Νίκος Γιαννόπουλος

Το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε αγροτικές περιοχές στην Ελλάδα (αυτό ήταν κατ΄εξοχήν τα χωριά) μειώνεται διαρκώς. Σύμφωνα με στοιχεία Παγκόσμιας Τράπεζας, το  ποσοστό του συνολικού πληθυσμού στα χωριά είναι μόλις 19% το 2024 — σημαντικά κάτω από το ιστορικό υψηλό 44% του 1960. Από το 1960 και έπειτα βέβαια η Ελλάδα αστικοποιήθηκε βίαια, ο πληθυσμός των μεγάλων πόλεων μεγάλωσε και τα χωριά σταδιακά εγκαταλείφθηκαν.

Ο συνολικός αγροτικός πληθυσμός σε απόλυτα νούμερα, πέφτει σταθερά για πάνω από 25 χρόνια: Το 2024 ήταν περίπου 1,97 εκατ. άτομα, μειωμένο από πάνω από 3,6 εκατ. το 1960. Η μείωση αυτή ισοδυναμεί με μείωση κατά σχεδόν 50% σε περίπου 6 δεκαετίες οι οποίες, όπως ήδη τονίστηκε, σημαδεύτηκαν από την εσωτερική μετανάστευση που αποτέλεσε το trend μίας ολόκληρης εποχής.

Το κυριότερο: Οι μελέτες δείχνουν ότι ο πληθυσμός των χωριών και των ορεινών περιοχών δεν αναπληρώνεται λόγω μετανάστευσης προς τις πόλεις, χαμηλών γεννήσεων και γήρανσης. Οι άνθρωποι φεύγουν και δεν επιστρέφουν σχεδόν ποτέ. Αυτή είναι μία πολύ πικρή πραγματικότητα που αποκτά χαρακτήρα μάστιγας σε περιφέρειες της χώρας όπως η δυτική Μακεδονία.

Ένας από τους βασικότερους λόγους είναι η έλλειψη επαγγελματικών ευκαιριών στην ύπαιθρο αλλά και η απροθυμία των νέων ανθρώπων να εργαστούν στον πρωτογενή τομέα της χώρας.

Σε πολλά χωριά οι δυνατότητες απασχόλησης περιορίζονται κυρίως στη γεωργία και την κτηνοτροφία, επαγγέλματα που συχνά έχουν χαμηλό εισόδημα και μεγάλη αβεβαιότητα. Αντίθετα, οι μεγάλες πόλεις προσφέρουν περισσότερες επιλογές εργασίας, καλύτερες αμοιβές και περισσότερες προοπτικές επαγγελματικής εξέλιξης.

Ένας δεύτερος σημαντικός παράγοντας είναι οι περιορισμένες υποδομές και υπηρεσίες. Σε αρκετές αγροτικές περιοχές υπάρχουν λιγότερα σχολεία, νοσοκομεία, μέσα μεταφοράς και πολιτιστικές δραστηριότητες. Αυτό δυσκολεύει ιδιαίτερα τις οικογένειες με παιδιά, οι οποίες προτιμούν να μετακινηθούν σε περιοχές όπου έχουν καλύτερη πρόσβαση σε εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλές κωμοπόλεις της ελληνικής επικράτειας δεν διαθέτουν καν φυσικό τραπεζικό κατάστημα.

Είναι σαφές, την ίδια ώρα, ότι ο πληθυσμιακός «ξεριζωμός» στην ύπαιθρο δεν πλήττει το σύνολο της χώρας με τον ίδιο τρόπο: οι πιο απομακρυσμένες, ορεινές και ημιορεινές περιοχές του ελληνικού ηπειρωτικού χώρου εμφανίζουν τις πιο έντονες μειώσεις πληθυσμού σε δεκαετίες, σύμφωνα με ανάλυση δημογραφικών δεδομένων από απογραφές.

Αυτές οι περιοχές, μακριά από αστικά κέντρα και βασικές υποδομές, έχουν βιώσει επαναλαμβανόμενη απώλεια κατοίκων κυρίως νεαρής ηλικίας, καθώς οι νέοι μετακινούνται για εργασία ή εκπαίδευση.

Σε επίπεδο περιφερειών, οι δημογραφικές τάσεις δείχνουν ότι μονίμως πληθυσμιακά μειούμενες είναι οι ορεινές ζώνες της Κεντρικής Ελλάδας, της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Πελοποννήσου. Αντίθετα, κάποιες περιοχές όπως το Νότιο Αιγαίο και η Κρήτη εμφανίζουν πιο σταθερές ή ακόμα και θετικές δημογραφικές αλλαγές, χάρη στη σχετική οικονομική ανάπτυξη, τον τουρισμό και υψηλότερους δείκτες γεννητικότητας σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις η απώλεια πληθυσμού ξεπερνά το 20 % σε μια δεκαετία, με το φαινόμενο να είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορεινές και ημιαπομακρυσμένες περιοχές της Β. Ελλάδας και της Θράκης, όπου η γήρανση και η μετανάστευση των νέων προς αστικά κέντρα είναι πιο έντονη.

Δήμοι όπως η Νέα Ζίχνη και το Κάτω Νευροκόπι είδαν τον πληθυσμό τους να μειώνεται περισσότερο από 30% μέσα σε μία δεκαετία όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία των απογραφών.

Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία από την ΕΕΤΑΑ, ο πληθυσμός μειώθηκε σε 247 από τους 332 δήμους της χώρας, με τις μειώσεις να φτάνουν έως και 30 % σε αρκετές περιπτώσεις.

Τι χρειαζόμαστε…χθες; Ενα τουλάχιστον δεκαετές πλάνο ανάπτυξης της ελληνικής περιφέρειας. Με κίνητρα για την ενίσχυση του πληθυσμού, με φιλικές πολιτικές προς τη μετανάστευση “από έξω προς τα μέσα”, με ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα και διαρκή παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας όλων των εφαρμοσμένων πολιτικών.

