Απαντώντας στο ερώτημα αν ο πόλεμος φέρνει νέες ροές, μεταναστευτικές προς την Ελλάδα. είπε πως: «Αυτή τη στιγμή η ενημέρωση που έχουμε είναι ότι δεν έχουμε πίεση στα σύνορα της Τουρκίας που είναι κρίσιμα σύνορα, αλλά από την άλλη πλευρά και στο Ιράν και στον Λίβανο υπάρχει εσωτερική μεταφορά πληθυσμού από πόλεις, δηλαδή μεταφέρονται από πόλεις που πλήττονται, πάνε σε άλλες πόλεις.

Όπως καταλαβαίνετε, αν παραταθεί μία τέτοια κατάσταση, η εσωτερική μεταφορά μπορεί να γίνει και εξωτερική μεταφορά, οπότε είναι κάτι που και η Ελλάδα, εμείς αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά, είχαμε τηλεδιάσκεψη και με τον Επίτροπο πριν μερικές μέρες.

Το παρακολουθούμε διότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι αν υπάρξει ένα τέτοιο φαινόμενο. Αυτό που έχουν συμφωνήσει οι ηγέτες είναι ότι δεν θα επιτρέψουμε να γίνει αυτό που έγινε το 2015-2016 με τη Συρία. Οι μαζικές αυτές μεταφορές δεν είμαστε σε αυτό το σημείο. Στην Τουρκία δεν παρατηρείται πίεση στα σύνορά της. Πιστεύουμε ότι άμα ολοκληρωθεί ο πόλεμος σε σύντομο χρονικό διάστημα δεν θα έχουμε και αρνητικές συνέπειες. Αν αντιθέτως παραταθεί ο πόλεμος, αντιλαμβανόμαστε ότι είναι πολύ δύσκολα τα πράγματα.

Το μέτωπο που μας απασχολεί περισσότερο αυτή τη στιγμή είναι της Λιβύης. Δεν έχει σχέση με τη Μέση Ανατολή, έχει σχέση με τον εμφύλιο σπαραγμό που γίνεται στο Σουδάν και με το γεγονός ότι τα κυκλώματα έχουν ως διέξοδο τη Λιβύη. Το πρώτο τρίμηνο που κλείνουμε τώρα είμαστε σε 40% μειωμένες ροές έναντι το 2025.

Αλλά ενώ παράλληλα με την Τουρκία αυτή η μείωση μπορεί να φτάνει το 65% στο κομμάτι της Λιβύης είμαστε στα ίδια επίπεδα και με πολύ κακό καιρό όλο αυτό το διάστημα και υπάρχει μεγάλη δεξαμενή. Άρα αυτή τη στιγμή η βάση της προσοχής μας είναι στην Λιβύη και παρακολουθούμε αντιστοίχως και τα ανατολικά μας σύνορα».

Τα σενάρια για πρόωρες εκλογές

Για το θέμα των πρόωρων εκλογών, ανέφερε πως: «Επί της αρχής νομίζω ότι αυτό το έχει λήξει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, διότι ένα από τα βασικά στοιχεία που επιλέγεται αυτή η κυβέρνηση είναι και το στοιχείο της σταθερότητας και άρα εν μέσω όλων αυτών των κρίσεων που υπάρχουν, ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει πει ότι δεν μπορεί να είναι επιλογή οι εκλογές.

Έχει δείξει ότι είναι θεσμικός υπουργός. Να θυμίσουμε ότι οι ίδιες εισηγήσεις υπήρχαν και στην προηγούμενη προεκλογική περίοδος. Έχει δώσει τον χρόνο των εκλογών που προφανώς δεν θα είναι Ιούλιος, γιατί τότε αναλαμβάνουμε την προεδρία, αλλά θα είναι σε χρονικό σημείο κοντά στην ανάληψη της προεδρίας».

Για το κόμμα Καρυστιανού

Σχολιάζοντας την ίδρυση κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού είπε ότι: «Ήταν κάτι που ήδη το είχαμε ακούσει. Έχει απόλυτο δικαίωμα, εγώ δεν θα μπω ποτέ σε μια ηθική κριτική, αν πρέπει, δεν πρέπει να κάνει αυτό το οποίο ακούσαμε.

Είναι Έλληνας πολίτης, έχει απόλυτο δικαίωμα και από δω και πέρα προφανώς στην πολιτική αντιπαράθεση δεν θα κρίνεται ως συγγενής θύματος και η ίδια θύμα, αλλά ως πολιτικός αρχηγός με πολιτικές θέσεις και προτάσεις και αυτές θα κρίνουμε, όπως κάναμε και ως τώρα, κάθε φορά που στο δημόσιο λόγο έπαιρνε θέση για τα πολιτικά πράγματα».

Το δημογραφικό πρόβλημα

Για το δημογραφικό πρόβλημα σχολίασε: «Διαφωνώ πλήρως με οποιαδήποτε συζήτηση ότι το μεταναστευτικό θα λύσει το δημογραφικό, γιατί αυτές οι μελέτες αγνοούν ένα παράγοντα, Το δημογραφικό δεν είναι αριθμητικό πρόβλημα, Έχουμε 50.000 λιγότερες γεννήσεις Ελλήνων, φέρνουμε 50.000 μετανάστες και το λύνουμε. Μάλιστα, σε μια αντίστοιχη μελέτη αναφέρεται ότι οι γεννήσεις των Ελλήνων την τελευταία 20ετία είναι 760 χιλιάδες λιγότερες, μείωση των αλλοδαπών 240.000 περισσότερες και αυτό το παρουσιάζω ως βελτίωση του ισοζυγίου.

