Σπύρος Σιδέρης

Ή πρόκειται περισσότερο για μια προσπάθεια να «δοκιμαστεί» ο Μπιλάλ στο πολιτικό προσκήνιο, χωρίς ακόμη να έχει κλειδώσει κάποιο σχέδιο δυναστικής εξουσίας;

Η σκιά της διαδοχής πάνω από το AKP

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ηγείται του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) από το 2001 και της χώρας –με διαφορετικά θεσμικά καπέλα– από το 2002. Για πάνω από δύο δεκαετίες, η ηγεμονία του στο κόμμα δεν αμφισβητήθηκε σοβαρά: ακόμη και στις περιόδους που τυπικά παρέδιδε την προεδρία του κόμματος σε στελέχη όπως ο Αχμέτ Νταβούτογλου ή ο Μπινάλι Γιλντιρίμ, ήταν σαφές ότι ο πραγματικός πόλος ισχύος βρισκόταν στο προεδρικό παλάτι.

Η συζήτηση για τη «μετά Ερντογάν» εποχή έμοιαζε σχεδόν ταμπού στο εσωτερικό του AKP. Ως πιθανοί διάδοχοι έχουν κατά καιρούς αναφερθεί πρόσωπα όπως ο υπουργός Εξωτερικών και πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Χακάν Φιντάν, ή ο γαμπρός του προέδρου και ισχυρός παράγοντας της αμυντικής βιομηχανίας Σελτζούκ Μπεϊρακτάρ. Όμως όλα αυτά παρέμεναν σε επίπεδο σεναριολογίας, χωρίς να μεταφράζονται σε οργανωμένες εσωκομματικές διαδικασίες ή σε ανοιχτή δημόσια συζήτηση.

Τυπικά, ο Ερντογάν βρίσκεται ήδη στη θητεία που –με βάση το ισχύον Σύνταγμα– θα έπρεπε να είναι η τελευταία του. Ωστόσο, στο τουρκικό πολιτικό σύστημα έχουν ήδη ανοίξει διάδρομοι για ενδεχόμενη νέα υποψηφιότητά του: πρόωρες εκλογές που θα «μηδενίσουν» τον μετρητή των θητειών ή ακόμη και συνταγματικές αλλαγές που θα αναδιαμορφώσουν το πλαίσιο. Σε αυτό το σκηνικό, η έννοια της διαδοχής δεν είναι άμεση, αλλά «αιωρείται» ως μεσοπρόθεσμη προοπτική.

Ο Μπιλάλ Ερντογάν από τον χώρο των ιδρυμάτων στο πολιτικό προσκήνιο

Μέχρι πρόσφατα, ο Μπιλάλ Ερντογάν παρουσιαζόταν ως πρόσωπο με βαρύτητα κυρίως στο παρασκήνιο: πρόεδρος του Συμβουλίου των Επιτρόπων του ιδρύματος «Διάδοση της Γνώσης», ενεργός σε οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών που ασχολούνται με εκπαίδευση, κουλτούρα και θρησκευτική διαπαιδαγώγηση. Η δράση του εδραίωνε το ισλαμοσυντηρητικό μπλοκ εξουσίας, αλλά χωρίς να τον εμφανίζει ως «πολιτικό παίκτη πρώτης γραμμής».

Το τελευταίο διάστημα, όμως, το σκηνικό αλλάζει. Ο Μπιλάλ εμφανίζεται σε μια σειρά εκδηλώσεων με σαφές πολιτικό φορτίο: στο 18ο «Οικονομικό Ευρασιατικό Φόρουμ Βερόνα» στην Κωνσταντινούπολη, μίλησε για τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία και την Ουκρανία και για τη γενοκτονική διάσταση του πολέμου στη Γάζα. Σε άλλη εκδήλωση, με τίτλο «Δικαιοσύνη για την Παλαιστίνη: Αντίσταση στην αδικία», καταδίκασε τη «διαστρέβλωση της αλήθειας» και την «εξαφάνιση ενός λαού», χρησιμοποιώντας γλώσσα που παραπέμπει στον σκληρό αντιισραηλινό τόνο του καθεστώτος.

