Η χαριστική βολή, όμως, ήρθε σήμερα από τον εκπρόσωπο Τύπου της Κομισιόν που απάντησε σε όσα είπε ο πρώην επίτροπος σε συνέντευξή του στο Euractiv. Εκεί επικαλείται ότι σχετικά με τη συμμετοχή του στην ΜΚΟ Fight Impunity του Αντόνιο Παντσέρι είχε ερευνηθεί ενδελεχώς από την Κομισιό. Και φαίνεται πώς τον “αδειάζει”.

«Δεν επρόκειτο για εσωτερική έρευνα, αλλά για εσωτερικούς ελέγχους», ξεκαθάρισε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας στις δηλώσεις του πρώην επιτρόπου Δημήτρη Αβραμόπουλου ότι η διαδικασία που διεξήχθη κατόπιν αιτήματος της Κομισιόν δεν εντόπισε κανένα στοιχείο παρέμβασής του υπέρ του Κατάρ.

Ερωτηθείς σχετικά με συνέντευξη του κ. Αβραμόπουλου, σύμφωνα με την “Καθημερινή”, που δημοσιεύεται σήμερα στο Euractiv, όπου ο πρώην επίτροπος ανέφερε ότι «κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διενεργήθηκε ενδελεχής έρευνα σε όλα τα επίπεδα», η οποία δεν εντόπισε στοιχεία επιρροής εκ μέρους του στη διαδικασία απελευθέρωσης του καθεστώτος θεωρήσεων για το Κατάρ, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν παρέπεμψε στη θέση που είχε διατυπώσει η Επιτροπή ήδη από τον Δεκέμβριο του 2022.

«Ανατρέχοντας στην ενημέρωση Τύπου (σ.σ.: την ημερήσια ενημέρωση της Κομισιόν) της 21ης Δεκεμβρίου 2022, δεν θυμάμαι να χρησιμοποιήσαμε ποτέ τον όρο “εσωτερική έρευνα”. Αυτό που πραγματοποιήσαμε ήταν εσωτερικοί έλεγχοι», δήλωσε.

Οπως εξήγησε, η υπόθεση αφορούσε τη δραστηριότητα του πρώην επιτρόπου μετά τη λήξη της θητείας του, και η οποία είχε εγκριθεί από το Κολλέγιο των Επιτρόπων τον Φεβρουάριο του 2021, έπειτα από διαβούλευση με την Ανεξάρτητη Επιτροπή Δεοντολογίας.

Τόσο η γνωμοδότηση της Επιτροπής Δεοντολογίας όσο και η σχετική απόφαση του Κολλεγίου των Επιτρόπων είναι δημόσια διαθέσιμες, ενώ είχαν επιβληθεί και συγκεκριμένοι περιορισμοί στον κ. Αβραμόπουλο.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, στα τέλη του 2022 η Επιτροπή προχώρησε σε εσωτερικούς ελέγχους, προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσον ο πρώην επίτροπος συμμορφωνόταν με τις υποχρεώσεις και τους περιορισμούς που περιλαμβάνονταν στην απόφαση του Κολλεγίου.

«Υπάρχει διαφορά μεταξύ εσωτερικών ελέγχων και εσωτερικής έρευνας. Εκείνη την περίοδο δεν είχαμε καμία ένδειξη ότι είχαν παραβιαστεί οι σχετικές διατάξεις», ανέφερε.

Τι σημαίνουν αυτά: Πρώτον, ο χρόνος που δόθηκε άδεια στον κ. Αβραμόπουλο να συμμετέχει και να πληρώνεται από την ΜΚΟ δεν έχει σχέση με την έρευνα που διεξήγαγαν αργότερα οι βελγικές αρχές- άρα δεν αποτελεί ελαφρυντικό. Δεύτερον, ο πρώην επίτροπος δεν ερευνάται γιατί συμμετείχε στην Fight Impunity και ελάμβανε μισθό τον οποίο δήλωνε και πλήρωνε τον σχετικό φόρο, αλλά εάν και κατά πόσο οι πόροι της ΜΚΟ που κατέληγαν μεταξύ άλλων και στον βουλευτή της Ν.Δ προέρχονταν από παράνομη δραστηριότητα.

Εάν το δεύτερο αποκαλυφθεί από την έρευνα των βελγικών αρχών, η άδεια που είχε εξασφαλίσει από την Κομισιόν -και ήταν τυπική- δεν τον καλύπτει. Βεβαίως, το τεκμήριο αθωότητας είναι σαφές, όμως η υπόθεση θα έχει συνέχεια. Γι αυτό και προβληματίζονται πολύ στο Μαξίμου.

Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Επιτροπής, το νέο πακέτο επικεντρώνεται στους τομείς της ενέργειας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των κρυπτονομισμάτων, του εμπορίου, καθώς και -για πρώτη φορά- στον τομέα της αλιείας.

Στον ενεργειακό τομέα, η Επιτροπή προτείνει την αναστολή, έως τον Ιανουάριο του επόμενου έτους, της αυτόματης προσαρμογής του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο, επικαλούμενη τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των προβλημάτων στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με την κ. φον ντερ Λάιεν, η κίνηση αυτή αποσκοπεί στη σταθεροποίηση των αγορών, διατηρώντας παράλληλα την πίεση στα ρωσικά έσοδα.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει την επιβολή κυρώσεων σε ακόμη 30 πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των στοχοποιημένων πλοίων σε πάνω από 660. Για πρώτη φορά, στο στόχαστρο τίθενται και πλοία ή εταιρείες που παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίες στον στόλο αυτό, όπως ανεφοδιασμό καυσίμων. Επιπλέον, προτείνονται μέτρα κατά λιμένων, αεροδρομίων και διυλιστηρίων που εμπλέκονται στη διακίνηση ή επεξεργασία ρωσικού πετρελαίου, καθώς και περιορισμοί στην πώληση δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τη Ρωσία.

Στο χρηματοπιστωτικό πεδίο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται την επέκταση των περιορισμών συναλλαγών σε 31 επιπλέον ρωσικές τράπεζες, καθώς και σε 20 τράπεζες, εταιρείες κρυπτονομισμάτων, πλατφόρμες και εμπόρους πετρελαίου τρίτων χωρών που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, διευκολύνουν τη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις της Δύσης. Για πρώτη φορά προβλέπεται επίσης η δυνατότητα επιβολής πλήρους απαγόρευσης παροχής υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων από φορείς τρίτων χωρών, με την Επιτροπή να εκτιμά ότι το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά έναντι πλατφορμών που διευκολύνουν τη ρωσική πρόσβαση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Στον τομέα του εμπορίου, προτείνονται νέοι περιορισμοί στις εξαγωγές τεχνολογιών και υλικών που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων μετάλλων και κραμάτων για την αεροδιαστημική και αμυντική παραγωγή. Ειδικά για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), προβλέπονται απαγορεύσεις εξαγωγών σε εξοπλισμό υποστήριξης εδάφους, συστήματα παρεμβολών και συστήματα εκτόξευσης.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει νέες απαγορεύσεις εισαγωγών προϊόντων συνολικής αξίας περίπου 60 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων ορισμένα μέταλλα, μεταλλεύματα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, με στόχο την περαιτέρω απεξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από τις ρωσικές εισαγωγές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται για πρώτη φορά στον τομέα της αλιείας. Η πρόταση προβλέπει σημαντικούς περιορισμούς στις εισαγωγές ορισμένων αλιευτικών προϊόντων και πλήρη απαγόρευση για άλλα, συμπεριλαμβανομένου του γάδου.

Τέλος, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή προτείνει την απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ για πρόσωπα που έχουν υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία. «Η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει κλειστή για όσους συμμετείχαν στην εισβολή κατά της Ουκρανίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι κυρώσεις της ΕΕ πλήττουν τη ρωσική οικονομία

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι «οι συνέπειες από τα πακέτα κυρώσεων φέρνουν αποτελέσματα» και οι κυρώσεις της ΕΕ συνεχίζουν να πλήττουν τη ρωσική οικονομία. Όπως σημείωσε, το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία αυξάνεται καθημερινά και επιβαρύνει κυρίως τον ρωσικό πληθυσμό, ο οποίος «θρηνεί απώλειες» και αντιμετωπίζει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου, με πληθωρισμό κοντά στο 6% και επιτόκια στο 14,5%. Σύμφωνα με την ίδια, οι κυρώσεις «έχουν ουσιαστικά αποκόψει τη Ρωσία από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές», η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται, τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν και τα έσοδα από την ενέργεια έχουν μειωθεί σημαντικά.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε επίσης την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία, αλλά και τις παραβιάσεις ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, κάνοντας λόγο για drones που έχουν εισέλθει σε περιοχές της Βαλτικής και κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της ΕΕ. Αναφέρθηκε επίσης σε πρόσφατα περιστατικά, μεταξύ των οποίων η πτώση drone σε κατοικημένη πολυκατοικία στη Ρουμανία και η έκρηξη στο λιμάνι της Κωνστάντζας. «Κάποιοι το αποκαλούν κλιμάκωση της Ρωσίας. Εγώ το βλέπω διαφορετικά. Είναι απλώς αποτυχία», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής, «η Ρωσία έχει αποτύχει ξεκάθαρα να υποτάξει την Ουκρανία».

Συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, την οποία χαρακτήρισε «γενναίο γείτονα, εταίρο και μελλοντικό μέλος της ΕΕ». Όπως δήλωσε, χθες, η ΕΕ διέθεσε σχεόν 3 δισ. ευρώ από τον Μηχανισμό για την Ουκρανία, ενώ αναμένεται εντός του Ιουνίου η πρώτη εκταμίευση από το δάνειο, ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Συνολικά, έως το τέλος του μήνα, η ΕΕ θα έχει χορηγήσει 6 δισ. ευρώ για drones και πάνω από 3 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική στήριξη, με νέες εκταμιεύσεις να ακολουθούν το επόμενο διάστημα.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε, τέλος, ότι τις επόμενες ημέρες η ΕΕ θα ανοίξει το πρώτο διαπραγματευτικό κεφάλαιο με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, σηματοδοτώντας την έναρξη της επόμενης φάσης της ενταξιακής τους πορείας. Τόνισε ότι η Ουκρανία σημειώνει «εξαιρετική πρόοδο» στις μεταρρυθμίσεις και στα προαπαιτούμενα και «τώρα είναι η ώρα να ανταποκριθούμε κι εμείς», σημειώνοντας ότι «η Επιτροπή είναι πλήρως έτοιμη να στηρίξει την Ουκρανία στον δρόμο της προς την ΕΕ, εκεί όπου ανήκει».

Από την πλευρά του, ο κ. Κόρμαν είπε, μεταξύ άλλων, ότι είναι πραγματικά εντυπωσιακό αυτό που έχει πετύχει η Ελλάδα τα τελευταία πέντε ή έξι χρόνια. Η μεταστροφή της πορείας της χώρας, τόσο όσον αφορά τις οικονομικές επιδόσεις όσο και τις δημοσιονομικές, είναι αξιοσημείωτη. Και είναι αποτέλεσμα φιλόδοξων πολιτικών μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών.

Οι δηλώσεις των κ. κ. Πιερρακάκη και Κόρμαν έχουν ως εξής:

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να συγχαρώ τον καλό μου φίλο Ματίας Κόρμαν για την επιτυχή ολοκλήρωση της πρώτης του θητείας ως Γενικός Γραμματέας του ΟΟΣΑ και να του ευχηθώ μια ακόμη πιο επιτυχημένη δεύτερη θητεία.

Βρισκόμαστε σήμερα στον ΟΟΣΑ συζητώντας ένα ιδιαίτερα επίκαιρο θέμα: πώς θα διαμορφώσουμε σωστά τις βιομηχανικές πολιτικές για ανοιχτές αγορές, ανάπτυξη και ευημερία. Ένα θέμα που, θα μου επιτρέψετε να σημειώσω, είναι ιδιαίτερα επίκαιρο μετά τη σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιτρέψει πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προβλέπουν οι εθνικές ρήτρες διαφυγής στο πλαίσιο των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περιττό να πω ότι αυτό συνδέεται επίσης με την πρόσφατη διαπίστωση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή γίνεται κατά 12% λιγότερο αισθητός στην Ευρώπη σε σχέση με το πώς θα ήταν εάν δεν είχαμε πραγματοποιήσει τις αναγκαίες επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια τα τελευταία χρόνια, από το 2022 δηλαδή και μετά. Επομένως, πρόκειται αναμφίβολα για έναν τομέα υψίστης σημασίας, στον οποίο πρέπει να πραγματοποιήσουμε τις αναγκαίες και σημαντικότερες επενδύσεις όσο το δυνατόν ταχύτερα.

Η σημερινή ημέρα είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντική για την Ελλάδα. Οι οικονομικές προβλέψεις του ΟΟΣΑ επιβεβαίωσαν τη θετική πορεία και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφαίρεσε σήμερα την Ελλάδα από τον κατάλογο των χωρών με μακροοικονομικές ανισορροπίες. Πρόκειται, θα έλεγα, για μια ιστορική απόφαση, η οποία σηματοδοτεί το κλείσιμο μιας περιόδου 16 ετών που περιλάμβανε χρόνια δοκιμασιών και προκλήσεων για κάθε Έλληνα πολίτη.

Υπάρχουν δύο λέξεις-κλειδιά εδώ: εμπιστοσύνη και ευθύνη. Η απόφαση αυτή αντανακλά εμπιστοσύνη προς την ελληνική οικονομία και την ελληνική κοινωνία. Αλλά είναι δική μας ευθύνη, ως υπεύθυνων χάραξης πολιτικής, να μετατρέψουμε αυτή την εμπιστοσύνη σε μεγαλύτερη ευημερία για τις ελληνικές επιχειρήσεις, τους Έλληνες πολίτες, τα ελληνικά νοικοκυριά, την ελληνική κοινωνία και την ελληνική οικονομία συνολικά. Και σκοπεύουμε να το πετύχουμε.