Σε αντίθεση περίπτωση η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με μαρασμό του πρωτογενούς τομέα αλλά και με βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση την οποία θα προκαλέσει η κραυγαλέα ανισορροπία πληθυσμού και αναγκών μεταξύ των αστικών κέντρων και της περιφέρειας.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Στις μείζονες κυβερνητικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η  διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, καθώς μέσα στον Μάρτιο έχει προαναγγελθεί η παρουσίαση της ολοκληρωμένης πρότασης της ΝΔ, αλλά και η ανακοίνωση της νέας αύξησης στον κατώτατο μισθό που θα ισχύσει από 1ης Απριλίου και θεωρείται ως το επόμενο σημαντικό ορόσημο στην πολιτική ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος που προβάλει η κυβέρνηση και ως αντίδοτο στην επίμονη ακρίβεια.

Με το χθεσινό συλλαλητήριο και την παρουσία των αγροτών στην πρωτεύουσα να επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα που οδήγησαν στον δύσκολο Δεκέμβριο των  μεγαλύτερων εδώ και πολλά χρόνια αγροτικών κινητοποιήσεις, η κυβέρνηση επιδίδεται και σε αγώνα δρόμου για να υπάρξει ως το τέλος του μήνα η νομοθετική ρύθμιση για το αγροτικό πετρέλαιο και την μη καταβολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αντλία.

Για την ερχόμενη εβδομάδα προγραμματίζεται και συνάντηση με τους παραγωγούς για το θέμα του επανυπολογισμού των λίτρων ανά καλλιέργεια όπου στόχος επίσης είναι να ολοκληρωθεί μέχρι τέλος του μήνα η σχετική ρύθμιση. Κρίσιμο θεωρείται εξάλλου, όπως ανέφερε και ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης στην πρόσφατη συνάντηση με τους εκπροσώπους των κτηνοτρόφων, το επόμενο δίμηνο, έως το Πάσχα, για την εξάλειψη της ευλογιάς, που είναι ο μεγάλος άμεσος στόχος.

Η κυβέρνηση δίνει επίσης έμφαση και στην υπογραφή την επόμενη εβδομάδα των 4 συμβάσεων με την Chevron για τον τομέα των υδρογονανθράκων, αλλά και στον Κάθετο Διάδρομο για τον οποίο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου θα βρεθεί μετά από πρόσκληση του Αμερικανού ομολόγου του, στις 24 Φεβουαρίου στην Ουάσιγκτον για συζητηθούν ρυθμιστικά θέματα που συνδέονται με την παρουσία πέντε διαφορετικών χωρών και ρυθμιστών.

Στις κυβερνητικές προτεραιότητες συμπεριλαμβάνεται  και η ρύθμιση για την απαγόρευση χρήσης social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ μέσα από την χθεσινή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα μίας διαρκούς προτεραιότητας για την κυβέρνηση στο πεδίο της “νομιμότητας παντού” στην καθημερινότητα, τονίζοντας πως “η μάχη με την παραβατικότητα και την ατιμωρησία είναι συνεχής”.

Την ίδια ώρα ο κ. Μητσοτάκης ετοιμάζει και επισκέψεις στην περιφέρεια, με αφορμή τον προσυνεδριακό διάλογο που ξεκίνησε για τη ΝΔ από τα Ιωάννινα και κατά πάσα πιθανότητα θα έχει ως επόμενο σταθμό, στα τέλη Φεβρουαρίου, την Αλεξανδρούπολη.

Στην πορεία προς το γαλάζιο Συνέδριο του Μαίου, στο κυβερνών κόμμα σχεδιάζουν την πραγματοποίηση έως και έξι προσυνεδρίων, τα οποία θα οριστικοποιούνται πάντως σε συνδυασμό και με το κυβερνητικό πρόγραμμα του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό εξετάζεται η διεξαγωγή τους στην Θεσσαλονίκη, στο Ηράκλειο, στην Πάτρα, την Λάρισα και την Ρόδο.

 Στο μεταξύ, στο πρόγραμμα του κ. Μητσοτάκη το επόμενο διάστημα οριστικοποιείται και επίσκεψη στην Αυστραλία όπου με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου, θα έχει επαφές με την ομογένεια, με επίκεντρο το ζήτημα της επέκτασης της επιστολικής ψήφου για τους Έλληνες του εξωτερικού, στις εθνικές εκλογές. Κατά την συνάντηση που είχε χθες με τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας, ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι φαίνεται να διαμορφώνεται στην Βουλή η αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται.

«Είμαι χαρούμενος που γιορτάζουμε σήμερα τον πολιούχο της πόλης, τον Άγιο Ανδρέα, εδώ στην Πάτρα και εύχομαι χρόνια πολλά σε όλους τους εορτάζοντες».

Όμως, όπως σημείωσε, «η Πάτρα πλήττεται από την έλλειψη σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης, αφού κρίσιμες υποδομές δυστυχώς καθυστερούν και ποιοτικές θέσεις εργασίας λείπουν, με αποτέλεσμα η νέα γενιά να επιλέγει την εσωτερική ή εξωτερική μετανάστευση».

Παράλληλα, ο Νίκος Ανδρουλάκης επισήμανε ότι «η έλλειψη σχεδίου περιφερειακής ανάπτυξης πλήττει και όλη την ελληνική ύπαιθρο και αυτό φαίνεται στον πρωτογενή τομέα» προσθέτοντας: «Μας παρουσίασαν ως επιτυχία την καθυστέρηση πληρωμών στις 27 Νοεμβρίου και εντέλει πρώτη φορά μετά από την πρώτη εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι πήραν το 40% από το 70% των βασικών ενισχύσεων».

