Η προειδοποίηση περιλαμβάνεται στην ετήσια επιστολή του προς τους μετόχους, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κλιμάκωσε την πίεση προς το Ιράν, απειλώντας να στοχοποιήσει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις γέφυρες της χώρας την Τρίτη, εάν δεν επαναλειτουργήσει το Στενό του Ορμούζ, μια θαλάσσια οδό ζωτικής σημασίας.

Ο 70χρονος Ντίμον, ο οποίος ηγείται της JPMorgan -της μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ- εδώ και δύο δεκαετίες, ανέφερε επίσης ότι ο τομέας της ιδιωτικής πίστης «πιθανώς» δεν παρουσιάζει συστημικό κίνδυνο, παρά τις πρόσφατες κινήσεις των επενδυτών να αποσυρθούν από τέτοια κεφάλαια εν μέσω ανησυχιών ότι οι εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) θα πλήξουν τους δανειολήπτες.

«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε όλοι είναι σημαντικές», πρόσθεσε ο Ντίμον, αναφέροντας γεωπολιτικούς κινδύνους όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι ευρύτερες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή και η ένταση με την Κίνα.

«Τώρα, λόγω του πολέμου στο Ιράν, αντιμετωπίζουμε επιπλέον την πιθανότητα για σημαντικά και συνεχή σοκ στις τιμές του πετρελαίου και των εμπορευμάτων, μαζί με την αναδιαμόρφωση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε πιο επίμονο πληθωρισμό και τελικά σε υψηλότερα επιτόκια».

Ο χρόνος θα δείξει αν ο πόλεμος στο Ιράν θα επιτύχει τους στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών, είπε ο Ντίμον, συμπληρώνοντας ότι η πυρηνική διάδοση παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος από το Ιράν.

Οικονομική ανθεκτικότητα και προειδοποιήσεις

Οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό που τροφοδοτείται από τον πόλεμο έχουν οδηγήσει τις αγορές να αποκλείσουν σε μεγάλο βαθμό τις μειώσεις επιτοκίων για φέτος. Την περασμένη εβδομάδα, ο δείκτης S&P 500 έκλεισε το χειρότερο τρίμηνο από το 2022, δεχόμενος πιέσεις από τα τέλη Φεβρουαρίου λόγω του πολέμου και της επακόλουθης ανόδου των τιμών της ενέργειας.

Ο Ντίμον σημείωσε ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει ανθεκτική, με τους καταναλωτές να κερδίζουν και να ξοδεύουν και τις επιχειρήσεις να παραμένουν υγιείς. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η οικονομία τροφοδοτήθηκε από μεγάλα ποσά κυβερνητικών ελλειμματικών δαπανών και παλαιότερα πακέτα τόνωσης.

Ιδιωτική πίστη και τραπεζικοί κανόνες

Ο Ντίμον ανέφερε ότι η αγορά ιδιωτικής πίστης ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων είναι σχετικά μικρή. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι μόλις ο πιστωτικός κύκλος εξασθενήσει, οι απώλειες σε όλα τα δάνεια με μόχλευση θα είναι υψηλότερες από το αναμενόμενο.

Τέλος, χρησιμοποίησε την επιστολή για να ασκήσει δριμεία κριτική στους αναθεωρημένους κανόνες κεφαλαίου που πρότειναν οι ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ τον περασμένο μήνα, χαρακτηρίζοντας ορισμένες πτυχές τους ως «παράλογες». Δήλωσε ότι οι προτάσεις (γνωστές ως Basel-III και GSIB) παραμένουν «πολύ ελαττωματικές» και ότι τιμωρούν την επιτυχία της JPMorgan, χαρακτηρίζοντάς τις μάλιστα ως «αντι-αμερικανικές».

«Σύμφωνα με την Αρχή, για τον Φεβρουάριο του 2026 ο πληθωρισμός ανήλθε στο 2.7%, σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2025. Κι αν ληφθεί υπόψη πως στις τιμές του Φεβρουαρίου δεν έχουν συμπεριληφθεί οι αυξήσεις που προέκυψαν με το ξέσπασμα του πολέμου, τότε καταλαβαίνουμε τι περιμένει τα ελληνικά νοικοκυριά τους προσεχείς μήνες»,  αναφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Στη συνέχεια ο ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίζει πως «Ενδεικτικά, οι αυξήσεις στην κατηγορία της διατροφής και των μη αλκοολούχων ποτών ανήλθαν στο 5,2%. Σε ό,τι αφορά την ένδυση, έφτασαν το 10,1%. Το κόστος της στέγασης αυξήθηκε κατά 2,6%, ενώ το κόστος της εστίασης αυξήθηκε κατά 6,5%.