Ματίας Κόρμαν: Είναι χαρά μου που βρίσκομαι εδώ με τον καλό μου φίλο και συνάδελφο, τον Υπουργό Οικονομικών της Ελλάδας, Κυριάκο Πιερρακάκη. Έχουμε συνεργαστεί οι δυο μας πολύ παραγωγικά τα τελευταία χρόνια.

Θα ήθελα απλώς να πω ότι είναι πραγματικά εντυπωσιακό αυτό που έχει πετύχει η Ελλάδα τα τελευταία πέντε ή έξι χρόνια. Η μεταστροφή της πορείας της χώρας, τόσο όσον αφορά τις οικονομικές επιδόσεις όσο και τις δημοσιονομικές, είναι αξιοσημείωτη. Και είναι αποτέλεσμα φιλόδοξων πολιτικών μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Η Ελλάδα έκανε τη δύσκολη δουλειά και τα αποτελέσματα είναι πλέον ορατά σε όλους: Ισχυρότερη ανάπτυξη σε σχέση με μεγάλο μέρος της Ευρώπης, αξιόλογη ενίσχυση της απασχόλησης και σημαντική μείωση της ανεργίας.

Υπάρχει ακόμη απόσταση που πρέπει να καλυφθεί, ωστόσο η πορεία είναι σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση και μάλιστα σε αντίθεση με τις τάσεις που παρατηρούνται σε πολλές περιοχές του κόσμου. Η χώρα εξακολουθεί να παρουσιάζει ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και να μειώνει το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, μέσα από έναν συνδυασμό ισχυρότερης ανάπτυξης και συνετής δημοσιονομικής πολιτικής.

Ζούμε βεβαίως σε δύσκολους καιρούς. Τόσο εξαιτίας των βραχυπρόθεσμων πιέσεων που προκαλεί η πρόσφατη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, όσο και λόγω μιας σειράς βαθύτερων και μακροχρόνιων διαρθρωτικών προκλήσεων. Φυσικά, η Ελλάδα δεν είναι η μόνη που αντιμετωπίζει τέτοιες προκλήσεις. Χώρες σε ολόκληρο τον ΟΟΣΑ και σε όλο τον κόσμο βρίσκονται αντιμέτωπες με το πρόβλημα της ασθενούς αύξησης της παραγωγικότητας.

Ανυπομονούμε να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τους φίλους και συναδέλφους μας στην Ελλάδα για την ενίσχυση της παραγωγικότητας. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ. Διότι κατά αυτόν τον τρόπο θα αυξηθούν τα εισοδήματα, θα βελτιωθεί το βιοτικό επίπεδο των πολιτών και θα ενισχυθεί η παραγωγικότητα των οικονομιών μας.

Όπως είπα και προηγουμένως, είναι πάντα χαρά μου να βρίσκομαι μαζί με τον καλό μου φίλο, Κυριάκο Πιερρακάκη, και ανυπομονώ για τις περαιτέρω συζητήσεις μας τις επόμενες ημέρες.

Με αφορμή την επικείμενη διακήρυξη του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα στις 26 Μαϊου στην πλ. Θησείου, η Θεώνη Κουφονικολάκου επανέλαβε τον σεβασμό στους άλλους πολιτικούς χώρους, καθώς δεν ζητούν ούτε τη διάλυση, αλλά ούτε και την αναστολή της λειτουργίας τους.

Κατηγορηματικά ανέφερε και πως το νέο κόμμα δεν θα διαθέτει εν ενεργεία βουλευτές και πως το τι θα κάνει ο κάθε βουλευτής με την έδρα του είναι ζήτημα προσωπικής συνέιδησης.

Σχολιάζοντας την επιστολή την οποία απέστειλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία σχετικά με τη fast track τροπολογία της κυβέρνησης, η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του ΙΝΑΤ, σημείωσε πως τα έργα και οι ημέρες του κυρίου Φλωρίδη είναι γνωστά.

Συμπλήρωσε επίσης πως δεν γίνεται να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά σε ό,τι αφορά τη διερεύνηση ευθυνών με τους βουλευτές να τυγχάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης από τους απλούς πολίτες. Κάτι τέτοιο θα ήταν εφαρμογή του δικαίου της ζούγκλας και του δικαίου του ισχυρού, κατέληξε η κυρία Κουφονικολάκου.

