Του Σπύρου Σιδέρη

Οι ψήφοι για το AfD δεν ορίζονται πλέον ως «ψήφοι διαμαρτυρίας», καθώς όπως σημειώνουν οι αναλυτές οι ακροδεξιοί εξτρεμιστές έχουν σχηματίσει μια συμπαγή μάζα ψηφοφόρων. Εκτός από τις οικονομικές συνθήκες, η μεταναστευτική και προσφυγική πολιτική της Γερμανίας αναφέρεται ως ο σημαντικότερος λόγος για την άνοδο των ψήφων ενός κόμματος που περιλαμβάνει ονόματα που υποστηρίζουν ανοιχτά τους ναζί.

• Ένας στους δύο πολίτες (48%) πιστεύει ότι οι Γερμανοί πολιτικοί πρέπει να λύσουν επειγόντως το πρόβλημα αυτό, κι όταν συζητείται αυτό το θέμα στη Γερμανία αυτές τις ημέρες, το θέμα επανέρχεται συνεχώς στις κρίσιμες αποφάσεις που έλαβε η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ το 2015.

Το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς η Μέρκελ απέτρεψε ένα «Grexit», το οποίο θα σήμαινε την αποπομπή της Ελλάδας από την κοινή νομισματική ζώνη του ευρώ, σε μια ολονύχτια διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες.

Το φθινόπωρο – τη νύχτα της 4ης προς την 5η Σεπτεμβρίου 2015 η Γερμανία έλαβε την απόφαση να επιτρέψει την είσοδο στη χώρα προσφύγων που είχαν φτάσει στην Ουγγαρία. Οι κανονισμοί του Δουβλίνου, οι οποίοι προέβλεπαν ότι οι πρόσφυγες πρέπει να επιστρέφονται στη χώρα όπου πάτησαν για πρώτη φορά το πόδι τους στην Ευρώπη, ανεστάλησαν και επετράπη η είσοδος χιλιάδων προσφύγων στη χώρα.

• Αυτοί οι κρίσιμοι μήνες ήταν μια καθοριστική χρονιά τόσο για την Ευρωζώνη όσο και για το AfD, το οποίο είχε ιδρυθεί πριν από δύο χρόνια από μια ομάδα οικονομολόγων που αντιτίθενται στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης.

Μέχρι το καλοκαίρι του 2015, το οποίο σήμερα είναι γνωστό στη Γερμανία ως τα «γεγονότα του 2015», η «βαλκανική οδός» προς την Κεντρική Ευρώπη χρησιμοποιούνταν κυρίως από Βορειομακεδόνες, Αλβανούς, Κοσοβάρους και Μαυροβούνιους.

Εκείνη την περίοδο, ωστόσο, διεξάγονταν οι πιο αιματηροί μήνες του εμφυλίου πολέμου στη Συρία. Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που εδρεύει στο Λονδίνο ανέφερε ότι το 2014 καταγράφηκε ο υψηλότερος αριθμός θυμάτων στη Συρία από την έναρξη της σύγκρουσης το 2011 με πάνω από 76 χιλιάδες άνθρωποι να έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα σε ένα χρόνο. Έτσι προς το καλοκαίρι του 2015, όλο και περισσότεροι Σύριοι που είχαν εκτοπιστεί από τη χώρα τους άρχισαν να χρησιμοποιούν τη βαλκανική διαδρομή.

• Εκείνη τη χρονιά, το Ομοσπονδιακό Γραφείο Μετανάστευσης και Προσφύγων της Γερμανίας (BAMF) έλαβε τόσες πολλές αιτήσεις ασύλου που αδυνατούσε να τις επεξεργαστεί γρήγορα και άρχισε να χορηγεί άσυλο σε Σύρους μόνο βάσει εγγράφων και χωρίς συνέντευξη με Γερμανό υπάλληλο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η Μέρκελ δήλωσε στις 31 Αυγούστου 2015 σε συνέντευξη Τύπου μετά την επίσκεψή της σε καταυλισμό προσφύγων στη Δρέσδη πως «η Γερμανία είναι μια ισχυρή χώρα. Ο λόγος για την προσέγγισή μας σε αυτά τα ζητήματα πρέπει να είναι αυτός. Έχουμε πετύχει πολλά – μπορούμε να τα καταφέρουμε! Μπορούμε να τα καταφέρουμε, και ό,τι κι αν έρθει στο δρόμο μας, πρέπει να το ξεπεράσουμε και να δουλέψουμε πάνω σε αυτό».

Δέκα ημέρες μετά την ομιλία της, η Μέρκελ έβγαλε selfie με πρόσφυγες κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο πρώτο κέντρο υποδοχής μεταναστών στο Βερολίνο-Σπαντάου. Οι μετανάστες έγιναν δεκτοί με χειροκροτήματα από το κοινό και το «μπορούμε να τα καταφέρουμε» της Μέρκελ έγινε σύνθημα.

• Αλλά το «μπορούμε να το κάνουμε» τροφοδότησε επίσης την εχθρότητα. Το AfD, το οποίο αντιτίθεται στην προσφυγική και μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Μέρκελ, έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα τις λέξεις, συχνά με κυνικό ή πολεμικό τρόπο.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Μέρκελ έκανε μια απότομη στροφή από αυτή την επικριμένη πλέον μεταναστευτική πολιτική τον Μάρτιο του 2016 με τη «Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας». Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις, η Γερμανίδα Καγκελάριος παρουσίασε στις Βρυξέλλες τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξαν σε συμφωνία με τον τότε πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου στις 18 Μαρτίου 2016. Έτσι έληξε η οξεία φάση της προσφυγικής κρίσης στη Γερμανία.

