε απάντησή του προς το Reuters.

«Τα εμπλεκόμενα μέρη δεν θα πρέπει να υποδαυλίζουν σκόπιμα την αντιπαράθεση ή να μεταθέτουν την ευθύνη». Οι πληροφορίες του Reuters προέρχονται από αξιωματούχους από τρεις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών και έγγραφα.

Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, οι οποίες θεωρούν τη Ρωσία ως σημαντική απειλή για την ασφάλεια, παρακολουθούν με επιφύλαξη τις ολοένα και στενότερες σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο και σημαντικού εμπορικού εταίρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα δύο έθνη ανακοίνωσαν μια στρατηγική συνεργασία «χωρίς όρια» λίγες ημέρες πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και δεσμεύτηκαν να διεξάγουν στρατιωτικές ασκήσεις για να εξασκήσουν τον συντονισμό μεταξύ των ενόπλων δυνάμεών τους.

Καθώς η Δύση προσπαθούσε να απομονώσει τη Ρωσία, η Κίνα παρείχε μια «σανίδα σωτηρίας» αγοράζοντας πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα από τη Ρωσία.

Ο Κινέζος ηγέτης, Σι Τζινπίνγκ, αναμένεται να φιλοξενήσει τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Η Κίνα και η Ρωσία χαρακτήρισαν το ταξίδι του Πούτιν – την 25η επίσκεψή του στην Κίνα – ως περαιτέρω απόδειξη της «παντός καιρού» συνεργασίας τους, ακόμη και όταν η Δύση προτρέπει το Πεκίνο να πιέσει τη Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμό της στην Ουκρανία.

Η σινο-ρωσική συμφωνία

Σύμφωνα με τη συμφωνία εκπαίδευσης που εξέτασε το Reuters, οι Ρώσοι θα εκπαιδευτούν σε κλάδους όπως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η αεροπορία του στρατού και το τεθωρακισμένο πεζικό.

Η συμφωνία απαγόρευε οποιαδήποτε κάλυψη των επισκέψεων από τα μέσα ενημέρωσης σε οποιαδήποτε από τις δύο χώρες και ανέφερε ότι δεν θα έπρεπε να ενημερώνονται τρίτα μέρη.

Επισκέψεις κινεζικών στρατευμάτων στη Ρωσία για εκπαίδευση πραγματοποιούνται τουλάχιστον από το 2024, αλλά η εκπαίδευση ρωσικού προσωπικού στην Κίνα είναι κάτι καινούργιο, ανέφεραν δύο από τις υπηρεσίες πληροφοριών.

Αν και η Ρωσία έχει εκτεταμένη πολεμική εμπειρία στην Ουκρανία, η τεράστια βιομηχανία μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Κίνας προσφέρει υψηλής ποιότητας τεχνογνωσία και προηγμένες μεθόδους εκπαίδευσης, όπως προσομοιωτές πτήσης, ανέφεραν.

Μία από τις πηγές ανέφερε ότι επιβεβαίωσε την ταυτότητα Ρώσων στρατιωτικών που εκπαιδεύτηκαν στην Κίνα και έκτοτε συμμετείχαν άμεσα σε πολεμικές επιχειρήσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις κατεχόμενες περιοχές της Κριμαίας και της Ζαπορίζια της Ουκρανίας.

Ο βαθμός αυτών των ανθρώπων κυμαινόταν από κατώτερο λοχία έως αντισυνταγματάρχη, ανέφερε το πρακτορείο.

Εκπαίδευση με επίκεντρο τα drones

Εσωτερικές ρωσικές στρατιωτικές αναφορές που εξέτασε το Reuters περιέγραφαν τέσσερις από τις εκπαιδευτικές συνεδρίες για ρωσικά στρατεύματα στην Κίνα μετά την πραγματοποίησή τους.

Μια έκθεση με ημερομηνία Δεκεμβρίου 2025 περιέγραφε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα σε θέματα συνδυασμένου πολέμου για περίπου 50 Ρώσους στρατιωτικούς στο παράρτημα της Ακαδημίας Πεζικού του Στρατού Ξηράς του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) στο Σιτζιατζουάνγκ.

Η έκθεση ανέφερε ότι το μάθημα περιελάμβανε εκπαίδευση στρατιωτών στη βολή όλμων 82 χιλιοστών, ενώ παράλληλα χρησιμοποιούσαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη για τον εντοπισμό των στόχων τους.

Μια δεύτερη έκθεση περιέγραφε εκπαίδευση αεράμυνας σε στρατιωτική εγκατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, συσκευών ρίψης διχτυών και drones για την αντιμετώπιση εισερχόμενων απειλών. Δύο αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η εγκατάσταση βρισκόταν στο Τσενγκζού.

Όλοι αυτοί οι τύποι εξοπλισμού σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου στοχεύουν στα εισερχόμενα drones για να παρεμβαίνουν και να διαταράσσουν τα σήματα τους, ενώ μπορούν να πεταχτούν δίχτυα γύρω από τα drones για να τα παγιδεύσουν καθώς πλησιάζουν.