Το ότι οι μετανάστες μπορούν στην πορεία των χρόνων να πολιτογραφηθούν είναι άλλο θέμα. Δεν μπορεί όμως δημογραφική λύση να είναι εισαγωγή μεταναστών. Ακόμα και η ίδια η μελέτη αναφέρεται για γυναίκες 25 – 44 ετών που έχουμε έλλειμμα και μας έρχονται άντρες 18-30. Άρα και με αυτή τη φιλοσοφία δε λύνεται.

Η λύση στο δημογραφικό είναι όταν θα γεννηθούν περισσότεροι Έλληνες. Εργατικά χέρια μπορείς να λύσεις με το μεταναστευτικό, αλλά πώς, με τις νόμιμες οδούς για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όταν τους έχεις ανάγκες μετανάστες μπορούν να γίνουν κομμάτι μετά από χρόνια και με πολύ αυστηρό τρόπο».

Η δήλωση του Σωκράτη Φάμελλου:

«Στο πλαίσιο της επίσκεψής μας στη Λέσβο, συναντήθηκα σήμερα με τον δήμαρχο Μυτιλήνης. Έχουμε ξαναβρεθεί και έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία, που στηρίζεται και στη βαθιά πεποίθηση ότι η Αυτοδιοίκηση είναι και κύτταρο δημοκρατίας αλλά και κύτταρο δημιουργίας. Ιδιαίτερα στην ακριτική νησιωτική Ελλάδα, οι Δήμοι πρέπει να ενισχυθούν και με προσωπικό, όπου υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, αλλά και με πόρους, και να λυθούν σοβαρά προβλήματα δυσλειτουργίας που έχει δημιουργήσει η κυβέρνηση με επιλογές όπως την κατάργηση των σχολικών επιτροπών.

Συζητήσαμε για τα μεγάλα ζητήματα του δημόσιου και δημοτικού χαρακτήρα της ύδρευσης, της αποχέτευσης και της διαχείρισης απορριμμάτων, που κινδυνεύουν από σχέδια ιδιωτικοποίησης και συνενώσεων που προωθεί η κυβέρνηση, και το μεγάλο θέμα του ενεργειακού κόστους που επίσης ταλαιπωρεί τους Δήμους. Όσον αφορά τα τοπικά ζητήματα, δώσαμε προτεραιότητα στην επιτάχυνση του έργου του κολυμβητηρίου, που είχαμε ξεκινήσει και παλιότερα και είναι προτεραιότητα. Και είναι πολύ σημαντικό το ότι προχωράει η κατασκευή του έργου. Αλλά και στο έργο της νότιας παράκαμψης, που επίσης είχε δρομολογηθεί επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και καθυστερεί, με σοβαρές ευθύνες της κυβέρνησης. Από τη μεριά του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα πιέσουμε ιδιαίτερα ώστε το έργο αυτό της νότιας παράκαμψης και εισόδου στη Μυτιλήνη να μπορέσει να προχωρήσει.

Συζητήσαμε επίσης για τις πρόσφατες εξαγγελίες του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου. Θα σας πω για τη δική μας άποψη, διότι ο δήμαρχος δικαιούται και η δημοτική Αρχή να τοποθετηθεί με τη δεοντολογία και την αυτονομία που έχουν. Θεωρώ ότι με τις πρόσφατες προφορικές δηλώσεις του υπουργού αποδεικνύεται το πόσο υποκριτική αλλά και αποτυχημένη ήταν η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας στο μεταναστευτικό, που εκμεταλλεύτηκε την αγωνία των πολιτών και διέδωσε ακόμη και ψευδείς προοπτικές.

Η πρόσφατη τοποθέτηση για τη λειτουργία δύο μέγα-δομών στη Λέσβο, είναι μια απόδειξη και της αποτυχίας της Νέας Δημοκρατίας και του κ. Μητσοτάκη προσωπικά, αλλά αποτελεί κι ένα σοβαρό λάθος και είμαστε αντίθετοι με αυτή την εξαγγελία. Συνδέεται με το μεγάλο έλλειμμα της μεταναστευτικής πολιτικής, που η κυβέρνηση έκανε και στην ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση με το Σύμφωνο Μετανάστευσης, που δυστυχώς η Ελλάδα πληρώνει κόστος και για αυτές τις λανθασμένες επιλογές.

