Ο Ανδρέας Λοβέρδος, ως το πρόσωπο-κλειδί σε αυτή την υπόθεση που αναδεικνύεται ως μείζον πολιτικό θέμα, επικαλείται άγνοια σχετικά με την απάλειψη του ονόματός του (μαζί με εκείνα των Κ. Φρουζή, Ν.Μανιαδάκη και Γ. Πατούλη) από το αμερικανικό έγγραφο και επισημαίνει πως ο ίδιος το είχε προσκομίσει στην προανακριτική επιτροπή της Βουλής και στη Δικαιοσύνη. Το θέμα, ωστόσο, στο οποίο δεν έχει δωθεί επαρκής απάντηση είναι εάν το προσκόμισε αυτούσιο στα αγγλικά, ή εάν συνοδευόταν από επίσημη μετάφραση πιστοποιημένη από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών.

Εκ του αποτελέσματος (μετά την δημοσιοποίηση της υπόθεσης από την πρώην εισαγγελέα Ελένη Τουλουπάκη που έλαβε δικαίωμα πρόσβασης στη δικογραφία στο πλαίσιο της δίωξης που υφίσταται) κρίνεται πως η μοναδική επίσημη μετάφραση είναι αυτή που περιλαμβάνεται στην εν λόγω δικογραφία και έγινε τον Απρίλιο του 2021. Η λεπτομέρεια έχει την αξία της διότι, όπως αναφέρουν νομικοί κύκλοι, η Δικαιοσύνη λαμβάνει υπόψιν της παρόμοια έγγραφα μόνο εάν πρόκειται για πιστοποιημένη (από το ΥΠΕΞ) μετάφραση, άρα η προσκόμιση του εγγράφου από τον κ. Λοβέρδο, στον χρόνο που έγινε, δεν είχε νομική βαρύτητα.

Άλλωστε, εάν προϋπήρξε επίσημη μετάφραση του κειμένου, ποιός ήταν ο λόγος μιας νέας μετάφρασης το 2021;

Όπως κι αν έχουν τα πράγματα, αυτό που δεν φαίνεται να αμφισβητείται από καμία πλευρά είναι πως υπήρξε παραποίηση του εγγράφου, κι από μία τέτοια πράξη είναι τα συγκεκριμένα πρόσωπα που αναφέρονται που ωφελούνται.

H ανάρτηση και επιχειρηματολογία Λοβέρδου

Η απάντηση που έχει δωθεί από το υπουργείο Εξωτερικών δεν κρίνεται επαρκής αφού η παραπομπή σε “συνεργαζόμενους ιδιώτες” δεν ευσταθεί, αφού, όπως αποκάλυψε ο τομεάρχης Εξωτερικών και πρώην υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος, μέχρι και τον Αύγουστο του 2021 το ΥΠΕΞ είχε την απόλυτη ευθύνη (μεταβατική περίοδο), αλλά και μετά συνέχισε να έχει την εποπτεία σχετικών μεταφράσεων.

Η εισαγγελική παρέμβαση αναμένεται να ρίξει φως στην υπόθεση της παραποίησης του εγγράφου, ωστόσο πολιτικά το θέμα γίνεται αντικείμενο σύγκρουσης. Η μεν κυβέρνηση οφείλει, δια του υπουργείου Εξωτερικών, να διευκρινίσει πώς έγινε η πλαστογράφηση και να αποδείξει πως δεν υπήρξε πολιτική κάλυψη. Το σχετικό θέμα αναδεικνύει σήμερα η “Εφημερίδα των Συντακτών”.

Από την πλευρά του Νίκος Ανδρουλάκης έχει να αντιμετωπίσει ένα πολύ σοβαρό δίλημμα απέναντι στο κορυφαίο στέλεχος και ανυθποψήφιό του στην μάχη εκλογής ηγεσίας. Ο κ. Λοβέρδος είναι τομεάρχης Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ και προαλείφεται για το Πολιτικό Συμβούλιο του κόμματος. Θα προχωρήσει αυτή η διαδικασία; Εάν ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ τον εξαιρέσει θα δημιουργήσει την εντύπωση πως αξιολογεί ως σοβαρή την υποψία που εγείρεται, εάν δεν το κάνει κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με κάποια δυσμενή εξέλιξη.

