Σύμφωνα με την ΕΡΤ το πακέτο περιλαμβάνει επίσης πρόταση Σύστασης του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού από τη στέγη, επικαιροποιημένη Εγγύηση για το Παιδί και ενισχυμένη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «η φτώχεια και ο αποκλεισμός είναι προκλήσεις που μπορούμε και πρέπει να ξεπεράσουμε», περιγράφοντας το πακέτο ως έκφραση των αξιών της αξιοπρέπειας, της ευκαιρίας και της ισότητας.

Θέσεις εργασίας, στέγη, παιδιά

Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για τα Κοινωνικά Δικαιώματα Ρωξάνα Μίντζατου παρουσίασε τη στρατηγική γύρω από τρεις προτεραιότητες. Πρώτον, χαρακτήρισε την πρόσβαση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας ως τον «πιο αποτελεσματικό δρόμο εξόδου από τη φτώχεια». Δεύτερον, πρόληψη του αποκλεισμού από τη στέγη. Τρίτον, προστασία των παιδιών, εκ των οποίων ένα στα τέσσερα στην ΕΕ ζει σε συνθήκες φτώχειας. Η Κομιαιόν υπολογίζει ότι σήμερα είναι θύματα της φτώχειας περίπου 19 εκατομμύρια.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην εργασιακή φτώχεια, καθώς εκτιμάται ότι 16 εκατομμύρια εργαζόμενοι στην ΕΕ αδυνατούν να φτάσουν το τέλος του μήνα παρά το ότι έχουν μισθό, ενώ πάνω από 50 εκατομμύρια ενεργοί ηλικιακά Ευρωπαίοι παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας. 

Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι έως το τέλος του 2026 θα ξεκινήσει διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους για πιθανή νομοθετική πρωτοβουλία υπέρ των αποκλεισμένων από την αγορά εργασίας.

Υπερχρεωμένα νοικοκυριά

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της σημερινής συνέντευξης Τύπου ήρθε από ερώτηση δημοσιογράφου για το αν θα προστατευτούν νοικοκυριά που αδυνατούν να αποπληρώσουν το στεγαστικό δάνειό τους και κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους λόγω τραπεζικής εκτέλεσης.

Η Επίτροπος Μίντζατου παραδέχτηκε ότι το νέο νομικό εργαλείο, μια πρόταση Σύστασης του Συμβουλίου, είναι «ήπιο», δηλαδή μη δεσμευτικό για τα κράτη μέλη. Ωστόσο, τόνισε ότι οι Συστάσεις «λειτουργούν» και «διαμορφώνουν τις πολιτικές και τη συμπεριφορά των κυβερνήσεων», παραπέμποντας στο παράδειγμα της Εγγύησης για το Παιδί.

Το κείμενο της Σύστασης περιλαμβάνει ρητή αναφορά στις εξώσεις και τα στεγαστικά δάνεια, καλώντας τα κράτη μέλη να εισαγάγουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, συμβουλευτικές υπηρεσίες χρέους, στοχευμένη συνδρομή ενοικίου και μεσολάβηση για την αποφυγή απώλειας της κατοικίας. Τα μέτρα αυτά δεν επιβάλλονται από τις Βρυξέλλες, αλλά αποτελούν «πολιτική κατεύθυνση» που, μετά τη συμφωνία με το Συμβούλιο, αναμένεται να ενσωματωθεί στις εθνικές νομοθεσίες, διευκρίνησε.

Παιδική φτώχεια και αναπηρία

Η Ευρωπαϊκή Εγγύηση για το Παιδί θα αποκτήσει ένα νέο ψηφιακό εργαλείο: την Κάρτα Εγγύησης για το Παιδί, που θα βοηθά τις αρχές να διαπιστώνουν αν κάθε παιδί λαμβάνει πράγματι τις υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης ή φροντίδας που δικαιούται. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η στόχευση να δημιουργηθεί «Συμμαχία κατά της Φτώχειας» με τη συμμετοχή επιχειρήσεων και φιλανθρωπικών οργανισμών.

