Ο Πρωθυπουργός θα επισκεφθεί ακόμα τη Ραμάλλα, όπου θα έχει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Mahmoud Abbas. Πάγια θέση της χώρας μας παραμένει ο πολιτικός ορίζοντας στο Παλαιστινιακό και η λύση δύο κρατών.

Η Ελλάδα, έντιμος συνομιλητής των χωρών της περιοχής, είναι έτοιμη να συμβάλει στην επόμενη μέρα του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, τόσο ανθρωπιστικά και μέσω της συμμετοχής της στην ανοικοδόμηση, όσο και μέσω εξέτασης της συμμετοχής της στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης.

Στην Ιερουσαλήμ, ο Πρωθυπουργός θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ στη συνέχεια θα υπάρξει συνάντηση των τριών ηγετών με τη συμμετοχή και του Νίκου Χριστοδουλίδη στο πλαίσιο της τριμερούς.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επισκεφθεί το Ισραήλ και είχε συναντήσει τον κ. Netanyahu, καθώς και τον Πρόεδρο του Ισραήλ, Isaac Herzog, τον περασμένο Μάρτιο, ενώ ήταν από τους πρώτους ηγέτες που επισκέφθηκαν το Ισραήλ λίγες μέρες μετά την 7η Οκτωβρίου του 2023, κίνηση με μεγάλη συμβολική σημασία.

Η τριμερής σύνοδος στο ανώτατο επίπεδο θα εκπέμψει μήνυμα εμβάθυνσης της συνεργασίας και της συμπόρευσης για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος και για την σταθερότητα και ασφάλεια στην περιοχή.

Υπενθυμίζεται ότι η Σύνοδος του τριμερούς σχήματος Ελλάδα, Κύπρου και Ισραήλ σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών στην Αθήνα, την περασμένη άνοιξη, είχε προσδώσει νέα δυναμική στη συνεργασία, ενώ πρόσφατα συνεδρίασε στην Αθήνα το σχήμα 3+1 σε επίπεδο Υπουργών Ενέργειας.

Σύμφωνα με ενημέρωση του Μεγάρου Μαξίμου, ο κ. Μητσοτάκης θα ταξιδέψει στα Ιεροσόλυμα και θα συναντηθεί με τον Ισραηλινό ομόλογό του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Στη συνέχεια θα επισκεφθεί τη Ραμάλα, όπου θα συναντηθεί με τον επικεφαλής της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς.

Η απόφαση Αμπάς και το νέο συνταγματικό πλαίσιο

Με το διάταγμα που εξέδωσε την Κυριακή, ο Μαχμούντ Αμπάς καθορίζει ότι, σε περίπτωση που κενωθεί η θέση του Προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής και ελλείψει ενεργού Παλαιστινιακού Νομοθετικού Συμβουλίου, τα καθήκοντα μεταβιβάζονται στον Αντιπρόεδρο της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΟΑΠ, δηλαδή στον Χουσεΐν αλ-Σεΐχ, για διάστημα έως 90 ημερών, κατά το οποίο θα πρέπει να διεξαχθούν ελεύθερες και άμεσες εκλογές. Αν δεν καταστεί εφικτή η διεξαγωγή τους λόγω ανωτέρας βίας, το Παλαιστινιακό Κεντρικό Συμβούλιο μπορεί να εγκρίνει μία μόνο παράταση.

Το νέο διάταγμα αντικαθιστά εκείνο του Νοεμβρίου 2024, που προέβλεπε τη μεταβατική προεδρία του Ρούχι Φατούχ, προέδρου του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου. Με την τωρινή ρύθμιση, ο Αμπάς μεταβιβάζει την εξουσία στον στενότερο συνεργάτη του και θεωρούμενο «αρχιτέκτονα» της παρούσας πολιτικής στρατηγικής.

