<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>ΠΛΑΝΗΤΗΣ &#8211; Libre</title>
	<atom:link href="https://www.libre.gr/tag/%cf%80%ce%bb%ce%b1%ce%bd%ce%b7%cf%84%ce%b7%cf%83/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.libre.gr</link>
	<description>Ενημέρωση, ειδήσεις όπως πρέπει να είναι ...</description>
	<lastBuildDate>Tue, 28 Oct 2025 07:00:55 +0000</lastBuildDate>
	<language>el</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	

<image>
	<url>https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2020/01/cropped-LIBRE_FAV-32x32.png</url>
	<title>ΠΛΑΝΗΤΗΣ &#8211; Libre</title>
	<link>https://www.libre.gr</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων</title>
		<link>https://www.libre.gr/2025/10/28/i-diatrofi-stin-kardia-tis-anthropinis/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[editor-assistant]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 28 Oct 2025 06:28:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Spotlight]]></category>
		<category><![CDATA[Health Report]]></category>
		<category><![CDATA[ΕΥΡΩΠΗ]]></category>
		<category><![CDATA[ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ]]></category>
		<category><![CDATA[ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ]]></category>
		<category><![CDATA[ΚΡΕΑΣ]]></category>
		<category><![CDATA[ΠΛΑΝΗΤΗΣ]]></category>
		<category><![CDATA[ΦΑΓΗΤΟ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.libre.gr/?p=1117510</guid>