Η ουσία της συμφωνίας ήταν ότι η Τουρκία θα έπαιρνε πίσω όλους τους πρόσφυγες που είχαν φύγει από τις ακτές της για την Ευρώπη και σε αντάλλαγμα θα έστελνε επιλεγμένους μετανάστες στην Ευρώπη. Ο ορισμός των «επιλεγμένων μεταναστών» εξηγούσε τον τότε επανειλημμένα δηλωμένο στόχο της Μέρκελ για «αντικατάσταση της παράνομης μετανάστευσης με τη νόμιμη μετανάστευση». Προκειμένου η συμφωνία να υλοποιηθεί στην πράξη, οι τουρκικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου έπρεπε να αποτρέψουν τις μαζικές διελεύσεις από το Αιγαίο Πέλαγος, οι οποίες προηγουμένως ήταν ανεκτές. Για ένα διάστημα, οι διελεύσεις αυτές αποτράπηκαν…

• Και αυτό γιατί το σημαντικότερο στοιχείο της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας ήταν το άνοιγμα των οικονομικών ροών από την Ευρώπη. Σε αντάλλαγμα για τη συγκράτηση των μεταναστών, η ΕΕ υποσχέθηκε στην Τουρκία ένα πακέτο ταχείας βοήθειας συνολικού ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα χρήματα αυτά προορίζονταν για τους μετανάστες που βρίσκονταν υπό προσωρινή προστασία στην Τουρκία.

Η συμφωνία περιελάμβανε επίσης την άρση της υποχρέωσης θεώρησης για τους Τούρκους πολίτες στον χώρο Σένγκεν και το άνοιγμα νέων κεφαλαίων στις καθυστερημένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. Κατά τα πρώτα πέντε χρόνια της συμφωνίας, υπολογίζεται ότι 3.000 από τους δεκάδες χιλιάδες Σύρους πρόσφυγες που ταξίδεψαν στα ελληνικά νησιά επέστρεψαν στην Τουρκία. Παράλληλα, η ΕΕ δέχθηκε περισσότερους από 7.000 αιτούντες άσυλο από την Τουρκία.

Ωστόσο, ο Μάρτιος του 2020 σηματοδότησε ένα σημείο καμπής για τη συμφωνία. Ο πρόεδρος Ερντογάν δέχθηκε επίσης πιέσεις λόγω της εισροής Σύρων προσφύγων στην Τουρκία. Αυτό το «θέμα» μετατράπηκε σε πρόβλημα που θα διάβρωνε και τα ποσοστά του κόμματος ΑΚΡ. Επιπλέον, 33 Τούρκοι στρατιώτες σκοτώθηκαν σε επίθεση του συριακού στρατού στο Ιντλίμπ της βόρειας Συρίας.

Τα αιτήματα του Ερντογάν για βοήθεια από την ΕΕ και το ΝΑΤΟ έμειναν αναπάντητα, οπότε χρησιμοποίησε τη συμφωνία ως πολιτικό διαπραγματευτικό χαρτί έναντι της Ευρώπης. Ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι δεν θα εμπόδιζε πλέον τους πρόσφυγες να ταξιδεύουν προς την Ευρώπη και ότι δεν θα ασφάλιζε πλέον τα σύνορα με την ηπειρωτική Ελλάδα. Ακυρώθηκε επίσης η επανεισδοχή Σύρων προσφύγων από καταυλισμούς στα ελληνικά νησιά. Η επίσημη αιτιολόγηση ήταν το κλείσιμο των συνόρων μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του κοροναϊού.

• Έτσι, χιλιάδες μετανάστες που ζούσαν στην Τουρκία ξεκίνησαν για την Ευρώπη. Η κατάσταση της κρίσης κλιμακώθηκε στα σύνορα του Έβρου, όπου οι μετανάστες προσπάθησαν να φτάσουν στην Ελλάδα. Η προσπάθεια μεγάλου αριθμού προσφύγων να περάσουν τα σύνορα και να εισέλθουν στην ΕΕ ανακόπηκε όταν η Ελλάδα απάντησε στην εισβολή.

Τι συνέβη όμως και φτάσαμε σε όλα αυτά τα γεγονότα;

Μια πρόσφατη μεγάλης κλίμακας μελέτη διεξήχθη από τον πολιτικό συντάκτη της εφημερίδας Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), όπου ακόμη και μεταξύ εκείνων που επέκριναν τη Μέρκελ την εποχή της μεγάλης προσφυγικής κρίσης το 2015 και ζητούσαν περισσότερη προστασία των συνόρων, υπάρχουν και εκείνοι που κοιτάζουν πίσω και επαινούν τις αποφάσεις της πρώην καγκελαρίου για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών.

Ορισμένοι πολιτικοί πιστεύουν ότι ενώ η Μέρκελ έλεγε στον έξω κόσμο «μπορούμε να το κάνουμε» για την προσφυγική πολιτική, στο παρασκήνιο οργάνωνε τη συμφωνία με την Τουρκία. Μετά τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, ο αριθμός των προσφύγων που έγιναν δεκτοί στη Γερμανία μειώθηκε στην πραγματικότητα. Έτσι κάθε φορά που ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν «ταλαντευόταν», η Μέρκελ «διαπραγματευόταν τακτικά με τον Ερντογάν».