Οι λόγοι πίσω από την απόφαση

Αν και ο Αμπάς δεν αιτιολόγησε δημοσίως το χρονικό σημείο της απόφασης, ισραηλινές πηγές, όπως η Yedioth Ahronoth, αναφέρουν ότι αυτή «λήφθηκε κατόπιν αμερικανικών εισηγήσεων». Αντίθετα, πηγές στη Ραμάλα τονίζουν ότι το βήμα ήταν «εσωτερικά αναγκαίο» για τρεις λόγους:
Πρώτον, λόγω της πολιτικής αστάθειας και του φόβου «αιφνίδιων εξελίξεων»· δεύτερον, για να αποτραπούν εξωτερικές ή τοπικές παρεμβάσεις στη διαδικασία διαδοχής· και τρίτον, ως ένδειξη των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που υποσχέθηκε η Παλαιστινιακή Αρχή μετά τις πιέσεις των ΗΠΑ και της Ε.Ε.

Κατά τις ίδιες πηγές, η κίνηση του Αμπάς δεν συνεπάγεται την αυτόματη αναγόρευση του Σεΐχ σε πρόεδρο, αλλά ορίζει το θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης μιας μεταβατικής περιόδου μέχρι τη διεξαγωγή εκλογών.

Η «Φατάχ» και η διαφύλαξη της νομιμότητας

Σε ανακοίνωσή της μετά τον νέο κύκλο συνομιλιών των παλαιστινιακών οργανώσεων στο Κάιρο —συνομιλίες που η Φατάχ δεν συμμετείχε—, η κεντρική επιτροπή της κίνησης επανέλαβε πως «η ΟΑΠ και το κράτος της Παλαιστίνης αποτελούν το μόνο νόμιμο πλαίσιο του εθνικού αγώνα». Τόνισε ότι κάθε προσπάθεια «παράκαμψης ή αντικατάστασης» της ΟΑΠ συνιστά παραβίαση της εθνικής νομιμότητας και κάλεσε όλα τα παλαιστινιακά κόμματα να σεβαστούν την «ενιαία πολιτική και θεσμική κυριαρχία» επί του παλαιστινιακού εδάφους.

Η Φατάχ απέρριψε κάθε ιδέα διεθνούς επιτροπείας ή προσωρινού διοικητικού καθεστώτος στη Γάζα, υπογραμμίζοντας ότι «οποιαδήποτε επιτήρηση ειρήνης ή ανοικοδόμησης πρέπει να λειτουργεί υπό την επίσημη εξουσία του παλαιστινιακού κράτους και όχι ως υποκατάστατο του».

Η θέση του Σεΐχ και η σχέση με τον Αμπάς

Ο Χουσεΐν αλ-Σεΐχ ανέλαβε τη θέση του αντιπροέδρου τον Απρίλιο του 2025, έπειτα από έναν εκτεταμένο κύκλο ανασχηματισμών που επιχείρησε ο Αμπάς υπό την πίεση της κρίσης στη Γάζα και των διεθνών πρωτοβουλιών για τη «μεταπολεμική μέρα». Θεωρείται το πρόσωπο που συντονίζει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες, καθώς και ο «συνδετικός κρίκος» μεταξύ των πολιτικών και των υπηρεσιακών δομών ασφαλείας.

Πολιτικές πηγές στη Ραμάλα τον περιγράφουν ως «τον βασικό διαμορφωτή της τρέχουσας παλαιστινιακής στρατηγικής», σημειώνοντας ότι «είναι το πρόσωπο-αναφορά για την Ουάσινγκτον». Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο, «η επιλογή του δεν είναι τυχαία· είναι ο μόνος που διαθέτει την εμπειρία και τα δίκτυα επικοινωνίας για να κρατήσει ενωμένη τη δομή της Αρχής, εάν υπάρξει κενό εξουσίας».

Η αιγυπτιακή εμπλοκή και η διεθνής διάσταση

Το Κάιρο παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τη διαδικασία διαδοχής. Ο υπουργός Εξωτερικών Μπάντρ Αμπντελατί είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σεΐχ, κατά την οποία επαναβεβαίωσε τη στήριξη της Αιγύπτου στις προσπάθειες της Παλαιστινιακής Αρχής για εθνική συμφιλίωση και ανοικοδόμηση της Γάζας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του αιγυπτιακού ΥΠΕΞ, η συνομιλία κάλυψε επίσης το πακέτο θεσμικών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η Παλαιστινιακή Αρχή και το νέο συνταγματικό διάταγμα του Αμπάς, το οποίο περιγράφηκε ως «αναγκαίο βήμα για τη σταθερότητα και τη συνέχεια των παλαιστινιακών θεσμών».

