«Είμαστε έτοιμοι για μια συμφωνία, αλλά πρέπει να προετοιμαστεί με τρόπο που να αντανακλά τα συμφέροντα τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και της Λευκορωσίας», δήλωσε ο Λουκασένκο σε συνέντευξη στο ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο RT, αποσπάσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν την Κυριακή.

Επιπλέον, ο Λουκασένκο δήλωσε στη συνέντευξη στο RT ότι το Μινσκ έχει προσαρμοστεί στις δυτικές κυρώσεις και ότι οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία με την Ουάσιγκτον θα πρέπει να υπερβαίνει την άρση των κυρώσεων.

«Έχουμε πολύ περισσότερα ζητήματα να επιλύσουμε, και αυτό είναι το αντικείμενο μιας μεγάλης συμφωνίας», είπε χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει αυτά τα ζητήματα.

«Μόλις οριστικοποιήσουμε αυτό σε χαμηλότερο επίπεδο, είμαστε έτοιμοι να συναντηθούμε με τον Ντόναλντ και να υπογράψουμε τη συμφωνία».

Η εκτίμηση αυτή, που κοινοποιήθηκε μέσω Telegram, έγινε στον απόηχο έκθεσης που δημοσιοποίησε ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι.

«Σύμφωνα με στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών, κατασκευάζονται δρόμοι που οδηγούν στην Ουκρανία και βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία θέσεων πυροβολικού σε παραμεθόριες περιοχές της Λευκορωσίας», έγραψε ο Ζελένσκι. «Πιστεύουμε πως η Ρωσία θα προσπαθήσει για άλλη μια φορά να εμπλέξει τη Λευκορωσία στον πόλεμό της», υπογράμμισε.

Ο Ζελένσκι ανέφερε πως η κυβέρνησή του έχει προειδοποιήσει την ηγεσία της Λευκορωσίας σχετικά με την «ετοιμότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί τα εδάφη και την ανεξαρτησία της». Σημείωσε εξάλλου πως οι πληροφορίες που έχει συλλέξει το Κίεβο υποδηλώνουν ότι η Ρωσία «επιχειρεί ανασύνταξη δυνάμεων».

«Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται πιο προφανές γιατί οι ένοπλες δυνάμεις έχουν εντείνει τις δραστηριότητές τους στο έδαφος της Λευκορωσίας», συμπλήρωσε, χωρίς να υπεισέλθει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο, ένας εκ των στενότερων συμμάχων του ισχυρού άνδρα του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Πούτιν, επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί το έδαφος της χώρας του ως ορμητήριο των ρωσικών στρατευμάτων κατά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο Λουκασένκο, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1994, έχει δηλώσει πως δεν έχει πρόθεση να στείλει στρατεύματα στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ωστόσο, η Λευκορωσία – η οποία συνορεύει με χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία – έχει συμφωνήσει στην ανάπτυξη στο έδαφός της ρωσικών τακτικών πυρηνικών όπλων και υπερηχητικών πυραύλων Oreshnik.

Σε βάρος του Λουκασένκο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τη Δύση λόγω της υποστήριξής του στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και καταγγελιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όμως, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη βελτίωση των σχέσεων με τη Λευκορωσία και καταβάλλουν προσπάθειες για την απελευθέρωση φυλακισμένων που θεωρούνται στη Δύση ως «πολιτικοί κρατούμενοι», με 250 εξ αυτών να απελευθερώνονται τον προηγούμενο μήνα.

Οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε άρση ορισμένων κυρώσεων, αλλά ξεκαθάρισαν στην ηγεσία της Λευκορωσίας ότι δεν πρέπει να διευκολύνει προσπάθειες παράκαμψης κυρώσεων ή να εξακολουθήσει να υποστηρίζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

«Θα εντείνουμε σημαντικά τα αντίποινα εναντίον όλων των μορφών συνδρομής στην δολοφονία Ουκρανών» δήλωσε ο Βολοντίμιρ Ζελέσνκι μέσω ανάρτησης του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η υπηρεσία Τύπου της προεδρίας της Λευκορωσίας δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Λευκορωσία, η οποία μοιράζεται σύνορα μήκους άνω των 1.000 χιλιομέτρων με την Ουκρανία, βοήθησε τις εκτεταμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη της Μόσχας στην Ουκρανία.