					<description><![CDATA[Ακόμη κι αν ο κόσμος σταματούσε αύριο να καίει άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αυτά που τρώμε θα ήταν αρκετά για να οδηγήσουν το κλίμα πέρα από το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου. Αυτή είναι η σκληρή προειδοποίηση της EAT-Lancet Commission, μιας επιτροπής με πάνω από 70 κορυφαίους επιστήμονες από έξι ηπείρους, η οποία την [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h3>Ακόμη κι αν ο κόσμος σταματούσε αύριο να καίει <strong>άνθρακα</strong>, <strong>πετρέλαιο</strong> και <strong>φυσικό αέριο</strong>, αυτά που τρώμε θα ήταν αρκετά για να οδηγήσουν το <a href="https://www.libre.gr/2025/10/26/i-pebti-parametros-stin-kathimerini-m/">κλίμα</a> πέρα από το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου.</h3>
<p>Αυτή είναι η σκληρή προειδοποίηση της <strong>EAT-Lancet Commission</strong>, μιας επιτροπής με πάνω από 70 κορυφαίους επιστήμονες από έξι ηπείρους, η οποία την Παρασκευή δημοσίευσε την πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση μέχρι σήμερα για το πώς οι διατροφικές μας συνήθειες αποσταθεροποιούν τον πλανήτη.</p>
<p>Σχεδόν το ένα τρίτο των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από τα τρόφιμα — συμπεριλαμβανομένου του <strong>μεθανίου</strong> που εκπέμπουν τα βοοειδή, των δασών που εκχερσώνονται για ζωοτροφές και της χρήσης ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή λιπασμάτων.</p>
<p><img fetchpriority="high" decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://i.guim.co.uk/img/media/2c343eaf284d5a0867d7beb9de39252c6dc5f6f7/0_0_1920_1152/master/1920.jpg?width=1200&amp;height=900&amp;quality=85&amp;auto=format&amp;fit=crop&amp;s=5dd8c4d34f7b0286d55fb662ce55c7b3" width="1200" height="900" alt="1920" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 8"></p>
<p>Η ζημιά δεν σταματά στις εκπομπές. Τα διατροφικά συστήματα αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη αιτία υπέρβασης των ασφαλών ορίων λειτουργίας της Γης, τα λεγόμενα <strong>planetary boundaries</strong>, οδηγώντας σε απώλεια βιοποικιλότητας, υποβάθμιση εδαφών, έλλειψη γλυκού νερού και ρύπανση από λιπάσματα.</p>
<p>«Τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά», δήλωσε ο <strong>Johan Rockström</strong>, Σουηδός επιστήμονας, συμπρόεδρος της επιτροπής και εισηγητής του πλαισίου των πλανητικών ορίων. «Μόνο η διατροφή μπορεί να μας ωθήσει πέρα από τον στόχο του 1,5°C — αλλά μπορεί και να μας επαναφέρει».</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://interface.fh-potsdam.de/klimagrafik/meat-eq-heat/assets/images/HeaderMitNamen.png" width="2540" height="2154" alt="HeaderMitNamen" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 9"></p>
<p>Το βασικό επιχείρημα των επιστημόνων είναι πως εξακολουθεί να είναι εφικτό να τραφούν περίπου <strong>10 δισεκατομμύρια άνθρωποι</strong> με υγιεινή διατροφή εντός των ασφαλών ορίων του πλανήτη — μια πρόκληση που τα σημερινά συστήματα τροφίμων δεν καταφέρνουν να καλύψουν ούτε με τον τρέχοντα πληθυσμό.</p>
<h4>Η «διατροφή για την υγεία του πλανήτη» και το κόστος</h4>
<p>Η προτεινόμενη «<strong>διατροφή για την υγεία του πλανήτη</strong>» βασίζεται κυρίως σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ξηρούς καρπούς, με μέτριες ποσότητες γαλακτοκομικών, πουλερικών και ψαριών, και πολύ λιγότερο κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας. Ακολουθώντας αυτό το πρότυπο, οι συντάκτες εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να αποφευχθούν έως και <strong>15 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι</strong> ετησίως ενώ θα μειώνονταν στο μισό οι εκπομπές από τα τρόφιμα.</p>
<p><img decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://ichef.bbci.co.uk/ace/standard/976/cpsprodpb/1172/production/_121266440_green_diet_article_image_976-nc.jpg" width="976" height="550" alt="121266440 green diet article image 976 nc" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 10"></p>
<p>Το ετήσιο κόστος υπολογίζεται μεταξύ 200 και 500 δισεκατομμυρίων δολαρίων — πολύ λιγότερο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, από τα τρισεκατομμύρια που θα εξοικονομηθούν σε δαπάνες υγείας και περιβάλλοντος.</p>
<p>Ο <strong>Walter Willett</strong>, επιδημιολόγος του Harvard και συμπρόεδρος της επιτροπής, τόνισε πως δεν πρόκειται για επιβολή ενός «σχεδόν βίγκαν τρόπου ζωής». Η διατροφή μπορεί να προσαρμοστεί στις τοπικές παραδόσεις — από τη Μεσόγειο ως την Ασία — αλλά η γενική κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερα φυτικά τρόφιμα, λιγότερο κρέας και ζάχαρη.</p>
<h4>Αντιδράσεις και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη</h4>
<p>Πολλά από αυτά τα μηνύματα δεν είναι νέα. Η αρχική έκθεση της <strong>EAT-Lancet</strong> το 2019 είχε ήδη ζητήσει δραστικές αλλαγές στη διατροφή, ιδιαίτερα στην <strong>Ευρώπη</strong> και τη Βόρεια Αμερική όπου η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών ξεπερνά κατά πολύ τα παγκόσμια πρότυπα. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το βάρος των αποδείξεων — αλλά και η αίσθηση ότι η πολιτική κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://npr.brightspotcdn.com/dims4/default/d1be272/2147483647/strip/true/crop/5760x3240+0+300/resize/1200x675!/quality/90/?url=http%3A%2F%2Fnpr-brightspot.s3.amazonaws.com%2Flegacy%2Fsites%2Fwuwm%2Ffiles%2F201904%2FAdobeStock_87251455.jpeg" width="1200" height="675" alt="?url=http%3A%2F%2Fnpr brightspot.s3.amazonaws.com%2Flegacy%2Fsites%2Fwuwm%2Ffiles%2F201904%2FAdobeStock 87251455" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 11"></p>
<p>Η έκθεση του 2019 προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση αλλά και σφοδρή αντίδραση από συμφέροντα κρέατος και γαλακτοκομικών. Εταιρείες επικοινωνίας και ακαδημαϊκοί με δεσμούς στη βιομηχανία χαρακτήρισαν τις προτάσεις ελιτίστικες ή αντι-αγροτικές. Ο Willett αναφέρει πως υπάρχει «συντονισμένη προσπάθεια» υπονόμευσης των ευρημάτων και αυτή τη φορά.</p>
<p>Η Ευρώπη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα φιλοδοξιών αλλά και υπαναχωρήσεων. Η αρχική μελέτη EAT-Lancet ενέπνευσε άμεσα τη στρατηγική «<strong>Farm to Fork</strong>» της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2020 στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας της Προέδρου της Επιτροπής <strong>Ursula von der Leyen</strong>. Το σχέδιο προέβλεπε πιο δίκαιο, υγιεινό και φιλικό προς το περιβάλλον διατροφικό σύστημα στην Ευρώπη με μείωση φυτοφαρμάκων κατά το ήμισυ, περιορισμό λιπασμάτων, ενίσχυση βιολογικής γεωργίας και προώθηση υγιεινών διατροφών.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://i.ytimg.com/vi/lLhEmGx8YQE/maxresdefault.jpg" width="1280" height="720" alt="" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 12"></p>
<p>Πέντε χρόνια μετά, το Farm to Fork έχει ουσιαστικά εγκαταλειφθεί. Μετά από αγροτικές κινητοποιήσεις, συντονισμένη πίεση της βιομηχανίας και τις συνέπειες του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η ΕΕ έχει σιωπηλά αποσύρει τις πιο φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις στον τομέα των τροφίμων.</p>
<p>Αντί γι&#8217; αυτό, η Ένωση έχει επιστρέψει σε γνωστές αντιπαραθέσεις: ανώτατα όρια στις επιδοτήσεις αγροτών, χειρισμός εισαγωγών από Ουκρανία ή Λατινική Αμερική και προσπάθεια κατευνασμού δυσαρεστημένων αγροτών στη Γαλλία, τη Γερμανία ή την Πολωνία. Κι αυτό παρά τις προειδοποιήσεις των ίδιων των επιστημόνων της ΕΕ ότι η γεωργία αποτελεί βασικό παράγοντα απώλειας βιοποικιλότητας και υποβάθμισης υδάτων κι εδαφών.</p>
<h4>Οι ανισότητες στην ευθύνη για τις πιέσεις στο περιβάλλον</h4>
<p>Παρά την υπαναχώρηση της Ευρώπης, η ήπειρος φέρει μεγάλο μέρος της ευθύνης για τις περιβαλλοντικές πιέσεις που προκαλούν τα συστήματα τροφίμων — όπως δείχνει το εύρημα ότι το πλουσιότερο <strong>30% του παγκόσμιου πληθυσμού</strong> παράγει πάνω από το 70% αυτών των πιέσεων.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://images.squarespace-cdn.com/content/v1/5e4a6cd0fdd7901a2e391b2f/1583863981888-AOA7HDDN2OI53JP35TE1/Artboard+38.png" width="1035" height="942" alt="Artboard+38" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 13"></p>
<p>Αν οι ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες υιοθετήσουν διατροφή δυτικού τύπου με υψηλή κατανάλωση κρέατος, όπως προειδοποιεί ο Willett, «αυτός είναι ο δρόμος προς την περιβαλλοντική και υγειονομική καταστροφή». Αυτές οι περιοχές αποτελούν επίσης τον κύριο στόχο ανάπτυξης για τη βιομηχανία ζωικής παραγωγής — μια εμπορική πραγματικότητα που μπορεί να παγιώσει υψηλές εκπομπές ακριβώς τη στιγμή που οι επιστήμονες ζητούν δραστική μείωση.</p>
<h4>Μετασχηματισμός: Από την απειλή στη λύση</h4>
<p>Ωστόσο η επιτροπή υποστηρίζει ότι τα τρόφιμα μπορούν να αποτελέσουν μοχλό αλλαγής. Ταχεία στροφή σε διαφορετική διατροφή, γεωργικές πρακτικές και μείωση σπατάλης θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου <strong>$5 τρισεκατομμύρια ετησίως</strong> σε οφέλη για την υγεία και το περιβάλλον σύμφωνα με τους συγγραφείς.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-medium" src="https://cloudfront-eu-central-1.images.arcpublishing.com/williamreed/TTEMALPZUNMJRJN346Y2WARHGI.jpg" width="2119" height="1415" alt="TTEMALPZUNMJRJN346Y2WARHGI" title="Η διατροφή που προτείνουν 70 κορυφαίοι επιστήμονες/ Εάν εφαρμοζόταν, θα αποφεύγαμε 15 εκατ. θανάτους, και τις μισές εκπομπές αερίων λόγω τροφίμων 14"></p>
<p>«Η διατροφή βρίσκεται στην καρδιά τόσο της ανθρώπινης ευημερίας όσο και της υγείας του πλανήτη», δήλωσε η συμπρόεδρος <strong>Shakuntala Thilsted</strong>. «Ο μετασχηματισμός πρέπει να ξεπεράσει την παραγωγή θερμίδων. Πρέπει να εγγυάται δικαίωμα στη τροφή, δίκαιη εργασία κι ένα υγιές περιβάλλον για όλους».</p>