Και οι δύο πλευρές χρησιμοποιούν μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών, τα οποία δεν μπορούν να μπλοκαριστούν ηλεκτρονικά. Τα drones οπτικών ινών συνήθως λειτουργούν με εμβέλεια από 10 έως 20 χιλιόμετρα, αλλά ορισμένα μπορούν να φτάσουν έως και 40 χιλιόμετρα.

Μια τρίτη έκθεση, με ημερομηνία Δεκέμβριο του 2025 και γραμμένη από έναν Ρώσο ταγματάρχη, περιέγραφε την εκπαίδευση σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη για ρωσικό προσωπικό στο Κέντρο Εκπαίδευσης Στρατιωτικής Αεροπορίας του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) του Γιμπίν.

Το μάθημα επικεντρώθηκε σε παρουσιάσεις πολυμέσων και περιελάμβανε τη χρήση προσομοιωτών πτήσης, εκπαίδευση στη χρήση διαφόρων τύπων μη επανδρωμένων αεροσκαφών FPV και δύο άλλων τύπων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ανέφερε.

Μια τέταρτη έκθεση περιέγραφε ένα μάθημα τον Νοέμβριο του 2025 στο Πανεπιστήμιο Στρατιωτικής Μηχανικής της Ναντζίνγκ του Πεζικού του PLA.

Η εκπαίδευση κάλυπτε την τεχνολογία εκρηκτικών, την κατασκευή ναρκών, την αποναρκοθέτηση, καθώς και την απομάκρυνση πυρομαχικών που δεν είχαν εκραγεί και αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών.

«Το Ιράν, όπως κάθε άλλο μέλος της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων, έχει κάθε δικαίωμα να κατέχει ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς», δήλωσε ο Λαβρόφ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Μόσχα.

Παράλληλα, ο Ρώσος ΥΠΕΞ ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα δεν προτίθεται να παρέμβει στις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.

«Θα στηρίξουμε οποιεσδήποτε αποφάσεις συμφωνηθούν και γίνουν αποδεκτές από τα ίδια τα διαπραγματευόμενα μέρη. Στην προκειμένη περίπτωση, από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο Interfax.

Ο Ζελένσκι υπογράμμισε πως δεν θεωρεί τυχαίο το γεγονός ότι οι επιθέσεις συνέπεσαν χρονικά με την άφιξη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα. «Σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι μια από τις πιο μαζικές και παρατεταμένες ρωσικές επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας σημειώθηκε την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έφθανε στην Κίνα για μια επίσκεψη από την οποία αναμένονται πολλά», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Ο Πούτιν είχε ανακοινώσει την Τρίτη ότι η Ρωσία θα είναι έτοιμη να αναπτύξει έως το τέλος του έτους τον νέο διηπειρωτικό πύραυλο Sarmat, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει πυρηνικές κεφαλές και να πλήττει στόχους σε μεγάλες αποστάσεις, στις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Ευρώπη.

Σε κάθε περίπτωση όμως, οι ειδικοί συμφωνούν σε ένα πράγμα: Ο Πούτιν ανησυχεί για την προσωπική του ασφάλεια και οι εντάσεις εντός της ίδιας της ρωσικής ελίτ αυξάνονται. Οι λόγοι γι’ αυτό είναι πολλοί: οικονομικά προβλήματα, πίεση των υπηρεσιών ασφαλείας στους τεχνοκράτες και εσωτερικές συγκρούσεις στους μηχανισμούς εξουσίας, σύμφωνα με την DW.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, που επικαλείται έκθεση ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών, το Κρεμλίνο έχει ενισχύσει δραστικά τα μέτρα ασφαλείας γύρω από τον Ρώσο πρόεδρο, υπό τον φόβο εσωτερικής αποσταθεροποίησης, πιθανών διαρροών και ακόμα και απόπειρας πραξικοπήματος ή δολοφονίας. Το αμερικανικό δίκτυο αναφέρει ότι οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά τις δολοφονίες Ρώσων στρατιωτικών αξιωματούχων και τις επιθέσεις με drones εντός της Ρωσίας, ενώ η έκθεση κατονομάζει τον Σεργκέι Σοϊγκού ως πιθανό «κίνδυνο πραξικοπήματος»,  λόγω της επιρροής του σε τμήματα της στρατιωτικής ηγεσίας. Ο ιδρυτής του ανεξάρτητου ρωσικού μέσου Important Stories, με έδρα τη Ρίγα της Λετονίας, Ρομάν Ανίν, εκτιμά ότι στη Ρωσία εντείνονται οι συγκρούσεις μεταξύ ελίτ και υπηρεσιών ασφαλείας, ενώ ο ρόλος του Πούτιν ως διαιτητή αποδυναμώνεται.

«Για πολλά χρόνια, ο Σοϊγκού ήταν επικεφαλής μιας εξαιρετικά ισχυρής φατρίας (...) Ως υπ. Άμυνας και επικεφαλής του υπουργείου Εκτάκτων Αναγκών κατάφερε να ενώσει μεγάλο αριθμό ανθρώπων υπό τις διαταγές του και να τους εντάξει σε δίκτυα διαφθοράς. Πρόκειται πρακτικά για κάτι σαν μία μαφιόζικη “ομερτά“», εξηγεί ο Ανίν.