Ο κ. Λοβέρδος ανέμενε φυσιολογικά την απαλλαγή του από την ποινική δίωξη που του έχει ασκηθεί σε μία προσεχή συνεδρίαση του Δικαστικού Συμβουλίου, η εξέλιξη, όμως, με την παραποίηση του εγγράφου πιθανώς να επηρεάσει την υπόθεση.

Σε κάθε περίπτωση ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει μπροστά του ένα σοβαρό θέμα ηθικής τάξης που αφορά ένα σημαίνον στέλεχος, το οποίο διαθέτει κομματικό ακροατήριο και εξαιρετικές σχέσεις με κυβερνητικά στελέχη, ενώ ταυτόχρονα βρίσκεται σε μεγάλη διαμάχη με τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Το δίλημμα είναι σοβαρό…

Πηγές του ΥΠΕΞ υποστηρίζουν ότι δεν έχουν ούτε το πρωτότυπο, ούτε το μεταφρασμένο κείμενο καθώς όπως αναφέρουν κατά το διάστημα που μεταφράστηκε το επίσημο έγγραφο του FBI δεν είχε τεθεί σε εφαρμογή το νέο νομικό πλαίσιο λειτουργίας της υπηρεσίας.

Το έγγραφο του FBI με ημερομηνία 25/5/2017 μεταφράστηκε στις 12/4/2021 από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών και όπως αναφέρεται στη διαρροή από πηγές του ΥΠΕΞ, έως και την 31η Αυγούστου 2021, διάστημα στο οποίο έγινε και η συγκεκριμένη μετάφραση, το σύστημα λειτουργούσε ως εξής:

-Η Μεταφραστική Υπηρεσία συνεργαζόταν με ιδιώτες μεταφραστές βάσει πίνακα, οι οποίοι εργάζονταν εκτός του χώρου της Μεταφραστικής Υπηρεσίας. 

-Η Μεταφραστική Υπηρεσία επικύρωνε το γνήσιο της υπογραφής του μεταφραστή, ο οποίος ήταν και υπεύθυνος για την απόδοση της μετάφρασης (βλ. ΥΑ Φ093/3/ΑΣ1856/1998)*.

-Τόσο η Μεταφραστική Υπηρεσία, όσο και ο Μεταφραστής δεν κρατούσαν αντίγραφο ούτε του κειμένου που μεταφράστηκε, ούτε της μετάφρασής του.

Το ΥΠΕΞ σημειώνει ακόμα ότι θα βοηθήσει με κάθε πρόσφορο μέσο την Δικαιοσύνη, την οποία εμπιστεύεται απόλυτα, για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης.

Αναλυτικά η διαρροή από το ΥΠΕΞ

«Πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών διευκρινίζουν σχετικά  με τη  φερόμενη «παραποίηση εγγράφου της δικογραφίας NOVARTIS από τη Μεταφραστική Υπηρεσία του ΥΠΕΞ» και τα δημοσιεύματα για την ίδια υπόθεση:   

Το σύστημα μετάφρασης που ακολουθούσε η Μεταφραστική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών ήταν το ίδιο, τόσο επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όσο και επί κυβέρνησης ΝΔ, έως και την 31η Αυγούστου 2021. Πριν  την εφαρμογή του νέου Νόμου (ν.4781/2021) η Μεταφραστική Υπηρεσία ανέθετε σε συνεργαζόμενους ιδιώτες μεταφραστές το έργο της μετάφρασης. Γεγονός το  οποίο από άγνοια ή εκ του πονηρού παραλείπουν να αναφέρουν ορισμένοι. 

Αυτό που άλλαξε είναι ότι με τη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια και τον Νόμο 4781/2021 που ψήφισε η Βουλή των  Ελλήνων θεραπεύθηκαν τα προβλήματα που υπήρχαν και  ενισχύθηκε η διαφάνεια και η λογοδοσία στον  μέγιστο βαθμό, καθώς, όπως  αναφερόταν ρητά στη χθεσινή ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών «η Μεταφραστική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, η οποία καταργήθηκε με το Νόμο 4781/21, δεν είχε ως γνωστόν την αρμοδιότητα να προβαίνει σε έλεγχο του περιεχομένου μεταφράσεων». Τόσο η Μεταφραστική Υπηρεσία, όσο και ο Μεταφραστής δεν κρατούσαν αντίγραφο ούτε του κειμένου που μεταφράστηκε, ούτε της μετάφρασής του. 