Τέλος, σε ένα σημείο της συνέντευξης όπου η συζήτηση πήγε πάλι στο ζήτημα των capital controls επί της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, η κυρία Κουφονικολάκου υπενθύμισε πως σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδας, τα capital controls ήταν το μοναδικό μέτρο που απέτρεψε περαιτέρω εκροές καταθέσεων σε ένα περιβάλλον ανέφικτων δημοσιονομικών στόχων.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ το πακέτο περιλαμβάνει επίσης πρόταση Σύστασης του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση του αποκλεισμού από τη στέγη, επικαιροποιημένη Εγγύηση για το Παιδί και ενισχυμένη στρατηγική για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία έως το 2030.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι «η φτώχεια και ο αποκλεισμός είναι προκλήσεις που μπορούμε και πρέπει να ξεπεράσουμε», περιγράφοντας το πακέτο ως έκφραση των αξιών της αξιοπρέπειας, της ευκαιρίας και της ισότητας.

Θέσεις εργασίας, στέγη, παιδιά

Η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για τα Κοινωνικά Δικαιώματα Ρωξάνα Μίντζατου παρουσίασε τη στρατηγική γύρω από τρεις προτεραιότητες. Πρώτον, χαρακτήρισε την πρόσβαση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας ως τον «πιο αποτελεσματικό δρόμο εξόδου από τη φτώχεια». Δεύτερον, πρόληψη του αποκλεισμού από τη στέγη. Τρίτον, προστασία των παιδιών, εκ των οποίων ένα στα τέσσερα στην ΕΕ ζει σε συνθήκες φτώχειας. Η Κομιαιόν υπολογίζει ότι σήμερα είναι θύματα της φτώχειας περίπου 19 εκατομμύρια.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην εργασιακή φτώχεια, καθώς εκτιμάται ότι 16 εκατομμύρια εργαζόμενοι στην ΕΕ αδυνατούν να φτάσουν το τέλος του μήνα παρά το ότι έχουν μισθό, ενώ πάνω από 50 εκατομμύρια ενεργοί ηλικιακά Ευρωπαίοι παραμένουν εκτός αγοράς εργασίας. 

Η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι έως το τέλος του 2026 θα ξεκινήσει διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους για πιθανή νομοθετική πρωτοβουλία υπέρ των αποκλεισμένων από την αγορά εργασίας.

Υπερχρεωμένα νοικοκυριά

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της σημερινής συνέντευξης Τύπου ήρθε από ερώτηση δημοσιογράφου για το αν θα προστατευτούν νοικοκυριά που αδυνατούν να αποπληρώσουν το στεγαστικό δάνειό τους και κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους λόγω τραπεζικής εκτέλεσης.

Η Επίτροπος Μίντζατου παραδέχτηκε ότι το νέο νομικό εργαλείο, μια πρόταση Σύστασης του Συμβουλίου, είναι «ήπιο», δηλαδή μη δεσμευτικό για τα κράτη μέλη. Ωστόσο, τόνισε ότι οι Συστάσεις «λειτουργούν» και «διαμορφώνουν τις πολιτικές και τη συμπεριφορά των κυβερνήσεων», παραπέμποντας στο παράδειγμα της Εγγύησης για το Παιδί.

Το κείμενο της Σύστασης περιλαμβάνει ρητή αναφορά στις εξώσεις και τα στεγαστικά δάνεια, καλώντας τα κράτη μέλη να εισαγάγουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, συμβουλευτικές υπηρεσίες χρέους, στοχευμένη συνδρομή ενοικίου και μεσολάβηση για την αποφυγή απώλειας της κατοικίας. Τα μέτρα αυτά δεν επιβάλλονται από τις Βρυξέλλες, αλλά αποτελούν «πολιτική κατεύθυνση» που, μετά τη συμφωνία με το Συμβούλιο, αναμένεται να ενσωματωθεί στις εθνικές νομοθεσίες, διευκρίνησε.

Παιδική φτώχεια και αναπηρία

Η Ευρωπαϊκή Εγγύηση για το Παιδί θα αποκτήσει ένα νέο ψηφιακό εργαλείο: την Κάρτα Εγγύησης για το Παιδί, που θα βοηθά τις αρχές να διαπιστώνουν αν κάθε παιδί λαμβάνει πράγματι τις υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης ή φροντίδας που δικαιούται. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η στόχευση να δημιουργηθεί «Συμμαχία κατά της Φτώχειας» με τη συμμετοχή επιχειρήσεων και φιλανθρωπικών οργανισμών.

Για τα 90 εκατομμύρια άτομα με αναπηρία στην ΕΕ, η Επίτροπος Χάντζα Λαχμπίμπ (, που απουσίαζε λόγω ταξιδιού στην Κύπρο, ανακοίνωσε μέσω γραπτού μηνύματός της την ευρεία εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας και την ίδρυση Συμμαχίας για την Ανεξάρτητη Διαβίωση.