Για τα 90 εκατομμύρια άτομα με αναπηρία στην ΕΕ, η Επίτροπος Χάντζα Λαχμπίμπ (, που απουσίαζε λόγω ταξιδιού στην Κύπρο, ανακοίνωσε μέσω γραπτού μηνύματός της την ευρεία εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας και την ίδρυση Συμμαχίας για την Ανεξάρτητη Διαβίωση.

Ο Μάρος Σέφτσοβιτς συναντήθηκε με τον Αμερικανό εκπρόσωπο Εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, στο Παρίσι την Τρίτη, με την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25% να αποτελεί μία από τις βασικές ανησυχίες της ΕΕ.

Η Επιτροπή ανέφερε ότι οι δύο άνδρες είχαν συνομιλία διάρκειας μιάμισης ώρας για τα πιο επείγοντα ζητήματα της εμπορικής συμφωνίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι αυξάνει τους δασμούς στα αυτοκίνητα επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμμορφώνεται με τους όρους της συμφωνίας.

Η Κομισιόν πρόσθεσε ότι ο Σέφτσοβιτς ενημέρωσε τον Γκριρ για το πιθανό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από την ΕΕ της κατάργησης των δασμών σε εισαγόμενα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, όπως είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δύο πλευρών πέρυσι. Αυτό δεν αναμένεται να συμβεί πριν από τον Ιούνιο.

«Παράλληλα, κάλεσε για ταχεία επιστροφή στους συμφωνημένους όρους του Turnberry, δηλαδή έναν ενιαίο δασμό 15% που να περιλαμβάνει τα πάντα, με τις συμφωνημένες εξαιρέσεις για την ΕΕ», ανέφερε η Επιτροπή.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τους προηγούμενους παγκόσμιους δασμούς τον Φεβρουάριο και η Ουάσινγκτον τους αντικατέστησε με μια οριζόντια επιβάρυνση 10% επιπλέον των υφιστάμενων δασμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ευρωπαϊκά προϊόντα αντιμετωπίζουν έτσι αμερικανικούς δασμούς που υπερβαίνουν το 15%.

«Θα ήταν ωφέλιμο τα βασικά χαρακτηριστικά της συμφωνίας να έχουν τεθεί σε ισχύ πριν από την επέτειο του ενός έτους», πρόσθεσε η Κομισιόν, σημειώνοντας ότι ο Σέφτσοβιτς και ο Γκριρ συμφώνησαν να εντείνουν τις επαφές τους.

Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης ενημέρωσης των δημοσιογράφων την Τρίτη, η εκπρόσωπος της Κομισιόν Πάουλα Πίνιο, απαντώντας σε ερώτηση του πρακτορείου Anadolu για το πώς πρέπει να ερμηνευτούν οι δηλώσεις της προέδρου της Επιτροπής, σημείωσε ότι η Τουρκία φέρει αυξημένη ευθύνη λόγω του καθεστώτος υποψήφιας χώρας.

«Η Τουρκία, ακριβώς επειδή είναι υποψήφια χώρα, έχει και πρόσθετη ευθύνη στην περιοχή της. Δεν επιβλέπουμε την επιρροή που ασκεί στη γειτονική της περιοχή» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η ίδια εξήγησε ότι η αναφορά της Φον ντερ Λάιεν αφορούσε κυρίως τα δυτικά Βαλκάνια και συνδέεται με την ανάγκη οι περιφερειακές σχέσεις να ευθυγραμμίζονται με τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως υπογράμμισε, η προσδοκία της ΕΕ είναι η Τουρκία να δρα με τρόπο συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο αξιών στο πλαίσιο της περιφερειακής της πολιτικής.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε αναφερθεί στο ζήτημα τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Αμβούργο για την 80ή επέτειο της εφημερίδας Die Zeit, όπου εξέφρασε την υποστήριξή της στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Πρέπει να καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε την ευρωπαϊκή ήπειρο, ώστε να μην επηρεάζεται από τη Ρωσία, την Τουρκία ή την Κίνα» είχε δηλώσει.