Παρόλο που δεν έχουν υπάρξει ενεργές μάχες κατά μήκος των συνόρων Ουκρανίας-Λευκορωσίας, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Μινσκ επέτρεψε στη Ρωσία κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025 να αναπτύξει ένα σύστημα σταθμών αναμετάδοσης στη Λευκορωσία για τον έλεγχο των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της σε επιθέσεις στην Ουκρανία.

«Οι Ρώσοι δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν ορισμένες από τις επιθέσεις, ιδίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και σιδηροδρόμους στις περιοχές μας, χωρίς τέτοια βοήθεια από τη Λευκορωσία», δήλωσε ο Ζελένσκι, ο οποίος έδωσε εντολή να απαγορευθεί επίσης η είσοδος του Λουκασένκο στην Ουκρανία.

Μία ευρέως συμβολική κίνηση

Με τον Λουκασένκο να βρίσκεται ήδη υπό καθεστώς κυρώσεων των ΗΠΑ και της Ε.Ε , η κίνηση αυτή είναι ευρέως συμβολική , αν και ο Ζελέσνκι δήλωσε ότι η Ουκρανία θα συνεργασθεί με τους εταίρους της για να διασφαλίσει ότι τα νέα μέτρα θα έχουν «παγκόσμιο αντίκτυπο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε μερική άρση των κυρώσεων σε τρεις λευκορωσικές εταιρείες που παράγουν ποτάσα – ένα βασικό συστατικό που χρησιμοποιείται στα λιπάσματα- αφότου η πρώην αυτή σοβιετική δημοκρατία απελευθέρωσε 123 πολιτικούς κρατούμενους.

Η Μάρια Καλέσνικοβα, μία από τους εν λόγω πρώην πολιτικούς κρατούμενους, προέτρεψε χθες Τρίτη τις ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τραμπ και να ξεκινήσουν διάλογο με τον Λουκασένκο με το σκεπτικό ότι η μη έγκαιρη ενημέρωσή του θα ενίσχυε περαιτέρω τη ρωσική επιρροή στη Λευκορωσία.

Ο Ζελέσνκι αναφέρει στις δηλώσεις του ότι περισσότεροι από 3.000 Λευκορώσοι επιχειρηματίες προμηθεύουν την Ρωσία στην πολεμική της προσπάθεια, συμπεριλαμβανομένων εξαρτημάτων για πυραύλους, ενώ υπενθύμισε επίσης τα σχέδια του Μίνσκ να εγκαταστήσει στο έδαφος της, ρωσικού βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς Oreshnik.

Η Ρωσία έχει δώσει τον Δεκέμβριο στην δημοσιότητα βίντεο στο οποίο παρουσίαζε την ανάπτυξη του πυραυλικού συστήματος Oreshnik στην Λευκορωσία. Ο Λουκασένκο είχε δηλώσει τότε ότι το πυραυλικό σύστημα έχει αναπτυχθεί στην Λευκορωσία και βρίσκεται σε κατάσταση πολεμικής ετοιμότητας.

Το Βερολίνο συμμερίζεται την ανησυχία της Ουκρανίας για μια ενδεχόμενη κλιμάκωση του πολέμου από τη Ρωσία, ενώ για προσχήματα κάνει λόγω η Γαλλία. 

Να σημειωθεί οότι η χρήση του Oreshnik τον Νοέμβριο του 2024 στην Ουκρανία δείχνει πρακτικά τη στρατιωτική απειλή που θέτει η Ρωσία στην περιοχή, καθιστώντας σαφές ότι η χώρα επιδιώκει ενεργά την προετοιμασία για περαιτέρω επιθετικές ενέργειες.

Βερολίνο: Ανησυχία για μια ενδεχόμενη κλιμάκωση του πολέμου

Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε σήμερα ότι συμμερίζεται την ανησυχία της Ουκρανίας ότι οι κατηγορίες της Ρωσίας περί επίθεσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στην κατοικία του Ρώσου προέδρου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσχημα για περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου.