Ο ίδιος θεωρεί ότι ο Σοϊγκού φοβάται πως μπορεί να έχει την ίδια τύχη με πρώην αναπληρωτές του, οι οποίοι συνελήφθησαν ή καταδικάστηκαν για υποθέσεις διαφθοράς. Η πιο πρόσφατη σύλληψη ήταν εκείνη του Ρουσλάν Τσαλίκοφ, ενώ είχαν προηγηθεί οι υποθέσεις των Τιμούρ Ιβάνοφ, Πάβελ Πόποφ και Ντμίτρι Μπουλγκάκοφ.

Ενισχύονται τα μέτρα ασφαλείας στη Μόσχα

Ήδη από τον Απρίλιο, το ανώνυμο ρωσικό κανάλι Telegram VCHK-OGPU είχε αναφέρει φόβους του Κρεμλίνου για εσωτερικές απειλές και πιθανές επιθέσεις με drones. Μεταξύ άλλων, γινόταν λόγος για πιθανές επιθέσεις με drones απευθείας στη Μόσχα. Η παραδοσιακή στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία για την «Ημέρα της Νίκης» και τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου παραλίγο να ακυρωθεί. Παράλληλα, τα μέτρα ασφαλείας στην πρωτεύουσα ενισχύονται.

Ο Bρετανός πολιτικός επιστήμονας και ειδικός στη Ρωσία, Μαρκ Γκαλεότι, θεωρεί ωστόσο τις αναφορές περί σχεδίου ανατροπής του Πούτιν «σκόπιμη παραπληροφόρηση», και όχι ένδειξη κάποιας πραγματικής απειλής. Σε σχόλιό του στο The Spectator κάνει λόγο για «ξαφνικό κύμα δημοσιευμάτων» που «θυμίζει ύποπτα μία ψυχολογική επιχείρηση». Στόχος, κατά τον ίδιο, είναι «να καλλιεργηθουν παρανοϊκές σκέψεις στη ρωσική ελίτ», και όχι να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος για το θέμα. Σύμφωνα με τον Γκαλεότι, ο Σεργκέι Σοϊγκού δεν διαθέτει επίσης ούτε την απαραίτητη εξουσία ούτε την απαραίτητη στήριξη για να οργανώσει πραξικόπημα.

Η πολιτικός επιστήμονας Γεκατερίνα Σούλμαν, από την άλλη, εκτιμά ότι ο Πούτιν μπορεί πράγματι να ανησυχεί για την ασφάλειά του και συνδέει με αυτόν τον φόβο τη μείωση των δημόσιων εμφανίσεών του. «Όταν η ασφάλεια είναι η απόλυτη προτεραιότητα, το ασφαλέστερο είναι να μην κάνεις καμία απολύτως δημόσια εμφάνιση», γράφει χαρακτηριστικά.

Ένας φόβος γνώριμος από το παρελθόν

Ο φόβος για μία συνωμοσία εκ των έσω κατά του Βλάντιμιρ Πούτιν δεν είναι πάντως καινούργιος. Ήδη από το 2022, ο Βρετανός βιογράφος του Ρώσου προέδρου και δημοσιογράφος του BBC, Τζον Σουίνι, υποστήριζε ότι οι Ρώσοι ολιγάρχες κοντά στον Πούτιν «τον μισούσαν πάντα» και αναζητούσαν τρόπο να τον σταματήσουν, ακόμα και μέσω συνωμοσίας στο Κρεμλίνο. Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Tagesspiegel», ο Σουίνι εκτιμούσε τότε ότι ο Πούτιν είχε ήδη αποδυναμωθεί σημαντικά από τον πόλεμο στην Ουκρανία, αφήνοντας ανοιχτό ακόμα και το ενδεχόμενο να ανατραπεί από ανθρώπους του στενού του κύκλου».

Σε μηνύματα που κοινοποίησε μέσω X και Telegram, ο Ζελένσκι αναφέρει ότι συμφωνήθηκε η ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων πολέμου από κάθε χώρα.

Η Ρωσία είχε ήδη ανακοινώσει μονομερή κατάπαυση πυρός για τον εορτασμό της επετείου από τη νίκη του σοβιετικού στρατού επί των Ναζί στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, απειλώντας πως αν η Ουκρανία επιχειρούσε να διαταράξει τις εκδηλώσεις στη Μόσχα θα εξαπέλυε «μαζική πυραυλική επίθεση» στο κέντρο του Κιέβου.

Στο διάταγμα που υπέγραψε απόψε, ο Ζελένσκι αναφέρει ότι έδωσε εντολή «να επιτραπεί η διεξαγωγή παρέλασης στην πόλη της Μόσχας (Ρωσική Ομοσπονδία) την 9η Μαΐου 2026», επισημαίνοντας ότι η Κόκκινη Πλατεία θα αποκλειστεί από το στόχαστρο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.

«Η Κόκκινη Πλατεία είναι λιγότερο σημαντική για εμάς από τις ζωές των ουκρανών αιχμαλώτων οι οποίοι θα μπορέσουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους», εξήγησε νωρίτερα ο πρόεδρος της Ουκρανίας σε ανάρτησή του.

Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και το επιτελείο του για τις διπλωματικές πρωτοβουλίες τους, συμπληρώνοντας πως αναμένει από την Ουάσινγκτον να διασφαλίσει ότι η ρωσική πλευρά θα τηρήσει τα συμφωνηθέντα.

