Το ΠΓΥ θα ακολουθήσει σε δεύτερο χρόνο, ωστόσο στη φρεγάτα που θα αναπτυχθεί θα επιβαίνουν ομάδες ναρκαλιευτών, οι οποίοι θα συμβάλουν ενεργά στο έργο της αποναρκοθέτησης.

Σύμφωνα με την Καθημερινή τα τρία βασικά σενάρια που εξετάζονται είναι τα εξής: πρώτον, με την ανοχή του Ιράν η επιχείρηση θα μπορούσε να κρατήσει έξι μήνες. Δεύτερον, η επιχείρηση να επεκταθεί σε μια περίοδο που θα φτάσει και στον ένα χρόνο, αν στην περιοχή δρουν και αυτονομημένες ομάδες, ανεξάρτητες από το Ιράν (υπενθυμίζεται ότι στην Ερυθρά Θάλασσα δρουν οι Χούθι, οι οποίοι είναι τμηματικά ελεγχόμενοι από την Τεχεράνη). Και τρίτον, το σενάριο της κατάρρευσης της συμφωνίας, κάτι που θα οδηγούσε σε περαιτέρω καθυστερήσεις ή και εγκατάλειψη της επιχείρησης.

Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας θα μεταβεί αύριο απευθείας από τις ΗΠΑ στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, όπου αναμένεται να τεθεί και το ζήτημα της αστυνόμευσης και της αποναρκοθέτησης των Στενών του Ορμούζ τους επόμενους μήνες. Υπενθυμίζεται ότι ήδη έχει συζητηθεί το ενδεχόμενο επέκτασης της εντολής της επιχείρησης «Ασπίδες» και στο Ορμούζ για την αποναρκοθέτηση.

Ωστόσο, ήδη αρκετά κράτη-μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ προκρίνουν ένα μοντέλο το οποίο θα μοιάζει περισσότερο με τη «Συμμαχία των Προθύμων», που συγκροτήθηκε μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στο αξίωμα του προέδρου των ΗΠΑ για την ενίσχυση της Ουκρανίας. Σε περίπτωση που προκριθεί αυτό το μοντέλο, τότε θα δημιουργηθεί μια επιχείρηση που θα συνεργάζεται με την «Ασπίδες» της Ε.Ε., αλλά θα έχει διακριτό ρόλο. Το διπλωματικό παρασκήνιο πίσω από αυτές τις διεργασίες είναι αρκετά εντατικό και στο επίκεντρό του βρίσκεται η έντονη παραίνεση της Ουάσιγκτον να «μοιραστεί» τα βάρη.

Τι απασχολεί την Αθήνα

Αυτή η διάσταση απασχολεί και την Αθήνα. Μάλιστα δεν είναι τυχαίο ότι πριν από λίγες εβδομάδες ο κ. Δένδιας σε δημόσια τοποθέτησή του στηλίτευσε την απροθυμία των περισσότερων κρατών-μελών της Ε.Ε. να συμβάλουν με ναυτικές δυνάμεις στην επιχείρηση «Ασπίδες». Επί του πρακτικού σκέλους της αποναρκοθέτησης, εκτός από το αμερικανικό ναυτικό που διαθέτει ειδικές δυνατότητες, μάλιστα και με μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV), τα ευρωπαϊκά ναυτικά έχουν αρκετές ελλείψεις. Στο πεδίο του ναρκοπολέμου το γαλλικό ναυτικό διαθέτει δέκα μονάδες, το ιταλικό 19, ενώ το γερμανικό ναυτικό συνολικά δέκα.

Οι αριθμοί αυτοί είναι φαινομενικά υψηλοί, ωστόσο επί της ουσίας τα περισσότερα από αυτά τα πλοία διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες στο σύγχρονο πεδίο. Παρ’ όλα αυτά, η υποστήριξη αυτής της επιχείρησης θα απαιτήσει υψηλή συμμετοχή από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις. Aλλωστε και οι μονάδες που σχεδιάζει να εντάξει η Αθήνα σε μια τέτοια αποστολή δεν διαθέτουν δυνατότητες αποναρκοθέτησης, αλλά υποστήριξης της συγκεκριμένης δραστηριότητας.