Παράλληλα, συμμετείχε σε φόρουμ νεολαίας με θέμα τα οράματα για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», δίπλα στον εκπρόσωπο του AKP Ομέρ Τσελίκ, αγγίζοντας έτσι τον πυρήνα του Κουρδικού και της πολιτικής ασφαλείας. Στη συνέχεια βρέθηκε στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, ως μέλος αντιπροσωπείας του Ιδρύματος Ισλαμικών Ιστορικών Ερευνών (iBTAV), όπου είχε ξεχωριστή συνάντηση με τον ηγέτη της τ/κ κοινότητας Τουφάν Ερχουρμάν. Τέλος, μίλησε ως κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση επιχειρηματιών, όπου άσκησε σκληρή κριτική στην Ένωση Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών της Τουρκίας TÜSİAD, έναν από τους παραδοσιακούς αντίπαλους πόλους του προεδρικού στρατοπέδου.

Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα συστηματικής ανάδειξης. Δεν πρόκειται απλώς για έναν δραστήριο γιο του προέδρου, αλλά για έναν άνθρωπο που δοκιμάζει τη φωνή του σε όλα τα μεγάλα μέτωπα: εξωτερική πολιτική, παλαιστινιακό, οικονομία, νεολαία, Κύπρος, εσωτερική ασφάλεια.

Προετοιμασία για την προεδρία ή «ασφάλεια για κάθε ενδεχόμενο»;

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι αν όλο αυτό συνιστά σχέδιο διαδοχής στην προεδρία ή κάτι πιο σύνθετο. Οι περισσότεροι σοβαροί παρατηρητές στην Άγκυρα θεωρούν ότι ένα σενάριο όπου ο Μπιλάλ Ερντογάν διαδέχεται τον πατέρα του άμεσα στην προεδρία παραμένει πολύ απίθανο στην τρέχουσα φάση.

• Πρώτον, επειδή ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δείχνει αποφασισμένος να διατηρήσει τον έλεγχο της εξουσίας και να εξαντλήσει όλα τα συνταγματικά περιθώρια.
• Δεύτερον, επειδή ο Μπιλάλ δεν κατέχει μέχρι στιγμής κανένα επίσημο κομματικό ή κρατικό αξίωμα, κάτι που θα καθιστούσε ένα άλμα κατευθείαν στην κορυφή πολιτικά δύσπεπτο, ακόμη και για ένα καθεστώς με τόσο συγκεντρωμένη ισχύ.

Υπάρχει επίσης η διάσταση του πολιτικού κόστους: η εικόνα του γιου που διαδέχεται τον πατέρα θα άνοιγε σε βάθος τη συζήτηση περί οικογενειοκρατίας και μετατροπής της Τουρκίας σε μια ιδιότυπη «δημοκρατική μοναρχία». Ακόμη κι αν η διαδοχή γινόταν μέσω εκλογών, η νομιμοποίησή τους θα δεχόταν σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση και τη διεθνή κοινή γνώμη.

Πιο ρεαλιστικά, δύο σενάρια ξεχωρίζουν:

Πρώτον, ότι ο Ερντογάν «χτίζει» σταδιακά ένα πολιτικό προφίλ για τον Μπιλάλ στο μακρινό μέλλον: του δίνει χώρο στη δημόσια σφαίρα, τον εξοικειώνει με τις αρένες της εξωτερικής πολιτικής, της νεολαίας, των επιχειρηματιών, αλλά χωρίς να του αναθέτει άμεσα αξιώματα. Έτσι, ο Μπιλάλ μπορεί να λειτουργεί ως «εφεδρεία» για απρόβλεπτες εξελίξεις – για παράδειγμα, αν οι συνταγματικές διαδρομές για νέα υποψηφιότητα του προέδρου μπλοκαριστούν.

Δεύτερον, ότι ο στόχος δεν είναι (τουλάχιστον προς το παρόν) η προεδρία, αλλά η ηγεσία του AKP. Η ιδέα του διαχωρισμού μεταξύ προέδρου της Δημοκρατίας και προέδρου του κόμματος έχει συζητηθεί παλαιότερα, ως τρόπος να «απελευθερωθεί» ο χρόνος του Ερντογάν για τα κρατικά καθήκοντα, ενώ ο κομματικός μηχανισμός θα περνούσε σε ένα πρόσωπο απολύτως ελεγχόμενο από τον ίδιο. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο Μπιλάλ Ερντογάν θα μπορούσε να εμφανιστεί ως ο εγγυητής της συνέχειας της ερντογανικής γραμμής στο κόμμα, χωρίς να προκαλεί την ίδια θύελλα αντιδράσεων που θα προκαλούσε μια απόπειρα οικογενειακής κληρονομικής διαδοχής στην κορυφή του κράτους.