«Πολύ πρόσφατα συζητήσαμε αυτό το θέμα σε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Θυμηθήκαμε ότι πολεμήσαμε μαζί εναντίον του ναζισμού και νικήσαμε μαζί», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στη δράση των χωρών της αντιχιτλερικής συμμαχίας.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, μόνο από το πρωί της ίδιας ημέρας ο ρωσικός στρατός πραγματοποίησε σχεδόν 30 επιθετικές ενέργειες σε καίρια σημεία του μετώπου. Παράλληλα, καταγράφηκαν πάνω από 20 αεροπορικές επιδρομές, με τη χρήση περισσότερων από 70 βομβών.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετώπισαν μαζικές επιθέσεις με drones, εξουδετερώνοντας σχεδόν 90 επιθετικά UAV, ενώ σημειώθηκαν και νέες πυραυλικές επιθέσεις. Μέχρι τις 10 το πρωί, η Ουκρανία είχε καταγράψει συνολικά 1.820 παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη ρωσική πλευρά.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η χώρα του είχε ξεκαθαρίσει πως θα ανταποκριθεί ανάλογα, εφόσον η Ρωσία δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της. «Είναι προφανές σε κάθε λογικό άνθρωπο ότι ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας και οι καθημερινές δολοφονίες ανθρώπων δεν είναι στιγμή για δημόσιες “γιορτές”», σημείωσε, αναφερόμενος στις ρωσικές εκδηλώσεις στη Μόσχα.

Ο Ζελένσκι τόνισε ότι η Μόσχα έχει στα χέρια της τις ουκρανικές διπλωματικές προτάσεις για ειρήνη και ότι το μόνο που απαιτείται είναι «η βούληση της Ρωσίας να κινηθεί προς μια πραγματική ειρήνη».

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε ότι, με βάση τις απογευματινές αναφορές από τον στρατό και τις υπηρεσίες πληροφοριών, το Κίεβο θα αποφασίσει τις επόμενες κινήσεις του. «Η ρωσική πλευρά έχει διαταράξει το καθεστώς εκεχειρίας. Θα καθορίσουμε τα περαιτέρω βήματά μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους Ουκρανούς στρατιώτες που «υπερασπίζονται τις θέσεις της χώρας» και επανέλαβε το σύνθημα: «Δόξα στην Ουκρανία».

Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ μια μονοήμερη εκεχειρία για τις 9 Μαΐου (ημέρα της Νίκης στη Ρωσία).

Ο Ζελένσκι, ο οποίος φέρει στους ώμους του το βάρος του πολέμου της Ουκρανίας με τη Ρωσία, εκμεταλλεύεται την ευκαιρία, ταξιδεύοντας στον Κόλπο για να αναδείξει δημοσίως τη διεθνή αξία της στρατιωτικής εμπειρογνωμοσύνης που απέκτησε το Κίεβο στο πεδίο της μάχης στον τομέα του πολέμου με drones. Η Ουκρανία δηλώνει ότι έχει πλέον υπογράψει συμφωνίες με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ –χώρες που έχουν όλες πληγεί από ιρανικούς πυραύλους και drones τις τελευταίες εβδομάδες– με σκοπό την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τεχνολογίας στον τομέα των drones, ενισχύοντας τις συμμαχίες της και επωφελούμενη από επιχειρηματικές συνεργασίες –ελπίζοντας σε συμφωνίες και στον τομέα της άμυνας– με πλούσιες χώρες που είναι σύμμαχοι και των ΗΠΑ. «Θέλουμε να βοηθήσουμε [τα κράτη του Κόλπου] να αμυνθούν. Και θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε τέτοιες συνεργασίες με άλλες χώρες», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Ενεργειακή πίεση