Η γερμανική κυβέρνηση επισήμανε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέρριψε τις κατηγορίες της Ρωσίας παραθέτοντας την προειδοποίησή που έκανε ότι η Μόσχα ενδέχεται να εκμεταλλευτεί τις κατηγορίες.

«Συμμεριζόμαστε αυτή την ανησυχία» αναφέρει σε δήλωση του εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης.

Το Κρεμλίνο απείλησε ότι θα σκληρύνει τη διαπραγματευτική του στάση, αφότου κατηγόρησε την Ουκρανία για την επίθεση.

Γαλλία: Προσχηματικές οι αναφορές για επίθεση στο σπίτι του Πούτιν

Δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν τις κατηγορίες που διατυπώθηκαν από τις ρωσικές αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η Ουκρανία στοχοποίησε την κατοικία του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, δήλωσε σήμερα πηγή που είναι κοντά στο περιβάλλον του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν.

«Η Ουκρανία και οι εταίροι της είναι προσηλωμένοι σε μια πορεία ειρήνης, ενώ η Ρωσία έχει επιλέξει να συνεχίσει και να εντείνει τον πόλεμο της κατά της Ουκρανίας. Αυτή είναι από μόνη της μια πράξη ανυπακοής ενάντια στην ειρηνευτική ατζέντα του προέδρου Τραμπ» πρόσθεσε η ίδια πηγή, η οποία αποδίδει το ρωσικό ισχυρισμό ως πρόφαση για την επέκταση της στρατιωτική της ισχύος εκτός της επικράτειάς της, 

Η Ρωσία δημοσίευσε βίντεο με τη μεταφορά των υπερηχτικών πυραύλων στη Λευκορωσία 

Η Ρωσία έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα βίντεο που φέρεται να δείχνει την ανάπτυξη στη Λευκορωσία του υπερηχητικού πυραυλικού συστήματος Oreshnik που φέρει πυρηνικές ικανότητες, και αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας της Μόσχας να πλήττει στόχους σε όλη την Ευρώπη σε περίπτωση πολέμου.

Την ανάπτυξη αυτού του πυραυλικού συστήματος είχε ήδη γνωστοποιήσει προ ημερών ο Λευκορώσος πρόεδρος Αλεξάντρ Λουκασένκο, σύμμαχος της Ρωσίας.

Το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS τόνισε σήμερα ότι είναι η πρώτη φορά που το ρωσικό υπουργείο Άμυνας επιδεικνύει τα πυραυλικά συστήματα Oreshnik.

Το βίντεο που δημοσίευσαν τα υπουργεία Άμυνας της Ρωσίας και της Λευκορωσίας σήμερα δεν αποκάλυψε την τοποθεσία των πυραυλικών συστημάτων.

Tο βίντεο δείχνει κινητούς εκτοξευτήρες και πληρώματα να κινούνται κατά μήκος δασικών δρόμων και στρατιώτες να καμουφλάρουν τα συστήματα. Ένας ανώτερος Ρώσος αξιωματικός φάνηκε να λέει σε στρατεύματα ότι τα συστήματα έχουν επίσημα τεθεί σε επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Στις 18 Δεκεμβρίου ο Λουκασένκο, στενός σύμμαχος του Πούτιν, στην ετήσια συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Μινσκ, είχε δηλώσει πως οι Oreshnik αναπτύχθηκαν στη Λευκορωσία.

Τον Αύγουστο, ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε ότι η Μόσχα ξεκίνησε μαζική παραγωγή αυτού του πυραύλου τελευταίας γενιάς ικανού να φέρει πυρηνική κεφαλή και συμπλήρωσε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να τον αναπτύξει στη Λευκορωσία έως το 2025.

Το Μινσκ, από την πλευρά του, άφησε να εννοηθεί τον Αύγουστο ότι τα κοινά στρατιωτικά γυμνάσια με τη Ρωσία, που πραγματοποιήθηκαν τον Σεπτέμβριο, θα περιλάμβαναν τους πυραύλους Oreshnik – που σημαίνει φουντουκιά στα ρωσικά.