Στο επίκεντρο των ερευνών του Οικονομικού Εισαγγελέα βρίσκονται 13 συμβάσεις έργων, ύψους 299 εκ. ευρώ, όπου υπήρχε μόνο μια έγκυρη τελική προσφορά και 297 απευθείας αναθέσεις συνολικού προϋπολογισμού 15,9 εκ. ευρώ.

Το ερώτημα που προκύπτει μετά απ΄ όλα αυτά είναι μέχρι που θα το φτάσει ο Νίκος Χαρδαλιάς. Έχει δεσμευτεί ότι θα στείλει υποθέσεις διαφθοράς στον εισαγγελέα. Το έκανε, ωστόσο μένει να δούμε εάν θα το τραβήξει μέχρι τέλους.

Ο περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς κατά την κατάθεση των πορισμάτων στον Οικονομικό Εισαγγελέα δεν έκανε κανένα σχόλιο για το θέμα. Επανέλαβε ότι “η διαφάνεια αποτελεί ζήτημα αξιοπρέπειας και ευθύνης», και πως “επιδίωξη μέσω των ελέγχων, είναι να έρθουν «όλα στο φως». Στο πλαίσιο αυτό ο ίδιος, στα μέσα της εβδομάδας, ενημέρωσε για τα πορίσματα, τους επικεφαλής των παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου, ζητώντας τη στήριξή τους, ώστε να μην μείνει καμία «σκιά».

Το Μέγαρο Μαξίμου, μαθαίνουμε, δεν έχει σκοπό να στηρίξει τον Γιώργο Πατούλη. Ίσως κάποια απ΄ αυτά που έρχονται στο φως τα γνώριζε, γι αυτό, άλλωστε, τον τράβηξε εκτός κούρσας στις περιφερειακές εκλογές και τον αντικατέστησε με τον νυν περιφερειάρχη. Από την αλλη ο πρώην περιφερειάρχης φαίνεται να λέει σε συνομιλητές του πως “εάν χρειαστεί θα πέσει μαχόμενος”. Τι εννοεί άραγε.

Αλλά και ο Νίκος Χαρδαλιάς δεν διανύει περίοδο …μέλιτος με το Μέγαρο Μαξίμου εδώ και καιρό. Περιπλέκεται η κατάσταση.

Διαβάστε τι αναφέρουν τα πορίσματα:

«Η Αττική είναι ένας μοναδικός προορισμός, που προσφέρει στον διεθνή επισκέπτη πολλαπλές εμπειρίες» δήλωσε ο κ. Χαρδαλιάς στα εγκαίνια του Ελληνικού Περιπτέρου, που πραγματοποιήθηκαν παρουσία της υπουργού Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη, του γγ του ΕΟΤ Δημήτρη Φραγκάκη και της πρέσβη της Ελλάδας στο Βερολίνο Μάρας Μαρινάκη.

«Βρισκόμαστε στο Βερολίνο για να προσελκύσουμε ακόμα ευρύτερα κοινά από την γερμανική αλλά και την παγκόσμια αγορά, που αποτελεί βασικό στόχο της τουριστικής πολιτικής μας. Με μεθοδικότητα και ολοκληρωμένη στρατηγική, στοχεύουμε στην αύξηση της μέσης παραμονής και της μέσης τουριστικής δαπάνης στην Αττική, ώστε να πετύχουμε στην πράξη την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στους 12 μήνες του χρόνου», είπε χαρακτηριστικά ο περιφερειάρχης.

Η εξωστρέφεια στον πυρήνα της τουριστικής πολιτικής της Περιφέρειας Αττικής

Όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο της Περιφέρειας, ο κ. Χαρδαλιάς επισκέφθηκε τους χώρους της έκθεσης και είχε την ευκαιρία να συζητήσει με επαγγελματίες του κλάδου από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ προχώρησε σε δηλώσεις στους δημοσιογράφους που καλύπτουν την Έκθεση.

«Η εξωστρέφεια αποτελεί τον πυρήνα της τουριστικής πολιτικής μας» υπογράμμισε. Και προσέθεσε: «Μέσα από έναν ολιστικό στρατηγικό σχεδιασμό, θα αναδείξουμε την Αττική σε κορυφαίο προορισμό παγκοσμίως, ανασχεδιάζοντας το ισχυρό brand name της Αθήνας, που έχει καθιερωθεί ως ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα τοπόσημα στον κόσμο. Σύμμαχός μας, τα μοναδικά στρατηγικά πλεονεκτήματα της Αττικής: το πολύτιμο πολιτιστικό αποτύπωμα με τα δεκάδες μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η ξεχωριστή γαστρονομία που βασίζεται στα πιστοποιημένα αγροδιατροφικά προϊόντα και τις εξαιρετικές οινικές ποικιλίες, οι άρτιες υποδομές διαμονής και εστίασης, τα κοσμοπολίτικα νησιά σε απόσταση αναπνοής από το κέντρο και -ασφαλώς- το υπέροχο μεσογειακό κλίμα. Παράλληλα, προχωράμε σε μεγάλα έργα υποδομής, που αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής στην Αττική, έτσι ώστε ο επισκέπτης να βιώσει μια ολοκληρωμένη εμπειρία, αντάξια της εικόνας που έχει σχηματίσει στο μυαλό του».

Όπως τόνισε ο περιφερειάρχης Αττικής, η τουριστική βιομηχανία αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στο ΑΕΠ της χώρας και στην απασχόληση, ενισχύοντας το εισόδημα της μέσης ελληνικής οικογένειας και των εργαζόμενων σε μία σειρά από κλάδους. «Και στην εθνική αυτή προσπάθεια, η Αττική βρίσκεται στην πρώτη γραμμή ως βασικός πλέον και όχι ως “ενδιάμεσος” τουριστικός προορισμός, όχι μόνο το καλοκαίρι, αλλά και τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου», σημείωσε.