Η άποψη του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία είναι ότι εδώ στη Λέσβο χρειάζεται μια μικρή δομή, η οποία θα είναι κέντρο υποδοχής, ταυτοποίησης και παραλαβής και διαχείρισης της απόδοσης ασύλου. Και καμία από τις δύο μέγα-δομές, οι οποίες αυτή τη στιγμή λειτουργούν ή κατασκευάζονται, δεν πρέπει να λειτουργήσουν. Στη Βάστρια έχουμε ένα οικονομικό και περιβαλλοντικό σκάνδαλο, το οποίο έχει ευθύνη και στο επίπεδο των υπουργών και πρέπει να ελεγχθεί. Η δε μέγα-δομή που λειτουργεί δίπλα στην πόλη, στο Μαυροβούνι Καρά Τεπέ, δεν μπορεί να αποτελεί προοπτική για την τοπική κοινωνία, ούτε προφανώς αποτελεί τιμή για την Ελλάδα ή γενικότερα για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Αυτά είναι τα αποτελέσματα του κ. Μητσοτάκη. Μας απομακρύνει συνεχώς από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αλλά και από τα χαρακτηριστικά μιας χώρας η οποία μπορεί να περηφανεύεται για τη λειτουργία της».

Η Μπούντεσταγκ απέρριψε έτσι το νομοσχέδιο που θα οδηγούσε σε μια εξαιρετικά αυστηρή μεταναστευτική πολιτική. 

Επεισοδιακή συνεδρίαση στη γερμανική βουλή

Ήταν πάντως μια επεισοδιακή συνεδρίαση, όπως μεταδίδει η DW, με πολλές διακοπές, με την προσπάθεια να εμποδιστεί η ψήφιση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου με την παραπομπή του για περαιτέρω διαβούλευση στην επιτροπή Εσωτερικών Υποθέσεων, με τους Φιλελεύθερους να λένε ότι θα στηρίξουν τον Μερτς, εάν αποκλειστεί η ΑfD. Και βέβαια με τους Σοσιαλδημοκράτες, τους Πράσινους και την Αριστερά να ρίχνουν τα βέλη τους προς τον πρόεδρο των Χριστιανοδημοκρατών κατηγορώντας τον για πολιτικό οπορτουνισμό.

«Υπάρχουν πολλοί που ενδιαφέρονται για τη δημοκρατία», δήλωσε ο Φρίντριχ Μερτς από το βήμα της γερμανικής βουλής, «όμως υπάρχουν και πολλοί που ενδιαφέρονται επίσης για την ασφάλεια και την τάξη σε αυτή τη χώρα και αναμένουν σχετικές αποφάσεις» ανέφερε χαρακτηριστικά. Σε δραματικούς τόνους κινήθηκαν οι παρεμβάσεις πολιτικών από τα υπόλοιπα κόμματα, με τον επικεφαλής της Κ.Ο. των Σοσιαλδημοκρατών Ρολφ Μύτσενιχ να τονίζει ότι για πρώτη φορά είναι υπαρκτός ο κίνδυνος η AfD να συνδιαμορφώσει έναν νόμο του κράτους.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε την Τετάρτη με 348 ψήφους υπέρ, 345 κατά και 10 αποχές, σε μια οριακή και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη ψηφοφορία.

Σολτς: «Ασυγχώρητο λάθος» η στήριξη της AfD

Νωρίτερα, ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς είχε προειδοποιήσει την αντιπολίτευση πως θα ήταν «ασυγχώρητο λάθος» να περάσουν το ψήφισμα με τις ψήφους της AfD. Παρά τις προειδοποιήσεις, η CDU-CSU προχώρησε στην ψηφοφορία, γεγονός που σηματοδοτεί μια σημαντική πολιτική στροφή στη γερμανική πολιτική σκηνή.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονες πολιτικές αναταράξεις, καθώς σπάει για πρώτη φορά το μέτωπο απομόνωσης της ακροδεξιάς από τα μεγάλα κόμματα.

Στην πραγματικότητα, ο Μαργαρίτης Σχοινάς, αντιπρόεδρος της Κομισιόν, είχε χαρακτηρίσει το Σύμφωνο αυτό ως «ιστορική απόφαση», επισημαίνοντας την καθοριστική σημασία του για την πολιτική της ΕΕ στον τομέα της μετανάστευσης. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή δεν φαίνεται να έχει περιορίσει τις διαφωνίες και τις ανησυχίες που υπάρχουν σε διάφορες χώρες σχετικά με τη λειτουργία της Ζώνης Σένγκεν και την εφαρμογή των νέων πολιτικών.

Εν τω μεταξύ, από τα μέσα Σεπτεμβρίου η Γερμανία έχει θεσπίσει συστηματικούς ελέγχους σε όλα τα χερσαία σύνορά της για έξι μήνες, σε πρώτη φάση, με στόχο την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης. Γειτονικές χώρες αντιδρούν, κάποιοι κάνουν λόγο για «κλείσιμο των συνόρων» ή ακόμη και για «το τέλος της Ζώνης Σένγκεν».

H ευρωβουλευτής των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών (CDU) Λένα Ντιπόν δεν συμμερίζεται αυτή την κριτική.

«Τόσο ο παλαιότερος Κώδικας Συνόρων του Σένγκεν όσο και ο νέος Κώδικας που ισχύει από την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο προβλέπουν το δικαίωμα επαναφοράς συνοριακών ελέγχων για περιορισμένη διάρκεια, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένοι λόγοι, που επίσης αναφέρονται ρητώς» υποστηρίζει η Γερμανίδα ευρωβουλευτής στη γερμανική εφημερίδα. «Το ζήτημα είναι -και το βλέπουμε στη συζήτηση που διεξάγεται σήμερα εντός της ΕΕ- ότι η Ζώνη Σένγκεν είναι υπό πίεση. Τα κράτη-μέλη πρέπει να υλοποιήσουν αυτά που έχουν συμφωνήσει» προσθέτει.