<figure class="wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-libre wp-block-embed-libre"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="HftvG9U8yC"><a href="https://www.libre.gr/2025/10/26/i-pebti-parametros-stin-kathimerini-m/">Η πέμπτη παράμετρος στην καθημερινή μας άσκηση που δεν πρέπει να αγνοείται&#8230; 12+1 στάσεις γιόγκα για μείωση μυοσκελετικών πόνων</a></blockquote><iframe class="wp-embedded-content" sandbox="allow-scripts" security="restricted"  title="&#8220;Η πέμπτη παράμετρος στην καθημερινή μας άσκηση που δεν πρέπει να αγνοείται&#8230; 12+1 στάσεις γιόγκα για μείωση μυοσκελετικών πόνων&#8221; &#8212; Libre" src="https://www.libre.gr/2025/10/26/i-pebti-parametros-stin-kathimerini-m/embed/#?secret=ypsQ59gzgM#?secret=HftvG9U8yC" data-secret="HftvG9U8yC" width="600" height="338" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no"></iframe>
</div></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Ίσως ολόκληρος ο πλανήτης βιώνει μια αυτοεπιβαλλόμενη επιδημία μοναξιάς</title>
		<link>https://www.libre.gr/2025/05/19/isos-olokliros-o-planitis-vionei-mia-a/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[editor-assistant]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 19 May 2025 08:26:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Magazine]]></category>
		<category><![CDATA[Spotlight]]></category>
		<category><![CDATA[ΕΠΙΔΗΜΙΑ]]></category>
		<category><![CDATA[ΜΟΝΑΞΙΑ]]></category>
		<category><![CDATA[ΠΛΑΝΗΤΗΣ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.libre.gr/?p=1043683</guid>