«Αυτό αποτελεί ανακούφιση, καθώς η σύγκρουση αυτή έχει ήδη στοιχίσει πάρα πολλές ζωές», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν, τονίζοντας παράλληλα ότι «τώρα, δεν χρειαζόμαστε απλώς μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, αλλά μια πορεία προς τη μόνιμη ειρήνη».

«Η Ευρώπη θα συνεχίσει να ζητά τον πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου. Και θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον λαό του Λιβάνου μέσω ουσιαστικής ανθρωπιστικής βοήθειας», κατέληξε στην ανάρτησή της στο X.

Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ τόνισε ότι η ΕΕ στηρίζει τα κράτη μέλη όταν θέτουν όρια ηλικίας για τα κοινωνικά δίκτυα, όπως η Ελλάδα, που έχει ήδη εφαρμόσει διαδικασίες επαλήθευσης ηλικίας και θεωρείται πρωτοπόρος σε αυτόν τον τομέα. Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη δράσης σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων. Σημειώνει, ωστόσο, ότι δεν μπορούν να επιβληθούν πρόσθετες υποχρεώσεις στις πλατφόρμες πέραν όσων προβλέπει ο Κανονισμός Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA), προκειμένου να διατηρηθεί η συνοχή της ενιαίας ψηφιακής αγοράς.

Όπως επισήμανε ο εκπρόσωπος, «όταν υπάρξει προσχέδιο νόμου, αναμένουμε να μας κοινοποιηθεί, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς». Μέχρι στιγμής, όμως, τέτοια κοινοποίηση δεν έχει γίνει από κανένα κράτος-μέλος.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως εξήγησε ο Τομάς Ρενιέ, λειτουργεί ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων (expert panel), που θα αναπτύξει ομοιόμορφο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ. Η ομάδα αυτή συναντήθηκε πρόσφατα για πρώτη φορά και θα συνεδριάσει ξανά μέσα στον Απρίλιο και οι συστάσεις της αναμένονται το καλοκαίρι, οι οποίες θα καθοδηγήσουν την Επιτροπή για τυχόν επιπλέον μέτρα.

Η Επιτροπή θα αξιολογεί τη συμμόρφωση των μεγάλων πλατφορμών μέσω εφαρμογής ελέγχου ηλικίας, που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα τους είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικά, διαφορετικά ενδέχεται να επιβληθούν κυρώσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η ΕΕ επιδιώκει να συνδυάσει δύο βασικούς στόχους: την προστασία των παιδιών και την αποφυγή κατακερματισμού της ενιαίας ψηφιακής αγοράς, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι οι κανονισμοί είναι εφαρμόσιμοι και αποτελεσματικοί για τις πλατφόρμες και ευθυγραμμισμένοι με τις προτεραιότητες των κρατών μελών.

Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τον ψηφιακό «ηλικιακό πήχη» επεκτείνεται πλέον και πέρα από την Ευρώπη, με τη Γαλλία να επιδιώκει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση ενός διεθνούς προτύπου για την απαγόρευση χρήσης των κοινωνικών δικτύων κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο ηλικίας. Το θέμα αναμένεται να τεθεί και στη σύνοδο της G7 στα μέσα Ιουνίου, ενώ παρόμοιες πρωτοβουλίες εξετάζουν ήδη η Ισπανία, η Ιταλία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Ε.Ε. βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με το 2022. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στο ηλεκτρικό μείγμα αυξήθηκε από 36% το 2021 σε 48% το 2025, ενώ τα ορυκτά καύσιμα υποχώρησαν από 34% σε 26%. Παράλληλα, η εξάρτηση από ρωσικό φυσικό αέριο μειώθηκε δραστικά: από 45% των εισαγωγών το 2021 σε μόλις 12% το 2025, εν μέρει χάρη στην αύξηση του αμερικανικού LNG (από 6% σε 26% την ίδια περίοδο).

Ωστόσο, η μετάβαση δεν έχει ολοκληρωθεί. Ο τομέας των μεταφορών εξακολουθεί να εξαρτάται κατά 90% από πετρέλαιο και παράγωγά του. Το 2024, το 19% των καθαρών εισαγωγών πετρελαίου στην Ε.Ε. προερχόταν από τον Κόλπο — γεγονός που εξηγεί γιατί ο πόλεμος στο Ιράν χτυπά ιδιαίτερα αυτόν τον τομέα.