Αυτά τα μεγάλης κλίμακας κοινά στρατιωτικά γυμνάσια προκάλεσαν ανησυχία μεταξύ των κρατών μελών του ΝΑΤΟ, λίγες μέρες μετά την άνευ προηγουμένου είσοδο φερόμενων ως ρωσικών drones σε πολωνικό έδαφος.

Τον Νοέμβριο του 2024, η Ρωσία χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον Oreshnik, χωρίς πυρηνική κεφαλή, για να πλήξει στρατιωτικό εργοστάσιο στην πόλη Ντνίπρο, στην κεντρική Ουκρανία.

Όπως μεταδίδει το διεθνές πρακτορείο Reuters, οι Αμερικανοί ερευνητές εντόπισαν μετά από μελέτη δορυφορικών εικόνων, νέες συστοιχίες σε πρώην αεροπορική βάση στη νοτιοανατολική Λευκορωσία, σημείο το οποίο δίνει καλύτερη πρόσβαση για άμεσα πλήγματα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Το Reuters αναφέρει ότι οι εκτιμήσεις των δύο Αμερικανών ερευνητών ευθυγραμμίζονται με τις πληροφορίες που έχουν συλλέξει οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

Να σημειώσουμε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει έρθει σε συμφωνία με τον Λευκορώσο ομόλογό του, Αλεξάντερ Λουκασένκο για την τοποθέτηση πυραυλικών συστημάτων Oreshnik, οι οποίοι είναι μεσαίου βεληνεκούς, αλλά δεν αντιμετωπίζονται από υα υπάρχοντα συστήματα αεράμυνας. Το εκτιμώμενο βεληνεκές των συγκεκριμένων υπερηχητικών πυραύλων εκτιμάται στα 5.500 χιλιόμετρα. 

«Δεν θα αποκαλύψουμε καμία λεπτομέρεια. Πρόκειται για ένα κινητό συγκρότημα. Δεν θα μείνει ποτέ σε ένα μέρος. Θα τεθεί σε περιπολία σε ορισμένες τοποθεσίες και, εάν χρειαστεί, θα επιτεθεί από μια συγκεκριμένη κατεύθυνση», ανέφερε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων BelTA.

Ο Λουκασένκο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι δεν έχουν ακριβείς πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ή την απουσία ρωσικών τακτικών πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία. «Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι δεν γνωρίζουν αν έχουμε [τακτικά πυρηνικά] όπλα ή όχι. Λοιπόν, εντάξει, ας σκεφτούν ό,τι θέλουν. Τους προειδοποιήσαμε. Δεν λέμε πόσα, πού, πώς… Αυτή είναι η δουλειά μας. Βρίσκονται σε ασφαλές μέρος», προειδοποίησε.

Ο ηγέτης της Λευκορωσίας υπενθύμισε ότι τα όπλα είχαν «ανακατασκευαστεί για άλλη μια φορά»: μεταφέρθηκαν στη Ρωσία, ανακατασκευάστηκαν και επιστράφηκαν με τους τελευταίους εκσυγχρονισμούς. «Δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε όλα αυτά, όχι τόσο για τον λαό μας, αλλά για όσους βρίσκονται στο εξωτερικό», υποστήριξε. Ο Λουκασένκο έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η απόφαση για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία και τα σχέδια για την ανάπτυξη του πυραύλου Oreshnik υποκινήθηκαν από «ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια και την άμυνα».

Όπως γράφει το βρετανικό δίκτυο, σε ένα μεγάλο πεδίο περίπου 72 χιλιόμετρα έξω από το Μινσκ, η εικόνα θυμίζει πραγματική μάχη. Βομβαρδιστικά Sukhoi-34 ρίχνουν κατευθυνόμενες βόμβες, οι εκρήξεις συγκλονίζουν την περιοχή και σύννεφα καπνού υψώνονται στον ουρανό. Ελικόπτερα μάχης ενισχύουν την επίθεση, ενώ drones παρακολούθησης καταγράφουν την καταστροφή.

Ωστόσο, όλα αυτά είναι μέρος των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων Ρωσίας–Λευκορωσίας στο εκπαιδευτικό κέντρο του Μπορίσοβο, στο πλαίσιο των γυμνασίων «Zapad-2025» («Δύση 2025»), που διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια. Φέτος συμμετέχουν λιγότερα στρατεύματα σε σχέση με το 2022, όταν είχαν λάβει μέρος 200.000 στρατιώτες. Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, δεν παύει να φαντάζει σαν επίδειξη δύναμης με αποδέκτη την Ευρώπη.