Είναι προφανές ότι όλο αυτό το εφιαλτικό σκηνικό για το εισόδημα και τη διαβίωση των πολιτών δεν έχει να κάνει με κάποιου είδους κυβερνητική ανικανότητα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ως στρατηγική επιλογή τα υπερκέρδη των καρτέλ. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έχει προτείνει εδώ και καιρό συγκεκριμένη δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Έστω και την ύστατη στιγμή, η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να κινηθεί άμεσα για την προστασία των καταναλωτών, ενόψει και των δυσμενών διεθνών εξελίξεων».

Ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 3,1% τον Ιούλιο από 2,8% τον Ιούνιο σύμφωνα με τον εθνικό δείκτη, και στο 3,7% από 3,6% σύμφωνα με τον εναρμονισμένο ευρωπαϊκό. Ξεχώρισαν οι ανατιμήσεις που επιβαρύνουν τα πιο αδύναμα νοικοκυριά περισσότερο, μεταξύ αυτών οι ανατιμήσεις στα νοίκια 11,3% στο ηλεκτρικό ρεύμα 18,9%, σε ρούχα-παπούτσι 8,4%, στην εστίαση 6%,

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η εξέλιξη του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) του μηνός Ιουλίου 2025 (έτος αναφοράς 2015=100,0) έχει ως εξής:
Ο ΕνΔΤΚ του μηνός Ιουλίου 2025, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Ιουλίου 2024, παρουσίασε αύξηση 3,7% έναντι αύξησης 3,0%
που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2024 με το 2023 (Πίνακες 1,2).

Ο ΕνΔΤΚ κατά τον μήνα Ιούλιο 2025, σε σύγκριση με τον Ιούνιο 2025 παρουσίασε μείωση 0,3% έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά
την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους (Πίνακας 2).
Ο μέσος ΕνΔΤΚ του δωδεκαμήνου Αυγούστου 2024 – Ιουλίου 2025, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Αυγούστου
2023 – Ιουλίου 2024, παρουσίασε αύξηση 3,2% έναντι αύξησης 3,1% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου
Αυγούστου 2023 – Ιουλίου 2024 με το δωδεκάμηνο Αυγούστου 2022 – Ιουλίου 2023 (Πίνακες 2, 3).

Ποιά προϊόντα και υπηρεσίες είναι οι πρωταγωνιστές των ανατιμήσεων

Ομάδες αγαθών και υπηρεσιών 2025 Ιούλιος- Ιούλιος
2025 2024 2023 2025/2024 2024/2023

1. Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά 186,12 137,66 132,77 130,81 3,7 1,5
2. Αλκοολούχα ποτά και καπνός 43,17 118,30 116,27 115,54 1,7 0,6
3. Ένδυση και υπόδηση 45,98 99,94 92,04 88,27 8,6 4,3
4. Στέγαση 117,05 123,61 114,36 111,65 8,1 2,4
5. Διαρκή αγαθά-Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες 31,56 103,16 103,34 103,44 -0,2 -0,1
6. Υγεία 52,20 113,58 111,39 109,28 2,0 1,9
7. Μεταφορές 147,13 124,18 124,31 121,43 -0,1 2,4
8. Επικοινωνίες 41,16 101,59 99,50 99,88 2,1 -0,4
9. Αναψυχή-Πολιτιστικές δραστηριότητες 52,23 105,83 103,81 101,14 1,9 2,6
10. Εκπαίδευση 24,34 108,09 105,34 101,78 2,6 3,5
11. Ξενοδοχεία-Καφέ-Εστιατόρια 200,98 143,06 134,46 124,64 6,4 7,9
12. Άλλα αγαθά και υπηρεσίες 58,09 101,38 100,48 99,32 0,9 1,2
    Γενικός Δείκτης 1000,00 124,02 119,55 116,08 3,7 3,

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο πληθωρισμός αυξάνεται και τον μήνα Ιούλιο και σκαρφαλώνει στο 3.1% σύμφωνα με τον εθνικό δείκτη και στο 3.7% σύμφωνα με τον εναρμονισμένο ευρωπαϊκό δείκτη. Πολύ παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απόδειξη ότι δεν πρόκειται για εισαγόμενο πληθωρισμό αλλά για πληθωρισμό αισχροκέρδειας, απληστίας, αδράνειας, ανικανότητας.

Το διψήφιο άλμα σε ρεύμα και ενοίκια προμηνύει τεράστιες επιπλέον δυσκολίες για τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, ενώ τις αυξήσεις ακολουθούν οι δαπάνες σε υγεία, επικοινωνίες, φρούτα και άλλα βασικά αγαθά.