Το κεντρικό ερώτημα πολιτικής δεν είναι αν χρειάζονται μέτρα στήριξης -η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι χρειάζονται. Είναι αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για να τα χρηματοδοτήσει.

Η απάντηση, σύμφωνα με την έκθεση, είναι αρνητική — ή τουλάχιστον πολύ περιορισμένη. Η Γενική Ρήτρα Διαφυγής (General Escape Clause) του Συμφώνου Σταθερότητας, που θα επέτρεπε στα κράτη-μέλη να παρεκκλίνουν από τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις τους, μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση «σοβαρής οικονομικής ύφεσης». Η Επιτροπή κρίνει ότι αυτή η συνθήκη δεν πληρούνται, τουλάχιστον προς το παρόν.

Αλλά υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό εμπόδιο. Η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (National Escape Clause) έχει ήδη ενεργοποιηθεί σε αρκετά κράτη-μέλη για αμυντικές δαπάνες. Σύμφωνα με ανάλυση της Επιτροπής (staff working document), η χρήση αυτής της ρήτρας για άμυνα οδηγεί σε αύξηση ελλειμμάτων, αύξηση χρέους και καθυστέρηση της αποκλιμάκωσής του κατά αρκετά χρόνια στις πιο χρεωμένες χώρες.

Η αυστηρότητα της Επιτροπής δεν βασίζεται μόνο στους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αντλεί και από την αποτίμηση των μέτρων που ελήφθησαν κατά την ενεργειακή κρίση 2022-2023, τα οποία η ίδια χαρακτηρίζει ως δαπανηρά αλλά σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά.

Το καθαρό δημοσιονομικό κόστος ανήλθε σε 2,2% του ΑΕΠ σωρευτικά μεταξύ 2022 και 2024 (1,2% το 2022, 0,9% το 2023, 0,1% το 2024). Το 60% δαπανήθηκε σε μέτρα τιμών (price measures) -δηλαδή άμεσες επιδοτήσεις στο κόστος ενέργειας- και μόλις 40% σε εισοδηματική στήριξη. Η κρίσιμη αδυναμία: μόνο το 25% της συνολικής στήριξης κατευθύνθηκε σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα υπόλοιπα τρία τέταρτα αφορούσαν οριζόντια, μη στοχευμένα μέτρα.

Η Επιτροπή υπολογίζει ότι αν τα κράτη-μέλη είχαν στοχεύσει αποκλειστικά στο κατώτερο 40% των νοικοκυριών (δύο χαμηλότερα εισοδηματικά πεμπτημόρια), το κόστος θα ήταν μόλις 0,3% του ΑΕΠ -ένα μικρό κλάσμα του πραγματικού κόστους.

• Με βάση αυτά τα διδάγματα, η Κομισιόν εισηγείται μια σαφώς πιο συντηρητική προσέγγιση, οργανωμένη γύρω από τρεις αρχές: κάθε μέτρο πρέπει να συνάδει με την αποανθρακοποίηση, να μην αυξάνει τη συνολική ζήτηση ορυκτών καυσίμων, και να είναι δημοσιονομικά βιώσιμο.

Κατά σειρά προτεραιότητας, η Επιτροπή προτείνει:

• Πρώτον, προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας (πληροφοριακές καμπάνιες, κίνητρα ενεργειακής αποδοτικότητας), τα οποία χαρακτηρίζει «επιλογή χωρίς ρίσκο» (no-regret option).
• Δεύτερον, στοχευμένη εισοδηματική στήριξη στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά -«προτιμητέα επιλογή», καθώς δεν στρεβλώνει τα σήματα τιμών.
• Τρίτον, αναδιάρθρωση φόρων και τελών στον ηλεκτρισμό, σε ευθυγράμμιση με το Affordable Energy Action Plan (Φεβρουάριος 2025) και το Citizens’ Energy Package (Μάρτιος 2026). Και τέλος, μόνο ως τελευταία λύση, στοχευμένες παρεμβάσεις τιμών (two-tier pricing) για ευάλωτες ομάδες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με ρήτρα λήξης (sunset clause).