Μόσχα και Μινσκ υποστηρίζουν πως πρόκειται για ασκήσεις «αμυντικού χαρακτήρα» με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και την αποτροπή εξωτερικών απειλών. Στην άσκηση παρέστησαν στρατιωτικοί ακόλουθοι από 23 χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Τουρκία και η Ουγγαρία. 

«Θεωρούμε ότι η άσκηση είναι πρωτοφανής ως προς τη διαφάνειά της», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο υποστράτηγος Βαλέρι Ρεβένκο, βοηθός του Λευκορώσου υπουργού Άμυνας.

Κλιμακώνεται η ένταση με τη Ρωσία – Γιατί ανησυχούν οι Ευρωπαίοι

Παρά τις διαβεβαιώσεις, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένουν καχύποπτες. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, χαρακτήρισε τα «Zapad-2025» «εξαιρετικά επιθετικά», ενώ η Βαρσοβία προχώρησε στο κλείσιμο των συνόρων με τη Λευκορωσία πριν την έναρξη των ασκήσεων, προκαλώντας οξύτατη αντίδραση από το Μινσκ.

Η άσκηση διεξάγεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στην Ανατολική Ευρώπη, με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία να συνεχίζεται. Τις τελευταίες ημέρες, Πολωνία και Ρουμανία κατήγγειλαν παραβιάσεις του εναέριου χώρου τους από ρωσικά drones, προκαλώντας την κινητοποίηση του ΝΑΤΟ. 

Στην Ευρώπη επικρατεί διάχυτη ανησυχία πως πρόκειται για σκόπιμες ενέργειες με στόχο να δοκιμαστεί η ενότητα της Δύσης και της Συμμαχίας.

Η απόφαση του Μινσκ να καλέσει διεθνή μέσα ενημέρωσης στις ασκήσεις μπορεί να ερμηνευθεί ως κίνηση διαφάνειας. Ωστόσο, το μήνυμα που εκπέμπεται μέσα από τις εκρήξεις και τα πυρά είναι πιθανό να απευθύνεται πρωτίστως προς την Ευρώπη: «Δείτε την ισχύ μας – μια αντιπαράθεση με τη Μόσχα δεν είναι προς το συμφέρον σας», καταλήγει το δημοσίευμα του BBC.

Σπύρος Σιδέρης

Και κυρίως, ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις για τη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης και τη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε πίεση για σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία και στην επιθυμία του να οδηγήσει τον πόλεμο σε συμβιβασμό;

Οι αντιδράσεις της Βαρσοβίας

Η κυβέρνηση της Πολωνίας χαρακτήρισε το περιστατικό «εχθρική ενέργεια» και κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο για εξηγήσεις, ενώ ενεργοποίησε διαβουλεύσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στα πολωνικά μέσα έδειχναν συντρίμμια μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου «Gerbera», τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως ως drones-δολώματα και όχι ως επιθετικά όπλα.

Η απουσία ενδείξεων ισχυρών εκρήξεων ενισχύει την υπόθεση ότι οι εισβολές στον εναέριο χώρο δεν είχαν στόχο να προκαλέσουν άμεσες απώλειες, αλλά να στείλουν πολιτικό μήνυμα.

Η αντίδραση του ΝΑΤΟ

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Συμμαχία «εκπλήρωσε τις υποχρεώσεις της» εξουδετερώνοντας την απειλή, χωρίς όμως να χαρακτηρίσει την ενέργεια της Ρωσίας ως σκόπιμη επίθεση.

Οι πρώτες αναφορές από τις Βρυξέλλες και τη Λιθουανία δείχνουν ότι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εταίροι δεν επιθυμούν να θεωρηθεί το επεισόδιο casus belli, κάτι που θα οδηγούσε σε επικίνδυνη κλιμάκωση.

Παράλληλα, το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ επικρατεί η εκτίμηση πως πρόκειται για «περιστατικό που δεν συνιστά άμεση επίθεση» σε κράτος-μέλος.