Αρχικά, οι επιπτώσεις της σύγκρουσης με το Ιράν φαινόταν να είναι κατά κύριο λόγο αρνητικές για την Ουκρανία. Απειλούσαν να αποσπάσουν την ήδη ασταθή προσοχή του Ντόναλντ Τραμπ από την προσπάθεια ειρήνευσης μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, ενώ παράλληλα τροφοδοτούσαν με χρήματα το ταμείο πολέμου της Ρωσίας, το οποίο γρήγορα εξαντλούνταν. Η Μόσχα κατάφερε να πουλήσει μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου της σε περισσότερες χώρες, σε υψηλότερες τιμές, καθώς τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή δεν μπορούν να φτάσουν στους πελάτες τους σε όλο τον κόσμο, καθώς δεν μπορούν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ. Ο Τραμπ ανακοίνωσε μια εξαίρεση που επιτρέπει στις χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις, λόγω της ραγδαίας αύξησης των τιμών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Όσο περισσότερα χρήματα διαθέτει η Ρωσία, τόσο περισσότερο και, θεωρητικά, τόσο πιο έντονα μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και τώρα το έκανε ξανά: Χειρίστηκε με επιδεξιότητα την κατάσταση, προσπαθώντας να αξιοποιήσει προς όφελός της τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, την ώρα που η Ουκρανία προσπαθεί να βρεθεί στην ισχυρότερη δυνατή θέση εν όψει των ενδεχόμενων και πολυαναμενόμενων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία. Την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι είναι βέβαιος ότι θα επιτευχθεί «λύση» για την Ουκρανία «σχετικά γρήγορα», μετά από μια «πολύ καλή» συνομιλία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. «Νομίζω ότι “κάποιοι” του έχουν δυσκολέψει την επίτευξη συμφωνίας», πρόσθεσε.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ κάνει παρόμοια θετικά σχόλια για τον Πούτιν, ενώ ταυτόχρονα επικρίνει, έμμεσα ή άμεσα, τον ηγέτη της Ουκρανίας επειδή δεν έχει υπογράψει εκεχειρία. Εν τω μεταξύ, ο Ζελένσκι έχει επικεντρωθεί στην ενίσχυση της Ουκρανίας όπου μπορεί. Αναμφισβήτητα ένα από τα πιο ισχυρά όπλα του είναι το να βρίσκει και να εκμεταλλεύεται ευκαιρίες. Η Σαουδική Αραβία, την οποία επισκέφθηκε ξανά τον Απρίλιο, έχει δεχτεί από το Ιράν επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones παρόμοιες με αυτές που εξαπολύει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας, ανέφερε ο Ουκρανός πρόεδρος. Ένα από τα πιο ισχυρά όπλα της Μόσχας είναι το ιρανικής σχεδίασης, χαμηλού κόστους και μεγάλης εμβέλειας drone Shahed-136, καθώς και η δική της αναβαθμισμένη έκδοση, το Geran.

Ενώ ένα Shahed μπορεί να κοστίζει μεταξύ 80.000 και 130.000 δολαρίων, ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι μπορεί να αναχαιτιστεί με συστήματα που κοστίζουν μόλις 10.000 δολάρια. Αυτό είναι πολύ φθηνότερο από τους παραδοσιακούς πυραύλους αεράμυνας, οι οποίοι κοστίζουν εκατομμύρια δολάρια. Ανησυχώντας από τις εμφανίσεις ρωσικών drones σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, οι χώρες του ΝΑΤΟ έχουν στρέψει την προσοχή τους στο θέμα. Τον Απρίλιο, η Ουκρανία υπέγραψε δύο σημαντικές συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας με Ευρωπαίους συμμάχους. Η μία ήταν με τη Νορβηγία, ύψους 8,6 δισ. δολαρίων, στο πλαίσιο ενός πακέτου στήριξης συνολικής αξίας 28 δισ. δολαρίων που θα διαρκέσει έως το 2030. Η άλλη ήταν με τη Γερμανία και περιλάμβανε «διάφορους τύπους μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πυραύλων, λογισμικού και σύγχρονων αμυντικών συστημάτων», συνολικής αξίας 4,7 δισ. δολαρίων.

Όσον αφορά τα κράτη του Κόλπου, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ελπίζει να λάβει τη βοήθειά τους για την υπεράσπιση της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία. Ιδιαίτερα επειδή, αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ διαθέτουν λιγότερο στρατιωτικό εξοπλισμό προς πώληση στους Ευρωπαίους για να βοηθήσουν την Ουκρανία, καθώς η Ουάσινγκτον εξαντλεί τα αποθέματά της στη Μέση Ανατολή. Η απάντηση του Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για την ανακατεύθυνση όπλων, ήταν: «Το κάνουμε αυτό συνεχώς. Μερικές φορές παίρνουμε από το ένα μέρος και τα χρησιμοποιούμε αλλού». «Θα θέλαμε τα κράτη της Μέσης Ανατολής να μας δώσουν και αυτά την ευκαιρία να ενισχύσουμε τις δυνάμεις μας», δήλωσε πρόσφατα ο Ζελένσκι στη γαλλική εφημερίδα Le Monde. «Διαθέτουν συγκεκριμένους πυραύλους αεράμυνας, από τους οποίους δεν έχουμε αρκετούς. Σε αυτό το θέμα ακριβώς θα θέλαμε να καταλήξουμε σε συμφωνία».

Στοχεύοντας τις ενεργειακές υποδομές

Η Ουκρανία έχει επίσης αντλήσει ένα σημαντικό δίδαγμα από τη σύγκρουση στο Ιράν, το οποίο μπορεί να εφαρμόσει στο εσωτερικό της: τον τεράστιο αντίκτυπο που έχει η επίθεση στις εγκαταστάσεις εξαγωγής πετρελαίου ενός αντιπάλου. Η ενεργειακή υποδομή της Ρωσίας αποτελεί πλέον στόχο προτεραιότητας, με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς ουκρανικής κατασκευής. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ρωσία υφίσταται «κρίσιμες» απώλειες που ανέρχονται σε δισεκατομμύρια δολάρια στον ενεργειακό της τομέα, παρά την πρόσφατη άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

Τα στοιχεία για τις εξαγωγές πετρελαίου υποδηλώνουν ότι η άνοδος των τιμών, σε συνδυασμό με τη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων κατά των χωρών που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο, οδήγησε τα ρωσικά έσοδα σε τριπλασιασμό σε σχέση με τα επίπεδα του Δεκεμβρίου-Φεβρουαρίου, κατά την τρίτη εβδομάδα του πολέμου στο Ιράν. Ωστόσο, την τέταρτη εβδομάδα, οι επιθέσεις ουκρανικών drones εναντίον ενεργειακών υποδομών μείωσαν τα έσοδα της Ρωσίας κατά 1 δισ. δολάρια, εξαλείφοντας περίπου τα δύο τρίτα των κερδών της προηγούμενης εβδομάδας.