Ο κ. Χαρδαλιάς αναφέρθηκε, επίσης, στα ενθαρρυντικά μηνύματα που έρχονται από την παγκόσμια τουριστική αγορά: «Τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας, μας επιτρέπουν να είμαστε κάτι παραπάνω από αισιόδοξοι. Επίσημες έρευνες αποδεικνύουν ότι το 2023 ήταν χρονιά ρεκόρ για την επισκεψιμότητα της Αθήνας και της Αττικής, ξεπερνώντας κατά 10% την “έκρηξη” του 2019, ενώ ανάλογη ήταν η αύξηση στη μέση δαπάνη και τις ημέρες παραμονής. Τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας, μας επιτρέπουν να είμαστε κάτι παραπάνω από αισιόδοξοι και για τη φετινή χρονιά», δήλωσε. Ο περιφερειάρχης Αττικής υπογράμμισε ότι ιδιαίτερα υψηλή είναι και η ικανοποίηση όσων επισκέπτονται τόσο την Αθήνα, όσο και την Αττική. «Με χαρά διαπιστώνουμε ότι το 84% των επισκεπτών μας, δηλώνουν την ισχυρή τους βούληση να επισκεφθούν ξανά την Αττική, στο άμεσο μέλλον, ενώ το 96% θα πρότεινε την Αττική ως προορισμό σε φίλους ή συγγενείς. Οι αριθμοί αυτοί μιλούν από μόνοι τους για τη δυναμική του τόπου μας, αλλά και τις υψηλού επιπέδου υπηρεσίες που προσφέρει η Αττική ως μοναδικός ταξιδιωτικός προορισμός», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σχέδιο τεσσάρων πυλώνων για βιώσιμο και ποιοτικό τουρισμό στα νησιά της Αττικής

Στο πλαίσιο ειδικής θεματικής εκδήλωσης με τίτλο «Ελλάδα, αυθεντική και ανθεκτική» που διοργάνωσε στην έκθεση η Υπηρεσία Εξωτερικού του ΕΟΤ στη Γερμανία, η Περιφέρεια Αττικής παρουσίασε το έργο Incircle του προγράμματος Intereg Med, στο οποίο επιλέχθηκε ως εταίρος, που αποκοπεί στην ενίσχυση της κυκλικής τουριστικής οικονομίας για την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.

Όπως σημείωσε ο κ. Χαρδαλιάς: «Η κλιματική αλλαγή έχει αλλάξει τα πάντα. Ανταποκρινόμενοι στα νέα δεδομένα, αναπτύσσουμε ένα σαφές σχέδιο δράσης τεσσάρων πυλώνων, με έμφαση στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος, την πράσινη διαχείριση των απορριμμάτων και, φυσικά, τη φιλική προς το περιβάλλον κινητικότητα. Στόχος μας είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής στα νησιά μας για τους κατοίκους και τους επισκέπτες, η μείωση των περιβαλλοντικών πιέσεων στα ευαίσθητα τοπικά οικοσυστήματα και η υιοθέτηση καλών πρακτικών για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών μας».

Η ITB Berlin είναι η μεγαλύτερη εμπορική έκθεση υπηρεσιών για την ταξιδιωτική βιομηχανία, η οποία συγκεντρώνει κάθε χρόνο εκατοντάδες εκθέτες από περισσότερες από 180 χώρες. Απευθύνεται στη γερμανική και διεθνή τουριστική αγορά και σηματοδοτεί τις τουριστικές τάσεις της χρονιάς. Η Γερμανία αποτελεί μια από τις κυριότερες παραδοσιακές τουριστικές αγορές για την Αττική, με τους επισκέπτες να πραγματοποιούν ταξίδια όλο το χρόνο, με έμφαση μεταξύ άλλων στον πολιτισμό, την τοπική γαστρονομία, τις δραστηριότητες στη φύση, τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και τον τουρισμό ευεξίας.

Στην αποστολή της Περιφέρειας Αττικής συμμετέχουν οι περιφερειακοί σύμβουλοι Γεώργιος Ιωακειμίδης και Αθανάσιος Ορφανός, η αναπληρώτρια περιφερειάρχης Χριστίνα Κεφαλογιάννη, η αντιπεριφερειάρχης για θέματα Επιχειρηματικότητας και Ευρωπαϊκού Προγραμματισμού Αλεξάνδρα Πάλλη-Γιαννακοπούλου, ο εντεταλμένος σύμβουλος Θεόδωρος Κουτσογιαννόπουλος και στελέχη της Διεύθυνσης Τουρισμού. Στο περίπτερό της Περιφέρειας φιλοξενείται φέτος ως συνεκθέτης ο Δήμος Πειραιά.

«Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, σε μια περιοχή που αποτυπώνει τη σύγχρονη βιομηχανική ιστορία της Αττικής, με τα σημάδια της να είναι ακόμα ζωντανά», είπε ο κ. Χαρδαλιάς, τονίζοντας ότι «αποτελεί ισχυρή βούλησή μας, η ανάληψη πρωτοβουλιών για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε όλα τα επίπεδα. Με αστικές αναπλάσεις, έργα υποδομής, ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και προστασία από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, σε συνεργασία με τον Δήμο Κερατσινίου – Δραπετσώνας, έχοντας εξασφαλίσει περισσότερα από 45 εκ. ευρώ από κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο. Πρόκειται για ένα σχέδιο ολιστικό, για έργα άμεσης προτεραιότητας. Αφορά τους ανθρώπους, αφορά τις επόμενες γενιές».

Όπως ανέφερε ο Περιφερειάρχης Αττικής, βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης ή ωρίμανσης δέκα μεγάλα έργα, συνολικού προϋπολογισμού 35,8 εκ. ευρώ από ίδιους πόρους της Περιφέρειας. Ανάμεσα σε αυτά ξεχωρίζουν:

– Η κατασκευή δικτύου αποχέτευσης ομβρίων υδάτων Κερατσινίου – Δραπετσώνας, προϋπολογισμού 5,6 εκατ. ευρώ, με το συνολικό μήκος των αγωγών να ανέρχεται σε περισσότερα από 8,5 χλμ. Το έργο, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι την άνοιξη του 2025, θα ανακουφίσει σημαντικά περιοχές στο Κερατσίνι, όπου παρατηρούνται πλημμυρικά φαινόμενα μετά από έντονες βροχοπτώσεις.