Υπενθυμίζεται ότι αυτή τη στιγμή στην Ερυθρά Θάλασσα πλέει η φρεγάτα «Ψαρά», ενώ η Ελλάδα –πέρα από το Στρατηγείο στη Λάρισα– τη συγκεκριμένη περίοδο έχει αναλάβει και την εν πλω διοίκηση της επιχείρησης «Ασπίδες», ως εκ τούτου πιθανές εξελίξεις το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα φέρουν την Αθήνα σε κομβική θέση.

Με πληροφορίες από Καθημερινή

Βέβαια δεν είναι καν σαφές εάν οι Ιρανοί πράγματι τοποθέτησαν νάρκες, γράφουν οι ΝΥΤ. Δεκάδες πλοία έχουν περάσει από εκεί κατά τη διάρκεια του πολέμου χωρίς να πέσουν σε νάρκες. Τον Μάρτιο, η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε ότι είχε επιτεθεί σε 16 ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης κοντά στα Στενά του Ορμούζ, αλλά ο αντίκτυπος αυτών των προσπαθειών είναι αβέβαιος.

Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι τα Στενά ήταν «ήδη εν μέρει ανοιχτά» και ότι «γίνεται μια μικρή αναζήτηση για νάρκες». Αναμένεται επίσης να ζητήσει από τους Ευρωπαίους ηγέτες να παράσχουν βοήθεια για την απομάκρυνση ναρκών, λέγοντας ότι δεν θα έβλαπτε να υπήρχαν «και καναδυό πλοία από άλλες χώρες».

Η Βρετανία ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι θα μπορούσε να αναπτύξει μη επανδρωμένα αεροσκάφη ναρκοθηρίας στο πλαίσιο μιας πολυεθνικής αποστολής για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ. Τη Δευτέρα, ο Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η Γαλλία ήταν έτοιμη να αποστείλει σκάφη εκκαθάρισης ναρκοπεδίων εντός λίγων ημερών από την επικύρωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.

Η επιχείρηση εντοπισμού των ναρκών

Πριν από την έναρξη του πολέμου, οι υπηρεσίες πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών εκτιμούσαν ότι το Ιράν είχε 5.000 νάρκες διαφόρων ειδών, από πιο απλές, που επιπλέουν ακριβώς κάτω από την επιφάνεια, έως πολύ πιο προηγμένες τεχνολογικά που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας και χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό αισθητήρων για να βρουν τους στόχους τους.

Προκειμένου να αναζητήσει τυχόν νάρκες που μπορεί να κρύβονται στα Στενά του Ορμούζ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα κάνει έρευνες από αέρος και θα σαρώσει τη θάλασσα, από την επιφάνεια μέχρι πολύ βαθιά.

Μάλιστα, τα drones αναμένεται να αποτελέσουν ένα αποτελεσματικό νέο αντίμετρο. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει παροπλίσει τα περισσότερα ναρκαλιευτικά κλάσης Avenger, τα οποία είχαν κύτη κατασκευασμένη από ξύλο και υαλοβάμβακα και η οποία τους επέτρεπε να περνούν πάνω από νάρκες χωρίς να τις πυροδοτούν. Αυτά έχουν αντικατασταθεί από πολεμικά πλοία με χαλύβδινο κύτος, τα οποία παραμένουν έξω από τις ναρκοθετημένες περιοχές και στέλνουν ελικόπτερα και drones για να βρουν τις νάρκες.

Ωστόσο, όπως δηλώνει ο Σκοτ Σάβιτζ, ανώτερος μηχανικός και καθηγητής στο RAND, ο οποίος εργάστηκε για τη διοίκηση ναρκοπεδίου του Ναυτικού, «τα εν λογω σκάφη αντιμετωπίζουν ένα βασικό πρόβλημα. Δεν μπορούν να εισέλθουν στο ναρκοπέδιο».