• Η πολιτική της Μέρκελ για την υποδοχή προσφύγων, που έλεγε «μπορούμε να το κάνουμε», ξεχάστηκε μετά τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας. Ωστόσο, η αντιμεταναστευτική στάση του AfD από το 2015 οδήγησε στην κινητοποίηση όχι μόνο δεξιών ψηφοφόρων αλλά και όσων απέχουν από τους μετανάστες. Το φιλοναζιστικό AfD αυξήθηκε σταδιακά.

Στις γενικές εκλογές που διεξήχθησαν τον Σεπτέμβριο του 2017, το AfD εισήλθε για πρώτη φορά στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο. Τώρα μάχεται για την εξουσία σε πολλά ομόσπονδα κρατίδια. Οι μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στη Γερμανία, με το Βερολίνο να αποφασίζει την κατάργηση της ζώνης Σένγκεν ακολουθώντας τις άλλες χώρες που είχαν άρει ττις ελευθερίες της ελεύθερης μετακίνησης.

Τώρα βέβαια δεν υπάρχει η Μέρκελ για να διαπραγματευτεί με τον Ερντογάν, αν και πλέον οι εστίες πολέμου έχουν αυξηθεί σε σύγκριση με το 2015. Από την άλλη η ΕΕ με την πολιτική της αντί να αγωνίζεται για την ειρήνη, συμμετέχει έμμεσα είτε στη συνέχιση όπως στην Ουκρανία, είτε σιωπώντας όπως συμβαίνει με τη Γάζα.

Το τριήμερο ταξίδι της σε Αθήνα, Κωνσταντινούπολη και Άγκυρα ήταν πιο πυκνό από ποτέ άλλοτε, όπως ανέφεραν στην DW έμπειροι διπλωμάτες και πολιτικοί ανταποκριτές που καλύπτουν εδώ και δεκαετίες αντίστοιχες γερμανικές αποστολές στο εξωτερικό. «Η Αναλένα Μπέρμποκ είναι διαφορετική, οι Πράσινοι είναι διαφορετικοί», ήταν λίγο πολύ το σχόλιο που ακουγόταν διαρκώς με κάθε ευκαιρία στο Pressroom.

Κι ενώ αρχικά όλοι ανέμεναν ότι εξαιτίας της κρίσιμης γεωπολιτικής συγκυρίας, κορυφαία θέματα στην ατζέντα των επαφών της Μπέρμποκ θα ήταν μόνο ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση και η απειλή επισιτιστικής κρίσης – με την Τουρκία να αναλαμβάνει ήδη ρόλο μεσάζονται στη μεταφορά των ουκρανικών σιτηρών – τελικά η ατζέντα πήρε άλλη τροπή: στο επίκεντρο των επαφών και στις δύο χώρες βρέθηκαν – μαζί με το προσφυγικό και ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων – οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και ειδικότερα το ζήτημα της τουρκικής αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.

Η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας δεν είναι μόνο «σόου»

Το ζήτημα των τουρκικών αξιώσεων στο Αιγαίο, όπως φάνηκε από συζητήσεις με ανώτατες διπλωματικές πηγές της Γερμανίας στο περιθώριο των επαφών, είναι ένα θέμα το οποίο μέχρι πρότινος η γερμανική πλευρά υποτιμούσε ή ήλπιζε ότι πρόκειται απλώς και μόνο για ένα «πολιτικό σόου εσωτερικής κατανάλωσης του Ταγίπ Ερντογάν ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2023» και για μια «επιθετική ρητορική του Τούρκου προέδρου» που όμως σταματά στα λόγια.

Πλέον, όπως μας είπαν αλλά και όπως άλλωστε κατέστη παραπάνω από σαφές – και από τις δηλώσεις Μπέρμποκ στις δύο συνεντεύξεις τύπου σε Αθήνα και Κωνσταντινούπολη – ότι οι τουρκικές αμφισβητήσεις θα πρέπει να ιδωθούν υπό άλλο πρίσμα: ως μια συνειδητή στρατηγική επιλογή της Τουρκίας στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Ελλάδα και συνολικά την ΕΕ, με στόχο την διασάλευση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ανατολική Μεσόγειο, θέτοντας δυνητικά σε κίνδυνο και την ειρήνη στην περιοχή.

Έχοντας κατά νου το πρόσφατο παράδειγμα του ρωσικού αναθεωρητισμού και της υλοποίησής του στην Ουκρανία, με στόχο τη χάραξη νέων συνόρων, δεν μπορεί πλέον κανείς να παραβλέπει αντίστοιχες τάσεις αναθεωρητισμού που παρατηρούνται στην Τουρκία, όπως πχ. οι πρόσφατοι «κόκκινοι χάρτες» του Αιγαίου που παρουσιάζουν ως τουρκικά μεγάλα νησιά, όπως πχ. τη Ρόδο, τη Λέσβο, την Κω αλλά και την Κρήτη. Αυτό είναι, μπορεί κανείς να πει, η κεντρική διαπίστωση της γερμανικής πλευράς.