Για τη χρηματοδότηση, η Επιτροπή παραπέμπει στα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) και σε πιθανή φορολόγηση υπερκερδών ενεργειακών εταιρειών.

Ένα από τα πιο τεχνικά αλλά κρίσιμα σημεία της έκθεσης αφορά τον χαρακτηρισμό των ενεργειακών μέτρων ως «έκτακτων» (one-offs) — δηλαδή ως εξαιρετικών δαπανών που δεν προσμετρώνται στην αξιολόγηση του δημοσιονομικού μονοπατιού.

Η Επιτροπή απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την κατηγοριοποίηση.

Η επιχειρηματολογία της είναι τριπλή:

• Πρώτον, η πρόσφατη εμπειρία έδειξε ότι μέτρα που εισήχθησαν ως προσωρινά παρέμειναν σε ισχύ πολύ πέραν του αρχικού ορίζοντα ή μονιμοποιήθηκαν.
• Δεύτερον, σε αντίθεση π.χ. με φυσικές καταστροφές, οι κυβερνήσεις έχουν σημαντικό βαθμό ελέγχου επί του μεγέθους και του σχεδιασμού αυτών των μέτρων — άρα δεν πρόκειται για εξωγενή συμβάντα.
• Τρίτον, η μεταχείρισή τους ως one-offs θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας την αξιοπιστία ολόκληρου του δημοσιονομικού πλαισίου.

Η «Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act)», όπως ονομάζεται η πρόταση της Κομισιόν αναμένεται, σύμφωνα με το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, να δημιουργήσει σημαντικές θέσεις εργασίας προστιθέμενης αξίας και υψηλής ποιότητας στην ΕΕ.

Όπως υπογραμμίζει η Κομισιόν, «μόνο τα μέτρα χαμηλών εκπομπών άνθρακα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν περισσότερα από 600 εκατομμύρια ευρώ πρόσθετης αξίας στις βιομηχανίες χάλυβα, αλουμινίου και τσιμέντου έως το 2030 και έως 10,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε ολόκληρη την αλυσίδα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Θα δημιουργήσει επίσης δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, συμπεριλαμβανομένων 85.000 σε έργα μπαταριών και 58.000 στην κατασκευή τεχνολογιών ηλιακής ενέργειας, διατηρώντας παράλληλα τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας στον χάλυβα, το αλουμίνιο και το τσιμέντο, καθώς αυτοί οι τομείς μεταβαίνουν σε καθαρότερη παραγωγή». Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, η “Πράξη για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας αναμένεται να σταματήσει και να αντιστρέψει την αρνητική τάση στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, δεδομένου ότι, εάν οι τάσεις συνεχιστούν, έως και 600.000 θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να χαθούν από τον τομέα τα επόμενα 5-10 χρόνια.

Παράλληλα η νομοθετική πρόταση εισάγει για τις τεχνολογίες μηδενικού ισοζυγίου, απαιτήσεις «Made in EU» για μπαταρίες, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας), φωτοβολταϊκά, αντλίες θερμότητας, αιολική ενέργεια, και πυρηνικές τεχνολογίες, όταν υπόκεινται σε ορισμένες διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων, και προγράμματα στήριξης. Παράλληλα προβλέπεται η ρήτρα «Made in EU» για τα ηλεκτρικά οχήματα (EV) και τα εξαρτήματά τους.

Σύμφωνα με την Κομισιόν η ρήτρα «Made in EU» δεν αποκλείει εξ ορισμού τρίτες χώρες αλλά η πρόταση ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη αμοιβαιότητα στις δημόσιες συμβάσεις, παρέχοντας ίση μεταχείριση στις χώρες που προσφέρουν στις εταιρείες της ΕΕ πρόσβαση στις αγορές τους. Επομένως, οι απαιτήσεις «Made in EU» δεν περιορίζουν την πρόσβαση στην αγορά ή την επιλογή των καταναλωτών, αλλά διασφαλίζουν ότι τα χρήματα των φορολογουμένων ωφελούν τις ευρωπαϊκές εταιρείες και τους εργαζόμενους. Ωστόσο η ΕΕ θέτει όρους για ξένες επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ από χώρες που κατέχουν περισσότερο από 40% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας σε ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες, ηλιακή ενέργεια και κρίσιμες πρώτες ύλες.