Συγκεκριμένα, έως και την 31η Αυγούστου 2021, διάστημα στο οποίο έγινε και η συγκεκριμένη μετάφραση,  το σύστημα λειτουργούσε ως εξής:

Η Μεταφραστική Υπηρεσία συνεργαζόταν με ιδιώτες μεταφραστές βάσει πίνακα, οι οποίοι εργάζονταν εκτός του χώρου της Μεταφραστικής Υπηρεσίας. Η Μεταφραστική Υπηρεσία επικύρωνε το γνήσιο της υπογραφής του μεταφραστή, ο οποίος ήταν και υπεύθυνος για την απόδοση της μετάφρασης (βλ. ΥΑ Φ093/3/ΑΣ1856/1998).

Το 2017,  επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. το άρθρο 22 του Οργανισμού του ΥΠΕΞ αντικαταστάθηκε με το άρθρο 18 του ν.4505/2017 (ΦΕΚ Α’ 189/8.12.2017), στο οποίο προβλέφθηκε ότι τα θέματα οργάνωσης και εσωτερικής λειτουργίας της Μεταφραστικής Υπηρεσίας, όπως ενδεικτικά, μεταξύ άλλων, το σύστημα ελέγχου ποιότητας της μετάφρασης, η διαχείριση εγγράφων, η τήρηση αρχείου μεταφράσεων, η έκδοση αντιγράφων μεταφράσεων, κλπ καθορίζονται από τον «Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας της Μεταφραστικής Υπηρεσίας ΥΠΕΞ», ο οποίος κυρώνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Εξωτερικών.

Τέτοιο προεδρικό διάταγμα, έως τη λήξη της κυβερνητικής θητείας του ΣΥΡΙΖΑ δεν εκδόθηκε.

Το νέο σύστημα μετάφρασης και η κατάργηση της Μεταφραστικής Υπηρεσίας

Στις 28.02.2021 δημοσιεύτηκε ο ν. 4781/2021 που αφορά στην οργάνωση και λειτουργία του Υπουργείου Εξωτερικών και αποτελεί τον νέο Οργανισμό του.

Στο άρθρο 478 του νέου Οργανισμού ορίζεται ότι από την έναρξη ισχύος του νέου συστήματος μετάφρασης η Μεταφραστική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών καταργείται. 

Η εφαρμογή του νέου συστήματος μετάφρασης και η κατάργηση της Μεταφραστικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών ορίστηκε ότι γίνεται σε έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος του νέου Οργανισμού, ήτοι την 1η Σεπτεμβρίου 2021.

Η συγκεκριμένη επίμαχη μετάφραση, σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα,  αφορά το διάστημα της μεταβατικής περιόδου, στο οποίο τόσο η Μεταφραστική Υπηρεσία, όσο και ο μεταφραστής δεν κρατούσαν αντίγραφο του κειμένου που μεταφράστηκε και της μετάφρασής του.   

Τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου συστήματος μετάφρασης

Σε αντίθεση με το παλαιό σύστημα μετάφρασης, το νέο σύστημα μετάφρασης μέσω του Σώματος Πιστοποιημένων Μεταφραστών προβλέπει μια σειρά από διατάξεις που εξασφαλίζουν την ποιότητα και την ασφάλεια της μετάφρασης. Συγκεκριμένα:

α) Ο πιστοποιημένος μεταφραστής υποχρεούται να τηρεί επιμελώς πλήρες ηλεκτρονικό αρχείο, καθώς και ταυτόσημο αρχείο ασφαλείας (backup) αυτού, του συνόλου των μεταφράσεων που έχει διενεργήσει, με την αναγραφή του «Μοναδικού Σειριακού Αριθμού» (barcode) μετάφρασης για κάθε μετάφραση.
β) Ο πιστοποιημένος μεταφραστής υποχρεούται να γνωστοποιεί αμελλητί στις αρμόδιες, κατά νόμο, αρχές οποιαδήποτε παραποίηση, πλαστογράφηση ή νόθευση εγγράφου, καθώς και να παρέχει όποια άλλη σχετική πληροφορία.
γ) Κάθε μετάφραση ταυτοποιείται με έναν «Μοναδικό Σειριακό Αριθμό» (barcode), ο οποίος παρέχεται στον πιστοποιημένο μεταφραστή, μέσω πληροφοριακού συστήματος του Υπουργείου Εξωτερικών, κατά τον χρόνο παραλαβής κάθε αιτήματος προς μετάφραση.
δ) Για την ορθή εκτέλεση του έργου τους, οι πιστοποιημένοι μεταφραστές εποπτεύονται από το Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο είναι αρμόδιο για τη διενέργεια ελέγχων, επιθεωρήσεων και ερευνών, είτε κατόπιν σχετικής καταγγελίας, είτε αυτεπαγγέλτως. 
ε) Για την αποτελεσματική άσκηση της εποπτικής του αρμοδιότητας, το Υπουργείο Εξωτερικών δύναται να ζητά, μέσω αιτιολογημένου αιτήματος, τη συνδρομή της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Στ) Το Εποπτικό Συμβούλιο του Υπουργείου Εξωτερικών δύναται να επιβάλλει ποινές ανάλογα με τον βαθμό της υπαιτιότητας, τη βαρύτητα της πράξης ή της παράλειψης και την προσωπικότητα του εξεταζόμενου που κρίνεται ένοχος τέλεσης του παραπτώματος.