Ο Μάρος Σέφτσοβιτς συναντήθηκε με τον Αμερικανό εκπρόσωπο Εμπορίου, Τζέιμισον Γκριρ, στο Παρίσι την Τρίτη, με την απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25% να αποτελεί μία από τις βασικές ανησυχίες της ΕΕ.

Η Επιτροπή ανέφερε ότι οι δύο άνδρες είχαν συνομιλία διάρκειας μιάμισης ώρας για τα πιο επείγοντα ζητήματα της εμπορικής συμφωνίας. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι αυξάνει τους δασμούς στα αυτοκίνητα επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμμορφώνεται με τους όρους της συμφωνίας.

Η Κομισιόν πρόσθεσε ότι ο Σέφτσοβιτς ενημέρωσε τον Γκριρ για το πιθανό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής από την ΕΕ της κατάργησης των δασμών σε εισαγόμενα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα, όπως είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δύο πλευρών πέρυσι. Αυτό δεν αναμένεται να συμβεί πριν από τον Ιούνιο.

«Παράλληλα, κάλεσε για ταχεία επιστροφή στους συμφωνημένους όρους του Turnberry, δηλαδή έναν ενιαίο δασμό 15% που να περιλαμβάνει τα πάντα, με τις συμφωνημένες εξαιρέσεις για την ΕΕ», ανέφερε η Επιτροπή.

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε τους προηγούμενους παγκόσμιους δασμούς τον Φεβρουάριο και η Ουάσινγκτον τους αντικατέστησε με μια οριζόντια επιβάρυνση 10% επιπλέον των υφιστάμενων δασμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ευρωπαϊκά προϊόντα αντιμετωπίζουν έτσι αμερικανικούς δασμούς που υπερβαίνουν το 15%.

«Θα ήταν ωφέλιμο τα βασικά χαρακτηριστικά της συμφωνίας να έχουν τεθεί σε ισχύ πριν από την επέτειο του ενός έτους», πρόσθεσε η Κομισιόν, σημειώνοντας ότι ο Σέφτσοβιτς και ο Γκριρ συμφώνησαν να εντείνουν τις επαφές τους.

Κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης ενημέρωσης των δημοσιογράφων την Τρίτη, η εκπρόσωπος της Κομισιόν Πάουλα Πίνιο, απαντώντας σε ερώτηση του πρακτορείου Anadolu για το πώς πρέπει να ερμηνευτούν οι δηλώσεις της προέδρου της Επιτροπής, σημείωσε ότι η Τουρκία φέρει αυξημένη ευθύνη λόγω του καθεστώτος υποψήφιας χώρας.

«Η Τουρκία, ακριβώς επειδή είναι υποψήφια χώρα, έχει και πρόσθετη ευθύνη στην περιοχή της. Δεν επιβλέπουμε την επιρροή που ασκεί στη γειτονική της περιοχή» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η ίδια εξήγησε ότι η αναφορά της Φον ντερ Λάιεν αφορούσε κυρίως τα δυτικά Βαλκάνια και συνδέεται με την ανάγκη οι περιφερειακές σχέσεις να ευθυγραμμίζονται με τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως υπογράμμισε, η προσδοκία της ΕΕ είναι η Τουρκία να δρα με τρόπο συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο αξιών στο πλαίσιο της περιφερειακής της πολιτικής.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε αναφερθεί στο ζήτημα τη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Αμβούργο για την 80ή επέτειο της εφημερίδας Die Zeit, όπου εξέφρασε την υποστήριξή της στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Πρέπει να καταφέρουμε να ολοκληρώσουμε την ευρωπαϊκή ήπειρο, ώστε να μην επηρεάζεται από τη Ρωσία, την Τουρκία ή την Κίνα» είχε δηλώσει.

«Αυτό αποτελεί ανακούφιση, καθώς η σύγκρουση αυτή έχει ήδη στοιχίσει πάρα πολλές ζωές», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν, τονίζοντας παράλληλα ότι «τώρα, δεν χρειαζόμαστε απλώς μια προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, αλλά μια πορεία προς τη μόνιμη ειρήνη».

«Η Ευρώπη θα συνεχίσει να ζητά τον πλήρη σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου. Και θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον λαό του Λιβάνου μέσω ουσιαστικής ανθρωπιστικής βοήθειας», κατέληξε στην ανάρτησή της στο X.

Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ τόνισε ότι η ΕΕ στηρίζει τα κράτη μέλη όταν θέτουν όρια ηλικίας για τα κοινωνικά δίκτυα, όπως η Ελλάδα, που έχει ήδη εφαρμόσει διαδικασίες επαλήθευσης ηλικίας και θεωρείται πρωτοπόρος σε αυτόν τον τομέα. Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη δράσης σε επίπεδο ΕΕ για τη διασφάλιση ομοιόμορφης εφαρμογής των κανόνων. Σημειώνει, ωστόσο, ότι δεν μπορούν να επιβληθούν πρόσθετες υποχρεώσεις στις πλατφόρμες πέραν όσων προβλέπει ο Κανονισμός Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA), προκειμένου να διατηρηθεί η συνοχή της ενιαίας ψηφιακής αγοράς.

Όπως επισήμανε ο εκπρόσωπος, «όταν υπάρξει προσχέδιο νόμου, αναμένουμε να μας κοινοποιηθεί, καθώς θα μπορούσε να επηρεάσει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς». Μέχρι στιγμής, όμως, τέτοια κοινοποίηση δεν έχει γίνει από κανένα κράτος-μέλος.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως εξήγησε ο Τομάς Ρενιέ, λειτουργεί ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων (expert panel), που θα αναπτύξει ομοιόμορφο πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ. Η ομάδα αυτή συναντήθηκε πρόσφατα για πρώτη φορά και θα συνεδριάσει ξανά μέσα στον Απρίλιο και οι συστάσεις της αναμένονται το καλοκαίρι, οι οποίες θα καθοδηγήσουν την Επιτροπή για τυχόν επιπλέον μέτρα.

Η Επιτροπή θα αξιολογεί τη συμμόρφωση των μεγάλων πλατφορμών μέσω εφαρμογής ελέγχου ηλικίας, που λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα μέτρα τους είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματικά, διαφορετικά ενδέχεται να επιβληθούν κυρώσεις.

Με αυτόν τον τρόπο, η ΕΕ επιδιώκει να συνδυάσει δύο βασικούς στόχους: την προστασία των παιδιών και την αποφυγή κατακερματισμού της ενιαίας ψηφιακής αγοράς, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι οι κανονισμοί είναι εφαρμόσιμοι και αποτελεσματικοί για τις πλατφόρμες και ευθυγραμμισμένοι με τις προτεραιότητες των κρατών μελών.

Την ίδια ώρα, η συζήτηση για τον ψηφιακό «ηλικιακό πήχη» επεκτείνεται πλέον και πέρα από την Ευρώπη, με τη Γαλλία να επιδιώκει να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση ενός διεθνούς προτύπου για την απαγόρευση χρήσης των κοινωνικών δικτύων κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο ηλικίας. Το θέμα αναμένεται να τεθεί και στη σύνοδο της G7 στα μέσα Ιουνίου, ενώ παρόμοιες πρωτοβουλίες εξετάζουν ήδη η Ισπανία, η Ιταλία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η Ε.Ε. βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με το 2022. Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στο ηλεκτρικό μείγμα αυξήθηκε από 36% το 2021 σε 48% το 2025, ενώ τα ορυκτά καύσιμα υποχώρησαν από 34% σε 26%. Παράλληλα, η εξάρτηση από ρωσικό φυσικό αέριο μειώθηκε δραστικά: από 45% των εισαγωγών το 2021 σε μόλις 12% το 2025, εν μέρει χάρη στην αύξηση του αμερικανικού LNG (από 6% σε 26% την ίδια περίοδο).

Ωστόσο, η μετάβαση δεν έχει ολοκληρωθεί. Ο τομέας των μεταφορών εξακολουθεί να εξαρτάται κατά 90% από πετρέλαιο και παράγωγά του. Το 2024, το 19% των καθαρών εισαγωγών πετρελαίου στην Ε.Ε. προερχόταν από τον Κόλπο — γεγονός που εξηγεί γιατί ο πόλεμος στο Ιράν χτυπά ιδιαίτερα αυτόν τον τομέα.

Το κεντρικό ερώτημα πολιτικής δεν είναι αν χρειάζονται μέτρα στήριξης -η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι χρειάζονται. Είναι αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για να τα χρηματοδοτήσει.

Η απάντηση, σύμφωνα με την έκθεση, είναι αρνητική — ή τουλάχιστον πολύ περιορισμένη. Η Γενική Ρήτρα Διαφυγής (General Escape Clause) του Συμφώνου Σταθερότητας, που θα επέτρεπε στα κράτη-μέλη να παρεκκλίνουν από τις δημοσιονομικές δεσμεύσεις τους, μπορεί να ενεργοποιηθεί μόνο σε περίπτωση «σοβαρής οικονομικής ύφεσης». Η Επιτροπή κρίνει ότι αυτή η συνθήκη δεν πληρούνται, τουλάχιστον προς το παρόν.