Για παράδειγμα εταιρείες από τρίτες χώρες που επενδύουν περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ και οι οποίες κατέχουν περισσότερο από 40% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας στους εν λόγω τομείς, θα πρέπει να εφαρμόζουν ορισμένα κριτήρια, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων να είναι πολίτες της ΕΕ ή οι ξένοι επενδυτές να μην κατέχουν περισσότερο από το 49% των μετοχών

Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, ο βασικός στόχος της “Πράξης για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας” είναι στην πραγματικότητα να αξιοποιηθεί η ενιαία αγορά της ΕΕ, στο πλαίσιο και της έκθεσης του Μάριο Ντράγκι, για την ενίσχυση της ζήτησης για ευρωπαϊκά προϊόντα και τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα και στη συνέχεια να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία των ξένων επενδύσεων και να αναπτυχθούν βιομηχανικά έργα κλίμακας μέσω της απλοποίησης των αδειών.

Η πρόταση της Κομισιόν είχε συναντήσει την έντονη αντίδραση της Γερμανίας και μιας ομάδας άλλων κρατών – μελών καθώς Γερμανοί αξιωματούχοι και στελέχη της βιομηχανίας υποστήριξαν ότι οι προτεινόμενοι κανόνες “Made in Europe” είναι υπερβολικά γραφειοκρατικοί, και θα πλήξουν το ελεύθερο εμπόριο. Παράλληλα το think tank Bruegel, με έδρα τις Βρυξέλλες, προειδοποίησε ότι οι απαιτήσεις «Made in Europe» θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος για τις εξαγωγικές βιομηχανίες και στην πραγματικότητα θα επιβράδυναν τον βιομηχανικό μετασχηματισμό της Ευρώπης και, τελικά, τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.

«Σε αυτό το στάδιο, δεν προβλέπουμε άμεση επίπτωση στην ασφάλεια της τροφοδοσίας σε πετρέλαιο», αναγράφεται στο email της Κομισιόν.

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άνοδο 9% σήμερα την ώρα που η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Χορμούζ έχει διαταραχθεί από τις ιρανικές επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου.

Η Κομισιόν ζητά από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να γνωστοποιήσουν τις δικές τους εκτιμήσεις σχετικά με την ασφάλεια των προμηθειών σήμερα, σύμφωνα με το email.

Παράλληλα η Κομισιόν σχεδιάζει να συγκαλέσει εντός των προσεχών ημερών συνεδρίαση της ομάδας συντονισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το πετρέλαιο, η οποία διευκολύνει τον συντονισμό ανάμεσα σε εκπροσώπους κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ σε περίπτωση προβλημάτων τροφοδοσίας.

Οι αναλυτές θεωρούν ότι οι τιμές θα παραμείνουν αυξημένες τις επόμενες ημέρες καθώς θα αξιολογείται ο αντίκτυπος της σύρραξης στην Μέση Ανατολή, κυρίως στις ροές του πετρελαίου μέσα από τα Στενά του Χορμούζ, από όπου διέρχεται περισσότερο του ενός πέμπτου του πετρελαίου παγκοσμίως.

Νίκος Γιαννόπουλος

Αυτό πρακτικά δημιουργεί δύο προβλήματα:

• Πρώτον, δίνεται η αίσθηση ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι ένα σκορποχώρι το οποίο δεν σέβεται τους δημοκρατικούς θεσμούς  παρά τα όσα ευαγγελίζεται με πάθος. Δυναμώνει έτσι το κίνημα δυσαρέσκειας εναντίον της και ο ευρωσκεπτικισμός ο οποίος φυσικά είναι διάχυτος εδώ και 20 τουλάχιστον χρόνια.
• Δεύτερον, προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ενωσης και φυγόκεντρες τάσεις. Ευρωβουλευτής με τον οποίο συνομίλησε το Libre τόνισε, λιτά και κατανοητά, ότι αναμένεται σφαγή και ότι το ζήτημα δεν μπορεί να περάσει έτσι. Εχει δίκιο. Ας προσεγγίσουμε λίγο την οπτική του.