Καμία αμφιβολία για τη γερμανική στάση

Η σημαντικότερη δήλωση για τα ελληνοτουρκικά έγινε αναμφίβολα στην Αθήνα με την Αναλένα Μπέρμποκ να βάζει τέλος πλέον και η ίδια δια ζώσης στα περί «ίσων αποστάσεων» μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας ως προς την αμφισβήτηση της ελληνικής εδαφικής ακεραιότητας των νησιών του αν. Αιγαίου. «Κανένας δεν έχει δικαίωμα να την αμφβισβητεί» είπε χαρακτηριστικά προκαλώντας την οργισμένη αντίδραση του Τούρκου υπ. Εξωτερικών Τσαβούσογλου, ο οποίος κατηγόρησε τη Γερμανία για μεροληψία, εκφράζοντας τη βαθιά απογοήτευσή του για το τέλος της «ουδέτερης και ισορροπημένης» πολιτικής παλαιότερων κυβερνήσεων (αναφερόμενος κυρίως στην Άγκελα Μέρκελ). Την ίδια θέση πάντως χωρίς επιφυλάξεις και παραθυράκια επανέλαβε η Αν. Μπέρμποκ στην Κωνσταντινούπολη απαντώντας στα «περί ελληνικής και κυπριακής προπαγάνδας, θύμα της οποίας πέφτει η Γερμανία» του Τούρκου ομολόγου της, καταδικάζοντας την πολιτική κλιμάκωσης στην ανατολική Μεσόγειο.

Το ζήτημα των νησιών του Αιγαίου και των ελληνουρκικών σχέσεων βρέθηκε μάλιστα και στην ατζέντα των επαφών που είχε η Αναλένα Μπέρμποκ με εκπροσώπους κομμάτων της αντιπολίτευσης (Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα CHP, Κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών HDP και Καλό Κόμμα ΙYI). Αυτό που προκύπτει από τις συνομιλίες κεκλεισμένων των θυρών μαζί τους, είναι ότι παρά τις διαφορετικές θέσεις των κομμάτων της τουρκικής αντιπολίτευσης κοινή θέση είναι η καταδίκη της «πολεμικής ρητορικής» και της κλιμάκωσης των εντάσεων στην αν. Μεσόγειο και το Αιγαίο από τον Ταγίπ Ερντογάν, θεωρώντας ότι οι διαφορές θα πρέπει να επιλυθούν με διάλογο και στη βάση του διεθνούς δικαίου.

Δεν πρόκειται για διμερές αλλά για ευρωπαϊκό ζήτημα

Αυτό πάντως που υπογράμμισε εμφατικά και στην Κωνσταντινούπολη η Αναλένα Μπέρμποκ είναι ότι το ζήτημα των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο δεν είναι μόνο ένα διμερές- ελληνοτουρκικό ζήτημα αλλά εν τέλει ευρωπαϊκό ζήτημα, δεδομένου ότι τα σύνορα της Ελλάδας είναι ταυτόχρονα και εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο η Γερμανία, αναβαθμίζει πλέον το ζήτημα στην ατζέντα της ως ζήτημα αμφισβήτησης ευρωπαϊκών συνόρων.

Σύμφωνα με ανώτατες διπλωματικές πηγές στο περιθώριο των συνταντήσεων το μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση, με το βλέμμα στραμμένο στα ελληνικά και άρα τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ είναι ένα: Η Γερμανία, ως κράτος-μέλος της ΕΕ, παρακολουθεί στενά την κατάσταση και εάν χρειαστεί είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει όλα τα μέσα και τους μηχανισμούς που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ.

Αυτό βέβαια δεν ισχύει μόνο για τα ελληνοτουρκικά αλλά και για το πεδίο του προσφυγικού και τις όποιες παράνομες πρακτικές και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφονται στις «θύρες» των ευρωπαϊκών συνόρων.

Πηγή: DW

Ο κ. Παναγιώτοπουλος εξήγησε ότι από το ξεκίνημα της μεταναστευτικής κρίσης οι Ένοπλες Δυνάμεις διαχειρίστηκαν καθημερινά ζητήματα σίτισης, κατασκευής δομών, υποδοχής προσφύγων και μεταναστών, υγειονομικής περίθαλψης αλλά και μεταφοράς υλικών.

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις», ανέφερε, «είχαν επωμιστεί την καθημερινότητα του μεταναστευτικού ζητήματος». «Πλέον», συνέχισε, «έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες ώστε να μην είναι απαραίτητες οι Ένοπλες Δυνάμεις στην καθημερινή διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος».

Ο υπουργός σημείωσε πως οι Ένοπλες Δυνάμεις κατάφεραν να ανταπεξέλθουν με απόλυτη επιτυχία συνδράμοντας την πολιτεία στη διαχείριση «ενός ζητήματος περίπλοκου, σύνθετου και με λεπτές αποχρώσεις». Ξεκαθάρισε, δε, ότι «αν προκύψει ανάγκη, οι Ένοπλες Δυνάμεις θα είναι ξανά εκεί».

Όπως είπε ο κ. Παναγιώτοπουλος, σήμερα πια, «υπάρχει οργανωμένο σχέδιο διαχείρισης του υπουργείου Μετανάστευσης».

Από την πλευρά του, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου διευκρίνισε ότι εφέτος οι ροές είναι μειωμένες «κατά 99% σε σχέση με τη μεταναστευτική κρίση του 2015». «Ως αποτέλεσμα», συμπλήρωσε, «μειώσαμε σε 34 από 121 τις δομές φιλοξενίας που προ διετίας λειτουργούσαν στη χώρα μας».