Ένα ακόμη κέρδος για την Ουκρανία από τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν ήταν η τελική έγκριση, την περασμένη εβδομάδα, ενός δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ, με την εγγύηση της ΕΕ, το οποίο, όπως δήλωσε το Κίεβο, χρειαζόταν επειγόντως για την αγορά και την παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού κατά το επόμενο έτος. Το δάνειο είχε μπλοκαριστεί για μήνες από τον φιλο-Κρεμλινικό πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, κράτους μέλους της ΕΕ. Ωστόσο, η Ουγγαρία έχει πλέον έναν νέο ηγέτη, σαφώς λιγότερο φιλικό προς τη Ρωσία, μετά τη συντριπτική ήττα του Όρμπαν στις εκλογές της Ουγγαρίας τον περασμένο μήνα. Ο Όρμπαν είναι στενός φίλος και θαυμαστής του Ντόναλντ Τραμπ. Αυτό δεν τον βοήθησε κατά τη διάρκεια των εκλογών. Οι ψηφοφόροι δήλωσαν ότι ήταν εξοργισμένοι με τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος οδήγησε σε αύξηση του κόστους της ενέργειας. Αυτό συνέβαλε στην ήττα του Όρμπαν, επιτρέποντας τελικά την εκταμίευση του δανείου της ΕΕ προς την Ουκρανία.

Με αυτές τις «νίκες» στο ενεργητικό του Κιέβου, καθώς και με την Ουκρανία να καυχιέται ότι σκοτώνει σταθερά περισσότερους Ρώσους στρατιώτες κάθε μήνα από τους 30.000 που, σύμφωνα με πληροφορίες, στρατολογεί η Ρωσία την ίδια περίοδο, ο Ζελένσκι δεν αισθάνεται πλέον σε μειονεκτική θέση και ενδέχεται να βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να επιδιώξει μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία.

Έλλειψη σεβασμού;

Τι γίνεται λοιπόν με τις διαπραγματεύσεις που αποσκοπούν στην επίτευξη μίας βιώσιμης εκεχειρίας; Η κυβέρνηση Τραμπ είχε καταβάλει έντονες προσπάθειες για μια διαπραγματευτική λύση πριν τα Χριστούγεννα. Πριν επανεκλεγεί πρόεδρος, ο Τραμπ είχε δηλώσει επανειλημμένα ότι θα έθετε τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα σε 24 ώρες. Τώρα που βρίσκεται στην εξουσία, η πραγματικότητα δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες.

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι να παρακολουθήσουμε τις κινήσεις των ειρηνευτικών απεσταλμένων που έχει ορίσει ο Τραμπ, του γαμπρού του, Τζάρετ Κούσνερ, και του Στιβ Γουίτκοφ. Μια επίσκεψη στο Κίεβο έχει αναβληθεί επανειλημμένα. Αντ’ αυτού, ασχολούνται κυρίως με τη Μέση Ανατολή. Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι θεωρεί την απουσία των δύο αυτών προσώπων «ασεβή». Ο ίδιος έχει αναφέρει ότι οι ειρηνευτικές συζητήσεις συνεχίζονται σε «τεχνικό» επίπεδο, αλλά φοβάται ότι δεν θα σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος έως ότου λήξει η σύγκρουση στο Ιράν. Ποιος ξέρει όμως πότε θα συμβεί αυτό;

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ δεν έχουν επισκεφθεί ποτέ το Κίεβο σε επίσημη ιδιότητα. Επισκέφθηκαν τη ρωσική πρωτεύουσα στα τέλη του περασμένου έτους και ξανά τον Ιανουάριο. Ο Γουίτκοφ έχει πάει στη Μόσχα οκτώ φορές –στο παρελθόν δραστηριοποιούνταν επαγγελματικά στη Ρωσία. Έχει συναντήσει τον Πούτιν σε αρκετές περιπτώσεις. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρνηθεί οποιαδήποτε μεροληψία υπέρ της Ρωσίας. Ωστόσο, η Ουκρανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ανησύχησαν διαβάζοντας τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSS), που δημοσιεύθηκε προς το τέλος του περασμένου έτους. Είναι αξιοσημείωτο ότι η στρατηγική αυτή δεν χαρακτηρίζει τη Ρωσία ως απειλή για την ασφάλεια. Αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στο ΝΑΤΟ αντιλαμβάνονται τη Μόσχα.