Τι θα κρίνει την απάντηση

Σε κάθε περίπτωση, το αν ο Μπιλάλ Ερντογάν θα εξελιχθεί σε πραγματικό διεκδικητή της εξουσίας ή θα παραμείνει ένας «διακριτικός» παίκτης της παρασκηνιακής ισχύος, θα κριθεί από δύο στοιχεία: τη διάρκεια και το βάθος της πολιτικής του παρουσίας.

Αν η τωρινή έκρηξη εμφανίσεων αποδειχθεί μια σύντομη «καμπάνια εικόνας», το σενάριο της άμεσης διαδοχής θα ξεθωριάσει. Αν όμως δούμε τον Μπιλάλ να αποκτά θεσμικό ρόλο –έστω και χαμηλότερου επιπέδου– στο κράτος ή στο AKP, να τοποθετείται συστηματικά σε κεντρικά ζητήματα και να δοκιμάζεται σε εκλογικές αναμετρήσεις, τότε η συζήτηση για τον «επόμενο Ερντογάν» δεν θα είναι πλέον θεωρητική.

Μέχρι τότε, η Άγκυρα θα συνεχίσει να κινείται σε γκρίζες ζώνες: ανάμεσα σε ένα υπερπροεδρικό σύστημα κομμένο και ραμμένο στα μέτρα ενός ανθρώπου και σε μια κοινωνία που παραμένει βαθιά πολωμένη, αλλά ταυτόχρονα εξοικειωμένη με την ιδέα ότι η πολιτική εξουσία στην Τουρκία είναι πλέον άρρηκτα δεμένη με το όνομα Ερντογάν – με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό για το μέλλον της χώρας.

Σπύρος Σιδέρης

Το μήνυμα του Ερντογάν είναι διττό — αφενός ανθρωπιστικό, με αιχμή την ανοικοδόμηση της Γάζας· αφετέρου πολιτικοοικονομικό, με στόχο την εδραίωση της Τουρκίας ως αξιόπιστου εταίρου του Κόλπου και κρίκου ανάμεσα σε Μέση Ανατολή, Ευρώπη και Ασία.

Διπλωματία με ανθρωπιστική ατζέντα

Η παλαιστινιακή υπόθεση κυριαρχεί στην ατζέντα της περιοδείας. Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει την εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα σε γέφυρα προς μια μόνιμη ειρήνη, επενδύοντας πολιτικό κεφάλαιο στη δημιουργία ενός διεθνούς μηχανισμού εγγυήσεων. Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, ο Ερντογάν προτίθεται να προτείνει τη σύσταση ομάδας εργασίας υπό περιφερειακή αιγίδα που θα συντονίζει την ανθρωπιστική βοήθεια και τα σχέδια ανασυγκρότησης του παλαιστινιακού θύλακα.

Η συνεργασία με το Κατάρ αποτελεί κεντρικό άξονα της πρωτοβουλίας: οι δύο χώρες διατηρούν στενή συνεννόηση από την έναρξη των εχθροπραξιών, ενώ η Ντόχα λειτουργεί ήδη ως διαμεσολαβητής με τη Χαμάς και άλλους παράγοντες της περιοχής. Η Τουρκία, που έχει αναστείλει το διμερές εμπόριο με το Ισραήλ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη συνέχιση του αποκλεισμού, εμφανίζεται πρόθυμη να συμμετάσχει σε πολυεθνική αποστολή ανασυγκρότησης ή ειρηνευτικής εποπτείας. Όπως σημειώνουν αναλυτές στην Άγκυρα, η κίνηση αυτή συνιστά μήνυμα ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική συνδυάζει ανθρωπιστικό προφίλ με γεωπολιτική αξίωση ρόλου.

Οικονομική διπλωματία και στρατηγικές συμφωνίες

Η περιοδεία του Ερντογάν συνοδεύεται από ένα πυκνό πακέτο συμφωνιών στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, των υποδομών και των επενδύσεων, στο πλαίσιο της τουρκικής επιδίωξης για οικονομική διείσδυση στον Κόλπο. Η Άγκυρα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη βελτίωση των σχέσεων μετά την περίοδο εντάσεων με ορισμένες μοναρχίες, προβάλλοντας ένα πραγματιστικό μοντέλο συνεργασίας.