Στις δυσκολίες αυτές έρχεται να προστεθεί το γεγονός ότι οι σύγχρονες ναυτικές νάρκες έχουν εξελιχθεί σε όπλα υψηλής τεχνολογίας που είναι πολύ πιο δύσκολο να βρεθούν και να καθαριστούν.

Από υποβρύχια drones μέχρι τηλεχειριζόμενα οχήματα

Πάντως, το αμερικανικό Ναυτικό έχει επιστρατεύσει μια ποικιλία μη επανδρωμένων οχημάτων τα τελευταία χρόνια, όπως το drone που διέσωσε το διμελές πλήρωμα του αμερικανικού ελικοπτέρου Apache που κατέπεσε κοντά στα Στενά του Ορμούζ την περασμένη εβδομάδα. Κάποια μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην εξουδετέρωση των ναρκών, όπως για παράδειγμα το Common Unmanned Surface Vehicle που μπορεί να σαρώσει την περιοχή για νάρκες και το Knifefish, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να βουτάει για μια πιο προσεκτική ματιά με σόναρ.

Αλλά και αυτή η επιλογή εμφανίζει προβλήματα, σύμφωνα με τους ΝΥΤ.

«Είναι τόσο δύσκολο όσο ακούγεται, δεδομένου ότι οι νάρκες, αν βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας, πρέπει να διαχωριστούν από βράχια, συντρίμμια σε πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς και αντικείμενα που απορρίπτονται στη θάλασσα επί δεκαετίες ή αιώνες», δήλωσε ο Σάβιτζ.

Το Ναυτικό χρησιμοποιεί επίσης υποβρύχια drones που χρησιμοποιούν πομπούς σόναρ πλευρικής σάρωσης για να χαρτογραφήσουν τον πυθμένα της θάλασσας.

Συνήθως, οι δύτες του Ναυτικού προγραμματίζουν τις συντεταγμένες ενός πλέγματος αναζήτησης σε αυτοκινούμενες συσκευές που μοιάζουν με τορπίλες, και ονομάζονται αυτόνομα υποβρύχια οχήματα, και στη συνέχεια τις μεταφέρουν σε μικρές βάρκες για να τις τοποθετήσουν στο νερό. Από εκεί, τα οχήματα κατευθύνονται μόνα τους, διατηρώντας μια σταθερή απόσταση πάνω από τον πυθμένα της θάλασσας και εκπέμποντας κύματα σόναρ για να εντοπίσουν τυχόν νάρκες.

Αφού το όχημα ρυμουλκηθεί πίσω σε ένα σκάφος ή πλοίο, τα δεδομένα του μεταφέρονται σε έναν υπολογιστή, όπου συνθέτουν μια ενιαία εικόνα που μπορεί να σαρωθεί γρήγορα, για να εντοπιστούν τυχόν αντικείμενα που μοιάζουν με νάρκες.

Εάν βρεθούν ύποπτα αντικείμενα, οι δύτες πιθανότατα θα επιστρέψουν στο σημείο και θα διερευνήσουν περαιτέρω την περιοχή με ένα τηλεχειριζόμενο όχημα – ή ROV – το οποίο μπορούν να κατευθύνουν απευθείας προς το συγκεκριμένο αντικείμενο χρησιμοποιώντας βιντεοκάμερες. Πολλά από αυτά τα ROV διαθέτουν βραχίονες που μπορούν να τοποθετήσουν εκρηκτικά σε τυχόν αντικείμενα που βρέθηκαν να είναι νάρκες.