Ο κ. Μηταράκης επεσήμανε ότι καταφέραμε να «αποσυμφόρησουμε, ουσιαστικά, τα νησιά αλλά και την ηπειρωτική Ελλάδα από τις επιπτώσεις των ροών».

«Ολοκληρώσαμε», συνέχισε, «το σύστημα υποδοχής παρέχοντας αφενός τις κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης για σύντομη παραμονή στις ακριτικές περιοχές της χώρας και αφετέρου ένα ισχυρό αίσθημα ασφαλείας και για τους διαμένοντες και για το προσωπικό μας και για τις τοπικές κοινωνίες».

«Το μεταναστευτικό», υπογράμμισε, «εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση που απαιτεί αυστηρή εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής που έχει εγκρίνει το υπουργικό συμβούλιο, εγρήγορση και σκληρή δουλειά».

«Η Αθήνα επίσης φέρει ένα μεγάλο βάρος της ευθύνης και όταν κατέβηκα για δήμαρχος έλεγα το ίδιο πράγμα, ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και να μην μιλάμε για ελληνική αλληλεγγύη. Δεν γίνεται άλλα μέρη της χώρας να κουβαλούν όλο αυτό το βάρος και άλλα να μην έχουν καμία ευθύνη. Χρειάζεται μία συνεργασία σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, αλλά και σε υπερεθνικό επίπεδο μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα αποφορτίσει συγκεκριμένες περιοχές της χώρας» πρόσθεσε ο Π. Γερουλάνος και σημείωσε καταλήγοντας:
«Θα ήταν λάθος αν πει κάποιος ότι το φαινόμενο αυτό μπορεί να το σταματήσει, βεβαίως μπορεί να γίνεται αυστηρός έλεγχος στα σύνορα, βεβαίως μπορεί να υπάρξουν διαπραγματεύσεις με τους γείτονες για το πώς συμπεριφέρονται απέναντι σε αυτές τις ψυχές, αλλά από εκεί και πέρα χρειάζεται μία πολύ σοβαρή εσωτερική δουλειά και εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης και εντός της Ελλάδος ώστε την ευθύνη να μην την κουβαλούν μόνο συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές»

Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος επιτέθηκε στον Νότη Μηταράκη λέγοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει επιλέξει μια απάνθρωπη πολιτική βίας που ντροπιάζει τη χώρα.
Ο κ. Τσακαλώτος σε ανακοίνωσή του αναφερόμενος σε επιστολή που συνυπέγραψε ο υπουργός Μετανάστευσης με χώρες του Βίζεγκραντ σχολιάζει ότι «η ελληνική κυβέρνηση υπογράφει για μια απάνθρωπη Ευρώπη» και «εργαλειοποιεί για πολιτικούς ακροδεξιούς σκοπούς πρόσφυγες και μετανάστες, ζητώντας να επιτραπεί η παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Από το Λουξεμβούργο, όπου βρίσκεται, ο υπουργός Μετανάστευσης επισημαίνει στην απάντησή του στον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ ότι «στηρίζουμε και θα στηρίξουμε τους ανθρώπους που κινδυνεύουν, αλλά δεν θα επιτρέψουμε στα κυκλώματα λαθροδιακινητών να μας μετατρέψουν ξανά σε πύλη εισόδου. Έχουμε διασώσει και συνεχίζουμε να διασώζουμε χιλιάδες ζωές στο Αιγαίο». Επίσης, σημειώνει ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια «αυστηρή αλλά δίκαιη μεταναστευτική πολιτική, με μετρήσιμους στόχους και αποτελέσματα», μεταξύ των οποίων μείωση των ροών, των δομών και του αριθμού των διαμενόντων στις δομές.

Αναφερόμενος στην κοινή επιστολή προς την Κομισιόν που συνυπογράφουν δώδεκα κράτη-μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ο κ. Μηταράκης υπογραμμίζει ότι «η Ελλάδα είναι στην πρώτη γραμμή της διαπραγμάτευσης και μέσω των Med 5 αλλά και γενικότερα στην προσπάθεια επίτευξης πλειοψηφίας σε προτάσεις που στηρίζουν τη χώρα μας».

Στην επιστολή, που επισυνάπτει, οι δώδεκα χώρες σημειώνουν μεταξύ άλλων ότι «όλα τα εξωτερικά σύνορά μας πρέπει να προστατεύονται με μέγιστο επίπεδο ασφάλειας» και ζητούν «επειγόντως διασφαλίσεις στο δίκαιο της ΕΕ που επιτρέπουν στα κράτη-μέλη να ενεργούν γρήγορα και αναλογικά με την απειλή, για την υπεράσπιση της εθνικής τους ασφάλειας και της ασφάλειας ολόκληρης της ΕΕ. Αυτές οι εγγυήσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν ισχυρή προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και να παρέχουν αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη παράνομων διαβάσεων συνόρων».

Της Στεφανίας Μουρελάτου

Ο Έλληνας πρωθυπουργός έκρινε σκόπιμο να μιλήσει απευθείας με τον Τούρκο Πρόεδρο προκειμένου να διερευνήσει τις προθέσεις του, να δηλώσει τις δικές του ώστε να μην έρθει αντιμέτωπος με μια συμφωνία-πακέτο γερμανικής έμπνευσης.