Είναι προφανές συνεπώς από τα παραπάνω ότι το πρόβλημα της διαφάνειας στις μεταφράσεις εντοπίστηκε και θεραπεύτηκε, αλλά και ότι δεν είχε τεθεί σε εφαρμογή το νέο νομοθετικό πλαίσιο, όταν έγινε η μετάφραση στην οποία αναφέρονται τα δημοσιεύματα.  

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι προφανές επίσης ότι στον  βαθμό που του αναλογεί, το Υπουργείο Εξωτερικών θα βοηθήσει με κάθε πρόσφορο μέσο την Ελληνική Δικαιοσύνη, την οποία εμπιστεύεται απόλυτα,  για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης.
Είναι προφανές συνεπώς από τα παραπάνω ότι το πρόβλημα της διαφάνειας στις μεταφράσεις εντοπίστηκε και θεραπεύτηκε, αλλά και ότι δεν είχε τεθεί σε εφαρμογή το νέο νομοθετικό πλαίσιο, όταν έγινε η μετάφραση στην οποία αναφέρονται τα δημοσιεύματα.
Όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι προφανές επίσης ότι στον βαθμό που του αναλογεί, το Υπουργείο Εξωτερικών θα βοηθήσει με κάθε πρόσφορο μέσο την Ελληνική Δικαιοσύνη, την οποία εμπιστεύεται απόλυτα, για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης».

Στην απάντηση γίνεται παραδοχή της παραποίησης και αναφέρεται ότι από λάθος συνεργάτη του Γραφείου Τύπου εστάλη αρχικό draft του κειμένου, στο οποίο αναφέρεται ότι «Στη Διακήρυξή τους οι Υπουργοί Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών Μέσων και Μέσων Ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης τόνισαν ότι πρέπει να διακοπούν οι σχέσεις της ΕΕ με πολιτιστικούς οργανισμούς της Ρωσίας, καθώς η τέχνη χρησιμοποιείται ως όργανο προπαγάνδας. Επίσης, πρέπει να κλείσουν στις ευρωπαϊκές χώρες τα ΜΜΕ, τα οποία ελέγχονται από τη Ρωσία».

Όπως αναφέρει στην απάντησή του στο avgi.gr, το υπουργείο Πολιτισμού το ορθό είναι ότι: «Στις ομιλίες τους οι Υπουργοί Πολιτισμού, Οπτικοακουστικών Μέσων και Μέσων Ενημέρωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόνισαν ότι πρέπει να διακοπούν οι σχέσεις της ΕΕ με πολιτιστικούς οργανισμούς της Ρωσίας, καθώς η τέχνη χρησιμοποιείται ως όργανο προπαγάνδας. Επίσης, πρέπει να κλείσουν στις ευρωπαϊκές χώρες τα ΜΜΕ, τα οποία ελέγχονται από τη Ρωσία».

Στην απάντηση αναφέρεται ακόμα ότι από το γραφείο Τύπου εστάλη συνημμένο το επίσημο κείμενο της Διακήρυξης, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν επρόκειτο, και ασφαλώς δεν υπήρχε καμία πρόθεση να παραποιηθεί στο δελτίο Τύπου. Η Λίνα Μενδώνη επιμένει, πάντως, στην πολιτική της λογοκρισίας και του αποκλεισμού την οποία και επέβαλε στη χώρα μας.