Ο πληθωρισμός αυξάνεται και τον μήνα Ιούλιο και σκαρφαλώνει στο 3.1% σύμφωνα με τον εθνικό δείκτη και στο 3.7% σύμφωνα με τον εναρμονισμένο ευρωπαϊκό δείκτη. Πολύ παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, απόδειξη ότι δεν πρόκειται για εισαγόμενο πληθωρισμό αλλά για πληθωρισμό…

— Costas Zachariadis (@CZachariadis) August 9, 2025

Αυτό είναι το αποτέλεσμα της οικονομικής πολιτικής του Κυριάκου Μητσοτάκη. Οι πολλοί να πληρώνουν όλο και ακριβότερα για βασικούς τομείς της καθημερινής ζωής και οι λίγοι να εισπράττουν ως καρτέλ φτιάχνοντας υπερπλεονάσματα. Όλοι μαζί ποτίζουμε τα λεφτόδεντρα στις αυλές των εκλεκτών του κ. Μητσοτάκη.

Η χώρα χρειάζεται άλλη οικονομική πολιτική, που να μην αναπαράγει τους ανατροφοδοτούμενους φαύλους κύκλους της ακρίβειας και της υπερκερδοφορίας, με σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, μειώσεις του ΦΠΑ, όπως αναφέρει η ευρωπαϊκή οδηγία, πλαφόν στα υπερκέρδη της ενέργειας και επιστροφές των υπερκερδών στην κοινωνία. Με κυβέρνηση Μητσοτάκη η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων θα είναι πάντοτε στον πάτο της Ευρώπης και η κερδοφορία των λίγων στην κορυφή».

Το αποτέλεσμα ήταν σύμφωνο με τις προσδοκίες των οικονομολόγων. Τα νέα στοιχεία έδειξαν επιτάχυνση από τον ετήσιο πληθωρισμό 2,4% που καταγράφηκε τον Μάιο. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παρέμεινε κάτω από το 3% που καταγράφηκε τον Ιανουάριο, τον μήνα που ο Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του.

Οι τιμές των αυγών σημείωσαν σημαντική πτώση τον Ιούνιο, αποκλίνοντας από τη γενική αύξηση των τιμών. Η τιμή των αυγών αυξήθηκε κατά 27% κατά τη διάρκεια του έτους που έληξε τον Ιούνιο, σημειώνοντας επιβράδυνση σε σχέση με την αύξηση 41% σε ετήσια βάση τον Μάιο.

Υπό την προεδρία Τραμπ, ο πληθωρισμός αψήφησε τις καταστροφικές προβλέψεις και συνέβαλε στην ισχυρή οικονομική επίδοση. Μιλώντας στο Λευκό Οίκο τη Δευτέρα, πριν από την έκθεση για τον πληθωρισμό, ο Τραμπ εξήρε τη μείωση του πληθωρισμού μέχρι στιγμής φέτος. «Η οικονομία ανθεί, η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων είναι στα ύψη, τα εισοδήματα αυξάνονται, οι τιμές μειώνονται και ο πληθωρισμός έχει πεθάνει», δήλωσε ο Τραμπ.

Οι αυξήσεις των τιμών συνεχίζουν να είναι υψηλότερες από τον στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας

Παρόλο που ο πληθωρισμός έχει επιβραδυνθεί, οι αυξήσεις των τιμών συνεχίζουν να είναι υψηλότερες από τον στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, που είναι 2%.
Ορισμένοι αναλυτές αναμένουν ότι οι αυξήσεις των τιμών θα επιταχυνθούν τους επόμενους μήνες, καθώς θα αρχίσουν να εφαρμόζονται οι δασμοί, αν και αναγνωρίζουν ότι η πορεία προς τα εμπρός παραμένει ασαφής εν μέσω της ασταθούς πολιτικής του Τραμπ.

Συνήθως, οι εισαγωγείς μετακυλούν ένα μέρος του φορολογικού βάρους που σχετίζεται με τους δασμούς με τη μορφή υψηλότερων τιμών για τους καταναλωτές. Μια σειρά από μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης, συμπεριλαμβανομένων των Walmart και Best Buy, έχουν προειδοποιήσει για πιθανές αυξήσεις των τιμών ως αποτέλεσμα των δασμών του Τραμπ.

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ εξέδωσε τον περασμένο μήνα μια πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η κεντρική τράπεζα αναμένει αναζωπύρωση του πληθωρισμού.

Ο δείκτης προσωπικών καταναλωτικών δαπανών, ένα μέτρο του πληθωρισμού που προτιμά η Fed, θα αυξηθεί από 2,1% σε 3% κατά το υπόλοιπο του 2025, σύμφωνα με τις προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας. Η πρόβλεψη αυτή σηματοδοτεί υψηλότερες προσδοκίες για τον πληθωρισμό από ό,τι είχε εκδώσει η κεντρική τράπεζα τον Μάρτιο.

Μέχρι στιγμής, η Fed έχει επιλέξει να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αξιολογούν τον πιθανό αντίκτυπο των δασμών.
Σε συνέντευξη Τύπου στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα, ο Πάουελ δήλωσε ότι οι δασμοί θα «ωθήσουν προς τα πάνω τις τιμές και θα επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα» κατά τη διάρκεια του έτους. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από το «τελικό επίπεδο» των δασμών, το οποίο έχει αλλάξει συχνά.