Ο Τούρκος πρόεδρος είχε προειδοποιήσει με δημόσια δήλωση του ότι δεν θα ξαναγίνει η αποθήκη μεταναστών της Ευρώπης. Η δε ελληνική κυβέρνηση τάσσεται υπέρ της διοχέτευσης ευρωπαϊκών κονδυλίων στις χώρες που συνορεύουν με το Αφγανιστάν ώστε να φιλοξενήσουν στο έδαφος τους τα κύματα προσφύγων. 

• Η ελληνική πλευρά δεν θα ήταν αρνητική να λάβει περαιτέρω οικονομική στήριξη από την ΕΕ η Τουρκία ώστε να συγκρατήσει τις μεταναστευτικές ροές και να συνεχίσει να εφαρμόζει μια επικαιροποιημένη εκδοχή της κοινής δήλωσης ΕΕ- Τουρκίας. Όμως η όποια αύξηση των κονδυλίων προς την Τουρκία η Αθήνα βάζει την προϋπόθεση να μην έχει τα χαρακτηριστικά λευκής επιταγής.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση στέλνει σήμα αποτροπής των μεταναστευτικών ροών στα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της. Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος και ο υπουργός προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επισκέφτηκαν τον  Έβρο.

• Διαμήνυσαν ότι τα σύνορα θα μείνουν απαραβίαστα και δεν θα επαναληφθούν εικόνες σαν και εκείνες του 2015 με αθρόες αφίξεις μεταναστών και προσφύγων στη χώρα.Στο δόγμα αποτροπής της κυβέρνησης δεσπόζουσα θέση εχει ο φράχτης.

Τα πρώτα 27 χιλιόμετρα του στον Έβρο έχουν κατασκευαστεί ενώ τοποθετούνται από το Στρατό πλέγματα και εμπόδια στα υπόλοιπα περάσματα στα ελληνοτουρκικά και στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Το ειδικό θωρακισμένο όχημα της Ελληνικής Αστυνομίας, που ηχοβολει, κάμερες τελευταίας τεχνολογίας και ηλεκτρονικά μέσα επιτήρησης είναι ήδη στην διάθεση των δυνάμεων του Στρατού και της Αστυνομίας στα σύνορα.

Της Στεφανίας Μουρελάτου

Οι εκτιμήσεις  κάνουν λόγο για προσφυγικό κύμα από το Αφγανιστάν με κατεύθυνση την Ευρώπη, που μπορεί να ξεπεράσει το μισό εκατομμύριο ανθρώπους.

Χθες κατά την τηλεδιάσκεψη των ευρωπαίων υπουργών εξωτερικών με κύριο θέμα την κατάσταση που διαμορφώνεται στο Αφγανιστάν μετά την παλινόρθωση του καθεστώτος των Ταλιμπάν, ο Νίκος Δένδιας όρισε ως υψηλή προτεραιότητα την φύλαξη των ευρωπαϊκών συνόρων. Ζήτησε μάλιστα να σταλεί αρμοδίως μήνυμα στην Άγκυρα να συγκρατήσει τις μεταναστευτικές ροές όπως ορίζει η συμφωνία ΕΕ- Τουρκίας. Ο Νίκος Δένδιας τόνισε ότι η στάση της Ευρώπης και η αντιμετώπιση των ροών πρέπει να είναι ενιαία.

Το μεταναστευτικό παρά τους πρώτους άστοχους χειρισμούς κατά την έναρξη της διακυβέρνησης από τη ΝΔ και τα θερμά κοινωνικά μέτωπα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, εξελίσσεται σε ένα πεδίο καλών επιδόσεων και δεν περνά απαρατήρητο ότι σε σειρά δημοσκοπήσεων οι πολίτες έχουν θετική εικόνα, κάτι που επ’ουδενί δεν θέλει αντιστρέψει η Κυβέρνηση εν μέσω πολλαπλών κρίσεων που είναι σε εξέλιξη.

• «Έχουμε δείξει στην πράξη τους τελευταίους 12 μήνες ότι ξέρουμε να φυλάμε τα σύνορά μας και η μείωση των ροών έχει φτάσει στο 96%. Έχουμε μόνο 4.500 αφίξεις το 2021 σε σχέση με 15.000 πέρυσι και 72.000 το 2019» επισήμανε χαρακτηριστικά ο Υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης στον τηλεοπτικό σταθμό ΟΡΕΝ.

«Είμαστε σε πλήρη ετοιμότητα προστασίας των συνόρων» πρόσθεσε με νόημα συμπυκνώνοντας τις προθέσεις της κυβέρνησης ότι η χώρα δεν θα ξαναγίνει προσβάσιμη πύλη εισόδου μεταναστών. Εξάλλου, πριν από περίπου ένα δίμηνο με ΚΥΑ η Ελλάδα χαρακτήρισε ασφαλή χώρα την Τουρκία και για τους Αφγανούς μετανάστες.

Σύμφωνα με πληροφορίες η Ελλάδα δεν θα έβαζε προσκόμματα σε αύξηση της χρηματοδότησης προς την Τουρκία προκειμένου να συγκρατεί τις μεταναστευτικές ροές στο εσωτερικό της.

Ο βρετανικός Economist παρομοιάζει την Ευρωπαϊκή Ένωση με μια σχολική τάξη και παρουσιάζει καυστικά την Ελλάδα, για την ακρίβεια την ελληνική κυβέρνηση επί Μητσοτάκη, ως τον πιο καλό και πειθήνιο μαθητή, το «φυτό» της ευρωπαϊκής τάξης («teacher’s pet»)!