Στο Κουβέιτ, αναμένεται να υπογραφούν πρωτόκολλα αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας, ενισχύοντας τη θετική δυναμική που δημιούργησε η επίσκεψη του εμίρη Σεΐχη Μισάαλ αλ-Αχμάντ αλ-Τζάμπερ αλ-Σαμπάχ στην Άγκυρα το 2024, όταν υπεγράφησαν έξι συμφωνίες στρατηγικής φύσεως. Το διμερές εμπόριο ανήλθε πέρυσι σε περίπου 720 εκατομμύρια δολάρια, με προοπτική διπλασιασμού υπό το νέο πλαίσιο οικονομικής συνεργασίας. Παράλληλα, το αμυντικό σκέλος των σχέσεων αναπτύσσεται ραγδαία, καθώς το Κουβέιτ ενδιαφέρεται για τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τεχνολογίες κυβερνοασφάλειας.

Η επόμενη στάση του Ερντογάν, το Κατάρ, έχει περισσότερο θεσμικό χαρακτήρα: ο Τούρκος πρόεδρος και ο Εμίρης Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ-Θάνι θα συμπροεδρεύσουν στην 11η Ανώτατη Στρατηγική Επιτροπή Τουρκίας–Κατάρ. Οι δύο ηγεσίες αναμένεται να εγκρίνουν νέα σύμφωνα συνεργασίας σε τομείς όπως η ανώτατη εκπαίδευση, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η αμοιβαία επένδυση σε αμυντικές υποδομές. Το Κατάρ θεωρείται ο πιο αξιόπιστος σύμμαχος της Τουρκίας στον Κόλπο, με πολυεπίπεδες σχέσεις που εκτείνονται από τη στρατιωτική συνεργασία έως την πολιτιστική διπλωματία.

Τελευταίος σταθμός της περιοδείας είναι το Σουλτανάτο του Ομάν, όπου η επίσκεψη αναμένεται να εμβαθύνει τις συμφωνίες που υπεγράφησαν τον περασμένο Νοέμβριο κατά την επίσκεψη του Σουλτάνου Χάιθαμ μπιν Τάρικ στην Άγκυρα. Η Ομάν διαδραματίζει ρόλο ήπιας δύναμης με παραδοσιακή διπλωματική ισορροπία ανάμεσα σε Ιράν, Σαουδική Αραβία και Τουρκία, γεγονός που καθιστά τη σύσφιξη των δεσμών στρατηγικής σημασίας για την Άγκυρα.

Πολιτικά μηνύματα και περιφερειακή εξίσωση

Σύμφωνα με τον αναλυτή Μαχμούντ Αλούς, η ιδιαιτερότητα αυτής της περιοδείας έγκειται στο ότι συνδέει πολιτική εμπιστοσύνη και οικονομική αλληλεξάρτηση. Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις τρεις χώρες διατηρούν σταθερό και θετικό χαρακτήρα, σε αντίθεση με τις πιο σύνθετες σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Όπως επισημαίνει, η Άγκυρα «επιδιώκει να παρουσιαστεί ως αξιόπιστος εταίρος του Κόλπου σε μια εποχή αναδιάταξης των περιφερειακών ισορροπιών», προσφέροντας τεχνογνωσία, στρατιωτική βιομηχανία και πολιτική σταθερότητα.

Ο Ερντογάν επιχειρεί να διαβεβαιώσει τις μοναρχίες ότι η Τουρκία αποτελεί προβλέψιμο παράγοντα ασφάλειας, όχι ανταγωνιστή, στον ευρύτερο αραβικό χώρο. Η ρητορική του υπέρ της Παλαιστίνης, αν και αιχμηρή, δεν απευθύνεται μόνο στο εσωτερικό τουρκικό ακροατήριο· λειτουργεί και ως εργαλείο περιφερειακής επιρροής, αξιοποιώντας το κύμα λαϊκής συμπάθειας προς τη Γάζα. Η διπλωματική του «εξίσωση» συνδυάζει αλληλεγγύη στους Παλαιστινίους και συνεργασία με τις αραβικές κυβερνήσεις, επιδιώκοντας έναν ρόλο γεφυροποιού ανάμεσα σε Ισλάμ, αραβικό κόσμο και Δύση.