– Η διάθεση 1,7 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, με εκτεταμένες ασφαλτοστρώσεις, καθαρισμούς φρεατίων και οδών, εργασίες οδοφωτισμού, συντήρηση σήμανσης και στηθαίων ασφαλείας, εποπτεία και συντήρηση οδογεφυρών, σηράγγων και υπόγειων διαβάσεων, καθώς και τη διάθεση συνεργείου έκτακτης ανάγκης σε 24ωρη βάση.

– Η κατασκευή παιδικής χαράς για φιλοξενία παιδιών με ειδικές στην Ακτή Κράκαρη, η οποία θα είναι εξοπλισμένη με ειδικές κατασκευές παιχνιδιών, υπαίθρια μουσικά όργανα και βοηθητικές εγκαταστάσεις – όλα πλήρως φιλικά προς ΑμεΑ – ενώ θα υπάρχουν τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, φωτισμού και σκίασης.

Ο Περιφερειάρχης Αττικής υπογράμμισε επίσης ότι έχει εκπονηθεί κοινωνικός προϋπολογισμός ύψους 9,5 εκατ. ευρώ από πόρους του ΕΣΠΑ για την ενίσχυση των δομών του Δήμου Κερατσινίου – Δραπετσώνας για την στήριξη των ευάλωτων πολιτών – κοινωνικά παντοπωλεία και φαρμακεία, ΚΑΠΗ, Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας, δομές για κακοποιημένες γυναίκες και παρατήματα υπηρεσιών για Ρομά. Επιπροσθέτως, τόνισε ότι μέχρι τον Ιούνιο θα υπάρξει μια πρώτη πρόταση για την αξιοποίηση έκτασης 240 στρεμμάτων στο Σχιστό, από ευρωπαϊκούς πόρους. «Πρόκειται για ένα πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας. Το χρωστάμε στους πολίτες», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Όπως είπε ο κ. Χαρδαλιάς, πρόκειται για ένα στοίχημα που αφορά το σύνολο των μελών του Περιφερειακού Συμβουλίου, χωρίς ιδεολογικό πρόσημο και κομματικό χρώμα. «Αυτή την 61η ημέρα της θητείας μου σε σύνολο 1.825 ημερών, δεν πρόκειται να κρυφτώ πίσω από τα προβλήματα και δεν πρόκειται ποτέ από εμένα να ακούσετε κάτι παραπάνω από αυτά που έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε πράξη», σημείωσε. Και πρόσθεσε: «Στο τέλος αυτής της διαδρομής, θα ήθελα να μπορούμε να παραφράσουμε το γνωστό τραγούδι – και στη Δραπετσώνα πλέον να έχουμε ζωή. Μια ζωή με ποιότητα, ασφάλεια και αισιοδοξία για το μέλλον. Όπως αξίζει στους κατοίκους του Δήμου, όπως αξίζει σε κάθε πολίτη, σε κάθε γειτονιά της Αττικής. Αυτό το στοίχημα μας αφορά όλους και για αυτό θα κριθούμε στην πράξη».

Στην έναρξη των εργασιών του Περιφερειακού Συμβουλίου, ο Δήμαρχος Κερατσινίου – Δραπετσώνας Χρήστος Βρεττάκος χαιρέτησε την απόφαση της νέας περιφερειακής αρχής για αποκέντρωση των συνεδριάσεων, λέγοντας χαρακτηριστικά: «είναι πολύ καλό να ανοίγεται μια επαφή με τους ανθρώπους, με τους φορείς της πόλης, με τις συλλογικότητες, αλλά και με το κλίμα των γειτονιών μας. Χρειάζεται το Περιφερειακό Συμβούλιο να ακούει τις τοπικές κοινωνίες, να συζητά και να υιοθετεί όλα όσα θέτουν ως προτεραιότητες». Ο κ. Βρεττάκος αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζει επί δεκαετίες η περιοχή, με έμφαση στις υποδομές, τους δημόσιους χώρους και τους χώρους πρασίνου, καθώς και στη διαχείριση των απορριμμάτων. «Οι δύο βαθμοί της Αυτοδιοίκησης πρέπει από κοινού να διεκδικούν από την κεντρική κυβέρνηση όσα χρειάζονται για να αλλάξουν οι γειτονιές», κατέληξε.

Και είναι βέβαιο πως θα ακολουθούν τον Γιώργο Πατούλη μέχρι τις αυτοδιοικητικές εκλογές και πολύ μετά, ίσως για να του θυμίζουν πως κι εκείνος “επένδυσε” πολιτικά στην τραγωδία στο Μάτι για να χτυπήσει στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019 την προκάτοχό του Ρένα Δούρου.

Το επικοινωνιακό “τιμ” του πρωθυπουργού και ο Παύλος Μαρινάκης (γραμματέας της Ν.Δ και κυβερνητικός εκπρόσωπος) έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η Ν.Δ δεν μπορεί να εκπροσωπηθεί στην μεγάλη μάχη για την περιφέρεια Αττικής με τον Γιώργο Πατούλη. Το ζεϊμπέκικο δεν είναι, φυσικά, ο μοναδικός λόγος, καθώς προϋπήρξαν οι κόντρες σχετικά με τις ευθύνες για τις πρώτες πυρκαγιές της Αττικής (Δερβενοχώρια, Κερατέα κλπ.), όταν η κυβέρνηση κατηγόρησε τους δήμους της περιοχής για τις ακαθάριστες εκτάσεις. Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν, όμως, πως εάν η Ν.Δ συνεχίσει με υποψήφιό της τον νυν περιφερειάρχη είναι πολύ πιθανό και να χάσει τις εκλογές (από τον σταθερά ανερχόμενο και δυναμικό δήμαρχο Ρέντη-Νίκαιας Γιώργο Ιωακειμίδη) και να χρεωθεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανοχή στα φαινόμενα τύπου Πατούλη.