Τι λέει οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ

Ο Κέβιν Χάσετ, διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου και κορυφαίος οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ, απέρριψε τη Δευτέρα τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό που σχετίζεται με τους δασμούς.

Ο Χάσετ δήλωσε στο CNBC ότι η Fed έχει «περάσει τα όρια» στην εκτίμησή της για πιθανή αναζωπύρωση των αυξήσεων των τιμών.

Η Fed τους τελευταίους μήνες έχει προκαλέσει έντονες και επαναλαμβανόμενες επικρίσεις από τον Τραμπ. «Έχουμε έναν άνθρωπο που αρνείται να μειώσει τα επιτόκια της Fed», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους τον περασμένο μήνα. «Ίσως πρέπει να πάω στη Fed. Μπορώ να διορίσω τον εαυτό μου; Θα έκανα πολύ καλύτερη δουλειά από αυτούς τους ανθρώπους».

Ο πρόεδρος δεν μπορεί νομικά να διορίσει τον εαυτό του επικεφαλής της Fed, μιας ανεξάρτητης ομοσπονδιακής υπηρεσίας.

Η Fed θα πραγματοποιήσει την επόμενη συνεδρίασή της στις 29 και 30 Ιουλίου. Οι επενδυτές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να διατηρηθούν τα επιτόκια αμετάβλητα είναι 95%, σύμφωνα με το CME FedWatch Tool, ένα μέτρο της διάθεσης της αγοράς.

Αυτό επισήμανε για το πρόβλημα της ακρίβειας, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός οικονομικών στη συνέντευξη του στο OPEN. Σημειώνοντας ότι δεν το λέει για να αποδομήσει το πρόβλημα τόνισε ότι ο πληθωρισμός κάνει τον κύκλο του και πάμε σε αποκλιμάκωση.

Ο κ. Χατζηδάκης εξήγησε γιατί δεν προχωρά η κυβέρνηση στη μείωση του ΦΠΑ:

Πρώτον δεν θα περάσει στον καταναλωτή, το έχουμε ζήσει στην Ελλάδα. Εμείς έχουμε μια ιδιαιτερότητα στον προϋπολογισμό, εξυπηρέτηση χρέους, πολύ υψηλές δαπάνες για τις συντάξεις και αμυντικές δαπάνες.. Η πρόταση του κ. Κασσελάκη οδηγεί κατευθείαν σε μνημόνια. Αν το κάνουμε αυτό δεν θα έχουμε λεφτά να πληρώσουμε συντάξεις. Η χώρα θα ξεπεράσει το 3% των ελλείμματων.

Δοκίμασε τη μείωση ΦΠΑ και άλλες χωρες όπως η Ισπανία, αλλά δεν πέτυχε.

Για το οικονομικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είπε ότι απαιτούνται 45 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια. Καιο πρόσθεσε: «είναι εύκολο να παριστάνει τον Χουντίνι» και ότι «ειδικά ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ θυμίζει μεσημεριανή εκπομπή διασκέδασης».

Η αξιωματική αντιπολίτευση τονίζει ότι αυτοί που πήραν μέτρα βάσει της ευρωπαϊκής Οδηγίας που επέτρεπε τον μηδενισμό του ΦΠΑ ή τη μείωση του υπερκατώτατου συντελεστή για τα βασικά αγαθά, πλέον περνούν σε αρνητικό πληθωρισμό τροφίμων, δηλαδή σε μείωση τιμών (η Πορτογαλία χαρακτηριστικά είναι -0,1%, η Φινλανδία στο – 1,3%). «Αυτό σημαίνει ότι όσοι του κυβερνητικού μπλοκ υπνωτίζουν το κοινό των ΜΜΕ με ισχυρισμούς ότι οι τιμές δεν πρόκειται να επανέλθουν στα επίπεδα προηγούμενων ετών, εξαπατούν την κοινή γνώμη. Η αρχή έχει ήδη γίνει στο 30% των χωρών της ΕΕ», σχολιάζει.

Ο ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει ότι ο λογαριασμός δεν βγαίνει και, ειδικότερα, ότι «στη Eurostat το 68% των Ελλήνων το 2022 δηλώνει ότι βγάζει πέρα πολύ δύσκολα ή δύσκολα», ενώ «μόλις το 19% των Ευρωπαίων δηλώνουν κάτι τέτοιο». «Μην κάνετε λάθος, καθοριστική συμβολή σε αυτό έχουν τα σημερινά ματωμένα υπερπλεονάσματα των 4,6 δις την τελευταία διετία, που είναι του ιδρώτα του λαού στην πάλη με την ακρίβεια», σχολιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Καταληκτικά αναφέρει ότι είναι «ο μόνος πολιτικός φορέας που έχει καταθέσει σειρά ολοκληρωμένων μέτρων για την ακρίβεια  (δραστικά μέτρα μείωσης του ΦΠΑ στα βασικά είδη, μείωσης του ΕΦΚ στα καύσιμα) και μια φορολογική κλίμακα φυσικών προσώπων, συνδυασμένη με μείωση εισφορών, που επιστρέφει έναν/μια – και παραπάνω- μισθούς και συντάξεις σε όλους τους πολίτες αναλογικά και ελαφρύνει το 98% των ΜΜΕ επιχειρήσεων με μείωση του συντελεστή κατά 5%».