Η NSS υπογραμμίζει μεν τη σημασία του τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά δεν εστιάζει στην επίτευξη μόνιμης ειρήνης για το Κίεβο. Αντίθετα, ο δηλωμένος στόχος είναι η διασφάλιση της «στρατηγικής σταθερότητας» και μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με τη Ρωσία, προκειμένου να απελευθερωθούν πόροι για άλλες προτεραιότητες των ΗΠΑ. Αυτές οι στάσεις της κυβέρνησης Τραμπ ευχαριστούν το Κρεμλίνο. Ο εκπρόσωπος Τύπου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε με ικανοποίηση κατά τη στιγμή της δημοσίευσης ότι η NSS ήταν «σε μεγάλο βαθμό σύμφωνη» με το όραμα της Μόσχας.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του Τραμπ, δεν επιβλήθηκαν ή διατηρήθηκαν αυστηρές οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι οποίες θα μπορούσαν πραγματικά να αλλάξουν την κατάσταση και να αναγκάσουν το Κρεμλίνο να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων χωρίς έναν κατάλογο απαιτήσεων που το Κίεβο (ή οι Ευρωπαίοι υποστηρικτές του) δεν θα μπορούσαν να αποδεχθούν. Επιπλέον, η στρατιωτική και οικονομική βοήθεια των ΗΠΑ προς την Ουκρανία έχει μειωθεί σημαντικά. Αντ’ αυτού, οι Ευρωπαίοι αγοράζουν στρατιωτικό εξοπλισμό από τις ΗΠΑ για να τον στείλουν στο Κίεβο. Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι προμήθειες βρίσκονται πλέον σε κίνδυνο, λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Προοπτικές ειρήνης

Όσον αφορά την προσπάθεια να πεισθεί η Ρωσία να ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες, η κοινή λογική λέει ότι οι ΗΠΑ είναι η μόνη δύναμη ικανή να κάνει τη Μόσχα να υποχωρήσει. Ο Πούτιν δεν δείχνει κανένα σημάδι ότι θα τερματίσει τις εχθροπραξίες με δική του πρωτοβουλία στο άμεσο μέλλον. Ακριβώς το αντίθετο. Ενώ η προσοχή του κόσμου είναι στραμμένη στον πόλεμο κατά του Ιράν, η Μόσχα έχει εντείνει τις επιθέσεις εναντίον Ουκρανών αμάχων και υποδομών. Οι απόψεις διίστανται ως προς το αν πρόκειται για μια τελευταία έντονη αντίδραση πριν ο Ρώσος πρόεδρος καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή για ένδειξη μιας αμείωτης αποφασιστικότητας. Στα κεντρικά γραφεία της ΕΕ στις Βρυξέλλες, οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ισχύει το δεύτερο.

Η ρωσική οικονομία μπορεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω των διεθνών κυρώσεων, αλλά δεν έχει καταρρεύσει και βρίσκεται πλέον σε πλήρη πολεμική ετοιμότητα. Η απομάκρυνση από αυτή την κατάσταση δεν θα είναι εύκολη, γεγονός που οδηγεί τις ευρωπαϊκές χώρες να ανησυχούν ότι, ακόμη και αν επιτευχθεί ειρήνη στην Ουκρανία, η Ρωσία θα επιδιώξει γρήγορα να αποσταθεροποιήσει κάποια άλλη περιοχή της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσης εναντίον μιας χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ. Η Ολλανδία, η Γερμανία και το ίδιο το ΝΑΤΟ έχουν χαρακτηρίσει αυτό το ενδεχόμενο ως πιθανό.

Και μετά είναι η υπερηφάνεια και η φιλοδοξία του Πούτιν. Θα είναι σε θέση να σηκώσει τα χέρια ψηλά και να παραδεχτεί την ήττα του στην Ουκρανία; «Αν η Ρωσία είχε μια λογική κυβέρνηση, θα έβαζε τέλος στον πόλεμο», δήλωσε ο Λουκ Κούπερ, αναπληρωτής καθηγητής και ερευνητής στο τμήμα Διεθνών Σχέσεων του London School of Economics. «Η οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα ή σε ύφεση. Η Ρωσία στέλνει να πεθάνουν τεράστιους αριθμούς ανδρών που θα μπορούσαν να εργάζονται, η ιδιωτική εμπορική οικονομία υποφέρει από την επιβολή της πολεμικής οικονομίας… και τι έχει επιτύχει η Ρωσία; Ένα μικρό κομμάτι του ουκρανικού εδάφους. Σίγουρα, μια εκεχειρία θα ήταν επωφελής, αν περιελάμβανε την άρση των κυρώσεων. Αλλά ο Πούτιν δεν σκέφτεται με αυτούς τους όρους. Όλα αυτά έχουν να κάνουν με τις αποφάσεις ενός ατόμου, με αυτοκρατορικές φιλοδοξίες, που διευθύνει ένα αυταρχικό σύστημα», σημείωσε ο ίδιος.

Ο σκεπτικισμός της Ουκρανίας

Ενώ το Κίεβο εξακολουθεί να περιμένει την εμπλοκή των ΗΠΑ, πολλοί Ουκρανοί αξιωματούχοι εκφράζουν ιδιωτικά σκεπτικισμό ως προς το αν οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ θα λάβουν ποτέ τα μέτρα που επιθυμούν για να εξασφαλίσουν την ειρήνη ή, ακόμη και σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός, αν θα προσφέρουν τις επιθυμητές ακλόνητες εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία δεν θα επιστρέψει ξανά στο μέλλον. Ο Μαρκ Κάνσιαν, ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, δήλωσε στο BBC: «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα σύνολο εγγυήσεων ασφαλείας που οι Ουκρανοί θα θεωρήσουν αρκετά αξιόπιστο ώστε να υπογράψουν ειρηνευτική συμφωνία και με το οποίο θα συμφωνήσουν επίσης η Ρωσία, οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι».