Η Λένα Ντιπόν θεωρεί ότι, ενώ επί της ουσίας δεν τίθεται ζήτημα παράβασης των κανόνων της Σένγκεν, ο επικοινωνιακός χειρισμός του ζητήματος από το Βερολίνο ήταν λανθασμένος. «Όπως είχαμε δει και στην προηγούμενη «κρίση του Σένγκεν», σε εποχές πανδημίας, είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ των κρατών-μελών» επισημαίνει. «Δεν μπορεί οι γειτονικές χώρες να μαθαίνουν από τις εφημερίδες ότι η Γερμανία θα επαναφέρει τους συνοριακούς ελέγχους ή ότι θα παρατείνει τους ελέγχους που ήδη υπάρχουν. Αυτό δεν επιτρέπεται να συμβεί» ξεκαθαρίζει.

Διαφορετική άποψη έχει ο συμπροεδρεύων της Ευρωπαϊκής Αριστεράς Μέρτιν Σίρντεβαν. Απαντώντας στο ερώτημα της «Deutsche Welle» εάν οι συνοριακοί έλεγχοι συνάδουν με τα ισχύοντα στη Ζώνη Σένγκεν, ο Γερμανός ευρωβουλευτής δηλώνει: «Ξεκάθαρα όχι. Αυτό που κάνει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επαναφέροντας τους ελέγχους οδηγεί σε μια ντε φάκτο κατάργηση της Ζώνης Σένγκεν. Βλέπουμε ήδη ότι υπάρχουν αντιδράσεις από άλλες κυβερνήσεις. Θεωρώ πως το τέλος του Σένγκεν, το τέλος της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων, θα είχε καταστροφικές συνέπειες, όχι μόνο για την τροφοδοσία της αγοράς, αλλά και για τις καθημερινές μετακινήσεις των πολιτών».

Το κλίμα των ημερών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο η πρωτοβουλία δύο κρατών-μελών να ζητήσουν μια «αυτοεξαίρεση» (opt-out) από την κοινή μεταναστευτική πολιτική. Όπως, για παράδειγμα, η Δανία, που είχε εξασφαλίσει παλαιότερα, με τη σύμφωνη γνώμη των υπόλοιπων κρατών-μελών, την αυτοεξαίρεσή της από το ευρώ. Την αρχή έκανε η νέα κυβέρνηση της Ολλανδίας, στην οποία πλέον τον τόνο δίνει το ακροδεξιό «Κόμμα για την Ελευθερία» (PVV), του Γκέερτ Βίλντερς. Ακολούθησε η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν, η οποία μάλιστα κατέχει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου για το δεύτερο εξάμηνο του 2024.

Το σχόλιο του Μάρτιν Σίρντεβαν, από το γερμανικό Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke), ήταν: «Αν δεν κάνω λάθος, στην Ουγγαρία είχαν κατατεθεί όλες κι όλες 36 αιτήσεις ασύλου μέσα στο 2023. Το να ζητάς ”οπτ-άουτ” από τη μεταναστευτική πολιτική μού φαίνεται προσχηματικό υπ’ αυτές τις συνθήκες. Ο πραγματικός λόγος είναι ότι τόσο στην Ουγγαρία όσο και στην Ολλανδία ανήλθαν στην εξουσία ακραίες δεξιές κυβερνήσεις, που υποκινούν τη μια μειονότητα εναντίον της άλλης».

Ωστόσο, η Λένα Ντιπόν εκτιμά ότι, τουλάχιστον στην περίπτωση της Ολλανδίας, το αίτημα για αυτοεξαίρεση αποτελεί τακτικό ελιγμό. «Αν διαβάσετε προσεκτικά την επιστολή της ολλανδικής κυβέρνησης, θα δείτε πως στην πραγματικότητα μιλάνε για μισό ”οπτ-άουτ”» σχολιάζει η Γερμανίδα πολιτικός.

«Θα ήθελαν το οπτ-άουτ, αλλά γνωρίζουν ότι σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να αποχωρήσουν πλήρως, γιατί άλλη δυνατότητα δεν υπάρχει. Γι’ αυτό στην επόμενη παράγραφο λένε ότι “αν δεν γίνεται διαφορετικά”, θέλουν τουλάχιστον την ταχύτερη υλοποίηση του Συμφώνου για τη Μετανάστευση. Πρόκειται, μάλλον, για μια πολιτική συμβολισμών παρά ουσίας» υπογράμμισε.

«Εάν οι Βρυξέλλες επιμείνουν στην απόφασή τους να μας τιμωρήσουν, θα πάρουν αυτό που θέλουν. Θα μεταφέρουμε τους μετανάστες που χτυπούν την πόρτα της Ουγγαρίας στην κεντρική πλατεία των Βρυξελλών», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Όρμπαν.