Των Σάββα Γ. Ρομπόλη, Βασίλειου  Γ. Μπέτση*

Έτσι,  μετά  από τρία  χρόνια  του  λανθασμένου  από  τις  κεντρικές  τράπεζες  χαρακτηρισμού  του  πληθωρισμού  ως  παροδικού  φαινομένου  αλλά  και της  ανεπιτυχούς  επιλογής  τους  ότι  με την  αύξηση  των  επιτοκίων  θα  ελεγχθεί  σε  σύντομο  χρονικό  διάστημα  η  εκρηκτική  αύξηση  του  πληθωρισμού  με  μείωση  της  ζήτησης,  κερδίζει  έδαφος  ο  προβληματισμός, για παράδειγμα , στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα  (ΕΚΤ)  να  αρχίσει  από τον Ιούνιο του 2024  μία  σταθερή  και  σταδιακή  μείωση (4% σήμερα)  των  επιτοκίων  κατά 0,25  μονάδες, ώστε  μέχρι το τέλος  του  2025  να  διαμορφωθεί  στο επίπεδο του 2,25%.

• Από την άποψη  αυτή, όπως προκύπτει  εκ  του  αποτελέσματος,  αποδεικνύεται  ότι μετά από τρία χρόνια  επιβράδυνσης  της  διεθνούς  και  της  ευρωπαϊκής  οικονομίας, μείωσης  της  αγοραστικής  δύναμης  των  εισοδημάτων  της  πλειοψηφίας  του  πληθυσμού, αύξησης  της  ανεργίας, κ.λ.π., δεν  επιτεύχθηκαν  τόσο  οι  προσδοκίες  των  κεντρικών  τραπεζών, όσο  και  η  αναμενόμενη  δημιουργία των  συνθηκών  ευνοϊκότερης  ισορροπίας  της  συνολικής  προσφοράς.

Κι΄αυτό  επειδή  ο  πληθωρισμός  της  τριετίας  2021-2024  δεν  είναι  πληθωρισμός  νομισματικής  προέλευσης  αλλά  πληθωρισμός  της  προσφοράς ( ενεργειακά προϊόντα, εφοδιαστική  αλυσίδα, τρόφιμα, κ.λ.π.)  καθώς  και  πληθωρισμός  των  κερδών. Αξίζει  να  σημειωθεί  ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ)  σε  σχετική  του  μελέτη  αναφέρει  ότι ο πληθωρισμός  στην Ευρώπη  οφείλεται, μεταξύ άλλων,  στο  γεγονός  ότι  οι  επιχειρήσεις   διατήρησαν  και  αυξάνουν τα  κέρδη  τους  σε  σχέση  με την αύξηση  του  κόστους  παραγωγής.

Αυτό  σημαίνει  ότι  οι  επιχειρήσεις  επέλεξαν  και  επιλέγουν  την  επίτευξη   υψηλών  περιθωρίων  κέρδους  με την  αύξηση  των  τιμών ( ενέργεια, τρόφιμα, μεταφορές, κ.λ.π.), τις  χαμηλές   αυξήσεις  των  μισθών  και  τις  κρατικές  ενισχύσεις. Στις  συνθήκες  αυτές  είναι  ενδιαφέρον  να  σημειωθεί  ότι  οι  κεντρικές  τράπεζες  σε ΗΠΑ (FED)  και  σε  Ευρώπη (ΕΚΤ)  εξετάζουν  στατιστικά  δεδομένα  και  στοιχεία  της  αγοράς  εργασίας ( ανεργία, απασχόληση, μισθοί)  προκειμένου  να  αποφασίσουν την έναρξη  της  σταδιακής  μείωσης  των  επιτοκίων.

• Έτσι  σε  περιβάλλον  χαμηλών  μισθολογικών  αυξήσεων  σε  ΗΠΑ  και Ευρώπη  και διατήρησης, με  διαφοροποιήσεις  στα κράτη-μέλη, υψηλών  επιπέδων ανεργίας στην  Ε.Ε.-27 (6%)  και στην ευρωζώνη (6,5%)  οι  κεντρικές  τράπεζες  σε  διεθνές  και  ευρωπαϊκό επίπεδο  θεωρούν   ως  σημαντικό  ζήτημα  τον  ακριβή  προσδιορισμό  των    στατιστικών  στοιχείων  και  δεδομένων  της  απασχόλησης  και της  ανεργίας  προκειμένου  να  αποφασίσουν  την  μείωση  των  επιτοκίων. 