Αναλυτικά όσα αναφέρει:

Στην ΕΕ, οι πρωθυπουργοί αντιμετωπίζονται πολλές φορές σαν μαθητές. Μια αγαπημένη φράση αυστηρών αξιωματούχων για τις εθνικές κυβερνήσεις είναι ότι πρέπει να «κάνουν την εργασία τους» («do their homework»). Εάν οι Βρυξέλλες είναι αίθουσα διδασκαλίας, τότε η Ελλάδα έχει γίνει ο πιο καλός μαθητής, γράφει ο Economist και εξηγεί γιατί.

Ο χειρισμός της πανδημίας έχει επαινεθεί. Τα σχέδιά της για την αξιοποίηση των 31 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης (750 δισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ) επιδοκιμάστηκαν επίσης από αξιωματούχους της ΕΕ.

Σοκ από τις προσβλητικές εκφράσεις on camera του εφοπλιστή Λασκαρίδη κατά πρωθυπουργού – Άφωνος ο Πλακιωτάκης (vid)

Οι ελληνικές ιδέες, όπως ένα κοινό πιστοποιητικό covid-19, λαμβάνονται υπόψιν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μετά από μια δεκαετία στην οποία η Ελλάδα βρέθηκε δέχθηκε τρία μνημόνια, υπομένοντας σε τρία προγράμματα διάσωσης και την οικονομική κατάρρευση, είναι μια μεγάλη αλλαγή. Ο ΣΥΡΙΖΑ, το αριστερό κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα από το 2015 έως το 2019, ήταν ο ταξικός επαναστάτης που εκτός των άλλων έλπιζε να αλλάξει την ΕΕ από μέσα. Αντίθετα, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, του δεξιού πρωθυπουργού από το 2019, είναι το αγαπημένο κατοικίδιο του δασκάλου.

Άθλιες συνθήκες για τους μετανάστες στα ελληνικά νησιά

Σύμφωνα με το άρθρο, οι συνθήκες για τους μετανάστες που έχουν κολλήσει στα ελληνικά νησιά μπορεί να έχουν καταγγελθεί άπειρες φορές, όπως και οι καταγγελίες για βίαιες επαναπροωθήσεις, όμως στις Βρυξέλλες φαίνονται ικανοποιημένοι.

Με μια βάναυση λογική, οι άθλιες συνθήκες στα ελληνικά νησιά αποτρέπουν τους άλλους από το να έρθουν.

Πέρυσι, ένας νεαρός πυροβολήθηκε στα σύνορα καθώς πλήθη ανθρώπων προσπάθησαν να εισέλθουν στην Ελλάδα από την Τουρκία. Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χαιρέτισε την Ελλάδα ως ασπίδα της Ευρώπης.

Όσο η Ελλάδα συνεχίζει να έχει καλές βαθμολογίες στους τομείς που μετράνε, κανείς δεν την πειράζει για τους άλλους. Μια κυβέρνηση που ακολουθεί πιστά πολιτικά, πραγματοποιεί μεταρρυθμίσεις χωρίς παράπονα και κάνει το βρώμικο έργο του μπλοκ για τη μετανάστευση θα είναι πάντα ευπρόσδεκτη. Τα ελαττώματα μπορούν να αγνοηθούν. «Παραδώστε την εργασία» εγκαίρως και κανείς δεν θα νοιάζεται, καταλήγει το δημοσίευμα.

«Η συμφωνία ήταν σημαντική για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο είναι επίσης σαφές ότι η ΕΕ δεν θα επιτρέψει να εκβιαστεί από τον Πρόεδρο Ερντογάν στο προσφυγικό και σήμερα είναι πλέον σε θέση να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ στην Ελλάδα», δήλωσε ο αντιπρόεδρος του Χριστιανοκοινωνικού κόμματος (CSU) στις εφημερίδες του Δημοσιογραφικού Ομίλου Funke.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το ισπανικό κοινοβούλιο νομιμοποιεί την ευθανασία

«Ο πρόεδρος Ερντογάν χρησιμοποίησε κάθε ευκαιρία για να προκαλέσει, αλλά η συνεργασία μας εξακολουθεί να είναι σημαντική. Είναι επίσης πιθανή η μεγαλύτερη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία. Αυτό όμως απαιτεί εποικοδομητική συμπεριφορά εκ μέρους της τουρκικής ηγεσίας. Η Τουρκία πρέπει επιτέλους να τερματίσει τις προκλήσεις στο θέμα των γεωτρήσεων για το φυσικό αέριο, στο θέμα της διένεξης με την Κύπρο ή των ενδεχόμενων παραδόσεων όπλων στη Λιβύη», πρόσθεσε ο Βέμπερ.

Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΕΛΚ κάλεσε τις χώρες της ΕΕ «να διδαχθούν από την μεταναστευτική/προσφυγική κρίση ώστε να μην μειωθεί το ενδιαφέρον τους για της χώρες προέλευσης των μεταναστών/προσφύγων και να μην επιτρέψουν την εξασθένηση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης. Ειδικά στο θέμα της αναβάθμισης της Frontex και της βελτίωσης των επαναπροωθήσεων, πρέπει να υπάρξουν γρήγορα αποτελέσματα», τόνισε.