Η νέα τουρκική «οικονομία επιρροής»

Η τουρκική στρατηγική στηρίζεται σε αυτό που ορισμένοι Τούρκοι αξιωματούχοι αποκαλούν «οικονομία επιρροής»: συνδυασμός επενδύσεων, αμυντικών εξαγωγών και ανθρωπιστικής παρουσίας. Με την υποστήριξη κρατικών τραπεζών και επενδυτικών ταμείων, η Άγκυρα προσπαθεί να δημιουργήσει συνδετικούς ιστούς με τις οικονομίες του Κόλπου, προτείνοντας τουρκικές εταιρείες υποδομών για έργα ενέργειας, εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) και έξυπνων πόλεων. Στο Κατάρ και στο Κουβέιτ, η Τουρκία διεκδικεί ρόλο στρατηγικού εταίρου στη διαφοροποίηση ενεργειακών διαδρομών και στη μεταφορά φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Οι τουρκικές αμυντικές βιομηχανίες, που κατέγραψαν εξαγωγές-ρεκόρ το 2024, λειτουργούν ως εργαλείο πολιτικής επιρροής. Οι χώρες του Κόλπου ενδιαφέρονται για τεχνολογίες drone, ηλεκτρονικού πολέμου και κυβερνοασφάλειας, ενώ η Τουρκία αξιοποιεί τη ζήτηση για να εδραιώσει στρατηγικές συμμαχίες και να εξασφαλίσει ρευστότητα σε περίοδο εσωτερικών οικονομικών πιέσεων.

Μια ισορροπημένη σχέση με τις μοναρχίες

Όπως υπογραμμίζει ο ακαδημαϊκός Μουσταφά Γιατίμ, η Άγκυρα μετά τη Συμφωνία της Αλ Ούλα (2021) αναπροσαρμόζει τη στάση της απέναντι στις χώρες του Κόλπου, υιοθετώντας μια συνολική και μη συγκρουσιακή προσέγγιση. Η αποκατάσταση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ επέτρεψε στην Τουρκία να λειτουργεί ως ουδέτερος συντονιστής, χωρίς να προκαλεί αντιδράσεις. Ωστόσο, το τρίγωνο Κουβέιτ–Κατάρ–Ομάν προσφέρει στην Άγκυρα το πιο συμβατό περιβάλλον συνεργασίας, ιδίως λόγω της παραδοσιακά φιλοπαλαιστινιακής στάσης αυτών των χωρών και της αποστασιοποίησής τους από την κλιμάκωση της ισραηλινής πολιτικής.

Ο Γιατίμ εκτιμά ότι ο Ερντογάν θα επιδιώξει να συντονίσει οικονομικά και πολιτικά τις χώρες αυτές ως πυρήνα νέας ισορροπίας στην περιοχή, στηριγμένης στη «μετριοπαθή επιρροή» της Τουρκίας και στη «ρεαλιστική διπλωματία» του Κόλπου. «Η θέση της Τουρκίας ως δύναμης σταθερότητας ενισχύεται κάθε φορά που το Ισραήλ επιλέγει την κλιμάκωση», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η Άγκυρα «επιδιώκει να αξιοποιήσει την απογοήτευση πολλών Αράβων από τη διεθνή αδράνεια».

Προς μια «μετά τη Γάζα» περιφερειακή αρχιτεκτονική

Η περιοδεία του Ερντογάν μπορεί να ιδωθεί και ως πρόβα μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής μετά τη Γάζα. Η Τουρκία φιλοδοξεί να συμμετάσχει ενεργά στη μεταπολεμική ανοικοδόμηση και στη θεσμική διαχείριση της περιοχής, προωθώντας παράλληλα την οικονομική της παρουσία σε υποδομές και ενέργεια. Οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, με τη ρευστότητά τους και το κύρος τους στα διεθνή φόρα, θεωρούνται απαραίτητοι εταίροι για την επιτυχία αυτής της στρατηγικής.

Αν η περιοδεία αποδώσει τα αναμενόμενα, η Άγκυρα θα έχει κατορθώσει να μετατρέψει μια ανθρωπιστική αποστολή σε πολιτικό και οικονομικό εφαλτήριο, ενισχύοντας τη θέση της στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο της Μέσης Ανατολής. Και, όπως όλα δείχνουν, ο Ερντογάν επιθυμεί να δείξει ότι η Τουρκία δεν είναι απλώς θεατής των εξελίξεων, αλλά ενεργός αρχιτέκτονας της νέας εποχής που αναδύεται στον Κόλπο — και πέραν αυτού.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές στην κινητοποίηση συμμετείχαν 1.000 άτομα. Η αστυνομία έκανε λόγο για 400 διαδηλωτές.