Όταν, μάλιστα, καρατόμησε τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Νότη Μηταράκη για τις ολιγοήμερες διακοπές του -ο πρώην υπουργός δηλωνει ότι είχε ενημερώσει σχετικά το Μαξίμου- στην θαλαμηγό γνωστής οικογένειας εφοπλιστών στην Πάτμο, είναι βέβαιο πως δεν μπορεί να ανεχθεί να συνεχίσει η Ν.Δ να στηρίζει την υποψηφιότητα Πατούλη. Εάν το πράξει θα φανεί πως υπέκυψε στις σκοπιμότητες των αυτοδιοικητικών εκλογών και στις ισορροπίες. Από την άλλη, ωστόσο, το Μαξίμου υπήρξε ανεκτικό –για τον ίδιο λόγο: λόγω των ισορροπιών που έπρεπε να τηρηθούν τοπικά ενόψει εκλογών- έως εντυπωσιακά υποχωρητικό έναντι του δημάρχου Άργους Δ. Καμπόσου, του οποίου η αποπομπή από τη Ν.Δ (για το ακροδεξιό παραλήρημα κατά του Γιάννη Μπουτάρη προ ετών) και του δημάρχου Σπάρτης Πέτρου Δούκα (για την γνωστή υπόθεση με τα “τριχίλιαρα” που έδινε, όπως είχε πει, η κυβέρνηση Καραμανλή στους πυρόπληκτους πριν τις εθνικές εκλογές του 2007).

Τα ήξεις αφίξεις Χαρδαλιά,αλλαγή στάσης από Παπανικολάου, φόβος το “αντάρτικο” Πατούλη

Η αντιμετώπιση, λοιπόν, δεν είναι ενιαία. Άλλιώς το Μαξίμου χειρίστηκε την περίπτωση Μηταράκη, αλλιώς μπορεί να χειριστεί τον “γρίφο Πατούλη”, και σε αυτό βασίζεται ο περιφερειάρχης ελπίζοντας πως θα αποφύγει τα χειρότερα. Ο πρωθυπουργός, πάντως, συνομίλησε με τον δήμαρχο Γλυφάδας και παλαιό στέλεχος της ΟΝΝΕΔ Γ. Παπανικολάου, και τον υφυπουργό Άμυνας Νίκο Χαρδαλιά. Ο δεύτερος αρχικά αρνήθηκε ευγενικά να διεκδικήσει την περιφέρεια, θυμίζοντας πως έχει λάβει υπόσχεση να είναι στην ευρωλίστα, ο πρώτος, όμως, φέρεται να είχε απαντήσει θετικά στην αρχή καθώς βλέπει πως με αυτό τον τρόπο η πολιτικη του σταδιοδρομία αλλάζει επίπεδο. Τελικά, όμως, με ανάρτησή του στο Facebook, την Κυριακή, δήλωσε πως προτίθεται να διεκδικήσει εκ νέου τον δήμο Γλυφάδας.

Πληροφορίες, πάντως, το απόγευμα της Κυριακής έλεγαν πως ο πρωθυπουργός είναι πολύ κοντά στο να αποφασίσει να δώσει τελικά το χρίσμα στον Νίκο Χαρδαλιά, εφόσον καμφθούν οι αντιδράσεις του. Στο τραπέζι είναι ακόμα και το σενάριο μιας “μίνι θητείας” μέχρι τις ευρωεκλογές…

Ο υφυπουργός Άμυνας, που αυτές τις ημέρες περιοδεύει στα στρατόπεδα ανά την Ελλάδα για να ελέγξει τα σχέδια ασφαλείας μετά το φιάσκο στην 111 Πτέρυγα Μάχης, θεωρείται καλή υποψηφιότητα λόγω και της μακράς θητείας του στην αυτοδιοίκηση ως δήμαρχος Βύρωνα.

Υπό το πρίσμα αυτό, το Μαξίμου αναζητεί και άλλα πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την περιφέρεια αντί του Γιώργου Πατούλη, αν και παραμένει στο τραπέζι η πιθανότητα να δοθεί “συγχωροχάρτι” στον περιφερειάρχη υπό τον κίνδυνο ενός αδιεξόδου δύο μήνες πριν τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Το ερώτημα είναι εάν θα δεχόταν να αποχωρήσει “αναίμακτα” από την εκλογική μάχη ο Γιώργος Πατούλης με μία δήλωση περί …ευθυξίας. Δεν είναι εύκολο καθώς σε μία τέτοια περίπτωση θα οδηγούνταν σε πρόωρη πολιτική συνταξιοδότηση και όσοι τον γνωρίζουν καλά λένε πως κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να το ανεχθεί. Συνομιλητής του Μαξίμου λέγεται ότι του μετέφερε την πρόθεση για μια win win συμφωνία και η ομάδα συμβούλων του περιφερειάρχη θα θεωρούσε ικανοποιητική μόνο την δέσμευση να συμπεριληφθεί στο ευρωψηφοδέλτιο (λίστα) και να μετακινηθεί στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο το επόμενο καλοκαίρι. “Μπορεί, όμως, να στηριχθεί κανείς σε μία τέτοια συμφωνία”, αναρωτιούνται κάποιοι κοντά στον περιφερειάρχη, η αποχώρηση, δε, θα αποτελούσε ένα στίγμα που θα τον ακολουθούσε πάντοτε.