Πέρα από αυτό, οι τεχνικοί εξουδετέρωσης εκρηκτικών πυρομαχικών του Ναυτικού, χρησιμοποιώντας ειδικό εξοπλισμό για να μειώσουν τον θόρυβο, τις φυσαλίδες, ακόμη και τη μαγνητική τους υπογραφή, βουτούν στην ύποπτη νάρκη. Στο σκοτάδι, φορητές συσκευές σόναρ τους βοηθούν να εντοπίσουν τον στόχο, τον οποίο μπορούν είτε να εξουδετερώσουν και να επαναφέρουν στη συνέχεια στην επιφάνεια, είτε να τοποθετήσουν γομώσεις κατεδάφισης για να καταστρέψουν τη νάρκη αφού απομακρυνθεί από το νερό.

Οι καταδύσεις σε νάρκες που συνδυάζουν μαγνητικούς, σεισμικούς και ακουστικούς αισθητήρες και κάθονται στον πυθμένα περιμένοντας να περάσουν τα πλοία, είναι μακράν οι πιο επικίνδυνες. Είναι το μόνο σενάριο για το οποίο οι στρατιωτικοί δύτες των ΗΠΑ εκπαιδεύονται να βουτούν μόνοι τους και χωρίς κανένα είδος σχοινιού ή σημαδούρας δεμένο πάνω τους – με τη σκέψη ότι είναι καλύτερο να χάσουν έναν ναύτη παρά δύο εάν η νάρκη εκραγεί.

Παρά την επίτευξη συμφωνίας για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου, πηγές από τη ναυτιλία και τον κλάδο της θαλάσσιας ασφάλειας εκτιμούν ότι η επιστροφή στην κανονικότητα θα πάρει χρόνο.

Σύμφωνα με πέντε δυτικούς εμπειρογνώμονες, που μίλησαν στο Reuters, η διαδικασία εντοπισμού και εξουδετέρωσης με τη χρήση συμβατικών ναρκαλιευτικών και προηγμένων υποβρύχιων drones αναμένεται να διαρκέσει από 40 έως 50 ημέρες. Το διάστημα αυτό κρίνεται απαραίτητο ώστε ασφαλιστικές, ναυτιλιακές και πετρελαϊκές εταιρείες να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους για την ασφαλή διέλευση των πλοίων.

Η κατάσταση αυτή ενδέχεται να εγκλωβίσει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Η εξέλιξη έρχεται να προστεθεί στον ήδη αποκλεισμένο εφοδιασμό από τον Περσικό Κόλπο, ο οποίος διακόπηκε μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, βάσει εκτιμήσεων για τη ροή της προπολεμικής περιόδου.

Τα αποθέματα πετρελαίου υποχωρούν προς τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003

Κάθε εξαγόμενο βαρέλι από την περιοχή κρίνεται πλέον καθοριστικό. Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τα αποθέματα στις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη υποχωρούν προς τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003.

Παρά τη σιωπηρή συνδρομή του Ιράν και των ΗΠΑ στη διέλευση πλοίων τις τελευταίες εβδομάδες, στελέχη της ναυτιλίας συνιστούν εκ νέου προσοχή. Η προειδοποίηση ακολουθεί τις ανακοινώσεις, όταν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη γνωστοποίησαν την επίτευξη προκαταρκτικής συμφωνίας για τον τερματισμή των εχθροπραξιών και το άνοιγμα του περάσματος.

Άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη ανησυχία

«Θεωρούμε ακόμη εξαιρετικά επικίνδυνη τη μετακίνηση των πλοίων σε αυτή τη φάση», δήλωσε ο Γιάκομπ Λάρσεν, επικεφαλής του τμήματος ασφάλειας και προστασίας του ναυτιλιακού συνδέσμου BIMCO. «Η απειλή των ναρκών στην περιοχή προκαλεί άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη ανησυχία, επομένως κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία ασφαλών διόδων.»

Οι εγγυήσεις που ζητούν οι ναυτιλιακές εταιρείες

Παραμένει άγνωστος ο ακριβής αριθμός των ναρκών που ενδέχεται να έχει ποντίσει το Ιράν στο στενό, από το οποίο διακινείτο το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας ποσότητας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο. Η Τεχεράνη, στην προσπάθεια να επιβάλει τον έλεγχό της στη θαλάσσια δίοδο κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, είχε απειλήσει με χρήση ναυτικών ναρκών, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει αν οι δυνάμεις της προχώρησαν σε τέτοια ενέργεια.