Πολλοί φορούσαν μάσκες με το πρόσωπο του δημάρχου και κρατούσαν πλακάτ με το σύνθημα «Είμαστε όλοι Ιμάμογλου».

Mehrere hundert Menschen meist türkischer Herkunft versammelten sich am Sonntagnachmittag auf dem Breitscheidplatz. Sie trugen Imamoglu-Masken.https://t.co/xF8B5nULdi

— Tagesspiegel (@Tagesspiegel) March 30, 2025

«Με την κυβέρνηση Ερντογάν η Τουρκία οδεύει προς τη λάθος κατεύθυνση. Θέλουμε δημοκρατία, κράτος δικαίου και επιστροφή στην τάξη», είπε ο Μουχαρέμ Ντογάν, 75 ετών, συνταξιούχος έμπορος που ζει στη Γερμανία από το 1971.

Η Σεμπνέμ Τουρχάν, 27 ετών, φοιτήτρια αρχαιολογίας, κατήγγειλε «τις μαζικές φυλακίσεις διαδηλωτών και τις παραβιάσεις των δημοκρατικών δικαιωμάτων στην Τουρκία».

Το κίνημα διαμαρτυρίας που ξεκίνησε στην Τουρκία στις 19 Μαρτίου είναι το μεγαλύτερο μετά από εκείνο του Γκεζί, το 2013. Το Σάββατο, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι –2,2 εκατομμύρια, σύμφωνα με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα –συγκεντρώθηκαν στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον Ιμάμογλου.

Στη Γερμανία ζουν περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι τουρκικής καταγωγής, πολλοί εκ των οποίων είναι απόγονοι των μεταναστών που έφτασαν στη χώρα για να εργαστούν τις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Στις τελευταίες εκλογές στην Τουρκία, το 2023, το 67% των Τούρκων ψηφοφόρων της Γερμανίας ψήφισε τον Ερντογάν.

Στο μεταξύ, ενώπιον εισαγγελέα στο αστυνομικό τμήμα που κρατείται, βρίσκεται από τις 2 το μεσημέρι (ώρα Ελλάδας) της Παρασκευής ο Εκρέμ Ιμάμογλου, προκειμένου να καταθέσει.

Θυμίζεται πως ο Δήμαρχος Κωνσταντινούπολης συνελήφθη με κατηγορίες που περιλαμβάνουν τη δωροδοκία και τη συνδρομή σε τρομοκρατική ομάδα. Παράλληλα, δημεύτηκε και η κατασκευαστική εταιρεία συνιδιοκτησίας του Ιμάμογλου, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Κωνσταντινούπολης. Ο έλεγχος της εταιρείας πέρασε στο Ειρηνοδικείο, βάσει εκθέσεων έρευνας οικονομικού εγκλήματος.

Στο μεταξύ, ο αριθμός των συλλήψεων στο πλαίσιο της έρευνας για τρομοκρατία και διαφθορά κατά του μητροπολιτικού δήμου της Κωνσταντινούπολης αυξήθηκε σε 90.

Παρόντες στη συνάντηση από την τουρκική πλευρά ήταν ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο αρχηγός της υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραχίμ Καλίν, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Φαχρετίν Αλτούν, ο διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου Ερντογάν, Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς, και ο διευθυντής του Ιδιαίτερου Γραφείου του προέδρου, Χασάν Ντογάν.

Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη της ηγεσίας της Χαμάς στην Τουρκία μετά τη συμφωνία εκεχειρίας στη Γάζα.

Το αεροσκάφος του Μπλίνκεν προσγειώθηκε στις 20.14, τοπική ώρα (19.14 ώρα Ελλάδας) και, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας συναντήθηκε αμέσως μετά με τον Ερντογάν στην αίθουσα VIP του αεροδρομίου Εσένμπογκα της Άγκυρας.

Η Άγκυρα είναι ο δεύτερος σταθμός της περιοδείας του Μπλίνκεν μετά την ανατροπή του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, την Κυριακή. Νωρίτερα βρέθηκε στην Άκαμπα της Ερυθράς Θάλασσας, όπου συναντήθηκε με τον βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλα Β΄, με τον οποίο συμφώνησε ότι είναι αναγκαία η σταθερότητα και η ασφάλεια της Συρίας. Ο Μπλίνκεν είπε επίσης ότι η επόμενη συριακή κυβέρνηση θα πρέπει να είναι συμπεριληπτική και να προστατεύσει τις μειονότητες.