					<description><![CDATA[Είμαστε σήμερα πιο μόνοι από ποτέ; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, τουλάχιστον για αναλυτές όπως ο Derek Thompson, αρχισυντάκτης του περιοδικού The Atlantic και συγγραφέας βιβλίων όπως το On Work: Money, Meaning, Identity και Hitmakers. Κατά τον Thompson, οι Ηνωμένες Πολιτείες —και ίσως ολόκληρος ο πλανήτης— βιώνουν μια αυτοεπιβαλλόμενη επιδημία μοναξιάς που μεταμορφώνει «την προσωπικότητά [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h3>Είμαστε σήμερα πιο μόνοι από ποτέ; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό, τουλάχιστον για αναλυτές όπως ο <strong>Derek Thompson</strong>, αρχισυντάκτης του περιοδικού <strong>The Atlantic</strong> και συγγραφέας βιβλίων όπως το On Work: Money, Meaning, Identity και Hitmakers. Κατά τον Thompson, οι <strong>Ηνωμένες Πολιτείες</strong> —και ίσως ολόκληρος ο πλανήτης— βιώνουν μια αυτοεπιβαλλόμενη επιδημία μοναξιάς που μεταμορφώνει «την προσωπικότητά μας, τις ιδεολογίες μας και ακόμη και τη σχέση μας με την πραγματικότητα». Τη σύγχρονη εποχή τη χαρακτηρίζει ως «τον αντικοινωνικό αιώνα», βιώνοντας ο ίδιος τις συνέπειές της τόσο στη ζωή του όσο και σε εκείνη των ανθρώπων γύρω του.</h3>
<p>Σε ένα εκτενές άρθρο στο περιοδικό ο Thompson ξεκινά με ένα περιστατικό που θεωρεί ενδεικτικό της εποχής: στο μεξικανικό μπαρ στη <strong>Βόρεια Καρολίνα</strong> όπου σύχναζε για χρόνια, πλέον ελάχιστοι κάθονται για μια μπύρα και κουβέντα. Η δουλειά φαίνεται καλύτερη από ποτέ, αλλά το μαγαζί έχει μετατραπεί σε ταχυφαγείο έτοιμου φαγητού που εκτελεί δεκάδες παραγγελίες το λεπτό. Οι πελάτες παραγγέλνουν μέσω εφαρμογής, παραλαμβάνουν από τον πάγκο δίπλα στην κουζίνα, πληρώνουν και φεύγουν. <strong>Μια χορογραφία κατανάλωσης που ολοκληρώνεται μέσα σε δευτερόλεπτα — χωρίς καν να ανταλλάσσονται κουβέντες.</strong></p>
<p>Το κατάστημα που άλλοτε άνθιζε από αυθόρμητη κοινωνική επαφή έχει γίνει πλέον ήσυχο σημείο ανταλλαγής δίσκων φαγητού με χρήματα. Οι σερβιτόροι δεν λειτουργούν πια ως «ψυχολόγοι»· τα τραπέζια σπάνια χρησιμοποιούνται ως χώροι κοινωνικής συνεύρεσης ή άτυπα γραφεία. <strong>Η Αμερική του Frasier, του Norm και του Sam Malone φαίνεται να χάνεται.</strong></p>
<h4>Αλλαγή συνηθειών και η νέα κοινωνική απομόνωση</h4>
<p>Τι συνέβη; Ο Thompson μίλησε με τον <strong>Rae Mosher</strong>, διευθυντή του μετασχηματισμένου μεξικανικού μπαρ, ο οποίος ερμηνεύει τις νέες συνήθειες των πελατών: δεν επιθυμούν αλληλεπίδραση· προτιμούν μια απλή, αποστειρωμένη πράξη κατανάλωσης στη ρουτίνα τους. Γιατί να τους βγάλεις από τη ζώνη άνεσής τους, από τις «φούσκες» κοινωνικής φοβίας και υπερσύνδεσης; Ας τους προσφέρουμε αυτό που θέλουν.</p>
<p><strong>Ο Thompson διατυπώνει μια θεωρία:</strong> ένας αόρατος εχθρός —συνδυασμός πανδημίας, κινητών τηλεφώνων και γενικών τάσεων— μας ωθεί να περνάμε όλο και περισσότερο χρόνο στα σπίτια μας, τα οποία έχουν γίνει καταφύγια άνεσης και ψυχαγωγίας. <strong>Έτσι ενισχύονται δύο τύποι σχέσεων:</strong> οι πολύ κοντινές (οικογένεια, στενοί φίλοι) και οι πολύ μακρινές (δεκάδες ή χιλιάδες διαδικτυακές επαφές). Αυτό που θυσιάζουμε είναι το ενδιάμεσο φάσμα των σχέσεων — γείτονες, συναδέλφους, σερβιτόρους, ανθρώπους που συναντάμε συχνά αλλά δεν ανήκουν στον στενό μας κύκλο.</p>
<p>Η σταδιακή διάβρωση αυτών των «ενδιάμεσων» σχέσεων εξηγεί γιατί πλέον ανταλλάσσουμε απλώς τυπικούς χαιρετισμούς με γνωστά πρόσωπα και γιατί όλο και περισσότεροι παίρνουμε τα γεύματα ή τα ποτά μας μόνοι — συντροφιά με το κινητό ή τον υπολογιστή. <strong>Αυτοί οι επιφανειακοί δεσμοί όμως είναι σημαντικοί για τη συνοχή της κοινωνίας.</strong> Σε χώρους όπως τα μπαρ γεννήθηκαν πολιτικά κόμματα, δημιουργήθηκαν φιλίες ή ρομαντικές σχέσεις — όλα αντίδοτα στη μοναξιά.</p>
<h4>Η μοναξιά στις ΗΠΑ: Στατιστικά-σοκ</h4>
<p>Για την <strong>Allie Volpe</strong>, ειδικό στην κοινωνική υγεία στο περιοδικό Vox, καμία γενιά Αμερικανών δεν έχει περάσει τόσο χρόνο μόνη της όσο η σημερινή. Κομβικό στοιχείο είναι ότι ένας στους τέσσερις Αμερικανούς τρώει μόνος κάθε μέρα ή σχεδόν κάθε μέρα — αύξηση <strong>53%</strong> από το 2003.</p>
<p>Η τάση αυτή είναι τόσο έντονη ώστε η <strong>Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας</strong> του <strong>ΟΗΕ</strong> αφιέρωσε ειδικό κεφάλαιο στο φαινόμενο. Συχνά τρώμε μόνοι επειδή το επιλέγουμε — ακόμη κι αν βρισκόμαστε στη «μοναχική πολυκοσμία» της ψηφιακής επικοινωνίας.</p>