Κανείς δεν έδωσε σίγουρες απαντήσεις

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν λόγο για υπαρκτό κίνδυνο, επισημαίνοντας ότι έπληξαν ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε σε ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας ότι το Ιράν έχει ναρκοθετήσει μεγάλα τμήματα στα διεθνή ύδατα του Ορμούζ, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Σε ενημερωτικό σημείωμα, το γερμανικό ναυτικό, επικαλούμενο πληροφορίες από το αμερικανικό και το βρετανικό ναυτικό, ανέφερε την ύπαρξη ναρκών σε τέσσερις τοποθεσίες περιμετρικά του στενού. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι οι συγκεκριμένες τοποθεσίες δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν από τη Γερμανία.

Απαιτούν διαβεβαιώσεις

Ακόμη και η απλή πιθανότητα ύπαρξης ναρκών αρκεί για να αποτρέψει τις εταιρείες. Η αξία ενός υπερδεξαμενόπλοιου μαζί με το φορτίο αργού πετρελαίου που μεταφέρει ανέρχεται σε περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Ως εκ τούτου, ασφαλιστές κινδύνου πολέμου, πετρελαϊκές εταιρείες και ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων απαιτούν διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια της διέλευσης προτού επιχειρήσουν το πέρασμα, σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

«Μία θαλάσσια νάρκη αρκεί για να προκαλέσει θανάτους», δήλωσε ο Ρενέ Κόφοντ-Όλσεν, διευθύνων σύμβουλος της V.Group, μίας από τις κορυφαίες εταιρείες διεθνώς στην τεχνική διαχείριση πλοίων και πληρωμάτων, η οποία έχει αυτή τη στιγμή 13 πλοία εγκλωβισμένα στον Κόλπο. «Πρόκειται προφανώς για τεράστιο ζήτημα για την παγκόσμια ναυτιλία», συμπλήρωσε.

«Όχι» και από την CENTCOM

Κληθείς να διευκρινίσει τον αριθμό και τις τοποθεσίες των ναρκών, εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) αρνήθηκε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, επικαλούμενος την ασφάλεια των επιχειρήσεων. «Οι στρατιωτικές προσπάθειες των ΗΠΑ για τη διασφάλιση ότι το Στενό του Ορμούζ είναι πλήρως απαλλαγμένο από θαλάσσιες νάρκες, ποντισμένες από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, βρίσκονται σε εξέλιξη», επισήμανε. Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, χαιρέτισε τη συμφωνία για το άνοιγμα του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς τη «σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση της ασφάλειας σε μία θαλάσσια δίοδο ζωτικής σημασίας για τους ναυτικούς και τα πλοία».

«Ωστόσο, η εφαρμογή της θα απαιτήσει χρόνο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη όλων των απαραίτητων εγγυήσεων ασφάλειας», συμπλήρωσε.

Σύμφωνα με το CNN, λίγο μετά τα αμερικανικά πλήγματα στο νησί, η Τεχεράνη είχε ενισχύσει σημαντικά τις αμυντικές της θέσεις στο Χαργκ, μεταφέροντας επιπλέον στρατιωτικές δυνάμεις και συστήματα αεράμυνας.

Σύμφωνα με πηγές που είχαν μιλήσει τότε στο αμερικανικό δίκτυο, το Ιράν ανέπτυξε στο νησί επιπλέον φορητά αντιαεροπορικά συστήματα MANPADS (Man-Portable Air Defense Systems), τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον αεροσκαφών και ελικοπτέρων σε χαμηλό ύψος.

Παράλληλα, οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι έχουν τοποθετηθεί αντιαρματικές και αντιαποβατικές νάρκες, καθώς και νάρκες κατά προσωπικού, ακόμη και κατά μήκος των ακτών όπου θα μπορούσαν να αποβιβαστούν αμερικανικές δυνάμεις σε περίπτωση χερσαίας επιχείρησης.