Κι’ αυτό  επειδή   η  έναρξη  της  μείωσης  των  επιτοκίων  θα  επηρεάσει,  κατά την  θεώρηση  τους,  τις  εξελίξεις  στην  αγορά  εργασίας,  με  την  έννοια  της  αύξησης  της  απασχόλησης, μείωσης  της  ανεργίας, ενίσχυσης  της διαπραγματευτικής  θέσης  των  εργαζομένων  και  διεκδίκησης  αύξησης  των  μισθών  τους  και  ως  εκ  τούτου  αύξησης  της  ζήτησης  και  του  πληθωρισμού.

Βέβαια  στον  συλλογισμό  αυτόν  παραβλέπεται  ότι η  αύξηση  της  απασχόλησης  προϋποθέτει  αύξηση  των  επενδύσεων  λόγω της  μείωσης  του κόστους  του χρήματος, αύξηση  της  παραγωγικότητας  και  της  προσφοράς, εγκαθιδρύοντας  ευνοϊκότερες  συνθήκες  ισορροπίας  σε  όφελος   της  μείωσης  του  πληθωρισμού  και  της βελτίωσης  της  αγοραστικής  δύναμης  των  μισθών. 

• Παράλληλα  κινητοποιούνται  πολλαπλασιαστικά   οι  παραγωγικές, οι  αναπτυξιακές  και  οι  κοινωνικές  δυνάμεις  των  οικονομικών  σχηματισμών,  με την  έννοια  της  μεγαλύτερης  συμμετοχής, μεταξύ  άλλων,  της  νέας  τεχνολογίας  και  του  εργατικού  δυναμικού  στην  προσφορά, στην βελτίωση των  υποδομών, σε  βαθμό  που  να  ανασυντάσσονται  και  να  αναπροσανατολίζονται  ποσοτικά,  ποιοτικά  και  ολιστικά  οι  κινητήριες  δυνάμεις  της  ανάπτυξης.

Κατά  συνέπεια,  από την άποψη, στις  παρούσες  συνθήκες,  μίας  μακρο-οικονομικής  προσέγγισης  της  αλλαγής  της  οικονομικής  πολιτικής  η  σημασία  των  ακριβών  στατιστικών  στοιχείων και  δεδομένων  της  αγοράς  εργασίας  και  των  συνεχών  αναθεωρήσεων  τους  σε  διεθνές  και  ευρωπαϊκό  επίπεδο,  συνίσταται  περισσότερο  στην  επιστημονική  διερεύνηση     έγκυρων  μεθόδων  αξιοπιστίας   των  σχετικών  στοιχείων  και  λιγότερο  στην  δυσκαμψία  και  την  καθυστέρηση  λήψης  των  αποφάσεων  από  τις  κεντρικές  τράπεζες   για την  μείωση  των  επιτοκίων.

• Στο  πλαίσιο  αυτό  η  ΕΚΤ  εκτιμά  ότι  στην  Ε.Ε.-27, κατά τους  επόμενους  δώδεκα  μήνες, οι  τιμές  θα  αυξηθούν  κατά 3,1% ( χαμηλότερο  επίπεδο  αύξησης  από την  έναρξη  του  πολέμου  στην  Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022)  από  3,3%  τον  Ιανουάριο  του  2024  και  κατά τα  επόμενα  τρία  χρόνια  εκτιμάται  ότι η αύξηση των τιμών  θα  είναι  2,5%. 

Με  άλλα   λόγια   η  μείωση   του  πληθωρισμού   και   των  επιτοκίων  στην   Ε.Ε.-27  συναντώντας   το  2025  και  μετά   την   επιστροφή      στους  περιοριστικούς  δημοσιονομικούς  κανόνες  του  Συμφώνου  Ανάπτυξης  και  Σταθερότητας,  θα  συμβάλλει, στον  βαθμό που  την  αφορά, στην   αποτροπή  της  ύφεσης  με την  δημιουργία  συνθηκών μετάβασης   από    τους  ρυθμούς  της  υποτονικής  ανάκαμψης  σε     αυξητικούς    δείκτες  ανάπτυξης,  παραγωγικότητας, απασχόλησης  και  κοινωνικής  συνοχής  στην  Ευρώπη.

*Σάββα Γ. Ρομπόλη, Βασίλειου  Γ. Μπέτση

Των Σάββα Γ. Ρομπόλη, Βασίλειου  Γ. Μπέτση*

Το  ίδιο, η πρόβλεψη  της  Bank of America  για την  ανάπτυξη  στην  χώρα  μας   είναι πολύ μικρότερη   από  αυτή  που εκτιμάται από εγχώριες   εκτιμήσεις, όπως της ΤτΕ (2,5%) και του ΙΟΒΕ (2,4%) (Πίνακας).