<p>Αυτή η επιλογή έχει συνέπειες. Ο <strong>Jan-Emmanuel De Neve</strong>, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συντάκτης του δείκτη ευτυχίας, σημειώνει ότι υπάρχει «<strong>άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη μοναξιά και τη δυστυχία».</strong> Η αυτοεπιβαλλόμενη μοναξιά μπορεί να φαίνεται βραχυπρόθεσμα ικανοποιητική αλλά τελικά οδηγεί σε συναισθηματική ανισορροπία.</p>
<p>Οι πιο ευτυχισμένες χώρες παγκοσμίως παραμένουν η <strong>Φινλανδία</strong>, <strong>η Δανία, η Ισλανδία και η Σουηδία</strong> — εκεί όπου η επιδημία μοναξιάς έχει προχωρήσει λιγότερο. Σύμφωνα με τον John Helliwell (έτερο συντάκτη του δείκτη), το ποσοστό των Φινλανδών που τρώνε σε παρέα αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια.</p>
<h4>Ευτυχισμένες χώρες &amp; ο ρόλος της κοινότητας</h4>
<p>Η <strong>Φινλανδία</strong> ξεχωρίζει επίσης ως η χώρα όπου είναι πιο πιθανό να βρεις κάποιον να σου επιστρέψει το χαμένο πορτοφόλι σου. Όπως λέει ο <strong>Helliwell</strong>, ένα ισχυρό κράτος πρόνοιας κάνει τους πολίτες πιο ευτυχισμένους αλλά δεν εγγυάται ότι θα δειπνήσεις μαζί με συναδέλφους ή ότι ένας άγνωστος θα σου επιστρέψει κάτι χαμένο· αυτά εξαρτώνται από την ύπαρξη ατόμων με αίσθημα κοινότητας.</p>
<p>Αυτό το στοιχείο —ο πλούτος και η συχνότητα των κοινωνικών επαφών— εξηγεί γιατί χώρες όπως η <strong>Costa Rica</strong> και το <strong>Μεξικό</strong> βρίσκονται για πρώτη φορά στην κορυφαία δεκάδα της ευτυχίας. Αντίθετα, οι ΗΠΑ έπεσαν στην 24η θέση κυρίως επειδή οι κάτω των 30 ετών (όσοι περνούν περισσότερο χρόνο στα social media) δηλώνουν λιγότερο ευτυχισμένοι από ποτέ.</p>
<p>Είναι δελεαστικό να πιστέψουμε ότι οι Κοσταρικανοί και οι Μεξικανοί είναι πιο ευτυχισμένοι επειδή τρώνε μαζί. Ωστόσο ο De Neve τονίζει πως η ευτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες — οι απλοϊκές ερμηνείες δεν αρκούν.</p>
<h4>Η μοναξιά στην Ιβηρική: Τι συμβαίνει στην Ισπανία;</h4>
<p>Πώς μεταφράζεται αυτή η παγκόσμια τάση στην <strong>Ισπανία</strong>; Σε μια χώρα με <strong>277.000 μπαρ</strong>, όπου κανείς δεν μένει μακριά από μια κρύα μπύρα, θα περίμενε κανείς περισσότερη κοινωνικότητα.</p>
<p>Όμως πρόσφατα δεδομένα <strong>(μελέτη της HSBC για το 2024)</strong> δείχνουν ότι οι Ισπανοί αισθάνονται σήμερα πιο μόνοι από ποτέ — κυρίως οι άνω των 65 ετών, κάτι που αποδίδεται στη μακροζωία της ισπανικής κοινωνίας. Το νέο στοιχείο είναι ότι πλέον ένας στους τέσσερις νέους αισθάνεται μοναξιά ή έντονη μοναξιά· τρεις στους τέσσερις δηλώνουν ότι γνωρίζουν κάποιον συνομήλικό τους που υποφέρει από ανεπιθύμητη μοναξιά.</p>
<p>Το <strong>φαινόμενο</strong> σχετίζεται συχνά με εμπειρίες διάκρισης ή bullying στο σχολείο· επίσης όσοι χρησιμοποιούν περισσότερο διαδίκτυο ή <strong>social media</strong> έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να νιώσουν μόνοι και να παραπονιούνται για έλλειψη «πραγματικών» σχέσεων.</p>
<p><strong>Άλλα στοιχεία επιβεβαιώνουν την ίδια τάση:</strong> στην Ισπανία οι ενήλικοι χωρίς σύντροφο (20,68 εκατ.) ξεπερνούν πλέον τους παντρεμένους (20,1 εκατ.). Παρότι πολλοί βρίσκονται σε άτυπες σχέσεις, τα στοιχεία δείχνουν σαφή στροφή προς λιγότερες σταθερές συμβιώσεις.</p>
<p>Η διαρκής έρευνα νοικοκυριών της ισπανικής στατιστικής υπηρεσίας δείχνει ότι πάνω από <strong>4.584.200</strong> Ισπανοί ζουν μόνοι τους — κυρίως άνω των 65 ετών (25%), αλλά τα ποσοστά αυξάνονται σε όλες τις ηλικίες. Πολλοί δηλώνουν ότι έχουν περάσει σχεδόν όλη την ενήλικη ζωή τους μόνοι.</p>
<h4>Mια νέα πραγματικότητα μοναξιάς;</h4>
<p><strong>Το καθοριστικό ίσως στοιχείο είναι το ποσοστό όσων τρώνε τακτικά μόνοι:</strong> πλέον ξεπερνά το <strong>20%</strong>, πλησιάζοντας τα αμερικανικά επίπεδα (25%). Μπορεί να έχουν περάσει 43 χρόνια από την έκδοση του The <strong>Invention of Solitude</strong> του Paul Auster, όμως στη σημερινή υπερσυνδεδεμένη πραγματικότητα επανακαθορίζουμε τη μοναξιά — ακόμη κι εκεί όπου υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες μπαρ.</p>
<p>Πηγή: <a href="https://english.elpais.com/lifestyle/2025-05-03/welcome-to-the-antisocial-century-are-we-lonelier-now-than-ever.html" target="_blank" rel="noopener">elpais.com</a></p>