Ωστόσο, «δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο» για τους ηγέτες της Ευρώπης, οι οποίοι πιστεύουν σε μεγάλο βαθμό ότι θα ήταν επικίνδυνο για την ευρύτερη ασφάλεια της ηπείρου αν η Ρωσία τελικά αισθανόταν ότι πέτυχε μια νίκη στην Ουκρανία, σύμφωνα με τον Τομ Κίτινγκ, διευθυντή του Κέντρου Οικονομικών και Ασφάλειας στο Royal Services Institute. Παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο Κίτινγκ λέει ότι ο Τραμπ, γνωστός για την ανυπομονησία του, ενδέχεται να αλλάξει στάση ανά πάσα στιγμή και να σταματήσει να επικεντρώνεται στο Ιράν, αν η επίτευξη συμφωνίας με την Τεχεράνη παραμείνει περίπλοκη.

Στη συνέχεια θα μπορούσε να επιστρέψει γρήγορα στο ζήτημα Ρωσίας-Ουκρανίας. Αυτός, επιμένει ο Κίτινγκ, είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ευρωπαίοι πρέπει να αναλάβουν τώρα πολύ πιο αποφασιστική δράση στην Ουκρανία από ό,τι έχουν κάνει μέχρι σήμερα. Λόγω της επαναλαμβανόμενης χρήσης της φράσης «όσο χρειαστεί» όσον αφορά τη βοήθεια προς την Ουκρανία, οι επικριτές κατηγορούν εδώ και καιρό τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι «διαχειρίζονται» τον πόλεμο, αντί να επιδιώκουν ενεργά την ειρήνη για την Ουκρανία.

«Παρά όλες τις ομιλίες, όλες τις επισκέψεις στο Κίεβο και τα χρήματα που δαπανήθηκαν για όπλα προς την Ουκρανία, όταν πρόκειται να υιοθετήσουν μια πραγματικά σκληρή στάση όσον αφορά οικονομικές κυρώσεις που θα έχουν πραγματικά αντίκτυπο, οι Ευρωπαίοι μένουν άπραγοι περιμένοντας τους Αμερικανούς», λέει ο Κίτινγκ. «Ενεργούν με τόση δειλία, ενώ η ΕΕ αποτελεί ένα τεράστιο εμπορικό μπλοκ». Οι Βρυξέλλες επεξεργάζονται πλέον το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Τι γίνεται όμως με τα 210 δισ. ευρώ των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας που η ΕΕ έχει υπό τη δικαιοδοσία της, κυρίως στο Βέλγιο; Διστάζοντας να χρησιμοποιήσουν αυτά τα χρήματα για να βοηθήσουν την Ουκρανία, οι ηγέτες της ΕΕ κατέληξαν στο δάνειο των 90 δισ. ευρώ, το οποίο εγγυώνται οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι. Οι ηγέτες της Ευρώπης θα μπορούσαν να δράσουν κατά της Ρωσίας με πολύ μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, υποστηρίζει ο Κίτινγκ. «Απλά δεν είναι πρόθυμοι –ή αρκετά ενωμένοι– για να πατήσουν το γκάζι στο τέρμα για να τερματίσουν τον πόλεμο».

Οι ηγέτες της Ευρώπης επιθυμούν ειλικρινά να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και να επικρατήσει μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη στα σύνορά τους, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι μια κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία θα έθετε στο προσκήνιο δυσάρεστες αποφάσεις. Λιγότερες χώρες υποστηρίζουν την επίσπευση της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ από ό,τι θα ήθελαν να παραδεχτούν. Όσον αφορά τη λεγόμενη «Συμμαχία των Προθύμων», με επικεφαλής τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία έχει δεσμευτεί να λειτουργήσει ως «δύναμη διαβεβαίωσης» στην Ουκρανία εάν και όταν τερματιστούν οι εχθροπραξίες, ποια κράτη θα έστελναν πραγματικά στρατεύματα στο έδαφος και για πόσο καιρό; Ιδιαίτερα εάν οι δυνάμεις αυτές δεν έχουν αεροπορική στήριξη από τις ΗΠΑ.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ χαρακτήρισε «γελοίο» το «μίσος» μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να αντιμετωπίζει με αδιαφορία την πώληση τεχνολογίας drones από την Ουκρανία στον Κόλπο. Επίσης, δεν έχει ανταποκριθεί στη δημόσια πρόταση του Ζελένσκι να μοιραστεί το Κίεβο την τεχνογνωσία της σε drones με την αμερικανική κυβέρνηση. Τουλάχιστον όχι δημοσίως. Όμως ο ντυμένος στα μαύρα ηγέτης της Ουκρανίας δεν φάνηκε να επηρεάζεται από αυτές τις λεπτομέρειες. Εφ’ όσον βρίσκεται στα πρωτοσέλιδα, ελπίζει ότι η Ουκρανία δεν θα ξεχαστεί και ότι η Ουάσιγκτον θα στρέψει ξανά την προσοχή της προς την περιοχή του σύντομα.