Επιπλέον, σύμφωνα  με τον Πίνακα,  οι προβλέψεις  αυτές  είναι αρκετά χαμηλότερες  τόσο  από  αυτές  των  διεθνών  οργανισμών ( ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή  Επιτροπή), όσο  και  από  τις  προβλέψεις  που είχε καταθέσει η χώρα μας στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα σταθερότητας  τον Απρίλιο του 2023  όπου προέβλεπε για το 2024 ανάπτυξη ίση με 3%, για το 2025 3%  και για το 2026   2,1%  σε πραγματικές τιμές. Αντίστοιχα, προέβλεπε πληθωρισμό ίσο με 2,4% το 2024, 2% το 2025 και 2% το 2026.

Από την  άποψη  αυτή  αξίζει  να  σημειωθεί  ότι  εάν  επαληθευτούν οι  δυσμενείς προβλέψεις  της Bank of America θα καταστήσουν σχεδόν αδύνατο τον στόχο της κυβέρνησης για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ (μεικτά) μέχρι το 2027 και του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ (μεικτά), δεδομένου  ότι  για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι απαιτείται μια ετήσια αύξηση κατά 5%  για τα επόμενα 4 έτη (2024, 2025, 2026 και 2027).

• Η κυβέρνηση στηριζόμενη στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα έθεσε αυτούς τους στόχους λαμβάνοντας υπόψη ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι 3%  κάθε  χρόνο  και  ο πληθωρισμός  θα είναι  2% κάθε  χρόνο.

Στις  συνθήκες  αυτές  η  κυβέρνηση  εκτιμά  ότι  ο  κατώτατος μισθός θα αυξηθεί στο  επίπεδο  των  950 ευρώ (μεικτά) όχι σε πραγματικές τιμές αλλά σε ονομαστικές τιμές (3% ανάπτυξη και 2% πληθωρισμός ετησίως).  ‘Ομως,  με τις δυσμενέστερες  προβλέψεις για το  επίπεδο ανάπτυξης της  ελληνικής  οικονομίας   ο στόχος αυτός θα είναι σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί ακόμα και σε ονομαστικές τιμές,  δεδομένου  ότι  τόσο  οι  δημόσιοι  φορείς  άσκησης  της  οικονομικής  πολιτικής, όσο  και οι  επιχειρηματικοί   και  οι  ευρωπαϊκοί  φορείς  θα επικαλεσθούν ότι μία τέτοια αύξηση θα υπερβαίνει την αύξηση της παραγωγικότητας.

Οπότε, σε αυτή την περίπτωση η μόνη  προσδοκία  για  την επίτευξη του στόχου της  ονομαστικής  αύξησης του κατώτατου μισθού στο  επίπεδο  των 950 ευρώ (μεικτά) και του μέσου μισθού στο  επίπεδο  των 1.500 ευρώ (μεικτά)  θα ήταν ο πληθωρισμός  να είναι υψηλότερος από το 2% και να κυμαίνεται  στο  επίπεδο  του 3% – 3,5%.

• Με  άλλα  λόγια  από την  ανάλυση  των  δυνατοτήτων  επίτευξης του στόχου της αύξησης του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ (μεικτά) και του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ (μεικτά) μέχρι το 2027 σε πραγματικές τιμές  προκύπτει  ότι  είναι σχεδόν αδύνατη.

Ενδεχομένως   να επιτευχθεί σε ονομαστικές τιμές με την βοήθεια του πληθωρισμού, εάν το  επίπεδο  του  θα   είναι αρκετά υψηλότερο από τις προβλέψεις  των  εγχώριων  και  των διεθνών  οργανισμών.

Επίσης, οι  προβλέψεις  της Bank of America  αναφέρονται   και   στο δημόσιο χρέος   το  οποίο  εκτιμά  ότι  θα μειωθεί στο  επίπεδο  του 155%   του ΑΕΠ  το 2024 και στο  επίπεδο  του 152%  του ΑΕΠ  το 2025, σε  αντίθεση με τις  προβλέψεις  της κυβέρνησης στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα σταθερότητας στο οποίο προβλέπεται  ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί  στο  επίπεδο  του 150,8%  του ΑΕΠ, το 2024   και  στο 142,6% του ΑΕΠ το 2025.

Δηλαδή, η Bank of America προβλέπει ότι το 2025  το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα είναι 10% υψηλότερο σε σχέση με τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας που είχε καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η κυβέρνηση τον Απρίλιο του 2023.