<p></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Η πιο ισχυρή ένδειξη εξωγήινης ζωής&#8230; 124 έτη φωτός μακριά</title>
		<link>https://www.libre.gr/2025/04/17/i-pio-ischyri-endeixi-exogiinis-zois-124-e/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Παναγιώτης Δρίβας]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 17 Apr 2025 08:02:47 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Magazine]]></category>
		<category><![CDATA[Spotlight]]></category>
		<category><![CDATA[ΓΗ]]></category>
		<category><![CDATA[ΖΩΗ]]></category>
		<category><![CDATA[ΠΛΑΝΗΤΗΣ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.libre.gr/?p=1030843</guid>

					<description><![CDATA[Ένας γιγάντιος πλανήτης, 124 έτη φωτός από τη Γη, έχει δώσει τις ισχυρότερες ενδείξεις ότι υπάρχει εξωγήινη ζωή πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, υποστηρίζουν οι αστρονόμοι. Οι παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb φαίνεται να αποκαλύπτουν στον πλανήτη με την ονομασία K2-18 b χημικά αποτυπώματα δύο ενώσεων που στη Γη είναι γνωστό ότι παράγονται [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<h3 class="wp-block-heading">Ένας γιγάντιος πλανήτης, 124 έτη φωτός από τη Γη, έχει δώσει τις ισχυρότερες ενδείξεις ότι υπάρχει εξωγήινη ζωή πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, υποστηρίζουν οι αστρονόμοι. Οι παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb φαίνεται να αποκαλύπτουν στον πλανήτη με την ονομασία K2-18 b χημικά αποτυπώματα δύο ενώσεων που στη Γη είναι γνωστό ότι παράγονται μόνο από τη ζωή.</h3>



<p>Η <strong>ανίχνευση </strong>διμεθυλοσουλφιδίου (DMS) και του διμεθυλοδισουλφιδίου (DMDS) δεν συνιστά καθαυτό απόδειξη εξωγήινης βιολογικής δραστηριότητας. Ωστόσο, θα μπορούσε να είναι η αρχή μιας απάντησης για το αν είμαστε μόνοι στο σύμπαν.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="323" src="https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-1024x323.webp" alt="image 93" class="wp-image-1030846" title="Η πιο ισχυρή ένδειξη εξωγήινης ζωής... 124 έτη φωτός μακριά 15" srcset="https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-1024x323.webp 1024w, https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-300x95.webp 300w, https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-768x242.webp 768w, https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-1536x484.webp 1536w, https://www.libre.gr/wp-content/uploads/2025/04/image-93-png.webp 2000w" sizes="(max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>
</div>