Αλλά υπάρχει και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό εμπόδιο. Η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (National Escape Clause) έχει ήδη ενεργοποιηθεί σε αρκετά κράτη-μέλη για αμυντικές δαπάνες. Σύμφωνα με ανάλυση της Επιτροπής (staff working document), η χρήση αυτής της ρήτρας για άμυνα οδηγεί σε αύξηση ελλειμμάτων, αύξηση χρέους και καθυστέρηση της αποκλιμάκωσής του κατά αρκετά χρόνια στις πιο χρεωμένες χώρες.

Η αυστηρότητα της Επιτροπής δεν βασίζεται μόνο στους δημοσιονομικούς περιορισμούς. Αντλεί και από την αποτίμηση των μέτρων που ελήφθησαν κατά την ενεργειακή κρίση 2022-2023, τα οποία η ίδια χαρακτηρίζει ως δαπανηρά αλλά σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικά.

Το καθαρό δημοσιονομικό κόστος ανήλθε σε 2,2% του ΑΕΠ σωρευτικά μεταξύ 2022 και 2024 (1,2% το 2022, 0,9% το 2023, 0,1% το 2024). Το 60% δαπανήθηκε σε μέτρα τιμών (price measures) -δηλαδή άμεσες επιδοτήσεις στο κόστος ενέργειας- και μόλις 40% σε εισοδηματική στήριξη. Η κρίσιμη αδυναμία: μόνο το 25% της συνολικής στήριξης κατευθύνθηκε σε ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα υπόλοιπα τρία τέταρτα αφορούσαν οριζόντια, μη στοχευμένα μέτρα.

Η Επιτροπή υπολογίζει ότι αν τα κράτη-μέλη είχαν στοχεύσει αποκλειστικά στο κατώτερο 40% των νοικοκυριών (δύο χαμηλότερα εισοδηματικά πεμπτημόρια), το κόστος θα ήταν μόλις 0,3% του ΑΕΠ -ένα μικρό κλάσμα του πραγματικού κόστους.

• Με βάση αυτά τα διδάγματα, η Κομισιόν εισηγείται μια σαφώς πιο συντηρητική προσέγγιση, οργανωμένη γύρω από τρεις αρχές: κάθε μέτρο πρέπει να συνάδει με την αποανθρακοποίηση, να μην αυξάνει τη συνολική ζήτηση ορυκτών καυσίμων, και να είναι δημοσιονομικά βιώσιμο.

Κατά σειρά προτεραιότητας, η Επιτροπή προτείνει:

• Πρώτον, προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας (πληροφοριακές καμπάνιες, κίνητρα ενεργειακής αποδοτικότητας), τα οποία χαρακτηρίζει «επιλογή χωρίς ρίσκο» (no-regret option).
• Δεύτερον, στοχευμένη εισοδηματική στήριξη στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά -«προτιμητέα επιλογή», καθώς δεν στρεβλώνει τα σήματα τιμών.
• Τρίτον, αναδιάρθρωση φόρων και τελών στον ηλεκτρισμό, σε ευθυγράμμιση με το Affordable Energy Action Plan (Φεβρουάριος 2025) και το Citizens’ Energy Package (Μάρτιος 2026). Και τέλος, μόνο ως τελευταία λύση, στοχευμένες παρεμβάσεις τιμών (two-tier pricing) για ευάλωτες ομάδες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με ρήτρα λήξης (sunset clause).

Για τη χρηματοδότηση, η Επιτροπή παραπέμπει στα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS) και σε πιθανή φορολόγηση υπερκερδών ενεργειακών εταιρειών.

Ένα από τα πιο τεχνικά αλλά κρίσιμα σημεία της έκθεσης αφορά τον χαρακτηρισμό των ενεργειακών μέτρων ως «έκτακτων» (one-offs) — δηλαδή ως εξαιρετικών δαπανών που δεν προσμετρώνται στην αξιολόγηση του δημοσιονομικού μονοπατιού.

Η Επιτροπή απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την κατηγοριοποίηση.

Η επιχειρηματολογία της είναι τριπλή:

• Πρώτον, η πρόσφατη εμπειρία έδειξε ότι μέτρα που εισήχθησαν ως προσωρινά παρέμειναν σε ισχύ πολύ πέραν του αρχικού ορίζοντα ή μονιμοποιήθηκαν.
• Δεύτερον, σε αντίθεση π.χ. με φυσικές καταστροφές, οι κυβερνήσεις έχουν σημαντικό βαθμό ελέγχου επί του μεγέθους και του σχεδιασμού αυτών των μέτρων — άρα δεν πρόκειται για εξωγενή συμβάντα.
• Τρίτον, η μεταχείρισή τους ως one-offs θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο, υπονομεύοντας την αξιοπιστία ολόκληρου του δημοσιονομικού πλαισίου.