Η τουρκική ηγεσία αναμένεται να τονίσει στις επαφές της με τον Μπλίνκεν τις ανησυχίες της για τη σταθερότητα στην περιοχή μετά τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία.

Λίγο πριν αναχωρήσει από την Άκαμπα, ο Μπλίνκεν δήλωσε ότι ο ρόλος των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), κυρίαρχη συνιστώσα των οποίων είναι η πολιτοφυλακή των Κούρδων της Συρίας, διαδραμάτισε «κρίσιμο» ρόλο στην αναχαίτιση των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. «Θα πρέπει να φροντίσουμε να μην επανεμφανιστεί το ΙΚ. Και οι SDF είναι ουσιαστικής σημασίας για να διασφαλίσουμε ότι αυτό δεν θα συμβεί», τόνισε.

Οι SDF ελέγχουν μια μεγάλη έκταση στη βόρεια Συρία και οι Κούρδοι έχουν εγκαταστήσει εκεί μια αυτόνομη διοίκηση. Αν και Σύμμαχοι των Δυτικών στη μάχη εναντίον του ΙΚ, οι SDF θεωρούνται από την Τουρκία παρακλάδι του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) και χαρακτηρίζονται «τρομοκρατική οργάνωση».

«Η επιθυμία μας είναι ο γείτονάς μας, η Συρία, να βρει την ειρήνη και τη γαλήνη που ονειρεύεται εδώ και 13 χρόνια», είπε ο Τούρκος πρόεδρος, διαβεβαιώνοντας ότι η Συρία «κουράστηκε από τον πόλεμο, το αίμα και τα δάκρυα».

BREAKING — Erdogan says the is now a new reality in Syria, politically and diplomatically.

“Syria belongs to the Syrians along with all their ethnic and religious diversity.”

“The Syrian people will determine the future of their country”

pic.twitter.com/5aDMXF5r89

— Ragıp Soylu (@ragipsoylu) December 7, 2024

«Οι Σύροι αδελφοί και οι αδελφές μας αξίζουν την ελευθερία, την ασφάλεια και την ειρήνη στην πατρίδα τους», τόνισε, δηλώνοντας ότι ελπίζει στο εγγύς μέλλον «να δει μια Συρία όπου οι διαφορετικές ταυτότητες θα συνυπάρχουν ειρηνικά».

Ο Ερντογάν έκανε αυτές τις δηλώσεις στο Γκαζίαντεπ, μια πόλη στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου έχουν βρει καταφύγιο εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι πρόσφυγες αφού ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος το 2011.

Direnişin, dirilişin, umudun ve istikbalin şehri Gaziantep… Teşekkürler Gaziantep! 🇹🇷 pic.twitter.com/7LusqnHppN

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) December 7, 2024

«Υπάρχει πλέον μια νέα πολιτική και διπλωματική πραγματικότητα στη Συρία», πρόσθεσε, κατηγορώντας τη Δαμασκό επειδή δεν άδραξε «το χέρι που της έτεινε η Τουρκία», η οποία προσπάθησε το τελευταίο διάστημα να προσεγγίσει το συριακό καθεστώς με στόχο να επαναπατριστεί ένα μέρος των 3 εκατομμυρίων προσφύγων που ζουν στο τουρκικό έδαφος.

Μιλώντας σε εκδήλωση με κοινοτάρχες από όλη την Τουρκία, ο πρόεδρος Ερντογάν είπε ότι «οι λέξεις δεν επαρκούν πλέον για να περιγράψουν τις σφαγές που συμβαίνουν στη Γάζα εδώ και ένα χρόνο και που επεκτάθηκαν στον Λίβανο τον περασμένο μήνα. Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και ο ΟΗΕ έχουν γίνει παιχνίδια στα χέρια του εγκληματία που λέγεται Νετανιάχου. Η Δύση παραμένει σιωπηλή απέναντι στην ισραηλινή γενοκτονία. Δολοφόνος των 50 χιλιάδων αθώων είναι οι παράνομες κατοχικές δυνάμεις του Ισραήλ, αλλά και όσοι υποστηρίζουν άνευ όρων την ισραηλινή κυβέρνηση είναι επίσης συνένοχοι σε αυτή τη σφαγή».