<p><em>«Αυτή είναι η ισχυρότερη έως σήμερα ένδειξη για μια βιολογική δραστηριότητα πέρα από το ηλιακό σύστημα»</em>, σημειώνει ο καθηγητής Nikku <strong>Madhusudhan</strong>, αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, επικεφαλής των παρατηρήσεων. <em>«Είμαστε πολύ προσεκτικοί. Πρέπει να αναρωτηθούμε τόσο για το αν το σήμα είναι πραγματικό όσο και για το τι σημαίνει».</em></p>



<p><em>«Δεκαετίες μετά μπορεί να αναλογιστούμε το χρονικό αυτό σημείο και να αναγνωρίσουμε ότι τότε ήταν που το ζωντανό σύμπαν έγινε προσιτό. Αυτό θα μπορούσε να είναι το σημείο καμπής, όπου ξαφνικά το θεμελιώδες ερώτημα αν είμαστε μόνοι στο σύμπαν είναι ένα ερώτημα που μπορούμε να απαντήσουμε», </em>πρόσθεσε ο ίδιος.</p>



<p>Ωστόσο, τόσο η επιστημονική ομάδα που έκανε την παρατήρηση όσο και ανεξάρτητοι αστρονόμοι τονίζουν πως χρειάζονται περαιτέρω στοιχεία για την επιβεβαίωση αυτών των ευρημάτων. Πολλοί εκφράζουν την επιφυλακτικότητά τους για το αν οι γενικές συνθήκες στον K2-18 b ευνοούν τη ζωή και αν τα <strong>DMS και DMDS,</strong> τα οποία παράγονται σε μεγάλο βαθμό από το θαλάσσιο φυτοπλαγκτόν στη Γη, μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστα ως «βιοσήματα».</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="Strongest hints yet of biological activity outside the solar system" width="800" height="450" src="https://www.youtube.com/embed/sPRr4DgMTxI?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>



<p>Ο<strong> πλανήτης K2-18 b, </strong>που βρίσκεται στον αστερισμό του Λέοντα, είναι σχεδόν εννέα φορές μεγαλύτερος σε μάζα από τη Γη και 2,6 φορές μεγαλύτερος σε μέγεθος. Περιστρέφεται στη ζώνη του άστρου του, ενός ψυχρού ερυθρού νάνου με μέγεθος μικρότερο από το μισό του ήλιου.</p>



<p>Οταν το διαστημικό τηλεσκόπιο <strong>Hubble </strong>φάνηκε να εντοπίζει υδρατμούς στην ατμόσφαιρά του, το 2019, οι επιστήμονες τον ανακήρυξαν ως «τον πιο ευνοϊκό για ζωή γνωστό κόσμο» πέρα από το ηλιακό σύστημα.</p>



<p>Σημειώνεται πως το διαστημικό τηλεσκόπιο Webb είναι τόσο ισχυρό, ώστε μπορεί να αναλύσει τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας του πλανήτη από το φως που περνάει από τον μικρό κόκκινο Ηλιο γύρω από τον οποίο περιστρέφεται.</p>



<p>Πηγή: Guardian, BBC</p>



<p></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>ΟΗΕ: Μένουν 2 χρόνια για να σώσουμε τον πλανήτη, προειδοποιεί ο επικεφαλής  για το Κλίμα</title>
		<link>https://www.libre.gr/2024/04/10/oie-menoun-2-chronia-gia-na-sosoume-ton-p/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Ρούλα Μαντή]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 10 Apr 2024 16:44:18 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Κόσμος]]></category>
		<category><![CDATA[ΚΛΪΜΑ]]></category>
		<category><![CDATA[ΟΗΕ]]></category>
		<category><![CDATA[ΠΛΑΝΗΤΗΣ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.libre.gr/?p=878124</guid>

					<description><![CDATA[Οι κυβερνήσεις, οι επιχειρηματικοί ηγέτες και οι αναπτυξιακές τράπεζες έχουν δύο χρόνια στη διάθεσή τους για να αναλάβουν δράση προκειμένου να αποτρέψουν μια πολύ χειρότερη κλιματική αλλαγή, προειδοποίησε σήμερα ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα, σε ομιλία του κατά την οποία δήλωσε ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των πολιτικών. [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<h3 class="wp-block-heading">Οι κυβερνήσεις, οι επιχειρηματικοί ηγέτες και οι αναπτυξιακές τράπεζες έχουν δύο χρόνια στη διάθεσή τους για να αναλάβουν δράση προκειμένου να αποτρέψουν μια πολύ χειρότερη κλιματική αλλαγή, προειδοποίησε σήμερα ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα, σε ομιλία του κατά την οποία δήλωσε ότι η υπερθέρμανση του <a href="https://www.libre.gr/2024/04/10/istoriki-apofasi-gia-tin-prostasia-to/">πλανήτη </a>δεν βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των πολιτικών.</h3>