Οι δύο πλευρές εξέτασαν ακόμη τις προετοιμασίες για το Διεθνές Συνέδριο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης της Γάζας, με στόχο τη συγκέντρωση χρηματοδότησης και διεθνούς στήριξης για το μεταπολεμικό στάδιο.

Η επόμενη μέρα

Αναλυτές στη Ραμάλα εκτιμούν ότι η απόφαση Αμπάς αποκρυσταλλώνει τη θεσμική λογική της διαδοχής, μεταφέροντας τη νομιμότητα στην ΟΑΠ και όχι σε οποιοδήποτε νέο όργανο ή προσωρινό μηχανισμό. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα συνέχειας του παλαιστινιακού κράτους σε μια περίοδο βαθιάς αστάθειας και διεθνούς διαβούλευσης για το μέλλον της Γάζας.

Ωστόσο, η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις εντός της Φατάχ και από παραδοσιακά κέντρα επιρροής που θεωρούν τον Σεΐχ «υπερβολικά συνδεδεμένο με τη δυτική διπλωματία». Για την Ουάσινγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, πάντως, η κίνηση Αμπάς εξασφαλίζει προβλεψιμότητα σε ένα εξαιρετικά ρευστό περιβάλλον.

Εκατοντάδες άνθρωποι επευφήμησαν τους απελευθερωθέντες κρατουμένους, ορισμένοι από τους οποίους με την παλαιστινιακή μαντίλα (κεφίγια) τυλιγμένη γύρω από τον λαιμό, που αφέθηκαν ελεύθεροι χάρη στη συμφωνία που επιτεύχθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών και προβλέπει την απελευθέρωση από το Ισραήλ, με αντάλλαγμα τους ομήρους, 250 Παλαιστινίων «που κρατούνταν για λόγους ασφαλείας“, μεταξύ των οποίων πολλοί που έχουν καταδικαστεί για φονικές επιθέσεις κατά Ισραηλινών, καθώς και 1.700 Παλαιστινίων που συνελήφθησαν στη Γάζα από την έναρξη του πολέμου τον Οκτώβριο του 2023.

Συγκεκριμένα, όπως μετέδωσε το OPEN, ο κ. Κασσελάκης εξετάζει το ενδεχόμενο να βρεθεί στη Δυτική Όχθη και συγκεκριμένα στη Ραμάλα, για να συναντήσει την Παλαιστινιακή Αρχή, παρακινούμενος από το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης που εξελίσσεται στην περιοχή.

Οριστικές αποφάσεις αναμένονται τα επόμενα 24ωρα.

Ο Υπουργός Εξωτερικών ενημερώθηκε για την κατάσταση στην περιοχή και τις απόψεις της Παλαιστινιακής ηγεσίας.

Ο κ. Γεραπετρίτης συζήτησε την πρόταση που έχει ήδη διατυπώσει για ανθρωπιστική παύση και τους τρόπους συμβολής της χώρας μας για τη δημιουργία βιώσιμων ανθρωπιστικών διαδρόμων στη Γάζα με σκοπό την απρόσκοπτη παροχή βασικών αγαθών (νερό, τρόφιμα, φάρμακα) και ιατρικών υπηρεσιών, καθώς και την αποκατάσταση βασικών υποδομών που έχουν υποστεί βλάβες (δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρικού).

Μετά την ολοκλήρωση των επαφών του στη Δυτική Όχθη, ο κ. Γεραπετρίτης μετέβη στο Ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών στα Ιεροσόλυμα, όπου είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Ισραηλινό Υπουργό Εξωτερικών Eli Cohen.

Ο κ. Γεραπετρίτης συζήτησε για την κατάσταση στην περιοχή και μετέφερε στον ομόλογό του τις ανησυχίες της παλαιστινιακής πλευράς για τη διαρκώς επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση.

Όπως επιβεβαιώθηκε από τις συναντήσεις, η Ελλάδα παραμένει αξιόπιστος και ειλικρινής συνομιλητής όλων των μερων και θα συνεχίσει την προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα για την όσο το δυνατόν αμεσότερη ανακούφιση αμάχων και πληγέντων.