Στρέφοντας τα βέλη του και στο εσωτερικό της Τουρκίας και κάνοντας αναφορά στις μαζικές διαμαρτυρίες πολιτών του 2013, που έμειναν γνωστές «επεισόδια του πάρκου Γκεζί», είπε ότι «δεν μπορέσαμε να δούμε κανέναν από αυτούς που κατασκήνωσαν στο Ταξίμ επί ένα μήνα κατά τη διάρκεια των γεγονότων του Γκεζί να διαμαρτύρεται για την Παλαιστίνη και τον Λίβανο».

«Ως Τουρκία, είμαστε ο εχθρός του καταπιεστή και ο προστάτης των καταπιεσμένων. Στεκόμαστε στο πλευρό του παλαιστινιακού λαού στον αγώνα του για αξιοπρέπεια και ελευθερία ενάντια στο δίκτυο γενοκτονίας» δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος και συμπλήρωσε: «Χαιρετίζω όλους τους ήρωες της παλαιστινιακής αντίστασης και εύχομαι το έλεος του Θεού στον ηγέτη της Χαμάς, Γαχία Σινουάρ, που έπεσε πρόσφατα ως μάρτυρας».

Οι στενές σχέσεις των δύο χωρών επισφραγίστηκαν με το «δώρο» του Τούρκου προέδρου στην Αλβανία, έναν αριθμό από drones καμικάζι, όπως αναφέρει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ Μανώλης Κωστίδης.

“We will increase our trade volume with Albania to $2 billion” https://t.co/pPjZXMPByj pic.twitter.com/j5GxWAE7Ji

— Presidency of the Republic of Türkiye (@trpresidency) October 10, 2024

«Είμαστε απόλυτα χαρούμενοι που επιβεβαιώθηκε ένα νέο στάδιο στην ενίσχυση της στρατιωτικής βιομηχανίας της Δημοκρατίας της Αλβανίας και στη στρατιωτική ενίσχυση αυτής της σχέσης, στην οποία όλοι γνωρίζουν ότι η Τουρκία έχει φτάσει σε ένα πολύ μεγάλο σημείο στον κόσμο» σημείωσε ο Αλβανός πρωθυπουργός.

«Σε μια εποχή που ο κόσμος περνάει, για να το θέσω ήπια, μια τρελή περίοδο, θα ήθελα να πω ότι εκτιμώ ιδιαίτερα το σημερινό δώρο του προέδρου να δώσει μια σημαντική ποσότητα drones καμικάζι στον αλβανικό στρατό. Αυτό είναι ένα δώρο που δεν πρέπει να ανησυχεί κανέναν για το ποιον θα χτυπήσει η Αλβανία…

Πιστεύω όμως ότι αυτό είναι ένα δώρο από τη Δημοκρατία της Τουρκίας με ένα πολύ σαφές μήνυμα σχετικά με αυτή τη σχέση, ότι η Αλβανία είναι ανίκητη» δήλωσε σε πανηγυρικό τόνο ο Ράμα.

Με αυτή την αφορμή ο τούρκος πρόεδρος, Ταγίπ Ερντογάν, προχώρησε σε νέες προκλητικές δηλώσεις, κάνοντας και πάλι αναφορά στη “Γαλάζια Πατρίδα”.

Aksaz Tersanesi Komutanlığı Açılış ve Deniz Platformları Teslim Töreni https://t.co/vgynrzQ2e1

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) August 24, 2024

«Με την υλοποίηση όλων αυτών των έργων, οι ναυτικές μας δυνάμεις θα αποκτήσουν πολύ ανώτερες δυνατότητες και θα υπερασπιστούν αποτελεσματικά τα δικαιώματά μας στη Γαλάζια Πατρίδα» δήλωσε ο Ερντογάν.

«Γνωρίζουμε ότι για να ζήσουμε ειρηνικά στα εδάφη μας, πρέπει να έχουμε ένα αποτελεσματικό ναυτικό στη Γαλάζια Πατρίδα μας. Από το 2002, προσπαθούμε να ενισχύσουμε τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις σε κάθε τομέα με το σύνθημα “Ισχυρή Τουρκία Ισχυρός Στρατός”» τόνισε ο τούρκος πρόεδρος και πρόσθεσε:

«Είμαστε μια χώρα που περιβάλλεται από τρεις πλευρές από θάλασσες και τα μάτια όλου του κόσμου είναι στραμμένα πάνω μας. Βρισκόμαστε στο επίκεντρο μιας γεωγραφίας που υπήρξε επί αιώνες θέατρο παγκόσμιων συγκρούσεων»