<p>Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι <strong>η μείωση στο μισό των εκπομπών αερίων </strong>που προκαλούν το φαινόμενο του <strong>θερμοκηπίου έως το 2030 είναι κρίσιμης σημασίας </strong>για να σταματήσει μια αύξηση στις θερμοκρασίες κατά περισσότερο από 1,5 βαθμό Κελσίου που θα πυροδοτήσει πιο ακραίες καιρικές συνθήκες και ζέστη.</p>



<p>Η <strong>G20</strong>, διχασμένη ως προς τα γεωπολιτικά ζητήματα, δεν μπορεί να &#8220;<strong>υποβιβάσει σε δεύτερη θέση&#8221;</strong> την απορρύθμιση του κλίματος η οποία &#8220;θα αποδεκατίσει&#8221; τις οικονομίες της, προειδοποίησε σήμερα ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα, συνηγορώντας υπέρ μιας &#8220;νέας (οικονομικής) συμφωνίας&#8221; για να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να καταπολεμήσουν την υπερθέρμανση.</p>



<p>&#8220;<strong>Η επίρριψη της ευθύνης στους άλλους δεν είναι στρατηγική&#8221;</strong> και &#8220;η υποβίβαση του κλίματος σε δεύτερη θέση δεν είναι η λύση σε μια απορρύθμιση που θα αποδεκατίσει κάθε οικονομία χωριστά τη<strong>ς G20 </strong>και η οποία άρχισε ήδη να προκαλεί ζημιές&#8221;, δήλωσε <strong>ο Σάιμον Στιλ </strong>σε ομιλία που εκφώνησε στο Λονδίνο.</p>



<p>Την <strong>1η Μαρτίου, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G20 ο</strong>λοκλήρωσαν τη συνεδρίασή τους στο Σάο Πάουλο χωρίς να υπάρχει συμφωνία στην κοινή ανακοίνωση λόγω του &#8220;αδιεξόδου&#8221; που συνδέεται με τις διχόνοιες για τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Γάζα.</p>



<p>Και η<strong> αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων </strong>που είναι απαραίτητα για την ενεργειακή μετάβαση και την προσαρμογή στα ακραία καιρικά φαινόμενα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι κεντρικό θέμα των διεθνών διαπραγματεύσεων για το κλίμα το 2024, ενόψει της COP29 τον Νοέμβριο στο Μπακού, και στο επίκεντρο των εαρινών συνεδριάσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στα μέσα Απριλίου.</p>



<p>&#8220;Η οικονομική δύναμη πυρός που η G20 επιστράτευσε κατά τη διάρκεια της<strong> παγκόσμιας οικονομικής κρίσης (το 2008) </strong>θα πρέπει να επιστρατευθεί εκ νέου και να προσανατολιστεί αποφασιστικά προς τη μείωση των εκπομπών που καλπάζουν&#8221; και στην προσαρμογή &#8220;αμέσως&#8221;, πρόσθεσε ο εκτελεστικός γραμματέας της Συνθήκης-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για <strong>την κλιματική αλλαγή (CCNUCC).</strong></p>



<p>Η ηγεσία της G20, της Ομάδας των 20 μεγαλυτέρων οικονομιών του πλανήτη, που <strong>αντιπροσωπεύει το 80% των εκπομπών της ανθρωπότητας </strong>&#8220;πρέπει να είναι στο κέντρο της λύσης, όπως ήταν κατά τη διάρκεια της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης&#8221;, πρόσθεσε ο Στιλ απευθυνόμενος στο φόρουμ αυτό των πλούσιων χωρών και των μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών, εκ των οποίων η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία.</p>



<p>Οι χώρες όλου του κόσμου πρέπει να ενισχύσουν τους στόχους τους για τη μείωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, οι οποίοι είναι πολύ ανεπαρκείς σήμερα για να περιορίσουν την υπερθέρμανση στον 1,5°C όπως προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού, υπενθύμισε ο υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΟΗΕ.</p>



<p>Ο <strong>Σάιμον Στιλ υπογράμμισε επίσης τον &#8220;απόλυτα καθοριστικό ρόλο&#8221; των χωρών της G7 </strong>&#8220;ως βασικών μετόχων της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ&#8221;.</p>



<p>Παρότι όλες οι χώρες του κόσμου πρέπει να αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους της μείωσης των εκπομπών έως την COP30, το 2025, η αποδέσμευση της οικονομικής βοήθειας είναι ένα &#8220;προαπαιτούμενο&#8221; στις προσπάθειες για το θέμα αυτό των αναπτυσσόμενων χωρών &#8220;χωρίς τις οποίες όλες οι οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των χωρών της G7, σύντομα θα πληγούν από σοβαρά και μόνιμα προβλήματα&#8221;, υπογράμμισε ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το Κλίμα.</p>



<p>Η προειδοποίησή του παρεμβαίνει σε μια στιγμή όπου ο <strong>πληθωρισμός </strong>και οι περιορισμοί της οικολογικής μετάβασης απειλούν, δύο μήνες πριν από τις ευρωεκλογές, τις κλιματικές φιλοδοξίες των πλούσιων χωρών και εμμέσως, τη διεθνή οικονομική αλληλεγγύη.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