Σε σημείωμα με ημερομηνία 26 Μαΐου, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης έγραψε ότι «η κατάσταση απαιτεί από την ένωση να παράσχει μια ουσιαστική συμβολή» σε έναν ad hoc συνασπισμό με επικεφαλής τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο «που θα υλοποιηθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες και θα διαχωριστεί από τους εμπόλεμους».

«Προτείνεται, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, να ανατεθεί στην Aspides η ανάληψη του πρωταρχικού ρόλου στον καθαρισμό του Στενού του Ορμούζ από νάρκες, ως συμβολή της ΕΕ στις προσπάθειες του ad hoc συνασπισμού FR-UK», αναφέρει το σημείωμα, το οποίο κυκλοφόρησε στις χώρες-μέλη της ΕΕ.

Μιλώντας τον περασμένο μήνα, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η επέκταση των δραστηριοτήτων της Aspides στο στενό απαιτεί μόνο αλλαγή του επιχειρησιακού σχεδίου. «Το κλείσιμο της σημαντικότερης ναυτιλιακής οδού στον κόσμο είναι αβάσιμο», είπε.

Ωστόσο, η αλλαγή της εντολής της αποστολής Aspides θα απαιτούσε ομοφωνία και παραμένει ασαφές εάν τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ θα υποστήριζαν κάτι τέτοιο.

Με έδρα την Ελλάδα, η Aspides ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2024 για την υπεράσπιση της εμπορικής ναυτιλίας από τις επιθέσεις των Χούθι. Τα κράτη της ΕΕ που εμπλέκονται περισσότερο στην αποστολή φρεγατών στην Aspides είναι η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία. Η Γαλλία τον περασμένο μήνα έστειλε το αεροπλανοφόρο της, το Charles de Gaulle, στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία τον Απρίλιο ξεκίνησαν από κοινού έναν διεθνή συνασπισμό με περισσότερα από 40 κράτη για να βοηθήσουν στην ασφάλεια του στενού μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας. Η αποστολή θα είναι αυστηρά αμυντική.

Η Βρετανία έχει επίσης τοποθετηθεί ως πιθανός παράγοντας που συμβάλλει στην εκκαθάριση ναρκών στο στενό. Τη Δευτέρα, το Βασιλικό Ναυτικό δήλωσε ότι είχε δοκιμάσει ένα νέο σύστημα εξουδετέρωσης ναρκών και ότι ήταν έτοιμο να χρησιμοποιηθεί στο Ορμούζ.

Ο επικεφαλής της CENTCOM, Ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε ότι περισσότερες από 700 αεροπορικές επιδρομές εξάλειψαν το «άλλοτε τεράστιο απόθεμα» θαλάσσιων ναρκών του Ιράν, αλλά δεν αποκάλυψε πόσες από αυτές είχαν ποντιστεί στα Στενά έναντι αυτών που καταστράφηκαν σε αποθήκες ή πάνω σε σκάφη.

Ο Κούπερ έδωσε έμφαση στον αριθμό των ιρανικών στρατιωτικών μέσων που κατέστρεψαν οι αμερικανικές δυνάμεις και υποβάθμισε τις ασύμμετρες απειλές του Ιράν —συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων με drones σε πλοία και ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή— οι οποίες φαίνεται να έχουν δώσει στην Τεχεράνη την αυτοπεποίθηση να αγνοεί τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ.

«Το Ιράν διατηρεί μια ικανότητα “ενόχλησης” – παρενοχλήσεις, επιθέσεις χαμηλής τεχνολογίας με drones και ρουκέτες, και ελλιπής υποστήριξη μέσω πληρεξουσίων – αλλά δεν διαθέτει πλέον τα μέσα για να απειλήσει μεγάλες περιφερειακές επιχειρήσεις ή να αποτρέψει την ελευθερία δράσης των ΗΠΑ στον αέρα ή στη θάλασσα», ανέφερε.