Το δικαστήριο του Λουξεμβούργου αποφάνθηκε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2020 ότι η Ουγγαρία δεν είχε συμμορφωθεί με τους κανόνες σχετικά με τη μεταχείριση των μεταναστών, καθώς «κρατούσε παράνομα» αιτούντες άσυλο και τους απέλασε προτού μπορέσουν να ασκήσουν έφεση κατά της απόρριψης των αιτήσεών τους.

Στα τέλη Αυγούστου η ουγγρική κυβέρνηση απείλησε ότι θα δώσει σε κάθε μετανάστη που προσπαθεί να εισέλθει στη χώρα ένα εισιτήριο μονής διαδρομής για τις Βρυξέλλες.

Ο δήμαρχος των Βρυξελλών και άλλοι Βέλγοι αξιωματούχοι επέκριναν την πρόταση της Βουδαπέστης, χαρακτηρίζοντάς την «πρόκληση που έρχεται σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις».

Ο Όρμπαν επιμένει ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι άδικη -ειδικά καθώς οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης ενισχύουν τους δικούς τους συνοριακούς ελέγχους- και θέλει να πάρει πίσω τη δική του.

«Η εποχή των ελεύθερων ταξιδιών φτάνει στο τέλος της», τόνισε ο Όρμπαν στην ομιλία του στο Ουγγρικό Κοινοβούλιο, αναφερόμενος στην απόφαση της Γερμανίας να εισαγάγει προσωρινούς ελέγχους στα σύνορά της και τη στάση του νέου Γάλλου πρωθυπουργού, Μισέλ Μπαρνιέ, για αυστηρότερους ελέγχους στα σύνορα της Γαλλίας.

Ο Όρμπαν τόνισε ότι «το μόνο που έπρεπε να κάνουν» για να αποφευχθεί αυτή η κατάσταση ήταν «να ακολουθήσουν το ουγγρικό παράδειγμα και να μην αφήσουν τους μετανάστες να μπαίνουν». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι ακόμη και αν η πολιτική της Βουδαπέστης «αποδείχτηκε σωστή» και εξέφρασε την άποψη ότι η Ουγγαρία εξακολουθεί να τιμωρείται για την «υπεράσπιση των συνόρων της Ευρώπης».

Αναλυτικά η συνέντευξη του Έλληνα πρωθυπουργού:

Εν μέσω των πολεμικών κρίσεων που επικρατούν σε δύο μέτωπα, πείτε μας για τη συνάντηση που είχατε νωρίτερα με τον πρόεδρο Ερντογάν. Έχετε κι εσείς με την Τουρκία τις δικές σας διαφορές.

Μπορεί να υπάρχουν οι διαφωνίες μεταξύ μας, αλλά έχει γίνει και τρομερή πρόοδος. Αν σκεφτεί κανείς ότι κάναμε την 6η μας συνάντηση μέσα σε ένα χρόνο, αυτό από μόνο του δείχνει τη διάθεση για διάλογο. Είμαι σημαντικό ότι οι συζητήσεις γίνονται πάνω στην επίλυση των προβλημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο.

Τι είπατε για το μεταναστευτικό που απασχολεί και τους δύο;

«Έχουμε κάνει σημαντική πρόοδο και εκεί. Όμως, το σημαντικό είναι να σταματήσουν οι βάρκες των διακινητών να πλέουν στη θάλασσα και σίγουρα να σταματούν πριν μπουν στα χωρικά μας ύδατα. Το μεταναστευτικό είναι ένα τρομερό ζήτημα για να το αφήσουμε στα χέρια των δουλεμπόρων».

Εσείς και η Τουρκία οικοδομείτε κάποια σύνορα, τον φράχτη στον Έβρο. Μήπως υπάρχει κάποια αντίφαση στο μεταναστευτικό και τα ανοιχτά σύνορα;

«Είναι σημαντικό για εμάς, για την Τουρκία, αλλά και κάθε χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μπορεί να προασπίζει τα σύνορά του όχι μόνο για μεταναστευτικούς λόγους, αλλά και για οικονομικούς λόγους. Θα πρέπει να τηρούνται τα συμφωνηθέντα στην ΕΕ. Φυσικά και έρθουν στην Ελλάδα νόμιμοι μετανάστες. Να έρθουν για να ζήσουν και να εργαστούν, αλλά όχι μέσα από ένα επικίνδυνο ταξίδι».

Μόλις χθες τέσσερις μετανάστες έχασαν τη ζωή τους κοντά στη Σάμο. Η ακτοφυλακή έχει κατηγορηθεί για επαναπροωθήσεις. Μάλιστα, η NYT έκανε λόγο για έρευνα γύρω από το ίδιο ζήτημα.

«Η ελληνική ακτοφυλακή δεν έχει καμία ανάμειξη στο χθεσινό περιστατικό. Και βέβαια διατηρούμε το δικαίωμα να αναχαιτίζουμε βάρκες στα θαλάσσια σύνορα. Δεν θέλουμε καμία βάρκα στη θάλασσα, καμία τραγωδία, καμία χαμένη ζωή στη θάλασσα. Ναι, διεξάγεται έρευνα για την τραγωδία της Πύλου, όμως, όχι δεν έχουν τελεσφορήσει οι έρευνες και δεν υπάρχει καμία ένδειξη για συμμετοχή της ελληνικής ακτοφυλακής στην τραγωδία της Πύλου».

Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι ένα μεγάλο στοίχημα για εσάς. Πού βρίσκεται αυτή η υπόθεση;

«Έχουμε συζητήσεις με το Βρετανικό Μουσείο, ώστε να υπάρξει αμοιβαία συμφωνία για επανένωση των Γλυπτών, ώστε να τα βλέπουμε στη σκιά του Παρθενώνα. Είμαι αισιόδοξος, περιμέναμε 200 χρόνια».

Να γυρίσω πίσω στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής, με την κρίση να δείχνει ότι αποκτά περιφερειακή επέκταση.

«Εμείς καταστήσαμε σαφές προς τους Ισραηλινούς φίλους ότι πρέπει να συμφωνήσουν στην κατάπαυσης του πυρός. Υπήρξαν ευκαιρίες που δεν τις εκμεταλλεύτηκαν. Είναι και προς το συμφέρον του Ισραήλ να πάψουν οι εχθροπραξίες. Είμαστε καλός φίλος με το Ισραήλ και πρέπει να μιλάμε ανοιχτά σε φίλους. Θα έπρεπε ήδη να είχε σταματήσει ο πόλεμος και όχι να επεκτείνεται όπως δυστυχώς βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες».

Ακόμη και ΗΠΑ όμως δεν κατάφεραν τελικά να έχουν επιρροή στο Ισραήλ.

«Πράγματι και ίσως αυτή η θητεία Μπάιντεν που τελειώνει, να αποτελεί τώρα μια νέα ευκαιρία. Οι συνέπειες είναι δραματικές. Μας ανησυχεί η ασφάλεια και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα».

Για την παγκόσμια κρίση που επικρατεί, ο πρόεδρος Μπάιντεν λέει «κάναμε επένδυση στην πράσινη οικονομία». Είχε αποτέλεσμα;

«Φυσικά και η πράσινη οικονομία είναι ένα σημαντικό βήμα. Η κλιματική αλλαγή όμως έχει επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία. Πρέπει να επενδύσουμε σε νέες τεχνολογίες, όπως την πρόληψη στις πυρκαγιές. Φέτος εμείς τα πήγαμε καλά, με εξαίρεση μία φωτιά. Τα drones έκαναν καλή δουλειά. Χρειάζεται να συνεχίσουμε προς την ίδια κατεύθυνση και να αξιοποιήσουμε τα όπλα που μας δίνει η τεχνολογία».

Πώς κρίνετε την τελευταία ομιλία Μπάιντεν στον ΟΗΕ;

«Ήταν μία δυνατή ομιλία που άγγιξε σημαντικά ζητήματα και λόγω των συγκυριών. Ήμουν ευτυχής με το συνολικό πλαίσιο της ομιλίας του προέδρου Μπάιντεν».

Το Think Tank Μεταναστευτικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ απαρτίζουν συγκεκριμένα οι: Βασίλης Κερασιώτης, Γιονούς Μουχαμμαντί, Ηλέκτρα Ζαπώνη, Άννα Σιβίλογλου, Νικόδημος Μάϊνα Κινυούα και Μάρκος Παπακωνσταντής.

Σύντομα βιογραφικά των μελών

Βασίλης Κερασιώτης 

Είναι δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών από το 2006. Είναι απόφοιτος της Νομικής ΑΠΘ. Κατέχει Μεταπτυχιακό Διεθνών και Ευρωπαϊκών σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιά. Έχει εξειδικευθεί στο προσφυγικό και μεταναστευτικό δίκαιο, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των χωρίς χαρτιά μεταναστών. Χειρίζεται υποθέσεις σχετικές με το αντικείμενο στα διοικητικά, ποινικά και αστικά δικαστήρια όλων των βαθμών, καθώς και στο ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παράλληλα συνεργάζεται ως εμπειρογνώμων με ΜΚΟ για ζητήματα προσφυγικού δικαίου και μεταναστευτικής πολιτικής.

Γιονούς Μουχαμμαντί

Με καταγωγή από το Αφγανιστάν, σπούδασε ιατρική στην πατρίδα του πριν αναγκαστεί να την εγκαταλείψει και να ζητήσει άσυλο στην Ελλάδα το 2001. Έκτοτε, έχει ασχοληθεί ενεργά με θέματα ασύλου και μετανάστευσης, ξεκινώντας από τη στιγμή που έφτασε στην Ελλάδα. Ως Συνιδρυτής και Διευθυντής του Ελληνικού Φόρουμ Προσφύγων, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης των δικαιωμάτων, της ενεργής συμμετοχής και της αποτελεσματικής ένταξης των προσφύγων και μεταναστών στη Ελληνική κοινωνία. Έχει τιμηθεί με διεθνή βραβεία για τις προσπάθειές του σε αυτούς τους τομείς. Εκλεγμένο μέλος του διοικητικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Μετανάστευσης στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, συμβάλλει με τις γνώσεις και τις εμπειρίες του ως μέλος της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα ασύλου και μετανάστευσης.

Ηλέκτρα Ζαπώνη 

Απόφοιτη του Πανεπιστημίου Paul Valery, Montpellier III, της Γαλλίας, στο οποίο σπούδασε Εφαρμοσμένες Ξένες Γλώσσες, Νέα Ελληνικά και Αγγλικά. 