Το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει πως ο “γρίφος” πρέπει να επιλυθεί …βελούδινα. Να ωφεληθεί επικοινωνιακά και πολιτικά ο πρωθυπουργός καθιστώντας σαφές πως δεν υπάρχει ανοχή σε φαινόμενα τύπου Πατούλη, αποκλείοντας, όμως, κάθε πιθανότητα να οργιστεί ο τελευταίος και να προβεί σε κάποια ακραία κίνηση “αντάρτικου”. Διότι είναι σαφές πως εάν δεν υπάρξει ισχυρή και ενωτική υποψηφιότητα της Ν.Δ, ο Γιώργος Ιωακειμίδης είναι πιθανό να κερδίσει την μάχη στον β’ γύρο, και αυτό θα σηματοδοτούσε ένα πολύ ισχυρό πολιτικό μήνυμα κατά της κυβέρνησης. Ιδιαίτερα εαν επιβεβαιωθούν πως κάποιοι υποψήφιοι περιφερειάρχες της Ν.Δ “δεν τραβούν” (Θράκη, Ιόνια κ.ά) και ίσως υπάρξουν εκπλήξεις.

Όπως πληροφορείται το libre, o Γιώργος Πατούλης πορεύεται προς την αναμέτρηση του Οκτωβρίου για την περιφέρεια Αττικής αδυνατώντας να έχει στο πλευρό του τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την πλειονότητα των κορυφαίων στελεχών της Ν.Δ, παρά το “χρίσμα” που εξ ανάγκης διαθέτει. Κορυφαίος υπουργός έλεγε, μάλιστα, σε συνομιλητές του πως “η αυταρέσκεια και η μεγαλομανία του μας οδηγούν σε ήττα στην κρισιμότερη περιφέρεια και μάλιστα σε χρόνο μετεκλογικό που το κόμμα θα χρειάζεται νίκες όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών της 21ης Μαϊου και της 2ας Ιουλίου”.

Αυτό δείχνουν, άλλωστε, και οι διαρροές του Μαξίμου που μιλάνε για βαρύ κλίμα απέναντι στον Γιώργο Πατούλη.
Οι γκρίνιες για αδιαφάνεια στην κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων και για
δυσαρέσκεια των Δημάρχων της Αττικής απέναντι στο πρόσωπο του νυν
Περιφερειάρχη είχαν ήδη δημιουργήσει ανησυχία για τις δυνατότητες επανεκλογής
του. Μετά τον απολογισμό, όμως, η ανησυχία έγινε βεβαιότητα. Και κάποιοι κάνουν ήδη λόγο για “βεβαιότητα ήττας”…

Στην δεύτερη περίπτωση και εφόσον η διαφορά μεταξύ της Ν.Δ και του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι μικρή (κάτω από 3 μονάδες), ο Αλέξης Τσίπρας θα αναζητήσει μία ακόμα ευκαιρία να αποδείξει πως το κόμμα του έχει εισέλθει σε τροχιά επιστροφής στην εξουσία έναντι μιας κυβέρνησης με οριακά ή και θνησιγενή πολιτικά χαρακτηριστικά και λίγες αντοχές. Για να συμβεί κάτι τέτοιο χρειάζεται κάποιες σημαντικές και συμβολικές νίκες, στους μεγαλύτερους δήμους της χώρας και σε κρίσιμες περιφέρειες.

Για τον μεγαλύτερο δήμο της χώρας, κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο παρά το γεγονός ότι ο Κώστας Μπακογιάννης συγκεντρώνει μεγάλη δυσαρέσκεια για τις επιλογές του (Μεγάλος Περίπατος κ.ά) που προκάλεσαν μείζονα αναστάτωση στο κέντρο της πόλης. Όμως, η επιλογή του δημοφιλούς και συμπαθούς καλαθοσφαιριστή του Παναθηναϊκού Νίκου Παππά δεν φαίνεται να διαθέτει χαρακτηριστικά “ρεύματος”, ούτε και τον απαιτούμενο χρόνο προετοιμασίας. Υπολλείπεται σε αναγνωρισιμότητα, η επαφή του με τα αυτοδιοικητικά είναι ανύπαρκτη, δύσκολα, δε, μπορεί να αποτελέσει πρόσωπο σύγκλισης ευρύτερων πολιτικών δυνάμεων. Το καλύτερο που έχει να ελπίζει είναι να μπει στον δεύτερο γύρο απέναντι στον νυν δήμαρχο Αθηναίων και εκεί να στηριχθεί από το ΠΑΣΟΚ, ίσως και από το ΚΚΕ.

Η μεγαλύτερη, ίσως, ευκαιρία για τον ΣΥΡΙΖΑ εντοπίζεται στην περιφέρεια Αττικής, εφόσον γίνουν “σοφές” επιλογές. Ο Γιώργος Πατούλης δεν θεωρείται επιτυχημένος, η οικονομική διαχείριση της περιφέρειας έχει μεγάλες “τρύπες”, το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι τυπικά και εξ ανάγκης μόνο θα έχει την στήριξη της Ν.Δ. Θεωρείται “ανεπιθύμητος” στο στενό επιτελείο του πρωθυπουργού, ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφεύγει να τον συναντήσει και στηρίζεται μόνο από τον Άδωνι Γεωργιάδη και ελάχιστους υπουργούς. Εάν το Μαξίμου είχε την δυνατότητα και τον χρόνο να επιλέξει άλλον υποψήφιο θα το έκανε, ωστόσο θα του δώσει το χρίσμα με “κρύα καρδιά”. Ακόμα και υποστηρικτές του στα μίντια και τον επιχειρηματικό κόσμο κρατούν πλέον αποστάσεις.