Η αμερικανική εφημερίδα επικαλέστηκε τρεις αξιωματούχους που δεν κατονόμασε, σύμφωνα με τους οποίους «οι κοινοβουλευτικοί ενημερώθηκαν ότι το Ιράν μπορεί να έχει βάλει 20 νάρκες ή περισσότερες στα Στενά του Ορμούζ και στη γύρω περιοχή».

Σύμφωνα με την παρουσίαση αξιωματούχου του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, «ορισμένες τις έβαλαν στο νερό εξ αποστάσεως χάρη στην τεχνολογία GPS», περιπλέκοντας τον εντοπισμό τους. Άλλες «ποντίστηκαν από τις ιρανικές δυνάμεις με τη βοήθεια μικρών σκαφών».

Εκπρόσωπος του Πενταγώνου έκρινε «ανακριβείς» τις πληροφορίες της Ουάσινγκτον Ποστ, σύμφωνα με την ίδια.

Ωστόσο όντως υπάρχουν ελάχιστες αξιόπιστες πληροφορίες γύρω από το ζήτημα της ναρκοθέτησης των Στενών, από τα οποία διέρχεται υπό φυσιολογικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που προορίζονται για τις διεθνείς αγορές.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, προειδοποίησαν στα μέσα Απριλίου για μια «επικίνδυνη ζώνη» 1.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπου θα μπορούσαν να βρίσκονται νάρκες.

Την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Τεχεράνη «με τη βοήθεια των ΗΠΑ, έχει ήδη απομακρύνει όλες τις νάρκες θαλάσσης». Ωστόσο η πληροφορία αυτή δεν επιβεβαιώθηκε από την Ισλαμική Δημοκρατία.

Οι πλοιοκτήτες παραμένουν από την πλευρά τους επιφυλακτικοί.

Ακόμη και στην περίπτωση που ξανανοίξουν επισήμως τα Στενά από την Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον, οι πλοιοκτήτες χρειάζονται να έχουν διευκρινίσεις για τις διαδρομές που μπορούν να ακολουθηθούν και φοβούνται τις νάρκες αυτές, προειδοποίησε την περασμένη Παρασκευή ο Νιλς Χάουπτ, εκπρόσωπος του γερμανικού κολοσσού θαλάσσιων μεταφορών Hapag-Lloyd.

«Μη εμπόλεμες» χώρες έχουν δηλώσει ως προς αυτό έτοιμες για «μια ουδέτερη αποστολή» για την εγγύηση της ασφάλειας των Στενών του Ορμούζ.

Το πολύτιμο αυτό θαλάσσιο πέρασμα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα εναντίον του Ιράν, προτού τεθεί σε ισχύ κατάπαυση του πυρός ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη στις 8 Απριλίου.

Σύμφωνα με την Τεχεράνη, τα πλοία οφείλουν να εξασφαλίσουν άδεια για να εξέλθουν ή να εισέλθουν στον Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ μπλοκάρουν την πρόσβαση στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου.

Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι έχουν δει τις τρέχουσες εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και μίλησαν στο CBS News υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητα θέματα εθνικής ασφάλειας, δήλωσαν ότι οι νάρκες που χρησιμοποιεί επί του παρόντος το Ιράν στα Στενά είναι οι ιρανικής κατασκευής Maham 3 και Maham 7 Limpet Mine. 

Ένας άλλος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο αριθμός τους ήταν μικρότερος από δώδεκα. 

Τη Δευτέρα το πρωί, ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ απέσυρε την απειλή του να «εξαφανίσει» σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εάν το Ιράν συνέχιζε να μπλοκάρει τα Στενά. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο απεσταλμένος του στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρετ Κούσνερ, είχαν εμπλακεί σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. 