Η ενασχόλησή της με το μεταναστευτικό-προσφυγικό, ξεκίνησε το 2016 στην Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε, όπου εργάστηκε ως καταγραφέας στην Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα. Στην συνέχεια εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου στην Λέσβο, αρχικά ως χειρίστρια υποθέσεων Ασύλου (caseworker) και στην συνέχεια ως Team leader ομάδων στην Λέσβο και μετέπειτα στην Λέρο, στην Κω και στην Σάμο. Για ένα μικρό χρονικό διάστημα ήμουν Project Officer στο πρόγραμμα κοινωνικής ένταξης ωφελούμενων Helios (Hellenic Integration Support for Beneficiaries of International Protection and Temporary Protection). Έχει υπάρξει επίσης, guest speaker στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ στο μάθημα “Forced Migration and Development”. 

Τα τελευταία 2 χρόνια εργάζεται ως content moderator στην εταιρία TaskUs.

Άννα Σιβίλογλου 

Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας, της Φιλοσοφικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει επιμορφωθεί στην διαπολιτισμική εκπαίδευση και γνωρίζει άπταιστα Τουρκικά. Έχει εργαστεί σε δομές ασυνόδευτων ανηλίκων ως εκπαιδευτικός, σε πρόγραμμα στέγασης οικογενειών αιτούντων άσυλο και σε πρόγραμμα κοινωνικής και εργασιακής ένταξης γυναικών προσφύγων χρηματοδοτούμενα από την Ύπατη αρμοστεία για τους πρόσφυγες και το υπουργείο μετανάστευσης και Ασύλου. Δραστηριοποιείται ενεργά στο πεδίο του μεταναστευτικού  από το 2015.

Νικόδημος Μάϊνα Κινυούα 

Γεννήθηκε το 1977 στην Κένυα,  και από το 1985 βρίσκεται στην Ελλάδα. Μεγάλωσε στην Κάλυμνο.  Στην Γ’ Λυκείου έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα ως εκλεγμένος στην Πρώτη Σύνοδο της Βουλής των Εφήβων, και από το 1996 βρίσκεται πια μόνιμα στην Αθήνα και ασχολείται με τα θέματα των μεταναστών δεύτερης γενιάς  και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μαζί με μια ομάδα φίλων ίδρυσαν, το 2008, την Οργάνωση ASANTE που έχει ως στόχο την ενδυνάμωση και την ένταξη της δεύτερης γενιάς και των μεταναστών σε μία κοινωνία συμπεριληπτική, για μία κοινωνία  χωρίς αποκλεισμούς.

Μάρκος Παπακωνσταντής

Είναι δικηγόρος Αθηνών. Διδάκτωρ ευρωπαϊκού δικαίου με πλούσια διδακτική εμπειρία σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και του Εξωτερικού. Έχει εργαστεί σε υπουργεία της χώρας ως συνεργάτης σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου και συνεργάτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε αυτά τα χαρτοφυλάκια. Έχει σημαντικό επιστημονικό έργο σε θέματα του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

«Η αύξηση των παράνομων ροών από το Λίβανο στην Κύπρο υπογραμμίζει τη σημασία της εξωτερικής διάστασης της αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, μέσω της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στήριξης του Λιβάνου, της συνεργασίας των κρατών-μελών της ΕΕ μεταξύ τους και με τον FRONTEX, για την καλύτερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, αλλά και της δυνατότητας επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας, με σεβασμό στις ευρωπαϊκές αξίες και το διεθνές δίκαιο», αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Μετά το πέρας της συνόδου υπεγράφη κοινή δήλωση.

Ο κ. Καιρίδης στις δηλώσεις του τόνισε: «Ήρθα σήμερα να εκφράσω την αλληλεγγύη της Ελλάδας στην Κυπριακή Δημοκρατία για τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο της παράνομης μετανάστευσης. Χρειαζόμαστε ρεαλιστικές λύσεις που φέρνουν αποτελέσματα, βασισμένες στις κοινές μας αξίες και ανταποκρινόμενοι στις εύλογες ανησυχίες των συμπολιτών μας, μακριά από τις αφέλειες του χθες και τις λαϊκίστικες κραυγές κάποιων σήμερα».

Φέτος οι «27» συμφώνησαν στην πρώτη σειρά αλλαγών, που θα επιτρέψουν τη μετεγκατάσταση μεταναστών σε όλη την Ευρώπη και πρόστιμα 20.000 ευρώ για τις χώρες, οι οποίες αρνήθηκαν να λάβουν το μερίδιο που τους αναλογεί.

• Στο Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων η συζήτηση αφορούσε τους κανόνες, που ισχύουν όταν ένας μετανάστης φτάνει για πρώτη φορά στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.. Όπως σημείωσαν οι Βρυξέλλες, διεξήχθη εν μέσω αύξησης των αφίξεων στην Ιταλία από την Τυνησία και αλλά και αυξανόμενων αφίξεων στα ελληνικά νησιά της Σάμου και της Λέσβου.