Η εκδοχή της Λευκορωσίας

Το Μινσκ παρουσίασε διαφορετική εκδοχή: σύμφωνα με τις λευκορωσικές αρχές, τα drones βγήκαν εκτός πορείας λόγω ηλεκτρονικών παρεμβολών (ΡΕΒ) που προήλθαν από ουκρανικά και δυτικά συστήματα. Όπως ανέφεραν, αρκετά UAV κατέληξαν και στο λευκορωσικό έδαφος, όπου επίσης καταρρίφθηκαν.

Ο λευκορωσικός στρατός υποστήριξε ότι είχε ενημερώσει την Πολωνία για την πορεία των drones, άρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπήρξε προμελέτη από ρωσικής πλευράς. Η θέση αυτή βρήκε απήχηση και σε ρωσικά στρατιωτικά κανάλια, που έκαναν λόγο για «παράπλευρη συνέπεια» των μαζικών επιθέσεων στην Ουκρανία.

Τα επιχειρήματα υπέρ της πρόκλησης

Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές στη Δύση και στην Ουκρανία θεωρούν ότι η είσοδος 19 drones στον εναέριο χώρο της Πολωνίας δύσκολα μπορεί να αποδοθεί σε «τεχνικό λάθος». Υποστηρίζουν ότι η Μόσχα ίσως επιδίωξε να:

• Δοκιμάσει την ετοιμότητα του ΝΑΤΟ και την ικανότητά του να καταρρίπτει εισερχόμενες απειλές.
• Χαρτογραφήσει την αντίδραση της πολωνικής αντιαεροπορικής άμυνας.
• Στείλει προειδοποιητικό μήνυμα στην Ευρώπη, ότι ο πόλεμος μπορεί εύκολα να επεκταθεί και να προκαλέσει ρήγματα στη Συμμαχία.

Αν και τα drones ήταν πιθανότατα μη οπλισμένα ή δολώματα, η χρήση τους για αναγνωριστικούς σκοπούς θεωρείται ρεαλιστικό σενάριο.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και η στάση Τραμπ

Η Ουάσιγκτον απέφυγε αρχικά να σχολιάσει εκτενώς το περιστατικό. Μόνο ένας εκπρόσωπος της αποστολής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ επανέλαβε μέσω Χ ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υπερασπιστούν κάθε σύμμαχο». Η καθυστέρηση στην αμερικανική αντίδραση ερμηνεύεται ως προσπάθεια του Λευκού Οίκου να μην ανατινάξει την ήδη εύθραυστη διαδικασία αναζήτησης λύσης στον πόλεμο.

Στο πολιτικό σκηνικό των ΗΠΑ, η υπόθεση αποκτά πρόσθετη σημασία. Σύμφωνα με αναλυτές, κύκλοι που επιθυμούν να πιέσουν τον Ντόναλντ Τραμπ σε πιο σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία αξιοποιούν το περιστατικό, ώστε να μπλοκάρουν κάθε απόπειρα για διαπραγμάτευση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα, στην πρόσφατη συνάντηση στην Αλάσκα, ο Τραμπ φέρεται να έδειξε διάθεση να δεχθεί έναν συμβιβασμό που θα περιλαμβάνει τον τερματισμό της ουκρανικής παρουσίας σε τμήματα του Ντονμπάς.

Εσωτερικές αντιδράσεις στην Πολωνία

Στην ίδια την Πολωνία, το επεισόδιο ενίσχυσε τον πολιτικό διάλογο γύρω από την εθνική ασφάλεια. Η Βαρσοβία, που ήδη επενδύει μαζικά σε νέα εξοπλιστικά προγράμματα, εμφανίζεται αποφασισμένη να αναβαθμίσει περαιτέρω την αεράμυνά της και να ζητήσει από το ΝΑΤΟ περισσότερες εγγυήσεις προστασίας. Ταυτόχρονα, η πολωνική κυβέρνηση πρέπει να διαχειριστεί την ανησυχία των πολιτών, οι οποίοι είδαν για πρώτη φορά ρωσικά UAV να πέφτουν σε χωράφια λίγα χιλιόμετρα από τα σπίτια τους.