«Θα ανοίξουν πολύ σύντομα, αν αυτό πετύχει», είπε ο πρόεδρος για τα Στενά και την τελευταία διπλωματική κίνηση. Ο Τραμπ είπε ότι η ροή πετρελαίου στα Στενά θα ελέγχεται από κοινού από «εμένα και τον Αγιατολάχ, όποιος κι αν είναι ο Αγιατολάχ».

Ιράν: Έχουμε πλήρη έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ- Δεν χρειαζόμαστε νάρκες

Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του Ιράν δήλωσε ότι το Ιράν έχει «πλήρη» έλεγχο στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, στα Στενά του Ορμούζ και στα ύδατα ανοιχτά του Ομάν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν χρειάζεται να τοποθετεί νάρκες στον κόλπο για να επιβάλει τη θέση της.

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλήρη και ισχυρό έλεγχο στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, στα χωρικά ύδατα του Ομάν και στα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο εκπρόσωπος σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν από ιρανικά μέσα ενημέρωσης.

«Επομένως, λόγω επαρκούς κυριαρχίας και ισχύος, δεν θα υπάρχει ανάγκη για ναρκοθέτηση στον Περσικό Κόλπο και θα χρησιμοποιήσουμε κάθε δυνατό μέσο για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια, όπως απαιτείται», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι ικανές να διασφαλίσουν την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο και προειδοποίησε ότι οι χώρες εκτός της περιοχής «δεν έχουν κανένα δικαίωμα να παρεμβαίνουν σε αυτήν την περιοχή».

Όπως ήταν αναμενόμενο, η είδηση, την οποία μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων, προκάλεσε πανικό και έντονη ανησυχία, αφού το Ιράν έχει ντε φάκτο επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, ενώ παράλληλα εμπορικά πλοία δέχονται επίθεση στον Κόλπο.

Ωστόσο, η Τεχεράνη διέψευσε σήμερα (12/03) τις αναφορές αυτές, λέγοντας ότι δεν έχει ποντίσει νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, με τον υφυπουργό Εξωτερικών του Ιράν να κάνει σχετικές δηλώσεις στο Γαλλικό Πρακτορείο.

«Καθόλου, αυτό δεν είναι αλήθεια», δήλωσε ο Ματζίντ Ταχτ Ραβανσί όταν ρωτήθηκε για τις αναφορές ότι το Ιράν τοποθετεί νάρκες στη στρατηγική πλωτή οδό, νέω διέψευσε τον ισχυρισμό του Ντόναλντ Τραμπ ότι «οι ΗΠΑ βύθισαν όλα τα πλοία τους».

Το Ιράν επέτρεψε την ασφαλή διέλευση σε ορισμένα πλοία

«Ορισμένες χώρες έχουν ήδη συζητήσει μαζί μας το θέμα της διέλευσης από το στενό και έχουμε συνεργαστεί μαζί τους», δήλωσε ο ίδιος στην συνέχεια.

«Όσον αφορά το Ιράν, θεωρούμε ότι οι χώρες που συμμετείχαν στην επιθετική ενέργεια δεν πρέπει να επωφεληθούν από την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε.

Στο τέλος πρόσθεσε: «Θέλουμε να βεβαιωθούμε ότι δεν θα επιβληθεί ξανά πόλεμος στο Ιράν. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος τον περασμένο Ιούνιο, μετά από 12 ημέρες υπήρξε η λεγόμενη παύση των εχθροπραξιών… αλλά μετά από οκτώ ή εννέα μήνες, ανασυντάχθηκαν και το έκαναν ξανά».

Μία από τις πηγές ανέφερε ότι οι θέσεις των περισσότερων ναρκών είναι γνωστές, ωστόσο απέφυγε να διευκρινίσει με ποιον τρόπο σκοπεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης θα μπορούσε να απαντήσει με την τοποθέτηση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ.

Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και LNG διέρχεται συνήθως από το συγκεκριμένο πέρασμα, γεγονός που δίνει στο Ιράν σημαντική δυνατότητα πίεσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, εφόσον διαταραχθεί η ναυσιπλοΐα στην περιοχή.