Όταν ένα κοινοβούλιο παίρνει μία απόφαση η οποία στην πράξη καταστρατηγείται από την εκτελεστική εξουσία υπάρχει σαφές πρόβλημα δημοκρατίας. Εν προκειμένω, η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών είχε “ανάψει” προσωρινά κόκκινο στην εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur κρίνοντάς την ασύμφωρη για τον ευρωπαϊκό πρωτογενή τομέα.

Το γεγονός ότι η Ούρσουλα Φον ντερ Λάινεν επιχειρεί τη μερική εφαρμογή της προσωρινά άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου.

Η επικεφαλής της Κομισιόν κρίνει ότι έχει το δικαίωμα. Διαφωνία, όπως αυτή, έχει προκύψει ξανά και η συμφωνία προχώρησε με το μανδύα της προσωρινής αφού η Γερμανίδα πολιτικός είχε με το μέρος της τις περισσότερες κυβερνήσεις. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και τώρα.

Ποια είναι όμως η μεγάλη διαφορά; Οτι αυτή τη φορά η χώρα που αντιδρά σφόδρα είναι η Γαλλία. Οταν η δεύτερη οικονομία της Ενωσης ανάβει στοπ και μιλάει για ασέβεια μέσω του προέδρου της (αυτό ακριβώς τόνισε ο Εμανουέλ Μακρόν την Παρασκευή όταν έγιναν γνωστές οι εξελίξεις) τότε οι αναταράξεις είναι σαφώς πιο μεγάλες. Είχε που είχε προβλήματα ο γαλλογερμανικός άξονας στην εν γένει λειτουργία του, τώρα απέκτησε άλλο ένα.

Ως προς την πολιτική γεωγραφία των δυνάμεων, τα πράγματα είναι επίσης πολύπλοκα. Το Λαϊκό Κόμμα (η Ευρωπαϊκή δεξιά δηλαδή) στηρίζει την απόφαση της Κομισιόν. Επικαλείται το κίνδυνο να κινηθούν πιο γρήγορα χώρες όπως η Κίνα και η Ευρώπη να αποκλειστεί από την αγορά της Λατινικής Αμερικής. Συν τοις άλλοις, η συμφωνία φαίνεται να έχει πολλά οφέλη για τις μεγάλες γερμανικές εταιρίες οχημάτων και όχι μόνο.

Ακόμα όμως και μέσα στο Λαϊκό Κόμμα, οι διχογνωμίες βασιλεύουν. Οι Γάλλοι δεξιοί δεν μπορούν να στραφούν κατά του συμφέροντος της χώρας τους και κατά την επιθυμία του προέδρου τους. Ξέρουν καλά ότι η εφαρμογή της συμφωνίας και η αθρόα εισαγωγή αγροτική προϊόντων που παρασκευάζονται χωρίς τους ελέγχους από τους οποίους περνούν τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά θα επιφέρει μεγάλα πλήγματα στους Γάλλους αγρότες.

Για τη Γαλλία ο πρωτογενής τομέας παραμένει ακόμα ισχυρός αλλά και…πολυπληθής με ότι αυτό συνεπάγεται για την ισχύ τους.

“Για τη Γαλλία ο κίνδυνος θα είναι πολύ σοβαρός” μάς λέει η ευρωπαϊκή πηγή. “Γι’ αυτό και είναι αρκετά πιθανό η επιθυμία της Κομισιόν να καταρρεύσει μέσα στο ίδιο το ευρωκοινοβούλιο, να παραπεμφθεί δηλαδή η Κομισιόν στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης”.