Διεθνής προβληματισμός

Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση:

• Από τη μια, η ενεργοποίηση του Άρθρου 5 (περί συλλογικής άμυνας) θεωρείται υπερβολική για ένα επεισόδιο χωρίς θύματα.
• Από την άλλη, η μη αυστηρή αντίδραση μπορεί να ερμηνευθεί από τη Μόσχα ως αδυναμία, ενθαρρύνοντας περαιτέρω δοκιμές.

Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν ήδη τόνισε ότι τέτοια περιστατικά θα πρέπει να οδηγήσουν σε περισσότερες πιέσεις για ειρηνευτική διευθέτηση, ώστε να αποφευχθεί το σενάριο μιας άμεσης σύγκρουσης ΝΑΤΟ–Ρωσίας.

Τι σημαίνει για την πορεία του πολέμου

Η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου με ρωσικά drones μπορεί να μην οδήγησε σε τραγωδία, αλλά ανέδειξε τους τεράστιους κινδύνους που κρύβει η τρέχουσα σύγκρουση. Η τεχνολογία των UAV, φθηνή και ευέλικτη, έχει καταστήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία απρόβλεπτο και δυνητικά επεκτάσιμο εκτός των συνόρων της.

Για τη Ρωσία, ακόμα και αν το περιστατικό δεν ήταν προμελετημένο, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι μπορεί να «αγγίζει» τα σύνορα του ΝΑΤΟ. Για την Ουκρανία, προσφέρει επιχειρήματα υπέρ μιας πιο άμεσης εμπλοκής της Δύσης. Για το ΝΑΤΟ, αποτελεί προειδοποίηση ότι η γραμμή ανάμεσα στην άμυνα και την κλιμάκωση είναι πιο λεπτή από ποτέ.

Το επεισόδιο με τα ρωσικά drones στην Πολωνία δεν είναι απλώς μια «τεχνική ανωμαλία» ούτε αποκλειστικά μια «προβοκάτσια». Είναι κυρίως ένα καμπανάκι για τις ισορροπίες ασφαλείας στην Ευρώπη. Είτε προέκυψε από παράπλευρη επίδραση ηλεκτρονικού πολέμου είτε από δοκιμαστική πρόκληση, δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η γραμμή ανάμεσα σε ένα μεμονωμένο περιστατικό και σε μια γενικευμένη κρίση.

Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ θα αποδειχθεί καθοριστική: αν ενδώσει στις πιέσεις για σκληρότερη στάση, η αντιπαράθεση με τη Ρωσία θα κλιμακωθεί. Αν επιμείνει στη λογική του συμβιβασμού, θα ενταθούν οι επικρίσεις ότι υπονομεύει την ασφάλεια των συμμάχων.

Σε κάθε περίπτωση, η «υπόθεση των drones» υπενθυμίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί ανά πάσα στιγμή να ξεφύγει από τον έλεγχο, με ανυπολόγιστες συνέπειες για την Ευρώπη και τον κόσμο.

Σύμφωνα με τις αρχές του Μινσκ, τα UAV παρεξέκλιναν της πορείας τους εξαιτίας ηλεκτρονικών παρεμβολών που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της νυχτερινής ανταλλαγής επιθέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Η Λευκορωσία ανέφερε πως είχε ήδη ενημερώσει την Πολωνία και τη Λιθουανία για την προσέγγισή τους.

Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της χώρας, υποστράτηγος Πάβελ Μουραβέικο, δεν έδωσε λεπτομέρειες για τον ακριβή αριθμό ή τον τύπο των drones, ωστόσο τόνισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις παρακολουθούσαν συνεχώς την κατάσταση.

«Κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής επιθέσεων με UAV ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία, τα συστήματα αεράμυνας της Δημοκρατίας της Λευκορωσίας κατέγραφαν σε πραγματικό χρόνο τα drones που έχασαν την πορεία τους λόγω ηλεκτρονικού πολέμου», δήλωσε.

Ο Μουραβέικο πρόσθεσε ότι «μερικά από αυτά τα drones καταστράφηκαν από τις Αεροπορικές Δυνάμεις πάνω από το έδαφος της Λευκορωσίας», ενώ επανέλαβε πως οι γειτονικές χώρες είχαν ειδοποιηθεί εγκαίρως για την παρουσία τους.