Η συνεδρίαση ξεκίνησε με συγκρατημένη αισιοδοξία, αφού ο Γερμανός καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, δήλωσε από το Βερολίνο ότι δεν θα μπλόκαρε μια συμφωνία. Μέσα στην ημέρα όμως αποκαλύφθηκε ότι η Ρώμη δεν θέλει υποστηρίξει ένα αναθεωρημένο κείμενο και το σχέδιο νόμου δεν τέθηκε σε ψηφοφορία.

• Η διαφωνία λέγεται ότι επικεντρώθηκε σε δύο θέματα. Πηγές αναφέρουν ότι η Γερμανία αντιτάχθηκε σε μια νέα ρήτρα, την οποία υποστήριξε η Ιταλία, που θα επέτρεπε την παραβίαση των ελάχιστων προτύπων στα κέντρα κράτησης, σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, έγινε κατανοητό πως ακροδεξιά κυβέρνηση της γείτονος αντιτάχθηκε επίσης σε πρόβλεψη, την οποία υποστήριξε το Βερολίνο και αφορά στους μετανάστες που βοηθούνται από ΜΚΟ να φτάσουν σε χώρα της Ένωσης.

Ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, είπε ότι παρά την οπισθοδρόμηση τα κράτη – μέλη ήταν «πολύ κοντά» στην επίτευξη συμφωνίας, ενώ πηγές επιβεβαίωσαν ότι μια συμφωνία είναι πιθανή πριν τη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στην Ισπανία την επόμενη εβδομάδα. «Υπάρχει μια πολύ μεγάλη πλειοψηφία των κρατών – μελών που συμφωνούν (…) Μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι ότι υπάρχουν ορισμένες λεπτομέρειες που πρέπει να συντονιστούν και ελπίζουμε τις επόμενες ημέρες να μπορέσουμε να ανακοινώσουμε μια γενική προσέγγιση σε σχέση με τη ρύθμιση της κρίσης» είπε.

Στόχος των αλλαγών είναι οι αποσαφηνίσεις σχετικά με τις διαδικασίες ασύλου, τους κανόνες σχετικά με τις διαδικασίες ελέγχου, τις εγγραφές στα σύνορα και τη δημιουργία ενός πακέτου μετεγκατάστασης ή «αλληλεγγύης» για να απαλλάξει τις χώρες υποδοχής, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, από την πλήρη ευθύνη. «Αν δεν ολοκληρώσουμε αυτό το έργο, θα συνεχίσουμε να βλέπουμε θανάτους και δυστυχία στη Μεσόγειο», δήλωσε η Γερμανίδα υπουργός Εσωτερικών, Νάνσι Φέιζερ.

• Η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρώπης, Ίλβα Γιόχανσον, δήλωσε ότι η Ε.Ε. έχει λάβει μέχρι στιγμής φέτος περισσότερες από 250.000 «παράτυπες αφίξεις», μια αύξηση σε αριθμούς που παρατηρείται κυρίως από την Ιταλία και το νησί της Λαμπεντούζα. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η Ε.Ε. είχε ταυτόχρονα 600.000 αιτήσεις ασύλου. «Αυτό δείχνει ότι η πρόκλησή μας είναι πολύ μεγαλύτερη από την πρόληψη των παράτυπων αφίξεων», είπε.

Τέλος, οι υπουργοί Εσωτερικών συμφώνησαν να παρατείνουν την προσωρινή προστασία για τα περίπου 4 εκατομμύρια Ουκρανούς πρόσφυγες, που διαμένουν στην Ευρώπη μέχρι τον Μάρτιο του 2025.

Στο μεταξύ ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών, Ματέο Πιαντεντόζι, είχε στο Παλέρμο διμερή συνάντηση με τον Τυνήσιο ομόλογό του, Καμέλ Φεκίχ, και αντικείμενο το μεταναστευτικό. Ο πρώτος εξέφρασε «ικανοποίηση για την εντατικοποίηση των προσπαθειών της Τυνησίας, ως προς την πρόληψη των αναχωρήσεων και τις επιχειρήσεις της αστυνομίας, οι οποίες τις τελευταίες ώρες οδήγησαν στη σύλληψη 124 διακινητών ανθρώπων».

Η Ιταλία επανέλαβε, δε, ότι είναι της άποψης ότι πρέπει να εγκριθεί ένα ευρωπαϊκό σχέδιο, με στόχο τη στήριξη των εθελοντικών επαναπατρισμών παράτυπων, όπως τους χαρακτήρισε, μεταναστών από την Τυνησία προς τις χώρες προέλευσής τους.

• Η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης της Ε.Ε., Ίλβα Γιόχανσον μετά τη συνάντησή της με τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Δημήτρη Καιρίδη, στο περιθώριο του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες επεσήμανε αφενός ότι οι προκλήσεις της Ελλάδας είναι προκλήσεις της Ε.Ε. και διαβεβαίωσε για την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα και αφετέρου δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να προσφέρει έκτακτη χρηματοδότηση στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση του προβλήματος ενώ υπογράμμισε ότι ευρωπαϊκοί οργανισμοί, όπως η EUAA (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου) και η Frontex, είναι έτοιμοι να προσφέρουν στην Ελλάδα επιπλέον εξειδικευμένο προσωπικό και μέσα.