Αν υποθέσουμε ότι οι προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου προγράμματος σταθερότητας επαληθευτούν τότε πιθανώς να επιτευχθεί ο στόχος των 950 ευρώ κατώτατου μισθού. Στην περίπτωση  όμως  που  δεν επαληθευτούν και έχουμε ένα απαισιόδοξο σενάριο στο επίπεδο των προβλέψεων της Bank of America, δηλαδή ένα μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 1,4% και πληθωρισμό 2%, τότε  ο  κατώτατος μισθός θα προσεγγίσει τα 905 ευρώ και ο μέσος γενικός μισθός  θα  προσεγγίσει τα 1.430 ευρώ.

Ενώ, στο σενάριο που θα  επαληθευτεί ένας μέσος ετήσιος ρυθμός της τάξης του 2,2%, δηλαδή κοντά στις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής  Επιτροπής, του ΔΝΤ και των εγχώριων Οργανισμών, τότε ο κατώτατος μισθός μπορεί να προσεγγίσει τα 925 ευρώ (μεικτά) και ο μέσος μισθός  να  προσεγγίσει  τα 1.465 ευρώ (μεικτά). Στις  συνθήκες  αυτές  οι  προβληματισμοί  για το μέλλον  της  ελληνικής  οικονομίας  και  κοινωνίας  διευρύνονται  δεδομένου  ότι  η  προοπτική  των  προβλέψεων, σύμφωνα  με  τους  εγχώριους  και τους  διεθνείς  οργανισμούς,  του  επιπέδου  των  μισθών,  του χρέους  και του  πληθωρισμού  στην  Ελλάδα  εκτιμάται  ότι  θα  συνοδευτεί, μεταξύ  άλλων,  από την μη  εισοδηματική  ικανοποίηση  των  πολιτών  στην  Ελλάδα, σε  βαθμό  που  η  πρώτη  θέση  των  οικονομικά  ευάλωτων  πολιτών  στην  Ε.Ε.-27 που  κατέχει  σήμερα η χώρα μας, με ποσοστό  87%,  να  αυξηθεί  κατά τα  επόμενα  χρόνια.

Το  ίδιο  ο  μέσος  σταθμισμένος  μισθός  στην  χώρα  μας  από την  θέση  των  τεσσάρων  χαμηλότερων  στην  Ε.Ε.-27 σήμερα  εκτιμάται  ότι  θα  υποστεί, σε  πραγματικούς  όρους,  περαιτέρω  επιδείνωση.

*Ομότ. Καθηγητή  Παντείου Πανεπιστημίου, Δρ. Παντείου  Πανεπιστημίου

Τον «χορό» των ανατιμήσεων έσυραν τα γαλακτοκομικά και τα αυγά, οι τιμές των οποίων αυξήθηκαν κατά 15,3% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2022, τα έλαια κατά 14,2% και τα κρέατα κατά 11,4. Η «φωτιά» σε βασικά είδη διατροφής φουντώνει μήνα με τον μήνα, με τις τιμές των φρούτων να βλέπουν μέσα στον Ιούνιο αυξήσεις 29% σε σχέση με τον Μάιο.

Παράταση το Market Pass

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την επέκταση του market pass για ακόμα τρεις μήνες. Έτσι το μέτρο θα ισχύσει έως και τον Οκτώβριο, με τους δικαιούχους να ενισχύονται με 22 έως 72 ευρώ τον μήνα ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.

«Στηρίξαμε και θα συνεχίζουμε να στηρίζουμε την κοινωνία απέναντι στις προκλήσεις που επιμένουν δυσκολεύοντας την ελληνική οικογένεια. Αξιοποιούμε μέτρα που έχουν αποδώσει ήδη καρπούς, συνεχίζονται όμως και αυξάνονται οι έλεγχοι στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας» ανέφερε ο υπουργός ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας.

Ίδια αναμένεται να μείνουν και τα εισοδηματικά κριτήρια. Έως 16.000 ετήσιο εισόδημα για άγαμους, έως 24.000 για έγγαμους για +5.000 ευρώ για κάθε παιδί και χωρίς αλλαγές και τα περιουσιακά.

Για τη δεύτερη φάση του μέτρου, αυτό που εξετάζεται είναι να ληφθούν υπόψιν οι νέες φορολογικές δηλώσεις για τα εισοδήματα του 2022. Σε αυτή την περίπτωση αναμένεται να προκύψουν νέοι δικαιούχοι, ενώ όσοι ξεπερνούν βάσει εισοδήματος πλέον τα κριτήρια θα βρεθούν εκτός.

Πέφτει η τιμή στο φυσικό αέριο

Αντίθετη πορεία συνεχίζουν να καταγράφουν οι τιμές του φυσικού αερίου που ήταν μειωμένες τον Ιούνιο κατά 54,7% σε σχέση με πέρυσι την ίδια περίοδο και του ρεύματος κατά 21,7%, με την αποκλιμάκωση στην ενέργεια να αποτελεί τον βασικό τροφοδότη της υποχώρησης του πληθωρισμού.