Πηγή:Funke-Mediengruppe

Συγκεκριμένα, επικαλούμενο έρευνα αλλά και μία μαρτυρία ενός Παλαιστίνιου που ονομάζεται Amjad Naim, το γνωστό γερμανικό περιοδικό, σε δημοσίευμα με τίτλο: «Η Ελλάδα είναι ύποπτη για εγκατάλειψη προσφύγων στη θάλασσα» υποστηρίζει πως σε τουλάχιστον μία περίπτωση, όπως αποτυπώνεται στο βίντεο που δίνει στη δημοσιότητα, το ελληνικό λιμενικό προσπάθησε να επαναπροωθήσει σε τουρκικά χωρικά ύδατα, μία λέμβο γεμάτη μετανάστες και πρόσφυγες και «στη συνέχεια τους εγκαταλείπει στη μοίρα τους».

«Είναι το πρωί της 13ης Μαΐου και ο Παλαιστίνιος βρίσκεται σε ένα φουσκωτό σκάφος, έχοντας πληρώσει λαθρεμπόρους μεταναστών στην Τουρκία για το ταξίδι. Ο Νάιμ δεν ήταν μόνος στο σκάφος. Ήταν μια ομάδα τουλάχιστον 26 ατόμων και είχαν φτάσει σχεδόν στο νησί της Σάμου. Ο Νάιμ θυμάται ότι άκουσε ένα ελικόπτερο. Για τις επόμενες ώρες, οι επιβάτες θα φοβόταν τη ζωή τους», γράφει το Spiegel και προσθέτει: «Οι άνδρες με τις μάσκες πλησίασαν, λέει ο Naim, προσθέτοντας ότι θυμάται να βλέπει την ελληνική σημαία και αρκετές λέμβους».

«Πυροβόλησαν στο νερό, λέει, έσπασαν τη φουσκωτή σχεδία των μεταναστών με ένα γάντζο και κατέστρεψαν τον κινητήρα, σταματώντας έτσι το σκάφος λέει ο Naim, προσθέτοντας ότι άρχισε να κλαίει και έκρυψε το κινητό του τηλέφωνο στο εσώρουχό του», υποστηρίζει το περιοδικό.

Μάλιστα το Spiegel κάνει λόγο για «ένα κλιπ 55 δευτερολέπτων από τον Naim που καταγράφει σαφώς ένα έγκλημα. Το βίντεο δείχνει τον ίδιο και τους άλλους πρόσφυγες σε δύο φουσκωτές σωσίβιες λέμβους. Στο βίντεο, ένα πλοίο της Ελληνικής Ακτοφυλακής, μήκους 18 μέτρων (59 πόδια), σέρνει τις σχεδίες πίσω προς την Τουρκία. Ένα επιπλέον πλοίο βρίσκεται δίπλα».

«Στη συνέχεια, όπως φαίνεται στο βίντεο, η Ελληνική Ακτοφυλακή αποσυνδέει το σχοινί ρυμούλκησης, αφήνοντας τους πρόσφυγες στη μοίρα τους στη μέση της θάλασσας. Είναι πιθανό ότι η εμπειρία του Naim θα μπορούσε να είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι πιθανό ότι οι Έλληνες ναυτικοί απλώς έχασαν την υπομονή τους ή ότι το συγκεκριμένο πλοίο είχε ιδιαίτερα κακό πλήρωμα. Αλλά αυτό δεν ισχύει. Ο Naim είναι προφανώς ένα μόνο θύμα μεταξύ πολλών. Υπάρχει ένα σύστημα πίσω από τις τακτικές. Σε μια κοινή έρευνα με το Lighthouse Reports and Report Mainz, το DER SPIEGEL ανέλυσε δεκάδες βίντεο και τα συνέκρινε με τα δεδομένα εκτός από το ότι μίλησε με πολλούς αυτόπτες μάρτυρες», γράφει σημειώνοντας πως τέτοιου είδους ενέργειες αποτελούν σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Ωστόσο, η Ελληνική Ακτοφυλακή αρνήθηκε τις κατηγορίες ενώ τόνισαν πως υπακούουν σε όλους τους ισχύοντες νόμους.

«Βολές» κατά της κυβέρνησης

Το δημοσίευμα του Spiegel καταλήγει… με μομφές για την πολιτική της κυβέρνησης και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, καθώς όπως αναφέρεται: «είναι στην εξουσία από τον περασμένο Ιούλιο και έκτοτε έχει λάβει αρκετά μέτρα για να εξασφαλίσει ότι λιγότεροι πρόσφυγες θα φτάσουν στην Ελλάδα. Είχε αναστείλει προσωρινά το δικαίωμα ασύλου και συντόμευσε την προθεσμία για ένσταση σε υποθέσεις ασύλου. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι συνοριοφύλακες στον Έβρο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας έχουν προφανώς χρησιμοποιήσει πυρομαχικά εναντίον προσφύγων, πιθανόν να σκότωσαν τουλάχιστον έναν. Η κυβέρνησή του εξέτασε το ενδεχόμενο να εμποδίζει τα σκάφη προσφύγων με εμπόδια στη θάλασσα».

«Το κυνικό παιχνίδι που παρατηρείται στον Έβρο επαναλαμβάνεται τώρα στο Αιγαίο. Οι τουρκικές και οι ελληνικές ακτοφυλακές ωθούν τα σκάφη προσφύγων στα χωρικά ύδατα του άλλου, με τους ίδιους τους μετανάστες να πιαστούν στη μέση. Σε μια τέτοια κατάσταση, όσοι θέλουν να διασχίσουν το Αιγαίο χρειάζονται λίγη τύχη», καταλήγει.

Πηγή: Spiegel