Μόλις στο 3ο λεπτό, ο Βαγγέλης Παυλίδης με μία ωραία ατομική ενέργεια πέρασε τους αμυντικούς, έβγαλε για τον Καρέτσα και εκείνος με όμορφο τελείωμα έστειλε τη μπάλα στα δίχτυα για το 1-0.

Η ομάδα του Ιβάν Γιοβάνοβιτς συνέχισε να πιέζει, στο 9′ ο Κουλιεράκης πήρε την κεφαλιά αλλά η μπάλα πέρασε πάνω από το οριζόντιο δοκάρι, έπειτα ο Τσιμίκας έκανε ένα δυνατό σουτ το οποίο έδιωξε σε κόρνερ ο κίπερ των Λευκορώσων, ενώ ο ίδιος ένα λεπτό αργότερα, είπε «όχι» και στην κεφαλιά του Μαυροπάνου.

Στο 17′, η εξαιρετική σέντρα του Καρέτσα βρήκε τον Παυλίδη και αυτός με κεφαλιά έγραψε το 2-0, ενώ στο 21′, ο Τάσος Μπακασέτας με ένα σουτ-αριστούργημα, τριπλασίασε τα τέρματα για την «γαλανόλευκη».

Το «σφυροκόπημα» της Ελλάδας συνεχίστηκε, ο Τζόλης απείλησε τρεις φορές την εστία του Παβλιουτσένκο, όμως τα γκολ δεν σταμάτησαν εκεί, καθώς στο 36′, ο Μπακασέτας εκτέλεσε το κόρνερ, ο Κουρμπέλης πήρε την κεφαλιά και έγραψε το 4-0.

Η Λευκορωσία στο δεύτερο ημίχρονο μπήκε πιο δυνατά και προσπάθησε να απειλήσει με τα σουτ των Γκρομίκο (49′) και Μπαρκόφσκι (51), αλλά ο Τζολάκης ήταν σε ετοιμότητα.

Το 5ο γκολ ήταν θέμα χρόνου με την πίεση που ασκούσε η Εθνική και το πέτυχε στο 63′, όταν ο Μπακασέτας έκλεψε την μπάλα, ο Παυλίδης έκανε το γύρισμα και ο Τζόλης με τη σειρά του έστειλε την μπάλα στα δίχτυα.

Στο 69′ ο Τζολάκης κράτησε την εστία του ανέπαφη βγάζοντας με τα πόδια τη μπάλα στην προσπάθεια του Έμπονχ, η Λευκορωσία όμως κέρδισε πέναλτι, ο Μπαρκόφσκι εκτέλεσε και μείωσε σε 5-1 στο 72′. Η Ελλάδα είχε μία τεράστια ευκαιρία με τον Τζόλη ο οποίος έφυγε μόνος του, πέρασε τον τερματοφύλακα, έκανε το πλασέ, αλλά ο Πάσεβιτς τον πρόλαβε και έδιωξε σε κόρνερ.

Κάπως έτσι, η ομάδα του Ιβάν Γιοβάνοβιτς επικράτησε με 5-1 και αντιμετωπίζει την Δευτέρα 8/9 την Δανία στο «Γεώργιος Καραϊσκάκης» στις 21:45.

ΕΛΛΑΔΑ: Τζολάκης, Tσιμίκας (62′ Κυριακόπουλος), Κουλιεράκης, Μαυροπάνος, Βαγιαννίδης, Κουρμπέλης (62′ Μουζακίτης), Ζαφείρης (83′ Μάνταλος), Μπακασέτας (73΄ Κωνσταντέλιας), Τζόλης, Καρέτσας, Παυλίδης (73΄ Ιωαννίδης).

ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑ: Παβλιουτσένκο, Ζάμπελιν, Μαρτίνοβιτς (55′ Μαρτίνοβιτς), Πέτσεριν, Πίγκας, Γιαμπλόνσκι (79′ Μιακιτς), Κορζούν, Κοβάλεβ (46′ Μπαρκόβσκι), Γκρόμικο (67′ Πάσεβιτς), Έμπονχ, Μελνιτσένκο (67′ Ντεμτσένκο).