Τούτων δοθέντων, η νέα υποψηφιότητα του επί δύο δεκαετίες πολύ επιτυχημένου δημάρχου Ρένη-Νίκαιας Γιώργου Ιωακειμίδη, του μηχανικού που αναμόρφωσε μία αχανή υποβαθμισμένη περιοχή και δημιούργησε μοντέλο αυτοδιοικητικής ανεξαρτησίας και μεγάλης αποτελεσματικότητας, αποκτά χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στην περιφέρεια Αττικής. Ο Ιωακειμίδης έχει υψηλή δημοφιλία στην ευρύτερη περιοχή που περιλαμβάνει και τον Πειραιά, είναι, δε, εξαιρετικά αγαπητός σχεδόν σε όλους τους 66 δημάρχου που απαρτίζουν την αυτοδιοικητική “γεωγραφία” της Αττικής.Επειδή, δε, είναι καθαρά αυτοδιοικητικός διαθέτει την έξωθεν καλή μαρτυρία πως δεν αποτελεί πολιτική επιλογή σκοπιμότητας, όπως συνέβη με τον Γιώργο Πατούλη που από την πρώτη στιγμή της εκλογής του αναζητούσε τρόπους να μεταπηδήσει στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Ο Ιωακειμίδης δεν χρειάζεται κομματικό “χρίσμα” καθώς διαθέτει επιρροή στον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ,ΠΑΣΟΚ), είναι αποδεκτός από το ΚΚΕ, ενώ ακόμα και στον χώρο της κεντροδεξιάς θεωρείται ένας σοβαρός και αποτελεσματικός αυτοδιοικητικός. Με τον Γιώργο Πατούλη να μην διαθέτει ερείσματα στο Μαξίμου και τη Ν.Δ, ο Ιωακειμίδης φαίνεται πως μπορεί να αποκτήσει συνομιλητές παντού και βελτιώνοντας την επιρροή του στις βορειότερες περιοχές της Αττικής (στα νότια και δυτικά είναι ανίκητος, όπως λένε οι γνωρίζοντες) έχει την δυνατότητα να διεκδικήσει την περιφέρεια. Αρκεί, λένε κάποιοι, να αντιληφθούν στον ΣΥΡΙΖΑ πως αυτή είναι η επιλογή και όχι κάποια “φαεινή” ιδέα που θα λειτουργούσε ανταγωνιστικά.

Μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στα αθλητικά δρώμενα και τις εγκαταστάσεις, αλλά και στο σχέδιο της Περιφέρειας να φιλοξενηθούν κι άλλες σημαντικές αθλητικές διοργανώσεις στην Αττική

Για το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού

Ωστόσο, δεν θα μπορούσε να μην γίνει αναφορά και στο project του Βοτανικού, όπου θα βρίσκεται το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού, τονίζοντας πως πιστεύει ότι θα πραγματοποιηθεί σύντομα και αναφέροντας τον τρόπο με τον οποίο θα συμβάλλει η Περιφέρεια σ’ αυτό το μεγαλεπήβολο σχέδιο.

«Εδώ είναι μια τελείως διαφορετική διαδικασία, στο ένα (σ.σ. το γήπεδο της ΑΕΚ), η Περιφέρεια είχε ουσιαστικά τον απόλυτο τρόπο διεξαγωγής και έγινε και με τους πόρους της Περιφέρειας. Το άλλο είναι μια διπλή ανάπλαση, ένα πιο μεγαλεπήβολο σχέδιο θα το χαρακτήριζα, στο οποίο ο δήμος, επ’ αφορμής ότι ακόμα και η Λεωφόρος, της οποίας γνωρίζουμε την ιστορικότητα της, είναι επινοικιασμένη στον Ερασιτέχνη του Παναθηναϊκού αλλά είναι ιδιοκτησίας του δήμου, αυτό το κάνει ένα project το οποίο έχει πολλές συνολικές δυνάμεις για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί. Εμείς, αυτό το οποίο έχουμε αναλάβει είναι να διαθέσουμε περίπου 20.000.000 ευρώ, για το γήπεδο, όταν αυτό θα ξεκινήσει στο επίπεδο, τουλάχιστον, της δικής του πραγματοποίησης. Εύχομαι και πιστεύω ότι αυτό θα συμβεί πολύ σύντομα, είναι στους τελικούς σχεδιασμούς της δημοπράτησης αυτού του έργου. Ενός σημαντικού έργου, το οποίο προφανώς θα δημιουργήσει νέα προστιθέμενη αξία για την Αττική», ανέφερε ο Γιώργος Πατούλης για το project στον Βοτανικό.

«Πέρα από αυτά, υπάρχουν έργα εμβληματικά, πλέον, στην Περιφέρειά μας. Έργα που θα σηματοδοτήσουν τις επόμενες γενιές που εμείς τα κατασκευάζουμε. Όπως είναι η Αττική Ριβιέρα όπου εκεί ένας ποδηλατικός δρόμος και ένας πεζόδρομος θα ενώσει τους επτά δήμους του παράλιου μετώπου από το ΣΕΦ μέχρι τη Βούλα. Επίσης ο Φαληρικός όρμος που μπαίνουμε στην δεύτερη φάση. Ένα έργο που έχει πλήρη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ διακοσίων εκατομμυρίων ευρώ και μπαίνουμε γρήγορα στην δημοπράτησή του. Άλλα έργα τα οποία, σχετίζονται με την δυνατότητα να φύγουν στο επίπεδο της διαχείρισης των ακαθάρτων υγρών της ανατολικής Αττικής και να γίνουν έργα υποδομής με πεντακόσια εκατομμύρια που έχουμε εξασφαλίσει από το ΕΣΠΑ, μαζί με την ΕΥΔΑΠ και εκτελούνται σήμερα. Ένα απέραντο εργοτάξιο σ’ αυτό το επίπεδο, γιατί πληρώναμε και πρόστιμα γι’ αυτό. Αλλά και άλλα έργα, τα οποία σήμερα θα δώσουν μια άλλη πνοή, μια άλλη δυνατότητα στην Αττική. Σε κάθε γειτονιά, σε κάθε δήμο…», ανέφερε μεταξύ άλλων σχετικά με τα έργα που γίνονται στον νομό.