Ηδη σχετικές κινήσεις στο νομικό κομμάτι έχουν γίνει. Οι νομικές υπηρεσίες του ευρωκοινοβουλίου έχουν πιάσει δουλειά για την όσο το δυνατόν καλύτερη τεκμηρίωση αυτής της κίνησης. Και το παρασκήνιο, την ίδια ώρα, οργιάζει.

Ο Μακρόν ξέρει καλά ότι αν χάσει αυτή τη μάχη, η όποια υστεροφημία του θα πάει περίπατο. Θα ισοδυναμεί με ταπείνωση μία πολιτική ήττα τέτοιους μεγέθους από γερμανικά συμφέροντα. Το δε κόμμα του θα απειληθεί με εξαφάνιση ενώ ο δρόμος για την ακροδεξιά, που έτσι και αλλιώς είναι ανοιχτός, θα ανοίξει πλέον διάπλατα. Ετσι και αλλιώς οι γαλλικές εκλογές πλησιάζουν.

Οι Γερμανοί όμως, με τις χώρες που παραδοσιακά επηρεάζουν, δεν θα καμφθούν εύκολα. Με ποσοστά οικονομικής ανάπτυξης που τείνουν προς το μηδέν η γερμανική οικονομία ψάχνει εναγωνίως το άνοιγμα σε νέες αγορές και η Λατινική Αμερική (με τους χαμηλούς δασμούς που προβλέπει η Mercosur) φαντάζει μεγάλη ευκαιρία.

Στο πλευρό της βρίσκεται και η Ισπανία με τις παραδοσιακά καλές σχέσεις με τις χώρες της Λατινική Αμερική. Πιστεύει, όπως και η Γερμανία, ότι η Mercosur αποτελεί κρίσιμο μέρος της προσπάθειας της ΕΕ να ανοίξει νέες αγορές, ώστε να αντισταθμίσει τις επιχειρηματικές απώλειες από τους αμερικανικούς δασμούς και να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

Tελευταίο, αλλά όχι έσχατο το περιβαλλοντικό κομμάτι. Στις περισσότερες χώρες που έχουν υπογράψει τη Mercosur επιτρέπονται ουσίες απαγορευμένες στην ΕΕ (όπως φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, τα οποία είναι απαγορευμένα ή μη εγκεκριμένα στην ΕΕ, αυξητικοί παράγοντες στην κτηνοτροφία κα). H εφαρμογή της συμφωνίας θα προκαλέσει πλημμυρίδα από τα προϊόντα αυτά στην ευρωπαϊκή αγορά. Το θέλουμε; 

Παράλληλα, η κ. Πινό αναφέρθηκε στις τοποθετήσεις της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που ζήτησε την άμεση απελευθέρωση όλων των φυλακισμένων διαδηλωτών και την αποκατάσταση της πλήρους πρόσβασης στο διαδίκτυο.

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, αρμόδιος για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ανουάρ Ελ Ανούνι, δήλωσε ότι «είμαστε έτοιμοι να προτείνουμε νέες, αυστηρότερες κυρώσεις μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων», που θα συμπληρώσουν το πλαίσιο των κυρώσεων στο οποίο ήδη έχουν ενταχθεί άτομα και οντότητες τα προηγούμενα χρόνια. Όπως τόνισε, η απόφαση ανήκει στα κράτη- μέλη και απαιτεί ομοφωνία στο Συμβούλιο.

Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου, ο κ. Ελ Ανούνι, ρωτήθηκε και για τις κυρώσεις στα Σώματα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάσταση (IRGC), λέγοντας ότι «η ΕΕ έχει ήδη εντάξει το σύνολο του Σώματος στο καθεστώς κυρώσεων για τα όπλα μαζικής καταστροφής. Αυτό συνεπάγεται πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση παροχής οικονομικών πόρων. Επιπλέον, έχουν ενταχθεί άτομα και οντότητες του IRGC για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και για τη στήριξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας».

Τέλος, σε ό,τι αφορά την πιθανή ένταξη στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων της ΕΕ, οι συζητήσεις μεταξύ των κρατών-μελών βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως τόνισε και ξεκαθάρισε ότι «κάθε τέτοια απόφαση απαιτεί ομοφωνία».